Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I FSK 104/19

Wyrok NSA z 17 maja 2022 r., I FSK 104/19 – podatek od towarów i usług

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
17 maja 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Artur Mudrecki (sprawozdawca), Sędzia NSA Marek Kołaczek, , po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2018 r. sygn. akt I SA/Po 555/18 w sprawie ze skargi Miasta P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 26 kwietnia 2018 r. nr 0112-KDIL2-2.4012.51.2018.1.AKR w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz Miasta P. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji Wyrokiem z 25 października 2018 r., sygn. akt I SA/Po 555/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi Miasta P. (dalej: Strona lub Miasto), uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 26 kwietnia 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. 2. Przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny 2.1. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe: Miasto utworzyło miejską jednostkę organizacyjną w formie jednostki budżetowej - Zarząd Dróg Miejskich (dalej: Zarząd), do którego działań statutowych należy w szczególności realizacja: - zadań Prezydenta Miasta P. jako zarządcy dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta; - zadania własnego Miasta P. w zakresie działalności polegającej na zbiorowym odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych kanalizacją deszczową w charakterze przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego. Czynności podejmowane w charakterze zarządu drogą stanowią źródło dochodów. Udział czynności opodatkowanych VAT z tytułu wykonania zarządu drogą w dochodach ogółem z tego tytułu wyniósł 1,84%. Czynności z tego tytułu niepodlegające opodatkowaniu VAT wynosiły natomiast 98,16%. Działania w tym zakresie stanowią podstawę dokonywania przez Zarząd wydatków, które wynosiły w 2016 r. w przypadku wydatków majątkowych - 59,38% wydatków ogółem, a w przypadku wydatków bieżących - 33,59% wydatków ogółem. Łączna wysokość wydatków majątkowych i bieżących powiązanych z realizacją działań w zakresie zarządu drogi wyniosła 411.175.440,53 zł (94,23% łącznej kwoty wydatków). Z kolei czynności podejmowane w charakterze przedsiębiorstwa wod-kan. stanowią źródło dochodu osiąganego wyłącznie na podstawie umów cywilnoprawnych z tytułu odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Udział czynności opodatkowanych VAT z tytułu wykonania działań przedsiębiorstwa wod.-kan. w dochodach ogółem z tego tytułu wyniósł w 2016 r. 99,07%. Pozostałe działania w tym zakresie, tj. odbiór wód z powierzchni dróg, mają status czynności nieodpłatnych (niepodlegających VAT). Z tytułu realizacji zadań w zakresie przedsiębiorstwa wod-kan. Zarząd poczynił w 2016 r. wydatki na: - utrzymanie kanalizacji deszczowej (wydatki bieżące w kwocie 11.907.174,96 zł, tj. 2,73% wydatków ogółem); - budowę urządzeń do oczyszczania ścieków (wód opadowych), pochodzących z powierzchni ulic, budowa kolektora deszczowego, budowa sieci wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej (wydatki majątkowe w kwocie 13.286.410,99 zł, tj. 3,04% wydatków ogółem). Łączna wysokość wydatków majątkowych i bieżących powiązanych z realizacją działań w zakresie przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego wyniosła w 2016 r. kwotę 25.193.585,95 zł, co stanowi 5,77% łącznej kwoty wydatków Zarządu wykonanych w 2016 r. Wydatki w zakresie przedsiębiorstwa wod.-kan służą jednocześnie działalności opodatkowanej VAT i niepodlegającej opodatkowaniu. 2.2. W związku z powyższym opisem Miasto zapytało: 1) czy ustalając dla Zarządu proporcję odliczenia VAT z tytułu wydatków bieżących i majątkowych, ma prawo ustalenia sposobu określenia proporcji w rozumieniu art. 86 ust. 2a, ust. 2h ustawy o VAT odmiennie dla różnych obszarów działalności Zarządu i różnych rodzajów nabyć, tj. w szczególności: - dla wydatków służących wyłącznie działaniom w ramach przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego; - dla wydatków służących wyłącznie działaniom w ramach zarządu drogi; - dla wydatków służących jednocześnie wszelkim rodzajom działań Zarządu, przy założeniu, że każda z tych metod będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez Zarząd działalności i dokonywanych nabyć towarów i usług? 2) czy ustalając proporcję odliczenia VAT z tytułu wydatków w zakresie przedsiębiorstwa wod-kan., ma prawo ustalić tę proporcję według wzoru określonego w oparciu o dane o ilości odprowadzonych z wykorzystaniem kanalizacji deszczowej wód opadowych i roztopowych (za poprzedni rok podatkowy) ujętych w jednostki metrów sześciennych, który to sposób w opinii Strony jest bardziej reprezentatywny dla określenia proporcji odliczenia VAT przy tego typu wydatkach niż sposób określenia proporcji wskazany w § 3 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2015 r., poz. 2193 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie")? 2.3. Miasto stwierdziło, że ustalając dla Zarządu proporcję odliczenia VAT z tytułu wydatków bieżących i majątkowych, ma prawo określić sposoby wyznaczenia proporcji w rozumieniu art. 86 ust. 2a, 2h ustawy o VAT odmiennie dla różnych obszarów działalności Zarządu i różnych rodzajów nabyć, w szczególności: - dla wydatków służących wyłącznie działaniom w ramach przedsiębiorstwa wod.- kan.; - dla wydatków służących wyłącznie działaniom w ramach zarządu drogi; - dla wydatków służących jednocześnie wszelkim rodzajom działań Zarządu, przy założeniu, że każda z tych metod będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez Zarząd działalności i dokonywanych nabyć towarów i usług. Natomiast ustalając dla Zarządu proporcję odliczenia VAT z tytułu wydatków w zakresie przedsiębiorstwa wod.- kan., Strona ma prawo określić tę proporcję według wzoru wskazanego w oparciu o dane o ilości odprowadzonych z wykorzystaniem kanalizacji deszczowej wód opadowych i roztopowych (za poprzedni rok podatkowy) ujętych w jednostki metrów sześciennych. 2.4. Dyrektor KIS nie podzielił stanowiska Strony i uznał je za nieprawidłowe. Zdaniem organu, zaproponowanej przez Stronę metody wydzielenia kwoty podatku naliczonego do odliczenia w oparciu o dane ilościowe za poprzedni rok podatkowy, ujętych w jednostki metrów sześciennych nie można było zaaprobować, gdyż nie jest to sposób, który można uznać za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez jednostkę budżetową działalności i dokonywanych nabyć towarów i usług. Ponadto przepisy ustawy oraz rozporządzenia nie przewidują stosowania jednocześnie dwóch lub więcej prewspółczynników oraz nie przewidują one odrębnego rozliczania podatku naliczonego w odniesieniu do poszczególnych działalności prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. Zarząd powinien dokonać odliczenia podatku naliczonego od wydatków dotyczących zarówno działalności jako zarządca dróg publicznych w granicach administracyjnych Miasta P,, jak i działalności wod.-kan. zlokalizowanej na terenie Miasta przy pomocy sposobu wyliczania proporcji, o którym mowa w § 3 ust. 3 rozporządzenia. 2.5. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Miasto złożyło skargę do Sądu pierwszej instancji i wniosło o uchylenie zaskarżonej interpretacji zarzucając naruszenie: - art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 14b § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm., dalej: O.p.) w zw. z art. 86 ust. 2a, ust. 2b, ust. 2h i ust. 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221, z późn. zm.; dalej: ustawa o VAT) w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT i § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia przez niewłaściwe zastosowanie i brak wnikliwej analizy wniosku Strony o wydanie interpretacji, a także brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego stanowiska organu; - art. 14c § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 86 ust. 2a i 2h ustawy o VAT przez niewłaściwe zastosowanie i wydanie interpretacji wewnętrznie sprzecznej w wyniku braku wymaganego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz odrzucenia metody zaproponowanej przez Stronę; - art. 86 ust. 2h w zw. z art. 86 ust. 22 w zw. z art. 86 ust. 2a i 2b ustawy o VAT przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że przepisy rozporządzenia wykluczają stosowania innego (bardziej reprezentatywnego) sposobu określenia omawianej proporcji; - § 3 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 86 ust. 2a, 2b i 2h ustawy o VAT przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego brak jest możliwości zastosowania odmiennych sposobów określenia proporcji w odniesieniu do poszczególnych wydatków (kategorii wydatków); - art. 86 ust. 1 w zw. z art. 86 ust. 2a, 2b, 2c, 2h i 22 ustawy o VAT w zw. z § 2 pkt 10 in fine i § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia przez niewłaściwe zastosowanie i naruszenie zasady neutralności i proporcjonalności VAT; - art. 86 ust. 2h w zw. z art. 86 ust. 2a, 2b i 2c ustawy o VAT przez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że jedynym sposobem określenia omawianej proporcji jest sposób przewidziany w rozporządzeniu, nawet gdy nie odpowiada on specyfice działalności wykonywanej przez Stronę. 2.6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 3. Uzasadnienie rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji 3.1. Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę. 3.2. Sąd, biorąc pod uwagę treść przepisów, tj. art. 86 ust. 1, 2a-2c, 2h, ust. 22 ustawy o VAT oraz § 3 ust. 1-3, § 2 pkt 10 rozporządzenia, a ponadto motywy wyroku NSA z dnia 8 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 219/18, podzielił stanowisko wyrażone w tym wyroku, że w świetle zasady neutralności opodatkowania możliwe jest określenie proporcji odliczenia w odniesieniu do konkretnego rodzaju działalności wykonywanej przez jednostkę organizacyjną gminy. Następnie Sąd zauważył, że we wniosku o wydanie interpretacji zarysowane zostały dwa zasadniczo odmienne zakresy działań realizowanych przez Zarząd. To zróżnicowanie dotyczy w szczególności relacji czynności opodatkowanych do czynności niepodlegających opodatkowaniu. Na aprobatę zasługiwało zatem, według Sądu, stanowisko Strony, że ustalając dla Zarządu proporcję odliczenia VAT z tytułu wydatków bieżących i majątkowych, ma prawo określić sposób wyznaczenia proporcji w rozumieniu art. 86 ust. 2a, 2h ustawy o VAT odmiennie dla różnych obszarów działalności Zarządu i różnych rodzajów nabyć. 3.3. Końcowo Sąd wskazał, że Strona może określić sposób wyznaczenia proporcji odmiennie dla różnych obszarów działalności Zarządu i różnych rodzajów nabyć, w szczególności dla wydatków służących wyłącznie działaniom w ramach przedsiębiorstwa wod.-kan., dla wydatków służących wyłącznie działaniom w ramach zarządu drogi oraz dla wydatków służących jednocześnie wszelkim rodzajom działań Zarządu, przy założeniu, że każda z tych metod będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez Zarząd działalności i dokonywanych nabyć towarów i usług. Konsekwencją powyższego będzie potrzeba dokonania przez organ ponownej oceny zaproponowanej przez Stronę proporcji według wzoru określonego w oparciu o dane o ilości odprowadzonych z wykorzystaniem kanalizacji deszczowej wód opadowych i roztopowych (za poprzedni rok podatkowy) ujętych w jednostki metrów sześciennych, który to sposób - w opinii Miasta - jest bardziej reprezentatywny dla określenia proporcji odliczenia VAT przy tego typu wydatkach niż sposób określenia proporcji wskazany w § 3 rozporządzenia. Zdaniem Sądu, nie można bowiem było zaakceptować stanowiska organu, że nie jest to sposób, który można uznać za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez jednostkę budżetową działalności i dokonywanych nabyć towarów i usług, ponieważ odnosi się on tylko do jednego z rodzajów działalności prowadzonej przez Zarząd. Skoro Sąd uznał za prawidłowe stanowisko, zgodnie z którym Strona ma prawo określić sposób wyznaczenia proporcji odmiennie dla różnych obszarów działalności Zarządu i różnych rodzajów nabyć, to ocena adekwatności odliczenia podatku naliczonego powinna być dokonana z uwzględnieniem specyfiki tylko tej sfery działalności Zarządu, która odnosi się do działań podejmowanych w charakterze przedsiębiorstwa wod.- kan. 4. Skarga kasacyjna 4.1. W skardze kasacyjnej Dyrektor KIS zaskarżając powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego. 4.2. Sądowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie: 1) art. 86 ust. 1, ust. 2a, ust. 2b, ust. 2c i ust. 22 ustawy o VAT oraz § 3 rozporządzenia MF przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że w świetle tych przepisów możliwe jest określenie proporcji odliczenia w odniesieniu do konkretnego rodzaju działalności wykonywanej przez jednostkę organizacyjną gminy; 2) art. 86 ust. 1, ust. 2a, ust. 2b, ust. 2c, ust. 2h i ust. 22 ustawy o VAT w zw. z § 3 rozporządzenia przez błędną wykładnię i uznanie, że Strona ustalając dla Zarządu proporcję odliczenia VAT z tytułu wydatków bieżących i majątkowych, ma prawo określić sposób wyznaczenia proporcji w rozumieniu art. 86 ust. 2a, ust. 2h ustawy o VAT odmiennie dla różnych obszarów działalności Zarządu i różnych rodzajów nabyć. 4.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Miasto wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od organu na rzecz Strony zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego, wymienione w § 2 tego artykułu. Takich jednak przesłanek - na podstawie materiałów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy - z urzędu nie ujawniono. Podobnie w trybie tym nie stwierdzono podstaw do odrzucenia skargi, ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40) Natomiast skarga kasacyjna Dyrektora KIS zbadana według reguł zawartych w art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a. okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu. 5.2. Przedmiotem sporu niniejszej sprawy była kwestia ustalenia proporcji (tzw. prewspółczynnika) odliczenia podatku naliczonego w ramach prowadzonej przez Gminę działalności wodno-kanalizacyjnej, a ściślej to, czy zaproponowany przez Gminę sposób określenia proporcji, o której mowa w przepisie art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, bardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, niż wynikający z rozporządzenia MF. 5.3. Zasady określania podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, w przypadku gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, określają - z mocą od 1 stycznia 2016 r. - przepisy art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT. Zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, tzn. podlegającą odliczeniu, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Zgodnie zaś z art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji. 5.4. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie przesądzono w tym zakresie, że - co do zasady - specyfice wykonywanej przez Gminę za pośrednictwem zakładu budżetowego wodno-kanalizacyjnego działalności i dokonywanych przez nią nabyć wydatków inwestycyjnych oraz bieżących najbardziej odpowiada wskaźnik metrażowy (metry sześcienne) w dostarczaniu wody i odbiorze ścieków, wyliczony według udziału liczby metrów sześciennych wody dostarczonej (ścieków odebranych) do (od) podmiotów zewnętrznych (dostawy opodatkowanej) w liczbie metrów sześciennych wody (ścieków) dostarczonej (odebranych) ogółem (por. wyroki NSA w szczególności z dnia: 26 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 219/18, 28 sierpnia 2020 r., sygn. akt I FSK 636/18 i powołane tam orzecznictwo). Określony według tych wskaźników prewspółczynnik opiera się na jednoznacznych i jasnych kryteriach (precyzyjnie ustaloną ilość zużytej wody i odprowadzonych ścieków), obrazujących specyfikę działalności wodno-kanalizacyjnej (typowo gospodarczej wykazującej niewielki związek z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu VAT) i - co kluczowe z punktu widzenia wymogów ustawowych - pozwala na obiektywne ustalenie struktury sprzedaży, tj. proporcji między czynnościami opodatkowanymi i nieopodatkowanymi w tym obszarze. Z tych względów uznaje się, że "wskaźnik metrażowy" jest bardziej miarodajny, niż klucz z rozporządzenia: odnosi się bezpośrednio do sposobu przeznaczenia wydatków związanych z infrastrukturą wodno-kanalizacyjną, a nie do całokształtu działalności podatnika, jak przewiduje to wzór określony w rozporządzeniu MF, który dodatkowo uwzględnia cały szereg zmiennych niewykazujących związku z działalnością wodno-kanalizacyjną. Natomiast klucz zaproponowany przez wnioskodawcę odnosi się ściśle i wyłącznie do wydatków związanych z tym rodzajem działalności, przez co precyzyjnie odzwierciedla związek tych konkretnych wydatków z działalnością gospodarczą. Ponadto prewspółczynnik obliczony za pomocą wzoru z rozporządzenia MF pozwala na odliczenie jedynie niewielkiej części podatku naliczonego od zrealizowanych wydatków, co całkowicie nie odzwierciedla zakresu, w jakim wydatki związane z infrastrukturą wodno-kanalizacyjną są wykorzystywane do celów działalności gospodarczej. Istotnym dla specyfiki działalności wodno-kanalizacyjnej jest to, że w głównej mierze stanowi ona działalność gospodarczą, zaś działania podejmowane w innych niż gospodarczy celach mają tu znaczenie marginalne, co powoduje, że wzór prewspółczynnika określony dla zakładów budżetowych w rozporządzeniu MF jest nieadekwatny dla tejże specyfiki działalności wodno-kanalizacyjnej. 5.5. Nie był trafny zatem zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie art. 86 ust. 2a, ust. 2b, ust. 2h ustawy o VAT oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia MF przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania sposobu kalkulacji proporcji wydatków tzw. mieszanych poniesionych na inwestycję wodno-kanalizacyjną celem odliczenia podatku naliczonego VAT. Wbrew temu zarzutowi Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, że nie można zgodzić się z organem, że jakoby podatnik nie wykazał, by wskazywana przez niego metoda była reprezentatywna, a proporcja przewidziana w Rozporządzeniu była w analizowanych okolicznościach niereprezentatywna i nieadekwatna do rodzaju i zakresu działalności wod - kan. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 czerwca 2018 r., sygn. akt I FSK 219/18, zasadne są racje zmierzające do podważenia adekwatności wzoru z rozporządzenia MF w odniesieniu do działalności wodno-kanalizacyjnej. NSA zwrócił w tym kontekście uwagę na to, że przyjęta w rozporządzeniu MF, metoda obliczenia proporcji według klucza obrotu oparta jest na określonych założeniach. Po pierwsze, rozpatrywanie udziału obrotów w ujęciu globalnym przy uwzględnieniu kategorii dochodu wykonanego (rozporządzenie MF przyjmuje jedynie zróżnicowanie wzorów w odniesieniu do poszczególnych jednostek organizacyjnych - urzędu, jednostki budżetowej i zakładu budżetowego bez podziału na poszczególne rodzaje działalności) opiera się na założeniu o zasadniczo "niegospodarczym" charakterze działalności podejmowanej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Taki wniosek wynikał już z samego uzasadnienia do nowelizacji w zakresie odliczania podatku naliczonego w odniesieniu do towarów i usług wykorzystywanych do celów mieszanych. Propozycja przyjęcia "urzędowego" sposobu rozliczenia dla omawianej kategorii podmiotów była bowiem usprawiedliwiana cechami relewantnymi jednostek samorządu terytorialnego, które z natury rzeczy wykonują działania pozostające poza systemem VAT i w pewnym minimalnym tylko zakresie podejmują działania opodatkowane (zob. uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy - Prawo zamówień publicznych). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił przy tym uwagę na to, że w przypadku działalności wodno-kanalizacyjnej mamy do czynienia z sytuacją zasadniczo odmienną od powyżej zakładanej (według rozporządzenia MF). Specyfika tego rodzaju działalności przejawia się w odwrotnej proporcji czynności opodatkowanych w stosunku do niepodlegających opodatkowaniu VAT. Działalność wodno-kanalizacyjna jest bowiem w głównej mierze działalnością gospodarczą, zaś działania podejmowane w innych niż gospodarczy celach mają tu znaczenie marginalne. W rezultacie, o ile prewspółczynnik proponowany w rozporządzeniu MF odpowiada charakterowi określonych obszarów działalności Gminy, to nie uwzględnia specyfiki działalności wodno-kanalizacyjnej. W sytuacji, kiedy w kontekście poniesionych wydatków na sieć wodno-kanalizacyjną istotnym jest określenie, w jakim zakresie sieć ta służy działalności opodatkowanej, a w jakim nie, uczynienie tego za pomocą współczynników określonych przez Gminę (wskaźnika metrażowego - dostarczonych i odebranych tą siecią metrów sześciennych wody i ścieków) jest oparte na wymiernych, konkretnych i dających się ustalić kryteriach, prowadzących do oczekiwanego rezultatu. Pozwala bowiem w sposób wymierny ustalić, w jakim zakresie sieć wodno-kanalizacyjna jest wykorzystywana do czynności opodatkowanych, a w jakim nie. Infrastruktura ta wykorzystywana jest w ten sposób, że za jej pomocą dostarcza się wodę do odbiorców i odbiera od nich ścieki. Pomiar ilości wody dostarczonej i ścieków odebranych prowadzi wprost do określenia zakresu wykorzystania nabytych towarów i usług do czynności opodatkowanych i innych. Stan ten odpowiada treści art. 86 ust. 1 u.p.t.u., w którym mowa jest o zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Pozwala jednocześnie na obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane. 5.6. W konsekwencji w obszarze analizowanym w niniejszej sprawie dotyczącym infrastruktury wod.kan. stwierdzić należało, że Gmina ma prawo określać sposób wyznaczenia proporcji w rozumieniu art. 86 ust. 2a, ust. 2 h ustawy o VAT odmiennie dla różnych rodzajów działalności. 5.7. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia treść art. 204 pkt 2 P.p.s.a. s. NSA Arkadiusz Cudak s. NSA Marek Kołaczek s. NSA Artur Mudrecki

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 stycznia 2019
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Sędziowie
Arkadiusz Cudak /przewodniczący/ Artur Mudrecki /sprawozdawca/ Marek Kołaczek

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny