I FSK 1029/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. spółki jawnej z siedzibą w L. o wstrzymanie wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 702/13 zawartego w skardze R. spółki jawnej z siedzibą w L. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 702/13 w sprawie ze skargi kasacyjnej R. spółki jawnej z siedzibą w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 835/12 w sprawie ze skargi R. spółki jawnej z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 23 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania wyroku.

Pismem z dnia 18 czerwca 2014 r., złożonym wraz ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 702/13 spółka wniosła o wstrzymanie wykonania wymienionego orzeczenia NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik zastępujący spółkę argumentował, iż licytacja nieruchomości skarżącej, na których ustanowiona została hipoteka przymusowa, doprowadzić może do sprzedaży tych nieruchomości poniżej ceny rynkowej, co spowoduje po stronie spółki niepowetowaną szkodę. Na poparcie swej tezy autor wniosku przywołał między innymi przepis art. 111e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., dalej również jako: "ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji" lub "u.p.e.a."), zgodnie z którym cena wywoławcza, za którą nieruchomość można nabyć w pierwszej licytacji, wynosi trzy czwarte oszacowanej wartości nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek, jako nieuzasadniony, podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 284 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a."), wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia. W razie uprawdopodobnienia, że zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd może w drodze postanowienia, wstrzymać wykonanie orzeczenia. Do wykazania, że wnoszącemu skargę o wznowienie postępowania grozi niepowetowana szkoda nie jest wystarczający sam wniosek strony ani powtórzenie treści przepisu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1169/11, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wniosek taki musi zawierać uzasadnienie, które powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania orzeczenia jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Argumentacja winna być dodatkowo wsparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej składającego wniosek. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie spółka nie uprawdopodobniła, że zachodzą przesłanki wynikające z art. 284 P.p.s.a., nie dołączyła bowiem do wniosku dokumentów, które mógłby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania orzeczenia Sądu. Tymczasem brak potwierdzenia w postaci dokumentów źródłowych informacji o posiadanych przez spółkę środkach pieniężnych, czy też ruchomościach w świetle przedstawianej we wniosku argumentacji ma kapitalne znaczenie dla rozstrzygnięcia tego wniosku. O ile bowiem można podzielić obawy zastępującego spółkę pełnomocnika co do możliwości zbycia w wyniku licytacji zabezpieczonych nieruchomości skarżącej poniżej jej wartości rynkowej, to jednak w braku wymienionych wyżej informacji co do majątku spółki innego niż nieruchomości nie można stwierdzić, czy w ogóle do wspomnianej licytacji dojdzie. W art. 110 § 1 u.p.e.a. przewidziano bowiem, że z nieruchomości może być przeprowadzona egzekucja administracyjna, jeżeli zastosowanie środków egzekucyjnych, o których mowa w rozdziałach 2-6, nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne. Egzekucja z nieruchomości uznana została zatem przez ustawodawcę za środek najbardziej uciążliwy dla zobowiązanego i dlatego stosowanie tej egzekucji powinno należeć do wyjątków, a nie do reguły, w związku z tym zastosowanie tego środka powinno być poprzedzone rozważeniem jego celowości i skuteczności. Ustawodawca przedmiotowy środek egzekucyjny traktuje jako ostateczny, co z uwagi na jego dotkliwość dla zobowiązanego stanowi wyraz realizacji zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 7 § 2 u.p.e.a.). Z tych też względów możliwość zastosowania egzekucji z nieruchomości, bez względu na to, czy jest prowadzona w celu wyegzekwowania "własnych należności", czy też na rzecz obcych wierzycieli, została ograniczona do sytuacji, w której spełnione są łącznie dwie przesłanki, tj.: - zastosowanie innych środków egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych nie było możliwe lub okazało się bezskuteczne oraz - egzekucja jest prowadzona w celu wyegzekwowania należności pieniężnych określonych lub ustalonych w orzeczeniu o charakterze ostatecznym. (cytat Lex). Z powyższego wynika, że jeżeli możliwe byłoby zastosowanie innych niż egzekucja z nieruchomości środków egzekucyjnych to należy zastosować w pierwszej kolejności te właśnie środki. W sprawie zatem, strona aby powoływać się na niebezpieczeństwo wyrządzenia niepowetowanej szkody z powodu licytacji nieruchomości powinna była uprawdopodobnić – obrazując swoją sytuację majątkową za pomocą odpowiednich dokumentów źródłowych – iż do takiej licytacji może dojść w związku z brakiem innego majątku. Takich dokumentów jednak skarżąca do rozpoznawanego wniosku nie dołączyła, nie znajdują się one również w aktach sprawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 284 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.