I FSK 1021/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda, po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku N. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej w sprawie ze skargi kasacyjnej N. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Sz 596/20 w sprawie ze skargi N. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2011 r. oraz za styczeń 2012 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji.

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 596/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (dalej: "WSA w Szczecinie") oddalił skargę N. B. (dalej: "Skarżący", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie (dalej: "Dyrektor IAS") z dnia 5 czerwca 2020 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2011 r. oraz za styczeń 2012 r. Od powyższego orzeczenia Skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika radcy prawnego K. Z., złożył skargę kasacyjną, w której – oprócz podniesienia zarzutów naruszenia prawa – zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS w Szczecinie oraz decyzji poprzedzającej organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu żądania wstrzymania wykonania decyzji Strona wyraziła zapatrywanie odnośnie wadliwości wydanych przez organy I i II instancji decyzji oraz wyroku – przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie. Ponadto Skarżący wskazał trzy rachunki bankowe, które – jak stwierdził – zostały zablokowane. Podniósł, że każde z kont jest używane do spłacania kredytów i pożyczek, każde z tych kont, co miesiąc jest obciążane opłatami za użytkowanie. W przypadku konta firmowego [...] nie ma możliwości wpłacenia opłaty poza jej automatyczną spłatą z konta. Strona podniosła dalej, że w dniu 27 lutego 2021 r. otrzymała wypowiedzenie umowy rachunku bakowego wraz z kredytami i kartami i że w następstwie tego powstanie kolejna zaległość i egzekucja ze strony banku. Ponadto w związku z egzekucją, jedyne dostępne dla Skarżącego środki to 200 zł miesięcznie, co nie może wystarczyć na opłaty, środki do prowadzenia działalności oraz na lekarstwa i jedzenie. Strona chciała uzyskać kredyt na zapłatę zobowiązania podatkowego, jednakże w związku z wszczęciem egzekucji żaden bank nie udzieli mu kredytu i będzie się musiał posiłkować finansowaniem ze strony "kas pożyczkowych". Ponadto Strona stwierdziła, że w związku ze stanem epidemii COVID-19 podjęła próbę ratowania finansów firmy dotacjami z WUP S., jednakże nie mogła skutecznie wysłać wniosku, gdyż posiada zaległości skarbowe. Utrata dotacji to 23.000 zł, które pomogłyby w prowadzeniu działalności gospodarczej. Ponadto blokada rachunków bankowych spowodowała rezygnację kilku kontrahentów i powstała nowa zaległość – dotycząca bieżących płatności, która powoduje dodatkowe odsetki, koszty i problemy. Skarżący wskazując na powyższe okoliczności stwierdził, że wykonanie przedmiotowej decyzji w całości może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona dołączyła wypowiedzenie umowy rachunku bankowego, z którego wynika, że kwota zadłużenia przeterminowanego wynosi 377,22 PLN oraz obraz strony internetowej (print screen) z informacją, że "nabór wniosków w ramach projektu "[...]" rozpocznie się w dniu 17.08.2020, 8:30. Przyciski pojawią się automatycznie" Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonywania decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie trzeba przypomnieć, że stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkowo, sąd może na wniosek skarżącego, zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., to taka, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (przykładowo postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1064/12). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, z dnia 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt I FZ 189/18). Ponadto trzeba zaznaczyć, że skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wskazania we wniosku takich okoliczności, które przemawiałyby za koniecznością zastosowania ochrony tymczasowej, a które powinny być odpowiednio udokumentowane (przykładowo postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Godzi się także odnotować, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por. postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący poprzez sformułowaną argumentację oraz przedłożone złączniki do wniosku: kopię wypowiedzenia umowy rachunku bankowego oraz wskazany powyżej print screen, nie wykazał przesłanek zaistnienia podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Okoliczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania kwoty wynikającej z przedmiotowej decyzji decyzji może rzutować na osiągane przez Stronę przychody, jednak twierdzenie jakoby mogło ono spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki nie zostało przez Skarżącego uprawdopodobnione. Zaakcentować należy, że N. B. nie złożył dokumentów, z których wynikałaby jego aktualna sytuacja finansowa czy też zdolność do pokrywania obciążeń, a to (przykładowo) w postaci deklaracji podatkowych, czy wyciągów z rachunków bankowych. Załączona kopia wypowiedzenia umowy rachunku bankowego wskazuje na kwotę przeterminowanego zobowiązania 377,22 PLN, czego nie sposób utożsamiać ze znaczną szkodą, bądź trudnymi do odwrócenia skutkami, nawet gdyby pozostawić na uboczu kwestię związku przyczynowego pomiędzy wypowiedzeniem umowy, a wykonaniem decyzji podatkowej. Także przedstawiony przez Stronę print screen nie dostarcza danych mogących przemawiać za pozytywnym ustosunkowaniem się do wniosku Strony. Końcowo, wobec argumentu dotyczącego wadliwości zapadłych w sprawie rozstrzygnięć podatkowych oraz wyroku Sądu pierwszej instancji trzeba podkreślić, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a., udzielenie ochrony tymczasowej nie wiąże się choćby w najmniejszym stopniu z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. Tak więc sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może, choćby wstępnie badać, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności (por. uchwała NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07) Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.