FSK 1833/04

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędziowie NSA Edyta Anyżewska (spr.), Antoni Hanusz, Protokolant Piotr Dębkowski, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2005 r. na rozprawie w II Wydziale Izby Finansowej skargi kasacyjnej Józefa A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 kwietnia 2004 r. sygn. akt I SA/Lu 680/03 w sprawie ze skargi Józefa A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 22 października 2003 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 r. oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2004 r. I SA/Lu 680/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Józefa A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 7 lipca 2003 r. ustalającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2000 r. w wysokości 25.432,80 zł. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w sprawie nie była sporną kwestia przedmiotu i podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów i budynku, położonych w L. przy ul. M. 4, lecz wysokość stawek przyjętych dla ustalenia podatku. Organ I instancji ustalił, że nieruchomość ta związana "jest z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika, a budynek jest wykorzystywany w celach hotelarskich. W ocenie Kolegium, ustalenia te są uzasadnione treścią umowy z dnia 1 sierpnia 1999 r. zawartej przez podatnika z Urzędem do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców, na podstawie której zobowiązał się za odpłatnością do zakwaterowania, żywienia i wynajmu pomieszczeń budynku dla 60-120 cudzoziemców starających się o status uchodźcy /umowa obowiązywała do 31 lipca 2003 r./. Kolegium wskazało, że nie ma w sprawie znaczenia zakwalifikowanie budynku internatu wraz ze stołówką i przychodnią jako mieszkalnego lub niemieszkalnego, istotne bowiem było to, że był on zajęty na prowadzenie zarobkowej działalności usługowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Józef A. wnosił o uchylenie decyzji, zarzucając naruszenie art. 210 par. 4 Ordynacji podatkowej /Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926 ze zm./ przez brak wskazania z jakich przyczyn organ nie uznał dowodów o mieszkalnym przeznaczeniu budynku i takim jego użytkowaniu. Tymczasem ewidencja gruntów i budynków nie zawiera opisu budynku, a z protokołu odbioru i przekazania do użytku budynku internatu, stołówki i przychodni oraz z oświadczenia poprzedniego właściciela budynku - Spółdzielni Inwalidów "Z." wynika, że jest to budynek mieszkalny. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za nieuzasadnioną, w związku z tym, na podstawie art. 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ zwanej dalej p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31 ze zm./. Wbrew zarzutom skargi, w uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało z jakich przyczyn nie uznało za dowód złożonego przez skarżącego protokołu odbioru budynku z 1988 r. oraz oświadczenia Zarządu Spółdzielni Inwalidów, wyjaśniło bowiem, że fakt zajęcia budynku na prowadzenie działalności gospodarczej oznacza konieczność zastosowania wyższych stawek opodatkowania, nawet przy uznaniu tego budynku za mieszkalny. W ocenie Sądu, będący przedmiotem opodatkowania budynek nie mógł być uznany za budynek mieszkalny w rozumieniu tego pojęcia przyjętym w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem poza sporem jest, że nie służy on zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, lecz przeznaczony jest na usługowy wynajem za odpłatnością. W budynku tym nikt nie jest zameldowany na pobyt stały lub czasowy, a skarżący jako miejsce zamieszkania wskazuje L., ul, S. 23. Budynek przy ul. M. 4, składający się z pomieszczeń internatu, stołówki, kuchni i przychodni rehabilitacyjnej wynajmowany był w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. Sąd zauważył, że w umowie o zakwaterowanie i wyżywienie cudzoziemców oraz najmie pomieszczeń adres nieruchomości wskazany został przez skarżącego jako oddział jego przedsiębiorstwa - firmy "S." z siedziba w P., a w akcie notarialnym dokumentującym nabycie przez skarżącego od Spółdzielni Inwalidów "Z." prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz własności budynku, został on określony przez strony umowy jako budynek gospodarczy. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego /art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 32 ust. 1 i 59 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane/ oraz prawa procesowego /art. 181 i 274 Ordynacji podatkowej/ i wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; 2. uchylenie decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; 3. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Według autora skargi kasacyjnej, w celu określenia stawki podatku od nieruchomości należy wyjaśnić jakiej nieruchomości podatek będzie dotyczył według kryteriów z art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Pomocniczo należy się w tym celu posłużyć definicjami z Prawa budowlanego i dokumentami dotyczącymi odbioru tego budynku przez poprzedniego właściciela. Przedmiotowy budynek należy zakwalifikować jako budynek zamieszkania zbiorowego i ustalić stawkę według art. 5 ust. 1 pkt 7c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął dowód w postaci deklaracji podatkowej /naruszenie art. 181 Ordynacji/ oraz nie zajął stanowiska przewidzianego w art. 274 par. 1 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem odwoławczym od orzeczeń wydanych przez wojewódzki sąd administracyjny - określonych w art. 173 p.p.s.a. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. można ją oprzeć na dwu podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna poza wymaganiami formalnymi, przewidzianymi dla pism w postępowaniu sądowym, powinna spełniać wymogi materialne, właściwe tylko dla pisma tego rodzaju, powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie oraz zawierać wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany /por. art. 176 p.p.s.a./. Pełnomocnik skarżącego wskazał na obydwie podstawy kasacyjne, przy czym jako przepisy procesowe naruszone przez Sąd zaskarżonego wyroku wskazał art. 181 i 274 par. 1 Ordynacji podatkowej, które nie mają w ogóle zastosowania przed sądem administracyjnego, a dotyczą dowodów w postępowaniu podatkowym /art. 181/ i czynności sprawdzających /art. 274 par. 1/ prowadzonych przez organ podatkowy pierwszej instancji. Z kolei uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej zupełnie nie przystaje do wskazanych w petitum skargi przepisów, bowiem zarzuca się w nim nieuwzględnienia przy ustalaniu rodzaju przedmiotu opodatkowania /od którego zależy wysokość stawki/ dowodów z okresu budowy budynku, jego odbioru itp. Ani zatem sformułowanie podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 u.p.d.f. ani jej uzasadnienie nie odnosi się żaden sposób do zaskarżonego wyroku Sądu, lecz do postępowania dowodowego prowadzonego przez organy administracji publicznej. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej /por. art. 183 par. 1 p.p.s.a./ tego rodzaju zarzuty nie podlegały w ogóle rozważaniu, w konsekwencji zarzut naruszenia prawa materialnego mógł być rozważony na tle ustalonego stanu faktycznego. Prezydent Miasta L. ustalił, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy - Józefa A. prowadzącego firmę "S." Budownictwa Export-Import, której oddział ma siedzibę na terenie przedmiotowej nieruchomości. Stwierdzono również, że budynek znajdujący się na terenie nieruchomości wykorzystywany jest na cele zakwaterowania zbiorowego. Skarżący zobowiązał się do odpłatnego zakwaterowania i wyżywienia cudzoziemców oraz wynajął pomieszczenia na cele biurowe, szkoleniowe. Wskazując na te okoliczności faktyczne organ podatkowy I instancji zastosował dla gruntu stawkę właściwą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna /art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r, o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ /grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy/ a dla budynku stawkę właściwą - stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy - dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarcza inną niż rolnicza lub leśna oraz dla budynków mieszkalnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Autor skargi kasacyjnej zarzucił w petitum skargi naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który przewiduje stawkę dla budynków mieszkalnych, nie wyjaśnił jednak, że naruszenie polega na niezastosowaniu tego przepisu przy ustalaniu wymiaru podatku i niedostrzeżeniu tej wadliwości przez Sąd. Podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia prawa materialnego nie została w żaden sposób uzasadniona, w szczególności w sposób określony w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Pomocnicze posługiwanie się definicjami z prawa budowlanego jest zupełnie nieuzasadnione. Jak trafnie zauważono w zaskarżonej do sądu ostatecznej decyzji administracyjnej o stawce podatku od nieruchomości odnośnie do budynków decyduje sposób ich wykorzystania. Jeśli budynek mieszkalny zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej stosuje się do jego opodatkowania taką samą stawkę jak dla budynku przeznaczonego w ogóle do prowadzenia w nim działalności gospodarczej /por. art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy/. Z tych względów - wobec jednoznacznych ustaleń faktycznych - zastosowanie w sprawie stawki określonej w art. 5 ust., 1 pkt 2 ustawy było prawidłowe. Wobec tego, że podstawy skargi kasacyjnej były nieusprawiedliwione Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.