0113-KDIPT1-1.4012.1105.2025.2.MG

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

‒ prawidłowe w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, dostawy w drodze wywłaszczenia zabudowanych działek nr 1, nr 3 i nr 4.

‒ nieprawidłowe w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, dostawy w drodze wywłaszczenia działki nr 2.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualne

12 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 7 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, dostawy w drodze wywłaszczenia zabudowanych działek nr 1, nr 2, nr 3 i nr 4. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 16 grudnia 2025 r. (data wpływu 16 grudnia 2025 r.) oraz pismem z 12 stycznia 2026 r. (data wpływu 12 stycznia 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Spółka A SA z siedzibą w ... (dalej: Spółka) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT.

Na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 311) Spółce, jako byłemu właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za nieruchomości, które zostały przejęte na własność Gminy ... w związku z ostateczną decyzją Prezydenta Miasta ... nr … z dnia 23 maja 2019 r. znak: … o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „…”, sprostowaną postanowieniami z dnia 18 września 2020 r., 3 września 2021 r., 16 września 2021, 6 października 2021 r. i 11 października 2021 r., której postanowieniem z dnia 24 maja 2019 r. znak: … został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, zreformowaną decyzją Wojewody … z dnia 20 maja 2021 r. znak: … (dalej: decyzja ZRID).

Na skutek powyższego, zgodnie z mapą z projektem podziału sporządzoną w dniu 10 maja 2018 r., przyjętą do zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod identyfikatorem … w dniu 4 czerwca 2018 r., działka:

‒ nr 5 o pow. 0,0328 ha, obr. … jedn. ewid. …, została podzielona na działki: nr 1 o pow. 0,0128 ha (przeznaczona pod budowę drogi) i nr 6 o pow. 0,0200 ha (pozostająca w dotychczasowym władaniu);

‒ nr 7 o pow. 0,5838 ha, obr. … jedn. ewid. …, została podzielona na działki: nr 2 o pow. 0,0101 ha (przeznaczona pod budowę drogi), nr 3 o pow. 0,4014 ha (przeznaczona pod budowę drogi), nr 8 o pow. 0,1370 ha (pozostająca w dotychczasowym władaniu) i nr 9 o pow. 0,0352 ha (pozostająca w dotychczasowym władaniu); o pow. 0,0104 ha (przeznaczona pod budowę drogi) i nr 10 o pow. 0,0009 ha (pozostająca w dotychczasowym władaniu).

Odszkodowanie zostanie wypłacone za prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przejętych przez Gminę ... działek nr 1 o pow. 0,0128 ha, nr 2 o pow. 0,0101 ha, nr 3 o pow. 0,4014 ha, nr 4 o pow. 0,0104 ha w obr. ... jedn. ewid. ... m. ..., ujawnionej w księdze wieczystej nr … oraz za składniki budowlane znajdujące się na tych działkach.

Z informacji udzielonej przez Wydział Planowania Przestrzennego Urzędu Miasta ... w piśmie z dnia 22 października 2024 r. wynika, że działki nr 1, nr 2, nr 3, nr 4 obr. ... jedn. ewid. ..., według stanu na dzień wydania decyzji nr … Prezydenta Miasta ... znak: …, tj. dnia 23 maja 2019 r., objęte były ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru „…”, zatwierdzonego Uchwałą Nr … Rady Miasta ... z dnia 20 października 2010 r. (Dz. Urz. Woj. …), zgodnie z którym działki nr 1, nr 2, nr 3 i nr 4 znajdowały się w terenie dróg publicznych, oznaczonym na rysunku planu symbolem 3KDL oraz w terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług, oznaczonym na rysunku planu symbolem 13 MWU. Przeważające przeznaczenie wśród gruntów przyległych to tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług i tereny ogrodów działkowych.

Opisane nieruchomości były wykorzystywane do działalności opodatkowanej.

Prawo użytkowania wieczystego wszystkich ww. działek oraz prawo własności znajdujących się na nich składników budowlanych zostało przez Spółkę nabyte nieodpłatnie decyzją Wojewody … z dnia 8.11.1993 roku znak Nr …, wydaną w trybie art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz § 3, § 4 ust. 1 pkt 5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 roku w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.

Spółce nie przysługiwało z tytułu nabycia ww. działek prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu ich nabycia.

Odszkodowanie za wygaszenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych działek oraz składniki budowlane zostało ustalone w decyzji administracyjnej wydanej przez Prezydenta Miasta ..., na podstawie operatów szacunkowych wykonanych przez rzeczoznawcę majątkowego.

Decyzja nie jest ostateczna.

Na przedmiotowych działkach zinwentaryzowano następujące składniki budowlane stanowiące własność Spółki:

1. Działka 1 pow. 0,0128 ha:

‒ Droga asfaltowa (budowla, obiekt liniowy) - wjazd od strony ul. … pow. 93m2, chodnik pow. 28 m2;

‒ Ogrodzenie terenu 18 mb. + brama wjazdowa nr 1 (urządzenie budowlane);

‒ Słup oświetleniowy szt. 1 (urządzenie budowlane);

2. Działka 2 pow. 0,0101 ha:

‒ Słup oświetleniowy szt. 1 (urządzenie budowlane);

‒ Ogrodzenie terenu z siatki 13 mb. (urządzenie budowlane);

3. Działka 3 pow. 0,4014 ha:

‒ Droga betonowa o pow. 633 m2 ( budowla, obiekt liniowy);

‒ Słupy oświetleniowe szt. 4 (urządzenie budowlane);

‒ Budynek … (budynek) Budynek z 1976 roku, parterowy, podpiwniczony, konstrukcja murowana z cegły i pustaków, stropodach jednospadowy kryty papą. Okna drewniane, drzwi typowe, posadzki betonowe. Instalacje: elektryczna (siłowa i oświetleniowa);

‒ Ogrodzenie terenu 148,2 mb. (urządzenie budowlane);

‒ Kolektor sanitarny – Kanał … o długości 88,83 mb (budowla, obiekt liniowy);

4. Działka 4 pow. 0,0104 ha:

‒ Droga betonowa o pow. 30m2 (budowla, obiekt liniowy);

‒ Ogrodzenie terenu 7,2 mb. (urządzenie budowlane).

Na działkach znajduje się jeszcze instalacja elektryczna, własność …, a na działce nr 4 znajduje się jeszcze magistrala ciepłownicza oraz sieć gazowa, obiekty budowlane liniowe, ale stanowią ona własność odpowiednio … i ….

Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wywłaszczane nieruchomości lub ich części stają się z mocy prawa własnością Gminy w odniesieniu do dróg gminnych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej stała się ostateczna.

W uzupełnieniu wniosku z 16 grudnia 2025 r., na pytania Organu o treści:

1. Z której działki została wydzielona działka nr 4?

2. Czy transakcja nabycia przez Państwa prawa użytkowania wieczystego działki nr 5, z której zostały wydzielone działki nr 1 i nr 6 była opodatkowana podatkiem VAT i została udokumentowana fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT?

3. Czy transakcja nabycia przez Państwa prawa użytkowania wieczystego działki nr 7, z której zostały wydzielone działki nr 2, nr 3, nr 8, nr 9 i nr 10 była opodatkowana podatkiem VAT i została udokumentowana fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT?

4. Czy transakcja nabycia przez Państwa prawa użytkowania wieczystego działki, z której została wydzielona działka nr 4 była opodatkowana podatkiem VAT i została udokumentowana fakturą z wykazaną kwotą podatku VAT?

5. Czy na dzień wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowych (oraz w dniu, w którym stała się ostateczna) naniesienia posadowione na działce nr 1, tj.:

‒ droga asfaltowa stanowiła budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 418. ze zm.)?

‒ chodnik stanowił budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

‒ ogrodzenie terenu stanowiło budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

‒ brama wjazdowa nr 1 stanowiła budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

‒ słup oświetleniowy stanowił budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

6. Czy na dzień wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowych (oraz w dniu, w którym stała się ostateczna) naniesienia posadowione na działce nr 2, tj.:

‒ słup oświetleniowy stanowił budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

‒ ogrodzenie terenu z siatki stanowiło budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

7. Czy na dzień wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowych (oraz w dniu, w którym stała się ostateczna) naniesienia posadowione na działce nr 3, tj.:

‒ droga betonowa stanowiła budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

‒ słupy oświetleniowe stanowiły budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

‒ budynek ... stanowił budynek w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2 lub budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane?

‒ ogrodzenie terenu stanowiło budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

‒ kolektor sanitarny – Kanał ... stanowił budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

8. Czy na dzień wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowych (oraz w dniu, w którym stała się ostateczna) naniesienia posadowione na działce nr 4, tj.:

‒ droga betonowa stanowiła budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

‒ ogrodzenie terenu stanowiło budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 lub urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane?

Jeżeli w odpowiedzi na pytania 5-8 wskażą Państwo, że ww. naniesienia stanowiły budowlę/budynek, to proszę udzielić odpowiedzi na poniższe pytania.

9. Czy budowla/budynek są trwale związane z gruntem?

10. Czy nastąpiło pierwsze zasiedlenie ww. budowli/budynku lub ich części w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o podatku od towarów i usług? Jeżeli tak, to należy wskazać dokładną datę.

11. Jeżeli nastąpiło pierwsze zasiedlenie części ww. budowli/budynku, to należy wskazać w jakiej w części?

12. Kiedy nastąpiło zajęcie do używania ww. budowli/budynku? Należy wskazać dokładną datę.

13. Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budowli/budynku lub ich części a ich dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata?

14. Czy budowla/budynek przed ich nabyciem przez Państwa Spółkę były wykorzystywane przez poprzednich właścicieli?

15. Czy Państwa Spółka ponosiła wydatki na ulepszenie ww. budowli/budynku?

16. W jakim okresie Państwa Spółka ponosiła wydatki na ulepszenie ww. budowli/budynku?

17. Jeżeli Państwa Spółka ponosiła wydatki na ulepszenie, to czy wydatki te były wyższe niż 30% wartości początkowej ww. budowli/budynku?

18. Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 9 i 11 jest twierdząca, to należy wskazać:

a) kiedy nastąpiło oddanie do użytkowania ww. budowli/budynku po ulepszeniu?

b) czy po ulepszeniu miało miejsce pierwsze zasiedlenie ww. budowli/budynku?

c) jeżeli miało miejsce pierwsze zasiedlenie ww. budowli/budynku po ulepszeniu, to należy wskazać, kiedy to nastąpiło (należy podać dzień, miesiąc i rok)?

d) czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budowli/budynku po ulepszeniu, a sprzedażą upłynął okres dłuższy niż 2 lata?

wskazali Państwo:

1. Działka nr 4 została wydzielona z działki nr 11 objętej księgą wieczystą nr ….

2. Nabycie prawa użytkowania wieczystego działki nr 5, z której zostały wydzielone działki nr 1 i 6, nie nastąpiło w drodze transakcji, która mogła być opodatkowana podatkiem VAT.

Mianowicie, tak jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 12.11.2025 roku, A S.A. wszedł w posiadanie ww. działki na skutek decyzji nr … wydanej przez Urząd Wojewódzki w ... w dniu 8.11.1993 roku.

Na mocy tej decyzji prawo zarządu gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w ... w obrębie 19 ... ... zostało przekształcone w dniu 5.12.1990 roku w prawo użytkowania wieczystego gruntu. Prawo to zostało zatem w tej dacie ustanowione na rzecz A S.A., a nie nabyte przez A S.A.

3. Nabycie prawa użytkowania wieczystego działki nr 7, z której zostały wydzielone działki nr 2, nr 3, nr 8, nr 9, nr 10 nie nastąpiło w drodze transakcji, która mogła być opodatkowana podatkiem VAT.

Mianowicie, tak jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 12.11.2025 roku, A S.A. wszedł w posiadanie ww. działki na skutek decyzji nr … wydanej przez Urząd Wojewódzki w ... w dniu 8.11.1993 roku.

Na mocy tej decyzji prawo zarządu gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w ... w obrębie 19 ... ... zostało przekształcone w dniu 5.12.1990 roku w prawo użytkowania wieczystego gruntu. Prawo to zostało zatem w tej dacie ustanowione na rzecz A S.A., a nie nabyte przez A S.A.

4. Nabycie prawa użytkowania wieczystego działki nr 11, z której została wydzielona działka nr 4 nie nastąpiło w drodze transakcji, która mogła być opodatkowana podatkiem VAT.

Mianowicie, tak jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 12.11.2025 roku, A S.A. wszedł w posiadanie ww. działki na skutek decyzji nr ... wydanej przez Urząd Wojewódzki w ... w dniu 8.11.1993 roku.

Na mocy tej decyzji prawo zarządu gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa położonego w ... w obrębie 19 ... ... zostało przekształcone w dniu 5.12.1990 roku w prawo użytkowania wieczystego gruntu. Prawo to zostało zatem w tej dacie ustanowione na rzecz A S.A., a nie nabyte przez A S.A.

5. Zarówno w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta ... nr … z dnia 23.05.2019 roku znak: … o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „...” (dalej: decyzja zrid), jak i na dzień, kiedy decyzja ta stała się ostateczna, tj. na dzień 20.05.2021 roku (data wydania decyzji Wojewody ... znak: …) posadowione na działce nr 1:

‒ Droga asfaltowa – wjazd od strony ul. ..., pow. 93 m2, stanowiła budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

‒ Chodnik o pow. 28 m2, stanowił budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

‒ Ogrodzenie terenu 18 mb., stanowiło urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

‒ Brama wjazdowa nr 1 stanowiła urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

‒ Słup oświetleniowy szt. 1 stanowił urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).

6. Zarówno w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta ... nr … z dnia 23.05.2019 roku znak: … o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „...” (dalej: decyzja zrid), jak i na dzień, kiedy decyzja ta stała się ostateczna, tj. na dzień 20.05.2021 roku (data wydania decyzji Wojewody ... znak: ...) posadowione na działce nr 2:

‒ Słup oświetleniowy szt. 1 stanowił urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

‒ Ogrodzenie terenu z siatki 13 mb., stanowiło urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).

7. Zarówno w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta ... nr ... z dnia 23.05.2019 roku znak: ... o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „...” (dalej: decyzja zrid), jak i na dzień, kiedy decyzja ta stała się ostateczna, tj. na dzień 20.05.2021 roku (data wydania decyzji Wojewody ... znak: ...) posadowione na działce nr 3:

‒ Droga betonowa stanowiła budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

‒ Słup oświetleniowy szt. 4 stanowił urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

‒ Budynek ... stanowił budynek w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

‒ Ogrodzenie terenu stanowiło urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

‒ Kolektor sanitarny Kanał ... stanowił budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).

8. Zarówno w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta ... nr ... z dnia 23.05.2019 roku znak: ... o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „...” (dalej: decyzja zrid), jak i na dzień, kiedy decyzja ta stała się ostateczna, tj. na dzień 20.05.2021 roku (data wydania decyzji Wojewody ... znak: ...) posadowione na działce nr 4:

‒ Droga betonowa stanowiła budowlę w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

‒ Ogrodzenie terenu stanowiło urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowalne (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.);

9. Działka nr 1:

‒ Droga asfaltowa – była trwale związana z gruntem.

‒ Chodnik był trwale związana z gruntem.

Działka nr 2:

Urządzenia budowlane – nie dotyczy

Działka nr 3:

‒ Droga betonowa była trwale związana z gruntem.

‒ Budynek ... był trwale związana z gruntem.

‒ Kolektor sanitarny Kanał ... był trwale związany z gruntem.

Działka nr 4:

‒ Droga betonowa była trwale związana z gruntem.

10. Działka 1:

‒ Droga asfaltowa – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w dn. 5.12.1990 r. kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

‒ Chodnik – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w dn. 5.12.1990 r. kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

Działka nr 2:

Urządzenia budowlane – nie dotyczy

Działka 3:

‒ Droga betonowa – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w dn. 5.12.1990 r. kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

‒ Budynek ... – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w dn. 5.12.1990 r. kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

‒ Kolektor sanitarny Kanał ... – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w dn. 5.12.1990 r. kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

Działka 4:

‒ Droga betonowa – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w dn. 5.12.1990 r. kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

11. Działka 1:

‒ Droga asfaltowa – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w całości (100%).

‒ Chodnik – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w całości (100%).

Działka nr 2:

Urządzenia budowlane – nie dotyczy

Działka 3:

‒ Droga betonowa – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w całości (100%).

‒ Budynek ... – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w całości (100%).

‒ Kolektor sanitarny Kanał ... – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w całości (100%)

Działka 4:

‒ Droga betonowa – pierwsze zasiedlenie nastąpiło w całości (100%).

12. Działka 1:

‒ Droga asfaltowa – zajęcie do używania nastąpiło z dn. 5.12.1990 r., kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

‒ Chodnik – zajęcie do używania nastąpiło z dn. 5.12.1990 r., kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

Działka nr 2:

Urządzenia budowlane – nie dotyczy

Działka 3:

‒ Droga betonowa – zajęcie do używania nastąpiło z dn. 5.12.1990 r., kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

‒ Budynek ... – zajęcie do używania nastąpiło z dn. 5.12.1990 r., kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

‒ Kolektor sanitarny Kanał ... – zajęcie do używania nastąpiło z dn. 5.12.1990 r., kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

Działka 4:

‒ Droga betonowa – zajęcie do używania nastąpiło z dn. 5.12.1990 r., kiedy prawo zarządu przekształciło się w prawo użytkowania wieczystego.

13. Działka 1:

‒ Droga asfaltowa – pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a ich dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata (5.12.1990 do 20.05.2021 – data, kiedy decyzja zrid stała się ostateczna).

‒ Chodnik – pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a ich dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata (5.12.1990 do 20.05.2021 – data, kiedy decyzja zrid stała się ostateczna).

Działka nr 2:

Urządzenia budowlane – nie dotyczy

Działka 3:

‒ Droga betonowa – pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a ich dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata (5.12.1990 do 20.05. 2021 – data, kiedy decyzja zrid stała się ostateczna).

‒ Budynek ... – pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a ich dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata (5.12.1990 do 20.05. 2021 – data, kiedy decyzja zrid stała się ostateczna).

‒ Kolektor sanitarny Kanał ... – pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a ich dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata (5.12.1990 do 20.05. 2021 – data, kiedy decyzja zrid stała się ostateczna).

Działka 4:

‒ Droga betonowa – pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a ich dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata (5.12.1990 do 20.05. 2021 – data, kiedy decyzja zrid stała się ostateczna).

14. Działka 1:

‒ Droga asfaltowa – była wykorzystywana przez firmę państwową A w ....

‒ Chodnik – był wykorzystywana przez firmę państwową A w ....

Działka nr 2:

Urządzenia budowlane – nie dotyczy

Działka 3:

‒ Droga betonowa – była wykorzystywana przez firmę państwową A w ....

‒ Budynek ... – był wykorzystywana przez firmę państwową A w ....

‒ Kolektor sanitarny Kanał ... – był wykorzystywana przez firmę państwową A w ....

Działka 4:

‒ Droga betonowa – była wykorzystywana przez firmę państwową A w ....

15. Działka 1:

‒ Droga asfaltowa – były prowadzone tylko bieżące konserwacje i naprawy, A S.A. nie dokonywało ulepszeń.

‒ Chodnik – były prowadzone tylko bieżące konserwacje i naprawy, A S.A. nie dokonywało ulepszeń.

Działka nr 2:

Urządzenia budowlane – nie dotyczy

Działka 3:

‒ Droga betonowa – były prowadzone tylko bieżące konserwacje i naprawy, A S.A. nie dokonywało ulepszeń.

‒ Budynek ... – były prowadzone tylko bieżące konserwacje i naprawy, A S.A. nie dokonywało ulepszeń.

‒ Kolektor sanitarny Kanał ... – były prowadzone tylko bieżące konserwacje i naprawy, A S.A. nie dokonywało ulepszeń.

Działka 4:

‒ Droga betonowa – były prowadzone tylko bieżące konserwacje i naprawy, A S.A. nie dokonywało ulepszeń.

16. Z uwagi na odpowiedź w pkt 15: nie dotyczy

17. Z uwagi na odpowiedź w pkt 15: nie dotyczy

18. Z uwagi na odpowiedź w pkt 15: nie dotyczy

Natomiast w uzupełnieniu wniosku z 12 stycznia 2026 r. wskazali Państwo:

Na działkach objętych wnioskiem w dniu wydania decyzji Prezydenta Miasta ... nr ... z dnia 23.05.2019 roku znak: ... o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „...” (dalej: decyzja zrid), jak i na dzień, kiedy decyzja ta stała się ostateczna, tj. na dzień 20.05.2021 roku (data wydania decyzji Wojewody ... znak: ...) znajdowały się następujące składniki budowlane stanowiące własność Spółki:

1. Działka 1 pow. 0,0128 ha:

‒ Droga asfaltowa (budowla, obiekt liniowy) - wjazd od strony ul. ... pow. 93 m2, chodnik pow. 28 m2;

‒ Ogrodzenie terenu 18 mb. + brama wjazdowa nr 1 (urządzenie budowlane);

‒ Słup oświetleniowy szt. 1 (urządzenie budowlane);

2. Działka 2 pow. 0,0101 ha:

‒ Słup oświetleniowy szt. 1 (urządzenie budowlane);

‒ Ogrodzenie terenu z siatki 13 mb. (urządzenie budowlane);

3. Działka 3 pow. 0,4014 ha:

‒ Droga betonowa o pow. 633 m2 (budowla, obiekt liniowy);

‒ Słupy oświetleniowe szt. 4 (urządzenie budowlane);

‒ Budynek ... (budynek) Budynek z 1976 roku, parterowy, podpiwniczony, konstrukcja murowana z cegły i pustaków, stropodach jednospadowy kryty papą. Okna drewniane, drzwi typowe, posadzki betonowe. Instalacje: elektryczna (siłowa i oświetleniowa);

‒ Ogrodzenie terenu 148,2 mb. (urządzenie budowlane);

‒ Kolektor sanitarny – Kanał ... o długości 88,83 mb (budowla, obiekt liniowy);

4. Działka 4 pow. 0,0104 ha:

‒ Droga betonowa o pow. 30 m2 (budowla, obiekt liniowy);

‒ Ogrodzenie terenu 7,2 mb. (urządzenie budowlane).

Ww. urządzenia budowlane powiązane były:

1. Działka 1 pow. 0,0128 ha:

‒ Ogrodzenie terenu 18 mb. + brama wjazdowa nr 1 (urządzenie budowlane) powiązane było z budynkiem A S.A. (hala produkcyjna) znajdującym się na działce nr 12;

‒ Słup oświetleniowy szt. 1 (urządzenie budowlane) powiązany był z drogą asfaltową, stanowił oświetlenie drogi.

2. Działka 2 pow. 0,0101 ha:

‒ Słup oświetleniowy szt. 1 (urządzenie budowlane) powiązany był z drogą asfaltową, stanowił oświetlenie drogi znajdującej się m. in. na działce nr 1 i 3;

‒ Ogrodzenie terenu z siatki 13 mb. (urządzenie budowlane) powiązane było z budynkiem A S.A. (hala produkcyjna) znajdującym się na działce nr 12;

3. Działka 3 pow. 0,4014 ha:

‒ Słupy oświetleniowe szt. 4 (urządzenie budowlane) powiązane był z drogą asfaltową, stanowiły oświetlenie drogi;

‒ Ogrodzenie terenu 148,2 mb. (urządzenie budowlane) powiązane było z budynkiem A S.A. (hala produkcyjna) znajdującym się na działce nr 12;

4. Działka 4 pow. 0,0104 ha:

‒ Ogrodzenie terenu 7,2 mb. (urządzenie budowlane) powiązane było z budynkiem administracyjnym A S.A.

Pytanie

Czy dostawa zabudowanych nieruchomości o numerach nr 1 o pow. 0,0128 ha, nr 2 o pow. 0,0101 ha, nr 3 o pow. 0,4014 ha, nr 4 o pow. 0,0104 ha obr. ... jedn. ewid. ... m. ... będzie korzystała ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, zgodnie z którym przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Według art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Stosownie natomiast do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, za podatników uznaje się osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza – jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W świetle powyższego, w sytuacji przeniesienia z mocy prawa własności ww. działek na rzecz Gminy Miejskiej i wygaszenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego Spółce w zamian za odszkodowanie Spółka będzie występować w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, natomiast powyższa czynność, w świetle ustawy o VAT, będzie traktowana jako odpłatna dostawa towarów.

Przy czym, zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Zatem przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny tych obiektów w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się taką samą stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Przez pierwsze zasiedlenie, stosownie do art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a) wybudowaniu lub

b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków i budowli, jeżeli w stosunku do nich miało już miejsce pierwsze zasiedlenie, a okres pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą przekroczył 2 lata.

Jak wskazano w opisie sprawy, na terenie ww. działek znajdowały się budynek, drogi asfaltowe, ogrodzenia, słupy, kolektor sanitarny, stanowiące budowle w myśl art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.).

Spółka nabyła nieodpłatnie prawo użytkowania wieczystego ww. działek oraz prawo własności znajdujących się na nich składników budowlanych z mocy prawa, na podstawie decyzji Wojewody Krakowskiego z dnia 8.11.1993 roku znak Nr ....

Przyjmując zatem, że pierwsze zasiedlenie ww. działek zabudowanych drogami nastąpiło w roku 1993, należy uznać, że pomiędzy pierwszym zasiedleniem działek zabudowanych, a ich dostawą na rzecz Gminy ... upłynął okres znacznie przekraczający 2 lata.

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy, zdaniem Spółki, w przypadku zabudowanych nieruchomości stanowiących nr 1 o pow. 0,0128 ha, nr 2 o pow. 0,0101 ha, nr 3 o pow. 0,4014 ha, nr 4 o pow. 0,0104 ha w obr. ... jedn. ewid. ... m. ..., ich dostawa będzie korzystała ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest:

‒ prawidłowe w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, dostawy w drodze wywłaszczenia zabudowanych działek nr 1, nr 3 i nr 4.

‒ nieprawidłowe w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, dostawy w drodze wywłaszczenia działki nr 2.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;

2. wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;

3. wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;

4. wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;

5. ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;

6. oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;

7. zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Z przywołanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że czynność polegająca na przeniesieniu z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest de facto następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa. Odszkodowanie w tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (w tym np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Wynagrodzenie musi mieć zatem konkretny wymiar, a więc być konkretną wielkością wyrażalną w pieniądzu. Dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru. Aby doszło do odpłatnej dostawy towarów z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy muszą wystąpić wszystkie elementy składające się na tę czynność, tj. przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oraz otrzymanie zapłaty odszkodowania z tego tytułu. Oznacza to, że przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie otrzymania przez stronę wywłaszczoną zapłaty odszkodowania z tego tytułu.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Z art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie dróg publicznych, a także organy właściwe w tych sprawach, reguluje ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311).

Należy wskazać, że na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

Przepis artykułu 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje, że:

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Według regulacji art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:

1. własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,

2. własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych,

- z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

W myśl art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Na mocy art. 12 ust. 4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Zgodnie z art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

Według art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.):

Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Z kolei w myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

Z powołanych przepisów wynika zatem, że istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.

Zatem, biorąc pod uwagę szczególny rodzaj dostawy towarów jakim jest przeniesienie prawa własności towarów z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa należy uznać, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną – objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Ponadto zaznaczyć należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia.

W niniejszej sprawie należy wskazać, że w odniesieniu do działek nr 1, nr 2, nr 3 i nr 4 została wydana decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, na podstawie której ww. działki zostały wywłaszczone. Jednakże wywłaszczone nieruchomości należy opodatkować z uwzględnieniem ich przeznaczenia sprzed wywłaszczenia.

W rozpatrywanej sprawie odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Wyjaśnić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów – przeniesienie własności działek w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT może być opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dla dostawy towarów zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W odniesieniu do gruntów niezabudowanych ustawodawca uregulował zwolnienie ich dostawy w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy. Zgodnie z tym przepisem:

Zwalnia się od podatku dostawę terenówniezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Z powyższego przepisu należy wywieść, że opodatkowane są te dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych, tylko te, które stanowią tereny budowlane lub przeznaczone pod zabudowę. Z kolei dostawy gruntów niezabudowanych, będących na przykład gruntami rolnymi, czy leśnymi, które nie są przeznaczone pod zabudowę, są zwolnione od podatku od towarów i usług.

Stosownie do treści art. 2 pkt 33 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terenach budowlanych - rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Z cytowanych przepisów wynika, że nie jest terenem budowlanym grunt, dla którego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje inne przeznaczenie niż pod zabudowę.

W przypadku braku takiego planu, powyższą zasadę należy stosować do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W zależności od rodzaju inwestycji będzie to albo decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, albo decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.):

Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych, należy do zadań własnych gminy.

Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

W świetle art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:

W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:

1. lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;

2. sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.

W tym miejscu wskazania wymaga, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę. Zatem, także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.

Z powyższego wynika, że przeznaczenie określonego gruntu należy oceniać wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości.

W odniesieniu natomiast do dostawy budynków i budowli zwolnienia zostały uregulowane w art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest - co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a) wybudowaniu lub

b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku/budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli lub ich części oddano je do użytkowania pierwszemu nabywcy, oddano je w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika, bowiem w tych przypadkach doszło do korzystania z budynku/budowli.

Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania dla dostawy zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, pkt 10 lub pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Według art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

W celu zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

· towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

· przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie choćby jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków/budowli w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu bądź prawa użytkowania wieczystego gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

Jednocześnie należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęć „budynek”, „budowla” i „urządzenie budowlane”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.) zwanej dalej ustawą Prawo budowlane.

W myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Natomiast na mocy art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Zgodnie z art. 3 pkt 3a ustawy - Prawo budowlane:

Przez obiekt liniowy należy rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, droga kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable zainstalowane w kanalizacji kablowej, kable zainstalowane w kanale technologicznym oraz kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.

Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT. Na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 311) Spółce, jako byłemu właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za nieruchomości, które zostały przejęte na własność Gminy ... w związku z ostateczną decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „...”, której został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Na skutek powyższego, działka:

‒ nr 5 została podzielona na działki: nr 1 (przeznaczona pod budowę drogi) i nr 6 (pozostająca w dotychczasowym władaniu);

‒ nr 7 została podzielona na działki: nr 2 (przeznaczona pod budowę drogi), nr 3 (przeznaczona pod budowę drogi), nr 8 (pozostająca w dotychczasowym władaniu) i nr 9 (pozostająca w dotychczasowym władaniu); 4 o pow. 0,0104 ha (przeznaczona pod budowę drogi) i nr 10 (pozostająca w dotychczasowym władaniu).

Opisane nieruchomości były wykorzystywane do działalności opodatkowanej. Prawo użytkowania wieczystego wszystkich ww. działek oraz prawo własności znajdujących się na nich składników budowlanych zostało przez Spółkę nabyte nieodpłatnie.

Odszkodowanie zostanie wypłacone za prawo użytkowania wieczystego nieruchomości przejętych przez Gminę ... działek nr 1, nr 2, nr 3, nr 4 oraz za składniki budowlane znajdujące się na tych działkach. Odszkodowanie za wygaszenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych działek oraz składniki budowlane zostało ustalone w decyzji administracyjnej wydanej przez Prezydenta Miasta ..., na podstawie operatów szacunkowych wykonanych przez rzeczoznawcę majątkowego. Decyzja nie jest ostateczna.

Zarówno w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, jak i na dzień kiedy decyzja ta stała się ostateczna na działkach nr 1, nr 2, nr 3 i nr 4 posadowione były naniesienia budowlane.

Na działce nr 1 posadowione były:

‒ budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowalne (tj. droga asfaltowa oraz chodnik),

‒ urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowalne (tj. ogrodzenie terenu 18 mb., brama wjazdowa nr 1 oraz słup oświetleniowy).

Na działce nr 2 posadowione były urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowalne (tj. słup oświetleniowy oraz ogrodzenie terenu z siatki).

Na działce nr 3 posadowione były:

‒ budynek w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowalne (tj. budynek ...),

‒ budowle w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowalne (tj. droga betonowa oraz kolektor sanitarny Kanał ...),

‒ urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowalne (słup oświetleniowy szt. 4 oraz ogrodzenie terenu).

Na działce nr 4 posadowione były:

‒ budowla w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowalne (tj. droga betonowa),

‒ urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowalne (tj. ogrodzenie terenu

Budynek oraz wszystkie ww. budowle posadowione na ww. działkach były trwale związane z gruntem. Pierwsze zasiedlenie oraz zajęcie do używania budynku oraz ww. budowli nastąpiło 5.12.1990 r. Pomiędzy pierwszym zasiedleniem budynku oraz ww. budowli a ich dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata. Spółka nie dokonywała ulepszeń budynku i ww. budowli.

Przeniesienie prawa użytkowania wieczystego gruntu - działek nr 1, nr 2, nr 3, nr 4 wraz z położonymi na nich naniesieniami z nakazu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie stanowi/będzie stanowiło odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy. Państwo natomiast w odniesieniu do tej czynności działają/będą działali w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż przedmiotem przeniesienia prawa użytkowania wieczystego za odszkodowaniem są/będą działki stanowiące składniki majątku spółki, która jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

W odniesieniu do sprzedaży działki nr 2, na której na moment zbycia znajdowały się wyłącznie naniesienia w postaci urządzeń budowlanych, tj. słup oświetleniowy oraz ogrodzenie terenu z siatki, wskazać należy, że sprzedaż tej działki nie może/nie będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy. Jak bowiem wynika z opisu sprawy, ww. naniesienia nie stanowią budynków lub budowli w rozumieniu art. 3 pkt 2-3 ustawy Prawo budowlane.

Jak wskazali Państwo w opisie sprawy – działka nr 2, według stanu na dzień wydania decyzji, objęta była ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym znajdowała się w terenie dróg publicznych oraz w terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i usług. Zatem, działka nr 2 stanowi teren przeznaczony pod zabudowę.

W konsekwencji, w momencie dostawy działka nr 2 przeznaczona była pod zabudowę i w rezultacie jej sprzedaż nie korzysta/nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Skoro do dostawy działki nr 2 nie można zastosować zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, to należy przeanalizować warunki do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Jak już wyżej wskazano, dla dostawy towarów spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.: towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania oraz przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Aby zatem zastosować zwolnienie od podatku – przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy – muszą być łącznie spełnione oba ww. warunki.

W tym miejscu wskazać należy na treść wyroku NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12 wskazał, że:

Zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok ETS z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał.

W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje zatem, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia VAT.

Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Z opisu sprawy wynika, że prawo użytkowania wieczystego wszystkich ww. działek oraz prawo własności znajdujących się na nich składników budowlanych zostało przez Spółkę nabyte nieodpłatnie.

W związku z powyższym, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, nie można twierdzić, że nie przysługiwało lub przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu działki, z której wydzielono działkę nr 2. A ponadto, jak wynika z opisu sprawy, działka była wykorzystywana do działalności opodatkowanej. Zatem nie była wykorzystywana wyłącznie na cele działalności zwolnionej. Tym samym, nie zostały spełnione warunki, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Biorąc zatem pod uwagę powołane powyżej przepisy prawa, w analizowanej sprawie dostawa w drodze wywłaszczenia działki nr 2 nie korzysta/nie będzie korzystała ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ nie zostały/nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w tym przepisie.

Również w stosunku do dostawy urządzeń budowlanych, tj. słupa oświetleniowego oraz ogrodzenia terenu z siatki znajdujących się na ww. działce nr 2 nie znajdzie zastosowania zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy. Z okoliczności sprawy wynika, że opisane we wniosku nieruchomości (w tym urządzenia budowlane w postaci słupa oświetleniowego oraz ogrodzenia terenu z siatki) były wykorzystywane do działalności opodatkowanej. Zatem ww. urządzenia budowlane znajdujące się na działce nr 2 nie były wykorzystywane wyłącznie do czynności zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym, dostawa w drodze wywłaszczenia działki nr 2 nie korzysta/nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku, o którym mowa art. 43 ust. 1 pkt 2 i pkt 9 ustawy.

Tym samym dostawa w drodze wywłaszczenia działki nr 2 wraz z urządzeniami budowlanymi w postaci słupa oświetleniowego oraz ogrodzenia terenu z siatki jest/będzie opodatkowana według stawki podatku od towarów i usług właściwej dla towaru będącego przedmiotem dostawy.

Odnosząc się natomiast do dostawy działek nr 1, nr 3 i nr 4 zauważam, że transakcja dostawy w drodze wywłaszczenia budynku i budowli w postaci drogi betonowej oraz kolektora sanitarnego posadowionych na działce nr 3, budowli w postaci drogi asfaltowej oraz chodnika posadowionych na działce nr 1 oraz budowli w postaci drogi betonowej posadowionej na działce nr 4, nie została/nie zostanie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia, a od momentu pierwszego zasiedlenia do momentu ich dostawy w drodze wywłaszczenia upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Ponadto – jak wynika z okoliczności sprawy – nie ponosili Państwo wydatków na ulepszenia stanowiące co najmniej 30% wartości początkowej ww. budynku i ww. budowli.

W konsekwencji, dla dostawy w drodze wywłaszczenia budynku i budowli w postaci drogi betonowej oraz kolektora sanitarnego posadowionych na działce nr 3, budowli w postaci drogi asfaltowej oraz chodnika posadowionych na działce nr 1 oraz budowli w postaci drogi betonowej posadowionej na działce nr 4 zostały/zostaną spełnione warunki umożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Ponadto, na działkach nr 1 nr 3 i nr 4 posadowione były urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowalne, tj.:

‒ na działce nr 1:

· ogrodzenie terenu + brama wjazdowa nr 1 powiązane z budynkiem A S.A. (hala produkcyjna) znajdującym się na działce nr 12;

· słup oświetleniowy powiązany z drogą asfaltową.

‒ na działce nr 3:

· słupy oświetleniowe powiązane z drogą asfaltową,

· ogrodzenie terenu powiązane z budynkiem A S.A. (hala produkcyjna) znajdującym się na działce nr 12;

‒ na działce nr 4:

· ogrodzenie terenu powiązane z budynkiem administracyjnym A S.A.

Zaznaczam, że urządzenia budowlane stanowią urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, nie są to samodzielne budowle zdefiniowane w art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane, które uznaje się za towar na gruncie podatku od towarów i usług. Jednakże urządzenia te należy traktować jako elementy przynależne do budynku/budowli i opodatkować łącznie z budynkiem/budowlą, z którym są powiązane, a tym samym należy przypisać stawkę właściwą dla sprzedawanego obiektu budowlanego znajdującego się na tej samej działce, co urządzenie techniczne. Brak jest podstaw do stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów w zakresie stawki podatku VAT dla ww. urządzeń w oderwaniu od budynku/budowli, do którego/której przynależą, gdyż w świetle obowiązujących przepisów nie mają one samodzielnego bytu.

Tym samym z uwagi na fakt, że sprzedaż budynku i budowli w postaci drogi betonowej oraz kolektora sanitarnego posadowionych na działce nr 3, budowli w postaci drogi asfaltowej oraz chodnika posadowionych na działce nr 1 oraz budowli w postaci drogi betonowej posadowionej na działce nr 4, korzysta/będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, to tym samym również sprzedaż urządzeń budowlanych znajdujących się na poszczególnych działkach nr 1, nr 3 oraz nr 4, które są związane z ww. budynkiem i/lub ww. budowlami korzysta/będzie korzystała ze zwolnienia.

Jak wskazałem wyżej, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega/będzie podlegał opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budynki i budowle na nim posadowione. W konsekwencji – na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy – sprzedaż prawa użytkowania wieczystego działek nr 1, nr 3, nr 4, na których posadowione są ww. budynek i budowle, również jest/będzie zwolniona od podatku.

Zatem, analiza powołanych wyżej przepisów prawa oraz przedstawionego opisu sprawy prowadzi do stwierdzenia, że dostawa prawa użytkowania wieczystego działek nr 1, nr 3, nr 4 oraz znajdujących się na nich naniesień (budynku, budowli oraz urządzeń budowlanych związanych z tym budynkiem i budowlami) korzysta/będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy.

Natomiast w odniesieniu do sprzedaży urządzeń budowlanych znajdujących się na poszczególnych działkach nr 1, nr 3 oraz nr 4 niezwiązanych z budynkiem i/lub budowlami posadowionymi na tych działkach wskazać należy, że ww. urządzenia budowlane nie były wykorzystywane wyłącznie do czynności zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, bowiem - jak wynika z okoliczności sprawy - opisane we wniosku nieruchomości były wykorzystywane do działalności opodatkowanej. Ponadto, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy – skoro prawo własności znajdujących się na działkach składników budowlanych zostało przez Spółkę nabyte nieodpłatnie, to nie można twierdzić, że nie przysługiwało lub przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu tych składników budowlanych. Zatem w odniesieniu do sprzedaży ww. urządzeń budowlanych nie znajdzie zastosowania zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ nie zostały/nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w tym przepisie.

Tym samym dostawa urządzeń budowlanych znajdujących się na poszczególnych działkach nr 1, nr 3 oraz nr 4 niezwiązanych z budynkiem i/lub budowlami posadowionymi na tych działkach jest/będzie opodatkowana według stawki podatku od towarów i usług właściwej dla towaru będącego przedmiotem dostawy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zgodnie z art. 14f § 2b pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Opłata za wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej podlega zwrotowi wyłącznie w przypadku uiszczenia jej w kwocie wyższej od należnej - w odpowiedniej części.

Z tytułu złożenia niniejszego wniosku wnieśli Państwo opłatę w łącznej wysokości 400 zł. Analiza wniosku wskazuje, iż dotyczy on 4 stanów faktycznych i 4 zdarzeń przyszłych. Zatem opłata należna od Państwa wniosku wynosi 320 zł (40 zł x 4 stany faktyczne i 40 zł x 4 zdarzenia przyszłe). W związku z tym, opłata w wysokości 80 zł zostanie zwrócona – stosownie do art. 14f § 2a Ordynacji podatkowej – na rachunek bankowy, z którego dokonano opłaty za wniosek, tj. .....

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1. z zastosowaniem art. 119a;

2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.