Sygnatura: 0112-KDIL1-1.4012.602.2026.2.WK
ID Eureka: 715668
0112-KDIL1-1.4012.602.2026.2.WK
- Kategoria
- Interpretacja indywidualna
- Autorzy
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status źródła
- Aktualna
- Data publikacji
- 19 października 2026
- Data wydania
- 19 października 2026
Podsumowanie
Interpretacja dotyczy usług indywidualnego doradztwa i aktywizacji zawodowej, świadczonych uczestnikom projektów na zlecenie ich realizatorów i finansowanych w całości ze środków publicznych. Organ uznał, że usługi te nie korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT: sama zawodowa tematyka i publiczne finansowanie nie wystarczają, ponieważ wnioskodawczyni nie jest jednostką objętą systemem oświaty, a usługi nie spełniają wskazanych w tym przepisie warunków zwolnienia dla kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania. W konsekwencji stanowisko wnioskodawczyni o zwolnieniu usług z VAT uznano za nieprawidłowe. Zakupy sfinansowane dotacją PUP są wykorzystywane wyłącznie do tych usług; ponieważ organ nie uznał ich za zwolnione, brak prawa do odliczenia VAT nie wynika z samego zwolnienia, lecz wymaga oceny w świetle zasad odliczania i faktycznego związku zakupów z czynnościami opodatkowanymi.
Asystent AnyLawyer
Czy ta interpretacja pasuje do Twojego stanu faktycznego?
Zapytaj, na jakich przepisach organ oparł stanowisko i czym Twoja sytuacja różni się od opisanej we wniosku. Sygnatura i temat są już dodane do pytania.
Teza
Zwolnienie od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy, usług doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej, odliczenia lub zwrotu podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z otrzymaną dotacją z PUP.
Powiązane interpretacje
Treść
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 16 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług, który dotyczy:
-
zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy, usług doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz usług wspierających uczestników projektów w całości finansowanych ze środków publicznych;
-
braku prawa do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy sfinansowane dotacją PUP.
Uzupełniła go Pani pismami z 26 sierpnia 2026 r. (wpływ 26 sierpnia 2026 r.) oraz pismem z 26 sierpnia 2026 r. (wpływ 30 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą „(...)”. Działalność rozpoczęła Pani w dniu 21 maja 2026 r. Pani zasadniczym i obecnie wyłącznym przedmiotem jest świadczenie usług z zakresu doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektów do wejścia, powrotu albo utrzymania się na rynku pracy. Na rozpoczęcie działalności otrzymała Pani z PUP w (...) jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej na podstawie umowy nr (…) z dnia 16 marca 2026 r., w kwocie (...) zł brutto. Środki zostały przeznaczone na zakupy zgodne ze specyfikacją zaakceptowaną przez PUP. Faktury zostały wystawione na Pani działalność obejmowały ceny brutto, w tym podatek VAT naliczony przez sprzedawców.
W związku z art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. b ustawy o VAT, złożyła Pani zgłoszenie rejestracyjne VAT-R i jest Pani czynnym podatnikiem podatku VAT, ponieważ ten przepis wyłącza ze zwolnienia podmiotowego podatników wykonujących usługi w zakresie doradztwa zawodowego. Jednak do swoich usług stosuje Pani zwolnienie przedmiotowe z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług. Sam fakt złożenia VAT-R nie zmienił charakteru świadczonych usług i nie spowodował rozpoczęcia wykonywania czynności opodatkowanych.
Świadczone przez Panią usługi mają bezpośredni cel zawodowy. Ich rzeczywisty zakres obejmuje w szczególności: diagnozę predyspozycji, kompetencji, doświadczenia i ograniczeń zawodowych uczestnika; ustalanie celów zawodowych i opracowywanie indywidualnych planów działania oraz ścieżek rozwoju edukacyjno-zawodowego; metodach poszukiwania zatrudnienia i wymaganiach pracodawców: przygotowanie dokumentów aplikacyjnych, przygotowanie do rozmów rekrutacyjnych i rozwijanie umiejętności autoprezentacji; wsparcie w wyborze kształcenia, szkolenia, kwalifikacji lub zawodu, pozostające w bezpośrednim związku z przyszłą albo wykonywaną pracą.
Opisane świadczenia są ukierunkowane na nabycie lub uaktualnienie wiedzy i umiejętności wykorzystywanych do celów zawodowych. Usługi są realizowane na zlecenie podmiotów prowadzących projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej i krajowych środków publicznych. Otrzymuje Pani wynagrodzenie od realizatora danego projektu za wykonanie konkretnych usług na rzecz uczestników projektu.
W szczególności wykonuje Pani lub wykonywała Pani usługi w następujących projektach: (...).
Całość wynagrodzenia należnego Pani za opisane usługi jest pokrywana ze środków publicznych przeznaczonych na realizację wskazanych projektów. Finansowanie obejmuje środki EFS+ oraz – w zakresie przewidzianym dokumentacją projektu – publiczne współfinansowanie krajowe. Ani uczestnicy, ani zamawiający nie pokrywają żadnej części ceny ze środków prywatnych.
Na fakturach sprzedaży wykazuje Pani usługi jako zwolnione z VAT i wskazuje Pani podstawę zwolnienia: art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT. Nie nalicza Pani podatku należnego od opisanych usług. Towary i usługi zakupione z dotacji PUP są wykorzystywane wyłącznie do wykonywania opisanych czynności zwolnionych z VAT. Nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, działalności prywatnej ani działalności mieszanej. Nie odliczyła Pani VAT naliczonego z faktur zakupowych, nie ujęła Pani go do odliczenia w ewidencji ani deklaracji i nie wystąpiła Pani o jego zwrot.
PUP w (...) pisemnie poinformował Panią, że z uwagi na rejestrację dla celów VAT powinna Pani zwrócić równowartość podatku VAT wynikającego z zakupów dokonanych w ramach dofinansowania. (Pismo z dnia 6 lipca 2026 r., znak sprawy: (…)). Na dzień złożenia wniosku wykonuje Pani wyłącznie opisane czynności zwolnione od podatku VAT i nie nabyła Pani prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur dokumentujących zakupy sfinansowane dotacją. W razie rozpoczęcia w przyszłości wykonywania czynności opodatkowanych będzie Pani odrębnie analizowała skutki podatkowe, w tym ewentualny obowiązek korekty podatku naliczonego.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy
- Przedmiotem zapytania są usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz usługi wspierające uczestników projektów finansowanych ze środków publicznych, w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+).
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy Pani następujące usługi:
-
indywidualne doradztwo zawodowe;
-
diagnozę sytuacji zawodowej uczestnika;
-
identyfikowanie predyspozycji, zainteresowań, kompetencji i kwalifikacji zawodowych uczestnika;
-
identyfikowanie potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczestnika;
-
określanie możliwych kierunków rozwoju zawodowego;
-
opracowywanie i aktualizowanie Indywidualnych Planów Działania (IPD);
-
określanie celów zawodowych i edukacyjnych;
-
przygotowywanie indywidualnych ścieżek rozwoju zawodowego;
-
pomoc w wyborze kierunku kształcenia, szkolenia lub przekwalifikowania zawodowego;
-
przygotowanie uczestników do aktywnego poszukiwania zatrudnienia;
-
przygotowanie dokumentów aplikacyjnych, w tym CV i listów motywacyjnych;
-
przygotowanie uczestników do rozmów kwalifikacyjnych i procesów rekrutacyjnych;
-
przekazywanie wiedzy dotyczącej funkcjonowania rynku pracy;
-
wskazywanie możliwości zdobywania, uzupełniania lub aktualizowania kwalifikacji i kompetencji zawodowych;
-
pomoc uczestnikom w określeniu kompetencji wymaganych na określonych stanowiskach pracy;
-
wsparcie uczestników w wyborze odpowiedniej ścieżki zawodowej lub edukacyjnej;
-
działania aktywizacyjne mające na celu zwiększenie gotowości uczestnika do podjęcia zatrudnienia lub zmiany kwalifikacji.
Zakres konkretnych czynności jest każdorazowo uzależniony od dokumentacji projektowej, grupy docelowej oraz założeń danego projektu.
Usługi nie mają charakteru jedynie administracyjnego. Ich istotą jest indywidualna praca z uczestnikiem, prowadząca do rozpoznania jego potencjału zawodowego, uzupełnienia wiedzy dotyczącej rynku pracy, określenia możliwego kierunku rozwoju zawodowego oraz przygotowania go do podjęcia, zmiany lub utrzymania zatrudnienia.
- Pytanie: Na czyją rzecz świadczone są usługi i na jaki podmiot wystawiana jest faktura?
Pani odpowiedź:
Usługi świadczy Pani na zlecenie podmiotów realizujących projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej oraz krajowych środków publicznych.
Bezpośrednim kontrahentem jest podmiot będący realizatorem lub wykonawcą projektu, który zleca Pani wykonanie określonych usług na rzecz uczestników projektu.
Faktura za wykonane usługi jest wystawiana na podmiot realizujący dany projekt, tj. na podmiot, z którym zawiera Pani umowę, zlecenie na świadczenie usług.
Uczestnicy projektów są natomiast bezpośrednimi odbiorcami merytorycznego świadczenia – korzystają z prowadzonego przez Panią doradztwa i działań aktywizacyjnych, przy czym nie ponoszą z tego tytułu odpłatności na Pani rzecz.
- Pytanie: W jaki sposób ustalane jest wynagrodzenie i od jakiego podmiotu Pani je otrzymuje?
Pani odpowiedź:
Wynagrodzenie jest ustalane na podstawie umowy zawartej z realizatorem danego projektu.
W zależności od projektu wynagrodzenie jest określane np. jako stawka za godzinę świadczonej usługi, stawka za wykonanie określonego zakresu usług lub wynagrodzenie odpowiadające liczbie zrealizowanych godzin/uczestników.
Po wykonaniu usługi wystawia Pani fakturę na rzecz realizatora wykonawcy projektu.
Wynagrodzenie otrzymuje Pani od realizatora wykonawcy projektu, a nie bezpośrednio od uczestników.
Źródłem ekonomicznym finansowania tego wynagrodzenia są środki przeznaczone na realizacje danego projektu, pochodzące ze środków publicznych, w tym przede wszystkim ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus oraz krajowych środków publicznych.
- Pytanie: Czy usługi świadczy Pani jako jednostka objęta systemem oświaty?
Pani odpowiedź:
Nie. Prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą i nie jest Pani jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.
Nie posiada Pani również zaświadczenia o wpisie do ewidencji, o której mowa w art. 168 tej ustawy.
Świadczone przez Panią usługi nie są wykonywane w ramach takiego wpisu.
- Pytanie: Czy jest Pani uczelnią, jednostką naukową PAN lub instytutem badawczym?
Pani odpowiedź:
Nie jest Pani uczelnią, jednostką naukową Polskiej Akademii Nauk ani instytutem badawczym.
- Pytanie: Czy usługi stanowią usługi w zakresie kształcenia i wychowania z art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT?
Pani odpowiedź:
Nie jest Pani podmiotem uprawnionym do korzystania ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT.
W Pani ocenie, świadczone usługi powinny być analizowane przede wszystkim w kontekście art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT, jako usługi związane z kształceniem zawodowym lub przekwalifikowaniem zawodowym, finansowane ze środków publicznych.
- Pytanie: Czy usługi stanowią kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie zawodowe?
Pani odpowiedź:
Tak. W zakresie, w jakim opisane powyżej usługi obejmują przekazywanie uczestnikom wiedzy i rozwijanie kompetencji związanych z ich sytuacją zawodową, poszukiwaniem pracy zmianą kwalifikacji, wyborem zawodu, przygotowaniem do wykonywania pracy lub podnoszeniem kompetencji potrzebnych na rynku pracy.
Ich celem jest bowiem nie tylko udzielenie uczestnikowi informacji, ale przede wszystkim przygotowanie go do podejmowania świadomych decyzji dotyczących jego aktywności zawodowej, uzyskania lub uaktualnienia wiedzy i kompetencji potrzebnych do podjęcia lub zmiany zatrudnienia.
- Pytanie: Czy usługi są bezpośrednio związane z branżą lub zawodem i mają na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy dla celów zawodowych?
Pani odpowiedź:
Tak. Usługi są ukierunkowane na sytuację zawodowy konkretnego uczestnika.
W toku doradztwa analizowane są m.in. posiadane przez uczestnika kwalifikacje, doświadczenie, kompetencje, zainteresowania oraz możliwości ich wykorzystania na rynku pracy.
Uczestnik uzyskuje również wiedzę dotyczącą wymagań pracodawców możliwości zdobycia nowych kwalifikacji, dostępnych form kształcenia i przekwalifikowania oraz sposobów przygotowania się do wykonywania określonej pracy.
W przypadku osób wymagających przekwalifikowania zawodowego usługi służą również ustaleniu kierunku przekwalifikowania oraz określeniu kompetencji, które powinny zostać przez uczestnika zdobyte lub uzupełnione.
- Pytanie: Czy usługi są wykonywane w ramach szkolenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego?
Pani odpowiedź:
Tak. W zakresie przewidzianym dokumentacją poszczególnych projektów. Doradztwo jest elementem procesu aktywizacji zawodowej uczestników i może prowadzić do wyboru odpowiedniego szkolenia, kursu, kwalifikacji lub kierunku przekwalifikowania.
W ramach indywidualnej pracy uczestnik wraz z doradcą analizuje swoją sytuację zawodowy, określa cel zawodowy oraz ustala działania prowadzące do jego osiągnięcia.
W szczególności w ramach opracowywania Indywidualnego Planu Działania określane są cele zawodowe uczestnika, jego potrzeby w zakresie kwalifikacji i kompetencji oraz działania, które powinien podjąć w celu zwiększenia możliwości podjęcia zatrudnienia.
- Pytanie: W jaki sposób uczestnicy wykorzystują nabytą wiedzę?
Wiedza uzyskana podczas usług jest wykorzystywana przez uczestników bezpośrednio w procesie poszukiwania, uzyskiwania, zmiany lub utrzymania zatrudnienia.
Uczestnicy wykorzystują ją m.in. poprzez:
· właściwy wybór kierunku kształcenia lub przekwalifikowania;
· dobór szkoleń odpowiadających potrzebom rynku pracy;
· przygotowanie dokumentów aplikacyjnych;
· przygotowanie do rozmów kwalifikacyjnych;
· identyfikację i prezentowanie własnych kompetencji;
· dopasowanie posiadanych kwalifikacji do wymagań stanowisk pracy;
· planowanie dalszego rozwoju zawodowego;
· podejmowanie działań zmierzających do uzyskania zatrudnienia.
Usługi mają zatem bezpośredni związek z celami zawodowymi uczestników i służą uzyskaniu lub uaktualnieniu wiedzy oraz kompetencji wykorzystywanych w życiu zawodowym.
- Pytanie: Czy usługi są świadczone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach?
Pani odpowiedź:
Świadczone przez Panią usługi nie są prowadzone na podstawie szczególnych przepisów określających formę i zasady prowadzenia konkretnego szkolenia zawodowego.
Organizacja oraz zakres usług wynikają przede wszystkim z dokumentacji danego projektu, umowy zawartej z realizatorem projektu oraz zasad realizacji projektu współfinansowanego ze środków publicznych.
Z tego względu nie powołuję się na art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy o VAT. Podstawą zwolnienia, której dotyczy wniosek, jest art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT.
- Pytanie: Czy posiada Pani akredytację w rozumienia Prawa oświatowego?
Pani odpowiedź:
Nie jest Pani podmiotem posiadającym akredytację w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo oświatowe i świadczone przez Panią usługi nie są objęte taką akredytacją.
- Pytanie: Czy jest Pani głównym wykonawcą czy podwykonawcą?
W ramach realizowanych projektów występuje Pani jako podwykonawca usług na rzecz podmiotu realizującego projekt.
Podmiot, z którym zawiera Pani umowę, jest odpowiedzialny za realizację projektu jako całości, natomiast wykonuje Pani określony zakres usług przewidziany w projekcie.
W zakresie usług realizowanych przez Panią ich finansowanie pochodzi ze środków publicznych przeznaczonych na realizację projektu.
- Pytanie: Czy usługi są ściśle związane z usługami kształcenia świadczonymi przez inną jednostkę?
Pani odpowiedź:
W zakresie opisanych usług nie występuje sytuacja, w której Pani usługi są jedynie usługą pomocniczą do usługi podstawowej w postaci szkolenia prowadzonego przez inny podmiot.
Świadczone przez Panią usługi doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej stanowią samodzielny element realizacji projektów i są wykonywane na podstawie odrębnego zakresu zlecenia.
a) Nie występuje zatem ścisły związek w rozumieniu usługi pomocniczej do konkretnej usługi podstawowej świadczonej przez inną jednostkę.
b) Pani usługi są samodzielnym elementem projektu i są niezbędne do realizacji założonych celów aktywizacyjnych w zakresie, w jakim dokumentacja projektu przewiduje obowiązek przeprowadzenia doradztwa zawodowego.
c) Głównym celem świadczonych przez Panią usług nie jest osiąganie dodatkowego dochodu poprzez konkurencyjne wykonywanie czynności korzystających ze zwolnienia. Celem gospodarczym jest oczywiście uzyskanie wynagrodzenia za wykonane usługi, jednak ich przedmiot i sposób realizacji wynikają z celów projektu oraz potrzeb jego uczestników.
d) Usługa podstawowa nie jest świadczona przez Panią. W przypadku projektów, w których występują również inne usługi szkoleniowe, są one świadczone przez realizatora projektu lub inne podmioty.
- Pytanie: Czy świadczone przez Panią ww. usługi doradztwa i aktywizacji zawodowej są usługami samodzielnymi, świadczonymi odrębnie, na odrębne zlecenie?
Pani odpowiedź:
Tak. Usługi doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej są świadczone jako odrębne świadczenia, na podstawie zlecenia, umowy zawartej z realizatorem projektu. Posiadają własny zakres rzeczowy, harmonogram oraz sposób rozliczenia.
- Pytanie: Czy usługi są samoistne i odrębne od usługi podstawowej?
Pani odpowiedź:
Tak. Usługi mają samodzielny charakter. Ich wykonanie nie jest jedynie technicznym elementem innej usługi świadczonej przez Panią.
Każde świadczenie obejmuje określony zakres pracy doradczej z uczestnikiem projektu i jest dokumentowane zgodnie z wymaganiami projektu.
- Pytanie: Czy usługi są świadczone niezależnie od procesu kształcenia?
Pani odpowiedź:
Tak. W tym znaczeniu, że mogą być świadczone jako samodzielne działania doradcze i aktywizacyjne, niezależnie od tego, czy uczestnik w danym momencie odbywa konkretne szkolenie.
Ich celem jest przede wszystkim diagnoza sytuacji zawodowej, określenie kierunku rozwoju zawodowego, przygotowanie do podjęcia zatrudnienia oraz wskazanie potrzeb w zakresie dalszego kształcenia lub przekwalifikowania.
- Pytanie: Czy usługi są finansowane ze środków publicznych w całości czy w części?
Pani odpowiedź:
Usługi będące przedmiotem rozpatrywanego wniosku są finansowane w całości ze środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów.
W szczególności finansowanie pochodzi ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) oraz odpowiednich krajowych środków publicznych stanowiących finansowanie projektów.
W przypadku projektów w których występuje finansowanie unijne oraz krajowe, obie części stanowią środki publiczne.
W konsekwencji, z punktu widzenia art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, usługi są finansowane w 100% ze środków publicznych.
- Pytanie: Czy posiada Pani dokumentację potwierdzającą finansowanie ze środków publicznych?
Pani odpowiedź:
Tak. Posiada Pani dokumentację dotyczącą realizowanych projektów, w tym, dokumenty dotyczące źródeł ich finansowania, umowy zlecenia na świadczenie usług, dokumentację projektową oraz dokumenty potwierdzające zakres realizowanych usług.
Dokumentacja wskazuje, że projekty są współfinansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus oraz krajowych środków publicznych.
- Pytanie: Czy jest Pani podmiotem prawa publicznego powołanym w celach edukacyjnych?
Pani odpowiedź:
Nie. Nie jest Pani podmiotem prawa publicznego powołanym w celach edukacyjnych.
Prowadzi Pani działalność gospodarczą jako osoba fizyczna.
- Pytanie: Czy celem usług jest osiągnięcie dodatkowego dochodu poprzez konkurencyjne wykonywanie czynności objętych zwolnieniem?
Pani odpowiedź:
Nie. Podstawowym celem świadczonych usług jest realizacja zadań określonych w projektach współfinansowanych ze środków publicznych oraz osiągnięcie założonych przez te projekty celów w zakresie aktywizacji zawodowej uczestników.
Otrzymywane przez Panią wynagrodzenie stanowi zapłatę za faktycznie wykonane usługi.
Nie świadczy Pani tych usług w celu konkurowania z podmiotami korzystającymi ze zwolnienia podatkowego ani w celu uzyskania przewagi konkurencyjnej wynikającej ze zwolnienia.
- Pytanie: Co dokładnie Pani rozumie przez „zakupy sfinansowane dotacją PUP”, objęte pytaniem oznaczonym we wniosku nr 2? Proszę skonkretyzować.
Pani odpowiedź:
Przez zakupy sfinansowane dotacją PUP rozumie Pani środki trwałe, wyposażenie, urządzenia oraz inne składniki majątkowa nabyte przez Panią ze środków jednorazowej dotacji otrzymanej z Powiatowego Urzędu Pracy w (...) na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Zakupy zostały dokonane zgodnie z zaakceptowanym przez Powiatowy Urząd Pracy wykazem wydatków.
- Pytanie: Czy zakupy są wykorzystywane wyłącznie do świadczenia usług doradztwa i aktywizacji zawodowej?
Pani odpowiedź:
Tak. Zakupione w ramach dotacji PUP składniki majątku są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, w ramach której świadczy Pani opisane we wniosku usługi doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej.
Nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
24. Pytanie: Czy zakupy były dokumentowane fakturami z wykazanym YAT?
Pani odpowiedź:
Tak. Zakupy zostały udokumentowane fakturami VAT, na których wykazano kwoty podatku od towarów i usług.
25. Pytanie: Czy faktury były wystawione na Panią?
Pani odpowiedź:
Tak. Faktury dokumentujące zakupy zostały wystawione na Panią jako podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Jednocześnie podatek VAT wykazany na tych fakturach nie został przez Panią odliczony ani zwrócony. Dodatkowe wyjaśnienie dotyczące pytania o zakupy sfinansowane z dotacji PUP:
REALIZOWANE PROJEKTY
W ramach działalności wykonuje Pani usługi przede wszystkim w projektach finansowanych ze środków publicznych, w tym m.in.: (…)
W przypadku każdego projektu zakres świadczonych przez Panią usług wynika z dokumentacji projektowej oraz zawartej z realizatorem projektu umowy zlecenia.
Podkreśla Pani, że prowadzona przez Panią działalność gospodarcza nie polega na świadczeniu usług na rzecz osób prywatnych, które samodzielnie ponoszą ich koszt.
Świadczy Pani usługi w ramach projektów finansowanych ze środków publicznych, a Pani wynagrodzenie pochodzi od podmiotów realizujących te projekty.
Uczestnicy projektów korzystają ze świadczonych przez Panią usług bez ponoszenia odpłatności na Pani rzecz.
Usługi mają charakter zawodowy i edukacyjno-aktywizacyjny, a ich celem jest przygotowanie uczestników do wejścia na rynek pracy, zmiany zatrudnienia, podjęcia kształcenia lub przekwalifikowania oraz uzyskania lub uaktualnienia wiedzy i kompetencji potrzebnych w życiu zawodowym.
W związku z powyższym, podtrzymuję stanowisko przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, że świadczone przez Panią usługi, w zakresie opisanym powyżej, spełniają przesłanki zastosowania zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług.
Jednocześnie zakupy dokonane w ramach dotacji z Powiatowego Urzędu Pracy są wykorzystywane wyłącznie do świadczenia ww. usług. W związku z ich wykorzystaniem do czynności zwolnionych od podatku nie przysługuje Pani prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Wnosi Pani zatem o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku VAT oraz braku prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami finansowanymi z dotacji PUP.
Pytania
-
Czy opisane usługi doradztwa i aktywizacji zawodowej, których treścią jest nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z zawodem lub uzyskanie albo uaktualnienie wiedzy i umiejętności do celów zawodowych, a których cena jest w całości finansowana ze środków publicznych, korzystają ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług?
-
Czy przysługuje Pani na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy sfinansowane dotacją PUP, jeżeli zakupy te są wykorzystywane wyłącznie do wykonywania opisanych czynności zwolnionych od VAT?
Pani stanowisko w sprawie
Stanowisko w zakresie pytania nr 1: opisane usługi korzystają ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, ponieważ są usługami kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, innymi niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, a ich cena jest w całości finansowana ze środków publicznych.
Stanowisko w zakresie pytania nr 2: Nie przysługuje Pani prawo do odliczenia ani zwrotu podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy sfinansowane dotacją PUP, ponieważ zakupy są wykorzystywane wyłącznie do czynności zwolnionych od VAT. Rejestracja jako podatnik VAT ma charakter ewidencyjny i sama w sobie nie tworzy prawa do odliczenia.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 1263 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Z kolei w art. 8 ust. 1 ustawy wskazano, że:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
W treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku.
Zauważyć przy tym należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast wychodzenie poza wykładnię literalną jest niedopuszczalne. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji jedynie, gdy charakter czynności świadczonych przez niego w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi świadczone przez:
a) jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w zakresie kształcenia i wychowania,
b) uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze, w zakresie kształcenia
– oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.
Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26:
a) prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub
b) świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe – wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub
c) finansowane w całości ze środków publicznych
– oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.
Jak stanowi art. 43 ust. 17 ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
-
nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
-
ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Zgodnie z art. 43 ust. 17a ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
Określenie „ścisły związek” oznacza, że do wykonania usługi podstawowej niezbędna jest dostawa towarów lub świadczenie usług pomocniczych, przy czym nie może to być jakikolwiek związek, lecz relacja o charakterze wskazującym na nieodzowność tych ostatnich dla prawidłowego przebiegu podstawowej usługi.
Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 13 i 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 832), zwanego dalej „rozporządzeniem”:
Zwalnia się od podatku:
-
usługi w zakresie kształcenia, inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, świadczone przez uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane;
-
usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.
Jak stanowi § 3 ust. 8 rozporządzenia:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, stosuje się do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
W świetle § 3 ust. 9 rozporządzenia:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
-
nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, lub
-
ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Przewidziany w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy wymóg finansowania usług w określonej wysokości ze środków publicznych jest spełniony w przypadku, gdy rzeczywistym (w znaczeniu ekonomicznym) źródłem finansowania tej usługi są środki publiczne.
W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.):
Środkami publicznymi są:
-
dochody publiczne;
-
środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
2a) środki, o których mowa w art. 3b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2025 r. poz. 198);
2b) środki, o których mowa w art. 202 ust. 4;
2c) środki finansowe, odsetki i inne przychody, a także zyski, o których mowa w art. 50d ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2023 r. poz. 2298 oraz z 2026 r. poz. 680);
-
środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2;
-
przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:
a) ze sprzedaży papierów wartościowych,
b) z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,
c) ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,
d) z otrzymanych pożyczek i kredytów,
e) z innych operacji finansowych;
- przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.
Z art. 4 ust. 1 ww. ustawy wynika, że:
Przepisy ustawy stosuje się do:
-
jednostek sektora finansów publicznych;
-
innych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami.
Powyższe przepisy zaliczają zatem do środków publicznych dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz wskazane przychody budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z różnych źródeł. Środkami publicznymi są również środki pochodzące z funduszy strukturalnych.
Powołane wyżej przepisy art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy przewidują zwolnienie dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzonych w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub świadczonych przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty – wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją lub finansowanych w całości ze środków publicznych. Co więcej, przepisy § 3 rozporządzenia przewidują zwolnienie dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego finansowanych w co najmniej 70% ze środków publicznych oraz świadczenia usług i dostawy towarów ściśle z tymi usługami związanych.
Dla zastosowania ww. zwolnień istotne jest uznanie danej usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania, a następnie spełnienie dodatkowych warunków wynikających z niniejszych przepisów, tj. prowadzenie danego szkolenia w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub uzyskanie akredytacji na dany rodzaj szkolenia lub finansowanie danego szkolenia w całości ze środków publicznych, lub też finansowanie danego szkolenia w co najmniej 70% ze środków publicznych.
Kwestia zwolnienia od podatku usług kształcenia uregulowana jest w art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE L 347, str. 1 ze zm.), zgodnie z którym:
Państwa członkowskie zwalniają kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie powszechne lub wyższe, kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie.
Cytowany przepis umiejscowiony został w rozdziale 2 tego aktu, zatytułowanym „Zwolnienia dotyczące określonych czynności wykonywanych w interesie publicznym”, co oznacza, że usługi szkoleniowe na gruncie Dyrektywy 2006/112/WE Rady podlegają zwolnieniu od podatku wyłącznie, gdy są wykonywane w interesie publicznym, tzn. wypełniają obowiązki, jakie ciążą na danym państwie wobec jego obywateli.
Należy także zauważyć, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473/08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Ponadto, jak również wielokrotnie podkreślał TSUE w swym orzecznictwie, pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika (przykładowo wyrok Trybunału z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV).
Jednakże interpretacja tych pojęć powinna być zgodna z celami, do jakich dążą owe zwolnienia, oraz powinna spełniać wymogi zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system VAT. Zatem powyższa zasada ścisłej interpretacji nie oznacza, że pojęcia użyte w celu opisania zwolnień z art. 13 (art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE) powinny być interpretowane w sposób, który uniemożliwiałby osiągnięcie zakładanych przez nie skutków (pkt 27 ww. wyroku).
Definicja kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego została zawarta w art. 44 rozporządzenia Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającym środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 str. 1). Rozporządzenie to wiąże wszystkie państwa członkowskie i jest stosowane bezpośrednio.
W myśl ww. art. 44 rozporządzenia:
Usługi w zakresie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zapewniane na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy 2006/112/WE obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania nie ma w tym przypadku znaczenia.
W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 wyrażony został pogląd, iż pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 Dyrektywy 77/388/EWG powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwo od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika. Również w wyroku z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie C-287/00 Trybunał w swym orzeczeniu wskazał, jak należy interpretować zwolnienia przedmiotowe w VAT uregulowane w Dyrektywie 77/388/EWG. W wyroku tym podkreślono, że pojęcia używane do doprecyzowania zakresu zwolnienia powinny być interpretowane ściśle m.in. dlatego, że zwolnienia stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania i choćby z tych przyczyn muszą być interpretowane jednolicie.
Mając na uwadze powyższe, dokonując wykładni ww. przepisów przez pryzmat definicji usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania, określonej w art. 44 ww. rozporządzenia należy mieć na uwadze dosłowne brzmienie tych przepisów.
Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (dostępnym w Internecie), użyte w art. 44 rozporządzenia słowo „bezpośredni” oznacza „dotyczący kogoś lub czegoś wprost”, słowo „branża” oznacza „gałąź produkcji lub handlu obejmująca towary lub usługi jednego rodzaju”, natomiast słowo „zawód” oznacza „wyuczone zajęcie wykonywane w celach zarobkowych”.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że przez kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie zawodowe, o których mowa w ww. przepisach, obejmujące nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, należy rozumieć takie kształcenie, w wyniku którego dana osoba podnosi swoje kwalifikacje, a bezpośrednio po jej ukończeniu jest w stanie podjąć pracę zarobkową, lub wykonywać określony zawód.
Termin „doradztwo” obejmować może szereg usług doradczych, np.: podatkowe, prawne, finansowe i inne. Odwołując się do wykładni językowej, zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN 2006, pod pojęciem „doradcy” należy rozumieć „tego, kto doradza”. Natomiast „doradzać”, w myśl powołanego wyżej Słownika Języka Polskiego PWN 2006, oznacza „udzielić porady, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie”. Stosownie do definicji podanej w ww. Słowniku, poradnictwo to „zorganizowana forma udzielania porad w jakimś zakresie”.
Tak więc doradztwo/poradnictwo jest udzielaniem fachowych zaleceń, porad na przykład w zakresie ekonomii, finansów czy też z innych dziedzin, a przez doradcę rozumie się tego, kto udziela porad, doradza. Zatem użyty w ustawie o podatku od towarów i usług termin „usługi w zakresie doradztwa” należy rozumieć szeroko.
Mając powyższe na uwadze, pojęcia usług kształcenia zawodowego i doradztwa są pojęciami różniącymi się od siebie, a kierując się zasadą możliwie ścisłej wykładni przepisów prawa podatkowego dotyczących zwolnień od podatku, należy stwierdzić, iż tylko w przypadku usług kształcenia zawodowego (przekwalifikowania zawodowego) – przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek – możemy mówić o zwolnieniu od podatku VAT.
Możliwość skorzystania ze zwolnienia w odniesieniu do świadczenia usługi (ale też i dostawy towarów) ściśle związanej z usługą kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego wymaga spełnienia określonych warunków, na które wskazuje TSUE m.in. w sprawie Horizon College C-434/05. Po pierwsze, zarówno główna działalność edukacyjna, jak i dostawa towarów lub świadczenie usług ściśle związane z tą działalnością muszą być wykonywane przez jeden z podmiotów, o których mowa w art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 2006/112/WE. Po drugie, świadczenie usług lub dostawa towarów ściśle związanych z czynnościami głównymi muszą być konieczne do wykonywania transakcji podlegających zwolnieniu. Po trzecie, świadczenie usług i dostawa towarów są wyłączone z zakresu zwolnienia, jeżeli ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu poprzez dokonywanie transakcji stanowiących bezpośrednią konkurencję w stosunku do działalności przedsiębiorstw wykonujących działalność gospodarczą, objętej VAT.
Na usługę złożoną składa się kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji określonego celu – do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne czynności pomocnicze. Natomiast, czynność należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi zasadniczej. Pojedyncza czynność traktowana jest zatem jak element usługi kompleksowej wówczas, jeżeli cel świadczenia czynności pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać bez czynności pomocniczej usługi głównej. Co do zasady, każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.
Powyższe potwierdza utrwalona linia orzecznicza TSUE, zgodnie z którą świadczenie kompleksowe podlega takim regulacjom opodatkowania VAT, w tym również w zakresie stosowania stawki VAT, jakie dotyczą świadczenia głównego. Oznacza to, że opodatkowanie świadczeń pomocniczych, składających się na świadczenie kompleksowe, podlega takim samym zasadom opodatkowania, jakim podlega świadczenie główne. Pogląd taki został ukształtowany w orzeczeniu TSUE w sprawie C-349/96 Card Protection Plan Ltd (CPP), w którym Trybunał stwierdził, że „Z jedną usługą mamy do czynienia zwłaszcza wtedy, gdy jeden lub kilka elementów należy uznać za usługę główną, a jeden lub kilka elementów za usługi pomocnicze, objęte tym samym reżimem podatkowym, co usługa główna”. (podobnie w orzeczeniu w sprawie C-41/04 Levob Verzekeringen BV).
Pani wątpliwości w sprawie w pierwszej kolejności dotyczą zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy dla usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy zaznaczyć, że z opisu sprawy wynika, że:
· usługi będące przedmiotem wniosku świadczy Pani na zlecenie podmiotów realizujących projekty współfinansowane ze środków Unii Europejskiej oraz krajowych środków publicznych;
· bezpośrednim kontrahentem jest podmiot będący realizatorem lub wykonawcą projektu, który zleca Pani wykonanie określonych usług na rzecz uczestników projektu;
· faktura za wykonane usługi jest wystawiana na podmiot realizujący dany projekt, tj. na podmiot, z którym zawiera Pani umowę, zlecenie na świadczenie usług;
· uczestnicy projektów są natomiast bezpośrednimi odbiorcami merytorycznego świadczenia – korzystają z prowadzonego przez Panią doradztwa i działań aktywizacyjnych, przy czym nie ponoszą z tego tytułu odpłatności na Pani rzecz;
· wynagrodzenie jest ustalane na podstawie umowy zawartej z realizatorem danego projektu;
· w zależności od projektu wynagrodzenie jest określane np. jako stawka za godzinę świadczonej usługi, stawka za wykonanie określonego zakresu usług lub wynagrodzenie odpowiadające liczbie zrealizowanych godzin/uczestników;
· po wykonaniu usługi wystawia Pani fakturę na rzecz realizatora wykonawcy projektu;
· nie jest Pani jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe;
· nie posiada Pani również zaświadczenia o wpisie do ewidencji, o której mowa w art. 168 tej ustawy;
· nie jest Pani uczelnią, jednostką naukową Polskiej Akademii Nauk ani instytutem badawczym;
· nie jest Pani podmiotem uprawnionym do korzystania ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy;
· jak Pani wskazała – przedmiotem zapytania są usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz usługi wspierające uczestników projektów finansowanych ze środków publicznych, w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+).
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy Pani następujące usługi:
-
indywidualne doradztwo zawodowe;
-
diagnozę sytuacji zawodowej uczestnika;
-
identyfikowanie predyspozycji, zainteresowań, kompetencji i kwalifikacji zawodowych uczestnika;
-
identyfikowanie potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczestnika;
-
określanie możliwych kierunków rozwoju zawodowego;
-
opracowywanie i aktualizowanie Indywidualnych Planów Działania (IPD);
-
określanie celów zawodowych i edukacyjnych;
-
przygotowywanie indywidualnych ścieżek rozwoju zawodowego;
-
pomoc w wyborze kierunku kształcenia, szkolenia lub przekwalifikowania zawodowego;
-
przygotowanie uczestników do aktywnego poszukiwania zatrudnienia;
-
przygotowanie dokumentów aplikacyjnych, w tym CV i listów motywacyjnych;
-
przygotowanie uczestników do rozmów kwalifikacyjnych i procesów rekrutacyjnych;
-
przekazywanie wiedzy dotyczącej funkcjonowania rynku pracy;
-
wskazywanie możliwości zdobywania, uzupełniania lub aktualizowania kwalifikacji i kompetencji zawodowych;
-
pomoc uczestnikom w określeniu kompetencji wymaganych na określonych stanowiskach pracy;
-
wsparcie uczestników w wyborze odpowiedniej ścieżki zawodowej lub edukacyjnej;
-
działania aktywizacyjne mające na celu zwiększenie gotowości uczestnika do podjęcia zatrudnienia lub zmiany kwalifikacji.
Zakres konkretnych czynności jest każdorazowo uzależniony od dokumentacji projektowej, grupy docelowej oraz założeń danego projektu. Usługi nie mają charakteru jedynie administracyjnego. Ich istotą jest indywidualna praca z uczestnikiem, prowadząca do rozpoznania jego potencjału zawodowego, uzupełnienia wiedzy dotyczącej rynku pracy, określenia możliwego kierunku rozwoju zawodowego oraz przygotowania go do podjęcia, zmiany lub utrzymania zatrudnienia. W zakresie przewidzianym dokumentacją poszczególnych projektów. Doradztwo jest elementem procesu aktywizacji zawodowej uczestników i może prowadzić do wyboru odpowiedniego szkolenia, kursu, kwalifikacji lub kierunku przekwalifikowania. W ramach indywidualnej pracy uczestnik wraz z doradcą analizuje swoją sytuację zawodowy, określa cel zawodowy oraz ustala działania prowadzące do jego osiągnięcia. W szczególności w ramach opracowywania Indywidualnego Planu Działania określane są cele zawodowe uczestnika, jego potrzeby w zakresie kwalifikacji i kompetencji oraz działania, które powinien podjąć w celu zwiększenia możliwości podjęcia zatrudnienia. Wiedza uzyskana podczas usług jest wykorzystywana przez uczestników bezpośrednio w procesie poszukiwania, uzyskiwania, zmiany lub utrzymania zatrudnienia.
Uczestnicy wykorzystują ją m.in. poprzez:
- właściwy wybór kierunku kształcenia lub przekwalifikowania;
- dobór szkoleń odpowiadających potrzebom rynku pracy;
- przygotowanie dokumentów aplikacyjnych;
- przygotowanie do rozmów kwalifikacyjnych;
- identyfikację i prezentowanie własnych kompetencji;
- dopasowanie posiadanych kwalifikacji do wymagań stanowisk pracy;
- planowanie dalszego rozwoju zawodowego;
- podejmowanie działań zmierzających do uzyskania zatrudnienia.
Usługi mają zatem bezpośredni związek z celami zawodowymi uczestników i służą uzyskaniu lub uaktualnieniu wiedzy oraz kompetencji wykorzystywanych w życiu zawodowym.
· usługi będące przedmiotem wniosku stanowią kształcenie zawodowe i przekwalifikowanie zawodowe w zakresie, w jakim opisane powyżej usługi obejmują przekazywanie uczestnikom wiedzy i rozwijanie kompetencji związanych z ich sytuacją zawodową, poszukiwaniem pracy zmianą kwalifikacji, wyborem zawodu, przygotowaniem do wykonywania pracy lub podnoszeniem kompetencji potrzebnych na rynku pracy. Ich celem jest bowiem nie tylko udzielenie uczestnikowi informacji, ale przede wszystkim przygotowanie go do podejmowania świadomych decyzji dotyczących jego aktywności zawodowej, uzyskania lub uaktualnienia wiedzy i kompetencji potrzebnych do podjęcia lub zmiany zatrudnienia;
· w ramach realizowanych projektów występuje Pani jako podwykonawca usług na rzecz podmiotu realizującego projekt;
· podmiot, z którym zawiera Pani umowę, jest odpowiedzialny za realizację projektu jako całości, natomiast wykonuje Pani określony zakres usług przewidziany w projekcie;
· w zakresie usług realizowanych przez Panią ich finansowanie pochodzi ze środków publicznych przeznaczonych na realizację projektu;
· w zakresie opisanych usług nie występuje sytuacja, w której Pani usługi są jedynie usługą pomocniczą do usługi podstawowej w postaci szkolenia prowadzonego przez inny podmiot;
· świadczone przez Panią usługi doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej stanowią samodzielny element realizacji projektów i są wykonywane na podstawie odrębnego zakresu zlecenia;
· nie występuje zatem ścisły związek w rozumieniu usługi pomocniczej do konkretnej usługi podstawowej świadczonej przez inną jednostkę;
· głównym celem świadczonych przez Panią usług nie jest osiąganie dodatkowego dochodu poprzez konkurencyjne wykonywanie czynności korzystających ze zwolnienia. Celem gospodarczym jest oczywiście uzyskanie wynagrodzenia za wykonane usługi, jednak ich przedmiot i sposób realizacji wynikają z celów projektu oraz potrzeb jego uczestników;
· usługa podstawowa nie jest świadczona przez Panią. W przypadku projektów, w których występują również inne usługi szkoleniowe, są one świadczone przez realizatora projektu lub inne podmioty;
· usługi doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej są świadczone jako odrębne świadczenia, na podstawie zlecenia, umowy zawartej z realizatorem projektu. Posiadają własny zakres rzeczowy, harmonogram oraz sposób rozliczenia;
· usługi będące przedmiotem rozpatrywanego wniosku są finansowane w całości ze środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów;
· posiada Pani dokumentację dotyczącą realizowanych projektów, w tym, dokumenty dotyczące źródeł ich finansowania, umowy zlecenia na świadczenie usług, dokumentację projektową oraz dokumenty potwierdzające zakres realizowanych usług.
Opis sprawy nie potwierdza zatem, aby realizowane przez Panią usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy stanowiły usługi stricte szkoleniowe, tak więc jeśli nawet w ramach wykonywanych przez Panią czynności pojawiają się pewne elementy nauczania, to brak jest podstaw do uznania, że mają one charakter odrębnej i samodzielnej usługi szkoleniowej.
Odniesienie powołanych przepisów prawa do przedstawionej sytuacji prowadzi zatem do wniosku, że świadcząc jako podwykonawca przez Panią usług doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy nie będzie świadczyła Pani usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, a jedynie usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy, których nie można uznać za „nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem” uczestników szkoleń oraz nie jest to „nauczanie mające na celu uzyskanie bądź uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych”.
Zatem świadczenie usług w postaci doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy, nie jest objęte zwolnieniem od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, ani też zwolnieniem na podstawie przepisów art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy w związku z art. 44 rozporządzenia rady.
W konsekwencji, z uwagi na to, że świadczone przez Panią usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy nie stanowią usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, zaś spełnienie tego warunku jest konieczne do zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, badanie dalszych przesłanek wynikających z tego przepisu jest bezprzedmiotowe. Tym samym, bez znaczenia w tym przypadku jest okoliczność, że opisane usługi finansowane są w całości ze środków publicznych.
Zatem – skoro jak wskazano powyżej – usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy nie stanowią usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, to nie są objęte zwolnieniem od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy.
Należy jednak rozważyć, czy przedmiotowe usługi mogą korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy jako usługi ściśle związane z usługami kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego.
W tym miejscu należy odwołać się do powołanego wyżej wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie C-434/05 Horizon College, w którym Trybunał wskazał warunki, jakie muszą zostać spełnione, aby można było skorzystać ze zwolnienia w odniesieniu do świadczenia usługi (ale też i dostawy towarów) ściśle związanej z usługą kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego. Po pierwsze, zarówno główna działalność edukacyjna, jak i dostawa towarów lub świadczenie usług ściśle związane z tą działalnością muszą być wykonywane przez jeden z podmiotów, o których mowa w art. 132 ust. 1 lit. i dyrektywy 2006/112/WE. Po drugie, świadczenie usług lub dostawa towarów ściśle związanych z czynnościami głównymi mogą korzystać ze zwolnienia tylko wtedy, jeżeli są one konieczne do dokonywania transakcji podlegających zwolnieniu. Po trzecie, świadczenie usług i dostawa towarów są wyłączone z zakresu zwolnienia, jeżeli ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu poprzez dokonywanie transakcji stanowiących bezpośrednią konkurencję w stosunku do działalności przedsiębiorstw wykonujących działalność gospodarczą, objętej podatkiem VAT. W sprawie Horizon College Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął, że „Świadczenie usług lub dostawa towarów mogą być uznane za „ściśle związane” z działalnością edukacyjną, a przez to traktowane tak samo na gruncie podatkowym zgodnie z art. 13 część A ust. 1 lit. i) szóstej dyrektywy tylko, gdy mają one rzeczywiście charakter pomocniczy w stosunku do działalności edukacyjnej stanowiącej świadczenie główne (...). Z orzecznictwa Trybunału wynika, że określone świadczenie może być uznane za pomocnicze względem świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi celu samego w sobie, lecz środek służący jak najlepszemu skorzystaniu ze świadczenia głównego (...)” - pkt 28 i 29.
Zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy, względem usługi, która nie stanowi usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, ma zatem zastosowanie pod warunkiem, że:
§ usługa ta jest wykonywana przez podmiot korzystający ze zwolnienia przy świadczeniu usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego,
§ usługa ta jest niezbędna do wykonania usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego,
§ usługa ta – z ekonomicznego punktu widzenia – jest finansowana w całości ze środków publicznych,
§ celem wykonania usługi nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Przy czym wyżej wymienione warunki muszą być spełnione łącznie aby dana usługa mogła być potraktowana jako usługa ściśle związana z usługą szkoleniową i mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie wskazanych przepisów.
Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego pod red. prof. dr. Mieczysława Szymczaka, PWN, Warszawa 1984, termin „kształcić” oznacza: przekazywać komuś pewien zasób wiedzy, umiejętności, wiadomości w jakiejś dziedzinie; uczyć kogoś, posyłać do szkół na naukę; rozwijać coś, doskonalić, urabiać. Ja sama wskazała Pani, usługi obejmują przekazywanie uczestnikom wiedzy i rozwijanie kompetencji związanych z ich sytuacją zawodową, poszukiwaniem pracy zmianą kwalifikacji, wyborem zawodu, przygotowaniem do wykonywania pracy lub podnoszeniem kompetencji potrzebnych na rynku pracy. Ich celem jest bowiem nie tylko udzielenie uczestnikowi informacji, ale przede wszystkim przygotowanie go do podejmowania świadomych decyzji dotyczących jego aktywności zawodowej, uzyskania lub uaktualnienia wiedzy i kompetencji potrzebnych do podjęcia lub zmiany zatrudnienia. Uczestnicy projektów korzystają z prowadzonego przez Panią doradztwa i działań aktywizacyjnych, przy czym nie ponoszą z tego tytułu odpłatności na Pani rzecz.
W ocenie organu, definicje słownikowe tych pojęć nie dają podstaw pozwalających objąć pojęciem „kształcenia” doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej. Niewątpliwie pomoc w wejściu lub powrocie na rynek pracy, przez wyposażenie tych osób w podstawowe umiejętności społeczne, nabycie umiejętności komunikacji interpersonalnej, kształtowanie samodzielności, aktywności, czy kreatywności, może dla uczestników projektu być czynnikiem kształceniowym. Za mało to jednak, aby pojęciem „kształcenie”, w kontekście analizowanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz dyrektywy, objąć również usługi doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej. Zdaniem organu w przypadku usługi polegającej na doradztwie zawodowym i pośrednictwie pracy, czynności tej nie można uznać za „kształcenie”, jeżeli doradztwo zawodowe i aktywizacji zawodowej nie jest poprzedzone nauczaniem przez ten sam podmiot. W przedmiotowej sprawie doradztwo zawodowe i działanie aktywizacyjne jest faktycznie pomocne w uzupełnieniu wiedzy dotyczącej rynku pracy, określenia możliwego kierunku rozwoju zawodowego oraz przygotowania uczestników projektu do podjęcia, zmiany lub utrzymania zatrudnienia, jednak nauczaniem w ścisłym tego słowa znaczeniu nie jest i tym samym nie jest usługą „kształcenia”. Nadzorowanie organizacji i przebiegu procesu przygotowania zawodowego, także nie jest nauczaniem.
Świadczone przez Panią jako podwykonawcę usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy należy uznać za usługi mające charakter samoistny, odrębny i nie mogą być uznane za usługi ściśle związane z usługą kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, z uwagi na to, że jak sama Pani wskazała we wniosku – w zakresie opisanych usług nie występuje sytuacja, w której Pani usługi są jedynie usługą pomocniczą do usługi podstawowej w postaci szkolenia prowadzonego przez inny podmiot. Świadczone przez Panią usługi doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej stanowią samodzielny element realizacji projektów i są wykonywane na podstawie odrębnego zakresu zlecenia. Nie występuje zatem ścisły związek w rozumieniu usługi pomocniczej do konkretnej usługi podstawowej świadczonej przez inną jednostkę. Pani usługi są samodzielnym elementem projektu i są niezbędne do realizacji założonych celów aktywizacyjnych w zakresie, w jakim dokumentacja projektu przewiduje obowiązek przeprowadzenia doradztwa zawodowego. Usługa podstawowa nie jest świadczona przez Panią. W przypadku projektów, w których występują również inne usługi szkoleniowe, są one świadczone przez realizatora projektu lub inne podmioty.
Z tych też względów świadczone przez Panią usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy, nie można uznać za korzystające ze zwolnienia od podatku VAT, jako usługi ściśle związane z usługą kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego, na podstawie art. 43 ust. 17a ustawy – gdyż zgodnie z tym przepisem, muszą być one przeprowadzane przez podmiot świadczący usługę podstawową, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Przepis ten wprost stanowi, że zwolnienia, o których mowa m.in. w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, mają zastosowanie do świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
Z powyższego wynika zatem jednoznacznie, że ze zwolnienia od podatku korzystają wyłącznie takie usługi ściśle związane z usługami podstawowymi zwolnionymi od podatku, które świadczone są przez ten sam podmiot, który świadczy usługę podstawową zwolnioną od podatku.
Podsumowanie
Opisane usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy nie będą mogły korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c) ustawy, jako usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego ani też jako usługi ściśle związane z usługą kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego i niezbędne do wykonania usługi podstawowej świadczonej przez inny podmiot. Wobec powyższego usługi te są opodatkowane podatkiem VAT.
Tym samym Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest nieprawidłowe.
Pani wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy przysługuje Pani na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy sfinansowane dotacją PUP.
W świetle art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W oparciu o art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika zostały określone w art. 87 ust. 2-6 ustawy.
Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.). Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Podkreślenia wymaga, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, według którego:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wskazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Zatem, w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, podatnik może zrealizować w terminach określonych w art. 86 ust. 10-13 ustawy.
Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Przy czym, co również istotne, zgodnie z art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Stosownie do treści art. 86 ust. 13 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:
-
za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo
-
za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
- nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Zatem prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą wynika z samej konstrukcji podatku od towarów i usług i zapewnia neutralność tego podatku dla czynnych podatników VAT. W stosunku do faktur lub dokumentów celnych podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy po otrzymaniu faktury lub dokumentu celnego, będącego podstawą odliczenia lub za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przewidują jednak określone sytuacje, w których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Ograniczenia te zawarte są w art. 88 ustawy.
Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Z opisu sprawy wynika, że:
· jest Pani czynnym podatnikiem podatku VAT;
· w związku z art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. b ustawy o VAT złożyła Pani zgłoszenie rejestracyjne VAT-R i jest Pani czynnym podatnikiem podatku VAT, ponieważ ten przepis wyłącza ze zwolnienia podmiotowego podatników wykonujących usługi w zakresie doradztwa zawodowego;
· przez zakupy sfinansowane dotacją PUP rozumie Pani środki trwałe, wyposażenie, urządzenia oraz inne składniki majątkowa nabyte przez Panią ze środków jednorazowej dotacji otrzymanej od Powiatowego Urzędu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej;
· zakupy zostały dokonane zgodnie z zaakceptowanym przez Powiatowy Urząd Pracy wykazem wydatków;
· zakupione w ramach dotacji PUP składniki majątku są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, w ramach której świadczy Pani opisane we wniosku usługi doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej;
· zakupy zostały udokumentowane fakturami VAT, na których wykazano kwoty podatku od towarów i usług;
· faktury dokumentujące zakupy zostały wystawione na Panią jako podatnika prowadzącego działalność gospodarczą. Jednocześnie podatek VAT wykazany na tych fakturach nie został przez Panią odliczony ani zwrócony;
· w przypadku każdego projektu zakres świadczonych przez Panią usług wynika z dokumentacji projektowej oraz zawartej z realizatorem projektu umowy zlecenia.
Powyższe oznacza, iż wykorzystuje Pani zakupione środki trwałe, wyposażenie, urządzenia oraz inne składniki majątkowa do prowadzenia działalności gospodarczej. Jednocześnie, zakupione w ramach dotacji PUP składniki majątku są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, w ramach której świadczy Pani opisane we wniosku usługi doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej. Ponadto, jak wskazano wyżej opisane usługi doradztwa zawodowego, aktywizacji zawodowej oraz przygotowania uczestników projektu do wejścia, powrotu albo utrzymania na rynku pracy nie będą mogły korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy, jako usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego ani też jako usługi ściśle związane z usługą kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego i niezbędne do wykonania usługi podstawowej świadczonej przez inny podmiot.Usługi te są więc opodatkowane podatkiem VAT.
Mając zatem na uwadze wskazany wyżej przepis art. 86 ust. 1 ustawy stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie został spełniony podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku od towarów i usług zawartego w fakturach dokumentujących nabywane towary i usługi, tj. związek dokonanych zakupów ze sprzedażą opodatkowaną. Jeśli bowiem nabywa Pani środki trwałe, wyposażenie, urządzenia oraz inne składniki majątkowa, które wykorzystuje w ramach prowadzonej działalności opodatkowanej, przysługuje Pani prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, wykazany w fakturach dokumentujących dokonane zakupy. Dla zaistnienia prawa do odliczenia decydujące znaczenie ma bowiem związek dokonanych zakupów z czynnościami opodatkowanymi, a nie źródła finansowania zakupów. Tym samym, z tego tytułu przysługuje Pani prawo do zwrotu różnicy kwoty podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, będzie w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego.
Podsumowanie
Przysługuje Pani na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy sfinansowane dotacją PUP, bowiem zakupione w ramach dotacji PUP składniki majątku są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, w ramach której świadczy Pani opisane we wniosku usługi doradztwa zawodowego i aktywizacji zawodowej, które – jak wyżej wskazano są opodatkowane podatkiem VAT. Prawo to przysługuje Pani pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Jednocześnie, przysługuje Pani prawo do zwrotu różnicy kwoty podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, będzie w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego .
Tym samym Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pani wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
-
z zastosowaniem art. 119a;
-
w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
-
z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.