Sygnatura: 0112-KDSL1-2.4011.699.2025.2.BR
ID Eureka: 679933
0112-KDSL1-2.4011.699.2025.2.BR
- Kategoria
- Interpretacja indywidualna
- Autorzy
- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
- Status zrodla
- Aktualna
- Data publikacji
- 16 lutego 2026
- Data wydania
- 16 lutego 2026
Podsumowanie
1. Wnioskodawczyni, będąca wdową po mężu, nabyła wraz z nim od 1990 r. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej. 2. W grudniu 2017 r. to prawa zostało przekształcone w odrębną własność lokalu, lecz nie stanowiło to nowego nabycia. 3. Po śmierci męża w listopadzie 2020 r. wdowa i dzieci zostali spadkobiercami, a w czerwcu 2021 r. dokonano działu spadku i zniesienia współwłasności, przyznając wdowie mieszkanie w całości. 4. Kluczowa kwestia prawna dotyczy daty nabycia udziałów w mieszkaniu dla celów 5-letniego terminu zwolnienia z podatku PIT przy sprzedaży. 5. Organ interpretacyjny wskazał, że w okresie wspólności małżeńskiej nie można wyodrębnić udziałów małżonków w nieruchomości, więc jej nabycie przez wspólność nastąpiło w chwili pierwotnego uzyskania prawa (1990 r.). 6. Dział spadku oraz zniesienie współwłasności nie tworzą odrębnego nabycia dla wdowy, gdyż jedynie konkretyzują udziały w już nabytym wcześniej majątku. 7. Zatem dla całego mieszkania (również dla 2/6 udziałów pozyskanych w wyniku działu spadku) datą nabycia jest 1990 r. 8. Biorąc pod uwagę planowaną sprzedaż w 2026 r., pięcioletni okres od końca roku kalendarzowego nabycia (1990 r.) upłynął. 9. Wobec tego przychód ze sprzedaży mieszkania nie stanowi źródła dochodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT i nie podlega opodatkowaniu. 10. Stanowisko wnioskodawczyni o braku obowiązku zapłaty podatku PIT-39 przy sprzedaży przed upływem 5 lat od zniesienia współwłasności zostało uznane za prawidłowe.
AnyLawyer Pro
Odblokuj pelna analize tej interpretacji
Pracuj z dokumentami w AnyLawyer: szybkie podsumowania, cytaty i AI research w jednym miejscu.
Teza
Skutki podatkowe w związku z przychodem ze sprzedaży przed upływem 5 lat od zniesienia współwłasności, czyli 2/6 udziałów.
Tresc
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 20 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 7 stycznia 2026 r. (wpływ 7 i 9 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Dotyczy: oceny podatkowej skutków sprzedaży mieszkania, w którym Wnioskodawczyni mieszka, nabytego w ramach wspólności majątkowej, w spadku i w wyniku zniesienia współwłasności.
Wnioskodawczyni wraz z mężem mieli ustawową wspólność majątkową małżeńską i byli współwłaścicielami mieszkania.
Od stycznia 1990 r. mieszkanie posiadało status spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, a od (…) grudnia 2017 r. była to odrębna własność lokalu mieszkalnego.
(…) listopada 2020 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni. Spadkobiercami byli: Wnioskodawczyni czyli żona i dwoje dzieci. W rezultacie Wnioskodawczyni miała udział 4/6, a dzieci po 1/6. Wnioskodawczyni w mieszkaniu mieszka od 1980 r. – wcześniej było to mieszkanie lokatorskie.
(...) grudnia 2020 r. został sporządzony u Notariusza:
‒ Akt Poświadczenia Dziedziczenia,
‒ Protokół Dziedziczenia.
(…) czerwca 2021 r. na podstawie Aktu Notarialnego – Umowa Działu Spadku i Umowa Zniesienia Współwłasności dokonany został dział spadku oraz zniesienia współwłasności po zmarłym mężu Wnioskodawczyni w ten sposób, że Wnioskodawczyni otrzymała mieszkanie w całości. Notariusz napisał, że: „Dział spadku objęty niniejszym aktem jest ostateczny a w związku z umową objętą niniejszym aktem między stronami tej umowy nie dochodzi do żadnych spłat i dopłat”.
Wnioskodawczyni chce sprzedać to mieszkanie.
W piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku, doprecyzowała Pani opis sprawy o następujące informacje:
-
Ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce.
-
Pani i Pani mężowi na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej przysługiwało – spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, pozostającego w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej „A”– na podstawie Przydziału lokalu mieszkalnego , wydanego dnia (…) kwietnia 1990 r. przez Spółdzielnię Mieszkaniową „B”.
Aktem Notarialnym z (…) grudnia 2017 r. działając na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku – o spółdzielniach mieszkaniowych dla Pani i dla Pani męża (zmarł (…) listopada 2020 r.) została ustanowiona odrębna własność lokalu mieszkalnego. Na Panią i na Pani męża jako małżonków została przeniesiona własność wyżej wymienionego lokalu. W tym mieszkaniu jako wdowa mieszka Pani do tej pory i to mieszkanie chce Pani sprzedać.
- Mieszkanie chce Pani sprzedać w tym roku, czyli w 2026 r.
Pytanie
Czy w związku z przychodem ze sprzedaży przed upływem 5 lat od zniesienia współwłasności, czyli 2/6 udziałów ((…) czerwca 2021 r.), Wnioskodawczyni będzie musiała odprowadzić podatek dochodowy wg PIT-39?
Pani stanowisko w sprawie
Według Wnioskodawczyni:
-
jeżeli chodzi o udział Wnioskodawczyni w mieszkaniu wynoszący 4/6 to minęło już 5 lat od nabycia mieszkania (1990 r.) przez spadkodawcę, czyli męża Wnioskodawczyni. W związku z czym przychód ze sprzedaży (4/6) mieszkania nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym,
-
jeśli chodzi o zniesienie współwłasności, czyli 2/6 „za datę nabycia nieruchomości lub prawa w przypadku ich sprzedaży, które przypadały danej osobie w wyniku zniesienia współwłasności należy przyjąć datę ich pierwotnego nabycia”.
Zatem przychód ze sprzedaży mieszkania Wnioskodawczyni, a właściwie przychód z 2/6 udziałów ze zniesienia współwłasności nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że nienastępujące w wykonywaniu działalności gospodarczej odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy, przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Natomiast, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa majątkowego nastąpi po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nie stanowi ono źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa majątkowego w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie, według art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Na podstawie art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku odpłatnego zbycia po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, nabytych do majątku wspólnego małżonków lub wybudowanych w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości lub nabytych do majątku wspólnego małżonków praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie do majątku wspólnego małżonków lub ich wybudowanie w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej.
Art. 10 ust. 7 ww. ustawy stanowi, że:
Nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia, o których mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.
Wobec powyższego w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, nabytej w drodze spadku i dziale spadku istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia tej nieruchomości przez spadkodawcę oraz czy w wyniku dokonania działu spadku nie następuje nabycie majątku przekraczające pierwotnie posiadany udział w spadku.
Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.
Z opisu sprawy wynika, że ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Wraz z mężem mieliście Państwo wspólność majątkową małżeńską i byliście współwłaścicielami mieszkania. Przysługiwało Państwu na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, pozostającego w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej „A”– na podstawie Przydziału lokalu mieszkalnego, wydanego dnia (…) kwietnia 1990 r. przez Spółdzielnię Mieszkaniową „B”. Od stycznia 1990 r. mieszkanie posiadało status spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Aktem Notarialnym z (…) grudnia 2017 r. na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. – o spółdzielniach mieszkaniowych dla Pani i Pani męża została ustanowiona odrębna własność lokalu mieszkalnego. Na Państwa, jako małżonków, została przeniesiona własność wyżej wymienionego lokalu. W mieszkaniu tym mieszka Pani od 1980 r. – wcześniej było to mieszkanie lokatorskie.
(…) listopada 2020 r. zmarł Pani mąż. Spadkobiercami byli: Pani czyli żona i dwoje. W rezultacie miała Pani udział 4/6, a dzieci po 1/6. 9 grudnia 2020 r. został sporządzony u Notariusza Akt Poświadczenia Dziedziczenia i Protokół Dziedziczenia. (…) czerwca 2021 r. na podstawie Aktu Notarialnego – Umowa Działu Spadku i Umowa Zniesienia Współwłasności dokonany został dział spadku oraz zniesienia współwłasności po Pani zmarłym mężu w ten sposób, że otrzymała Pani mieszkanie w całości. Notariusz napisał, że: „Dział spadku objęty niniejszym aktem jest ostateczny a w związku z umową objętą niniejszym aktem między stronami tej umowy nie dochodzi do żadnych spłat i dopłat”. W tym mieszkaniu jako wdowa mieszka Pani do tej pory i to mieszkanie zamierza Pani sprzedać w 2026 r.
Ma Pani wątpliwości, czy z tytułu sprzedaży przed upływem przed upływem 5 lat od zniesienia współwłasności nieruchomości, czyli 2/6 udziałów, będzie Pani zobowiązana odprowadzić podatek dochodowy.
Odnosząc się do Pani wątpliwości wskazuję, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „spadek”, ani też „nabycie w drodze spadku”, dlatego też zasadnym jest odwoływanie się do regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym.
Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm. ):
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Na podstawie art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Jak stanowi art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego:
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
Według art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego:
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
Zgodnie z art. 1035 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Na mocy art. 1037 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.
§ 2. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.
W myśl art. 1038 § 2 Kodeksu cywilnego:
Umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku.
Stosownie do art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Z instytucją działu spadku mamy więc do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Nie zmienia to faktu, że dział spadku jest zawsze konsekwencją wcześniejszego nabycia spadku. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.
W świetle art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Na podstawie art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć. Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
Na mocy art. 211 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
Zgodnie z art. 212 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:
§ 1. Jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Przy podziale gruntu sąd może obciążyć poszczególne części potrzebnymi służebnościami gruntowymi.
§ 2. Rzecz, która nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
Co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy – w wyniku tego zniesienia – podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał.
Biorąc pod uwagę kwestię nabycia nieruchomości do wspólności majątkowej małżeńskiej, należy odnieść się również do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.), w której zostały uregulowane stosunki majątkowe między małżonkami.
Przepis art. 31 § 1 tej ustawy stanowi, że:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Z kolei z art. 35 ww. Kodeksu wynika:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
W świetle natomiast art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego. Wspólność ta jest wspólnością masy majątkowej i obejmuje cały zbiór praw majątkowych, takich jak własność i inne prawa rzeczowe czy wierzytelności.
Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, definitywne nabycie w czasie jej trwania nieruchomości oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. W konsekwencji, małżonek w momencie śmierci drugiego z nich nie może ponownie nabyć udziału w tej nieruchomości w drodze dziedziczenia, jak też w drodze działu spadku, skoro nieruchomość ta wchodziła wcześniej do wspólnego majątku małżeńskiego, a małżonkowi z tego tytułu przysługiwało już prawo własności całej nieruchomości.
Kwestia określenia momentu nabycia nieruchomości i praw majątkowych była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17, w której sąd stwierdził, że: „Dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, ze zm.) nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków”.
W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku nabycia nieruchomości przez małżonków pozostających w majątkowej wspólności małżeńskiej przewidzianej w art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie ma możliwości określenia tego, w jakich częściach nastąpiło nabycie nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie jest możliwe nabycie nieruchomości w określonym udziale przez małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej i działających jednocześnie, co wynika z istoty wspólności małżeńskiej. Wspólność małżeńska (łączna) to wspólność bezudziałowa, a w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do majątku wspólnego jako całości. Nie mogą także rozporządzać udziałem w jakimkolwiek przedmiocie należącym do tego majątku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro, z uwagi na wspólność majątkową, nie można wyodrębnić udziałów, które małżonkowie posiadali w chwili nabycia nieruchomości w małżeństwie, to nie można też przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku. Dla oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości kluczowy jest moment poniesienia wydatku na nabycie tego składnika do majątku wspólnego i to, że tego wydatku – w momencie jego poniesienia – nie można przypisać jednemu bądź drugiemu małżonkowi w udziałach o określonej wielkości.
Innymi słowy, w przypadku nabycia nieruchomości (praw majątkowych) przez małżonków pozostających w majątkowej wspólności małżeńskiej przewidzianej w art. 31 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, nie ma możliwości określenia tego, w jakich częściach nastąpiło nabycie nieruchomości (praw majątkowych), o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Aby zatem ustalić, czy w przedmiotowej sprawie planowana przez Panią sprzedaż nieruchomości, tj. lokalu mieszkalnego nr (…) położonego w (…) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, istotne jest ustalenie daty nabycia ww. nieruchomości.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje pojęcia „nabycie”, nie wskazuje czy ma to być nabycie odpłatne, czy nieodpłatne. Nie określa również, na podstawie jakiej czynności prawnej może nastąpić nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw majątkowych dlatego zasadne jest odwołanie się ponowienie do przepisów Kodeksu cywilnego.
I tak, stosownie do art. 155 § 1 ww. ustawy:
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Nabyć nieruchomość lub prawo majątkowe można więc, np. w drodze zakupu, bądź uzyskując pod tytułem darmym (w formie darowizny, spadku, nieodpłatnego zniesienia współwłasności), a w przypadku zaś ograniczonych praw rzeczowych również zawierając umowę o ustanowieniu tego prawa.
Zatem, pojęcie to należy rozumieć szeroko, co oznacza, że z nabyciem nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z chwilą uzyskania prawa własności do nieruchomości lub tych praw, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego w postaci własności rzeczy lub praw. W rezultacie poprzez „nabycie” należy rozumieć każde zwiększenie aktywów podatnika. Jest to każda czynność, na mocy której na osobę fizyczną – nabywcę przechodzi własność nieruchomości, bez względu na to, czy nabycie następuje w sposób odpłatny, czy nieodpłatny.
Wskazała Pani, że wraz z mężem przysługiwało Państwu na prawach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, pozostającego w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej „A” – na podstawie Przydziału lokalu mieszkalnego, wydanego dnia (…) kwietnia 1990 r. przez Spółdzielnię Mieszkaniową „B”. Natomiast Aktem Notarialnym z (…) grudnia 2017 r. na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. – o spółdzielniach mieszkaniowych dla Państwa została ustanowiona odrębna własność lokalu mieszkalnego.
Należy wyjaśnić, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest ograniczonym prawem rzeczowym. Jest to prawo zbywalne, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji. Umożliwia ono korzystanie z lokalu oraz rozporządzanie tym prawem, na zasadach zbliżonych do prawa własności. Świadczy o tym chociażby umiejscowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w Księdze Drugiej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny – „Własność i inne prawa rzeczowe”.
Na mocy art. 244 ww. ustawy:
§ 1. Ograniczonymi prawami rzeczowymi są: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka.
§ 2. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipotekę regulują odrębne przepisy.
Natomiast myśl art. 17(14) ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 558):
Na pisemne żądanie członka lub osoby niebędącej członkiem spółdzielni, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, spółdzielnia mieszkaniowa jest obowiązana zawrzeć umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:
-
spłaty przypadających na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych z budową, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami;
-
spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.
Zgodnie z art. 17(17) ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych:
Jeżeli spółdzielnia, na mocy jednostronnej czynności prawnej, ustanowiła dla siebie odrębną własność lokalu, przeniesienie własności lokalu może nastąpić wyłącznie na rzecz członka, któremu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu, albo osoby niebędącej członkiem spółdzielni, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu.
Wobec tego ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego powoduje, że osoba, której przysługuje to prawo, uzyskuje pełnię uprawnień właścicielskich do lokalu mieszkalnego oraz prawo do udziału w związanej z tym lokalem nieruchomości gruntowej i części wspólnych budynku, w którym znajduje się lokal mieszkalny. Ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz przeniesienie prawa własności nie jest zdarzeniem prawnopodatkowym, które należy utożsamiać z nabyciem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego jest tylko inną formą własności, a nie nowym nabyciem. Tym samym, przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w odrębną własność jest jedynie zmianą formy prawnej dysponowania lokalem mieszkalnym.
Z powyższego wynika, że na gruncie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, datę nabycia przedmiotowego lokalu mieszkalnego w należy utożsamiać z chwilą pierwotnego nabycia prawa do tego lokalu, tj. z datą nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (1990 r.).
W niniejszej sprawie (…) listopada 2020 r. zmarł Pani mąż. W Pani małżeństwie obowiązywał ustrój wspólności małżeńskiej. Wobec tego z dniem śmierci Pani męża połowa majątku przypadła Pani. (…) grudnia 2020 r. został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia ustalający, że spadek po Pani mężu przypada Pani i Pani dzieciom. Tym samym Pani dzieciom przysługują po sporządzeniu poświadczenia dziedziczenia udziały po 1/6 w całym mieniu ojca, który stanowił wspólność majątkową Pani i Pani męża. (…) czerwca 2021 r. na podstawie umowy o dział spadku i umowy zniesienia współwłasności po Pani mężu otrzymała Pani mieszkanie w całości. Dział spadku odbył się bez spłat i dopłat. Zamierza Pani dokonać sprzedaży tego mieszkania w 2026 r.
Mając na uwadze wyżej przywołane przepisy prawa oraz opisane zdarzenie stwierdzam, że z uwagi na panujący w Pani małżeństwie ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej, nie można wyodrębnić udziałów, które Pani oraz Pani mąż posiadali w chwili nabycia lokalu mieszkalnego. Z tego względu nie mogła Pani ponownie nabyć udziałów w ww. nieruchomości ani w drodze dziedziczenia, ani w drodze działu spadku.
Data otwarcia spadku oraz późniejszy dział spadku (zarówno do wysokości udziału w spadku, jak i ponad ten udział) nie stanowią dla Pani nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, w odniesieniu do 4/6 udziału w lokalu mieszkalnym, na podstawie art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych − datą nabycia tego udziału w ww. nieruchomości przez Panią jest data nabycia tego lokalu mieszkalnego do majątku wspólnego małżonków, tj. 1990. Zatem, pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych już upłynął. Natomiast w odniesieniu do 2/6 udziału lokalu mieszkalnym termin pięcioletni, o którym mowa w powołanym powyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a cyt. ustawy również upłynął, gdyż przy jego obliczaniu należy uwzględnić moment nabycia prawa własności tej nieruchomości przez Panią do majątku wspólnego małżeńskiego. Oznacza to, że planowana przez Panią sprzedaż tego udziału nie będzie stanowiła dla Pani źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 i ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie będzie skutkowała obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego, z uwagi na fakt, że od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie do majątku wspólnego małżonków upłynął pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podsumowując, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa oraz przedstawiony opis zdarzenia przyszłego stwierdzam, że przychód z planowanej w 2026 r. sprzedaży przed upływem pięciu lat od zniesienia współwłasności 2/6 udziału w lokalu mieszkalnym, nie będzie podlegał opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, sprzedaż 2/6 udziału w ww. nieruchomości nie powoduje dla Pani obowiązku zapłaty podatku dochodowego.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Zaznaczam także, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Ponosi Pani ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe jest zgodne ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz opiera się jedynie na zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
-
z zastosowaniem art. 119a;
-
w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
-
z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.