0112-KDSL1-1.4011.536.2026.1.MJ

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 22 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie preferencyjnego opodatkowania dochodów generowanych przez prawa własności intelektualnej (tzw. IP Box). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

1. Wnioskodawca i forma prowadzonej działalności

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą nieprzerwanie od ponad 7 lat.

Przeważającym kodem PKD działalności jest 71.12.B – Pozostała działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne. Działalność wykonywana jest wyłącznie osobiście, bez zatrudniania pracowników i bez zlecania prac podwykonawcom. Wnioskodawca rozlicza się na zasadach skali podatkowej (art. 27 ustawy o PIT). W roku 2026 Wnioskodawca rozszerzył działalność o usługi programistyczne, rejestrując dodatkowy kod PKD 62.10.B – Działalność związana z oprogramowaniem. Dla oceny prawa do ulgi IP Box miarodajny jest rzeczywisty charakter wykonywanej pracy twórczej, a nie formalny przeważający kod PKD. Okoliczność, że przeważającym kodem PKD pozostaje 71.12.B, a działalność programistyczna (62.10.B) prowadzona jest jako działalność dodatkowa od 2026 r., nie wyklucza prawa do stosowania ulgi IP Box do dochodów z przeniesienia autorskich praw majątkowych do programów komputerowych.

2. Przedmiot działalności programistycznej

W ramach rozszerzonej działalności Wnioskodawca samodzielnie i osobiście tworzy, rozwija i ulepsza programy komputerowe służące do (…).

3. Wykaz wytworzonych programów komputerowych

(…).

Każdy z wymienionych programów stanowi odrębny autorski wytwór intelektualny – posiada własną logikę programistyczną, własny kod źródłowy oraz pełni konkretne, samodzielne funkcje użytkowe. Wszystkie programy zostały napisane samodzielnie i osobiście przez Wnioskodawcę w językach właściwych dla danej platformy (głównie (…)).

4. Charakter autorski programów i ochrona prawnoautorska (art. 74 u.p.a.p.p.)

Efekty pracy Wnioskodawcy – zarówno w przypadku tworzenia od podstaw, jak i rozwijania oraz ulepszania – są i będą każdorazowo odrębnymi programami komputerowymi w rozumieniu art. 74 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2509 ze zm.; dalej: u.p.a.p.p.). Stanowią one przejaw działalności twórczej Wnioskodawcy o indywidualnym charakterze, wyrażony w postaci kodu źródłowego, kodu wynikowego oraz dokumentacji projektowej. Z chwilą ustalenia każdego programu komputerowego Wnioskodawcy przysługują do niego pełne, niczym nieograniczone osobiste i majątkowe prawa autorskie. Wnioskodawca nie jest pracownikiem, wobec czego nie znajduje zastosowania art. 74 ust. 3 u.p.a.p.p. (powstanie praw na rzecz pracodawcy). Prawa te są następnie przenoszone na kontrahenta na podstawie umów B2B. W każdym przypadku rozwoju lub ulepszenia istniejącego oprogramowania powstaje – bezpośrednio w wyniku jego stworzenia, jeszcze przed wdrożeniem (implementacją) do oprogramowania docelowego – nowy, samodzielny utwór w postaci programu komputerowego, podlegający odrębnej ochronie na podstawie art. 74 u.p.a.p.p. (np. nowy moduł, nowa funkcja, nowa wtyczka, nowa wersja programu z istotnie zmienioną logiką, biblioteka pomocnicza). Tym samym przedmiotem przeniesienia autorskich praw majątkowych na kontrahenta jest każdorazowo odrębny program komputerowy (nowo wytworzony utwór), a nie modyfikacja w cudzym utworze. Efekty pracy Wnioskodawcy zawsze były i będą utworami w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.p.a.p.p., to znaczy: (i) odznaczały się i będą się odznaczały rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem; (ii) były i będą kreacją nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej; (iii) nie są efektem pracy o przewidywalnym, powtarzalnym wyniku, lecz każdorazowo wymagają autorskiej koncepcji łączącej wiedzę inżynierską z programistyczną; (iv) nie są jedynie „techniczną” realizacją projektów zlecanych przez kontrahenta – kontrahent zgłasza wyłącznie potrzebę lub problem, natomiast koncepcja techniczna, architektura, algorytmy i konkretne rozwiązania programistyczne są autorskim wkładem twórczym Wnioskodawcy.

5. Twórczy charakter działalności

Twórczy charakter prowadzonej działalności przejawia się w następujących aspektach:

- każdy program jest wynikiem samodzielnej, oryginalnej koncepcji Wnioskodawcy

- brak gotowych, dostępnych komercyjnie rozwiązań realizujących tożsame funkcje w identyczny sposób;

- każdorazowo opracowywany jest autorski algorytm i autorska architektura programu (np. (...));

- kod źródłowy każdego programu jest oryginalny, pisany od podstaw – nie powstaje przez kopiowanie cudzych rozwiązań;

- interfejs użytkownika jest projektowany indywidualnie pod kątem konkretnego procesu projektowego i ergonomii pracy inżyniera konstruktora;

- praca twórcza wykracza poza zwykłą realizację cudzego pomysłu

- Wnioskodawca samodzielnie identyfikuje obszar (...), formułuje koncepcję i przekształca ją w działający program.

6. Rozwijanie i ulepszanie oprogramowania – brak charakteru rutynowego

Każda czynność rozwoju lub ulepszania programu zmierza do poprawy jego użyteczności, funkcjonalności, wydajności lub niezawodności – w szczególności poprzez dodanie nowych funkcji, dostosowanie do nowych wersji środowiska (np. (…)), poprawę szybkości działania, rozszerzenie obsługiwanych typów danych, integrację z nowymi narzędziami zewnętrznymi. Zmiany wprowadzane przez Wnioskodawcę nie mają charakteru rutynowych ani okresowych zmian w rozumieniu art. 5a pkt 40 ustawy o PIT (wyłączenie z definicji prac rozwojowych). Każda zmiana ma charakter twórczy: wymaga analizy problemu, opracowania nowej koncepcji rozwiązania, zaprojektowania i napisania nowego kodu źródłowego oraz testów. Nie są to typowe konserwacyjne aktualizacje ani okresowe poprawki techniczne.

7. Zasoby wiedzy, technologie i narzędzia

Przed rozpoczęciem realizacji poszczególnego oprogramowania Wnioskodawca dysponuje wykształceniem inżynierskim oraz ponad 7-letnim doświadczeniem w branży inżynierskiej (PKD 71.12.B): (…). Równolegle Wnioskodawca rozwija – systematycznie i w sposób ciągły – wiedzę programistyczną w zakresie języków (…), programowania obiektowego oraz korzystania z bibliotek i API (m.in. (…)). Wnioskodawca nie jest zawodowym programistą i stale uczy się tych języków. W procesie tworzenia kodu źródłowego w istotnym zakresie wykorzystuje narzędzia sztucznej inteligencji (modele językowe), które wspomagają go w generowaniu fragmentów kodu, analizie błędów i doborze rozwiązań. To jednak Wnioskodawca każdorazowo definiuje koncepcję, architekturę i logikę programu, dobiera biblioteki, decyduje o sposobie integracji z (…) i innymi narzędziami, a także weryfikuje, testuje i modyfikuje wygenerowany kod oraz nadaje mu ostateczny kształt – tym samym to Wnioskodawca jest autorem programu w rozumieniu prawa autorskiego.

Narzędzia AI pełnią wyłącznie funkcję pomocniczą, analogiczną do zaawansowanego edytora kodu, podpowiedzi (…) czy dokumentacji technicznej. Wnioskodawca korzysta także z repozytoriów (…) do kontroli wersji własnego kodu i prowadzenia historii zmian. Programy wytwarzane są w oparciu o (…).

Innowacyjne technologie zastosowane przez Wnioskodawcę to m.in.: (...). Dotychczas (przed rozpoczęciem działalności programistycznej) Wnioskodawca świadczył usługi inżynierskie (PKD 71.12.B): (…). Usługi te opierały się na standardowych komercyjnych narzędziach (…), normach Eurokod oraz manualnych procesach pracy projektowej i nie obejmowały tworzenia autorskiego oprogramowania jako odrębnego przedmiotu działalności.

Celem Wnioskodawcy jest opracowanie spójnego pakietu autorskich programów (...). Efektem tych działań jest wytworzenie kompletu programów (pkt 3), które umożliwiają nowe zastosowania wiedzy inżynierskiej i programistycznej. Wnioskodawca realizuje przedsięwzięcie metodycznie, według własnego planu prac, w następujących etapach dla każdego programu: (1) identyfikacja problemu lub potrzeby usprawnienia procesu, (2) analiza możliwości technicznych (API, technologie, ograniczenia), (3) zaprojektowanie architektury i interfejsu, (4) napisanie kodu źródłowego, (5) testy funkcjonalne, (6) wdrożenie do praktyki projektowej, (7) sukcesywne rozwijanie kolejnymi wersjami i modułami.

8. Systematyczny charakter prac

Prace prowadzone przez Wnioskodawcę mają i będą miały charakter systematyczny w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PIT. Na początku każdego roku Wnioskodawca określa cele rozwoju oprogramowania (nowe programy do wytworzenia, istniejące programy do rozszerzenia o nowe moduły). Cele na rok 2026 obejmowały ukończenie i wdrożenie pakietu narzędzi dla (…) oraz narzędzi ogólnego użytku; cele na lata następne obejmują dalszy rozwój pakietu i opracowanie kolejnych narzędzi. Źródłem finansowania prac są przychody bieżące z działalności gospodarczej, a w przyszłości także przychody ze sprzedaży autorskich praw majątkowych do programów. Systematyczność polega na metodycznym, zaplanowanym i ciągłym prowadzeniu prac według ustalonych etapów (analiza – projekt – implementacja – testy – wdrożenie – rozwój), w sposób uporządkowany i powtarzalny dla każdego programu. Dla każdego nowego programu Wnioskodawca opracowuje wewnętrzny harmonogram prac (analiza wymagań, projekt, implementacja, testy, wdrożenie). Harmonogramy dla programów wskazanych w pkt 3 zostały faktycznie zrealizowane – wszystkie wskazane programy są funkcjonujące i wdrożone. Opracowanie odbywało się przy wykorzystaniu wyłącznie zasobów osobistych Wnioskodawcy (czas pracy, wiedza, sprzęt, licencje na środowiska deweloperskie i programy biurowe).

9. Samodzielność, odpowiedzialność i ryzyko gospodarcze

Usługi świadczone przez Wnioskodawcę nie są i nie będą wykonywane pod kierownictwem zlecającego ani w miejscu i czasie wyznaczonym przez zlecającego.

Wnioskodawca samodzielnie organizuje czas pracy, wybiera miejsce jej wykonywania oraz dobiera metody i narzędzia. Kontrahent zgłasza jedynie potrzebę lub zapotrzebowanie funkcjonalne. Tym samym nie zachodzą przesłanki z art. 5b ust. 1 ustawy o PIT (wyłączenie z działalności gospodarczej). Wnioskodawca ponosi i będzie ponosić odpowiedzialność za efekty swojej pracy wobec osób trzecich (innych niż kontrahent) na zasadach ogólnych wynikających z Kodeksu cywilnego (w szczególności art. 415 k.c. – odpowiedzialność deliktowa oraz art. 471 k.c.). Jako profesjonalista odpowiada za szkody mogące wyniknąć z wadliwego wykonania programu komputerowego. Świadcząc usługi w ramach działalności gospodarczej, Wnioskodawca ponosi pełne ryzyko gospodarcze: ryzyko utraty kontrahenta, braku zamówień, reklamacji jakościowych, ryzyko technologiczne, kosztowe (nakłady na sprzęt, licencje i czas pracy bez gwarancji efektu) oraz ryzyko walutowe i kredytowe. Wnioskodawca samodzielnie ponosi koszty prowadzenia działalności i wszelkie skutki finansowe niepowodzeń.

10. Umowy z kontrahentem i wynagrodzenie

Umowy z kontrahentem, w ramach których Wnioskodawca będzie przenosił autorskie prawa majątkowe do programów komputerowych, będą regulować wynagrodzenie w taki sposób, że w zakresie objętym ulgą IP Box Wnioskodawca otrzyma wynagrodzenie wyłącznie z tytułu przeniesienia na kontrahenta autorskich praw majątkowych do programów komputerowych (kwalifikowanych praw własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT). Równolegle, na podstawie odrębnej części umowy lub odrębnej umowy, Wnioskodawca może otrzymywać wynagrodzenie z tytułu innych usług (np. projektowych, doradztwa technicznego PKD 71.12.B); wynagrodzenie z tego tytułu nie będzie objęte ulgą IP Box, co Wnioskodawca jednoznacznie deklaruje. Wnioskodawca zaznacza, że umowy w obecnym kształcie nie zostały jeszcze zawarte – w tym zakresie wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego. Zawarcie umów nastąpi po uzyskaniu interpretacji i będzie spójne z opisanym modelem. Faktury wystawiane na rzecz kontrahenta będą zawierać wyodrębnioną pozycję dotyczącą wynagrodzenia z tytułu przeniesienia majątkowych praw autorskich do poszczególnych programów. W razie potrzeby wartość tego wynagrodzenia będzie wynikać również z załącznika do faktury, protokołu odbioru lub innego dokumentu rozliczeniowego, w oparciu o ustaloną w umowie metodologię (np. stawka godzinowa za czas pracy twórczej × udokumentowany czas pracy nad danym programem albo kwota ryczałtowa za przeniesienie praw do konkretnego programu), w sposób umożliwiający jednoznaczne przypisanie kwoty do konkretnego kwalifikowanego prawa IP. Przeniesienie autorskich praw majątkowych będzie następować w następujący sposób: Wnioskodawca przeniesie na kontrahenta całość praw majątkowych do każdego programu na wszystkich znanych w chwili zawarcia umowy polach eksploatacji (art. 50 oraz art. 74 ust. 4 u.p.a.p.p.); wyodrębnienie konkretnego programu nastąpi przez przekazanie kontrahentowi kodu źródłowego, kodu wynikowego oraz dokumentacji wraz z dokumentem identyfikującym program (nazwa, wersja, opis funkcjonalny); przeniesienie praw będzie potwierdzane podpisaniem protokołu odbioru (lub równoważnego dokumentu) wskazującego nazwę programu, wersję i datę, stanowiącego podstawę wystawienia faktury; przeniesienie nastąpi z chwilą podpisania protokołu (lub inną chwilą określoną w umowie), zgodnie z art. 64 u.p.a.p.p., a kontrahent uzyska wyłączne prawa majątkowe z prawem dalszego rozporządzania. Sposób przenoszenia praw każdorazowo będzie spełniał wymogi u.p.a.p.p., w szczególności: przeniesienie nastąpi na podstawie umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności (art. 53 u.p.a.p.p.); umowa wyraźnie wymieni pola eksploatacji (art. 41 ust. 2 u.p.a.p.p.) oraz uwzględni szczególne pola eksploatacji właściwe dla programu komputerowego (art. 74 ust. 4 u.p.a.p.p. – trwałe i czasowe zwielokrotnianie, tłumaczenie, przystosowywanie, zmiana układu, rozpowszechnianie); zachowane będą pozostałe wymogi przeniesienia praw (precyzyjne określenie utworu oraz wynagrodzenia).

11. Odrębna ewidencja IPBox

Odrębna ewidencja, o której mowa w art. 30cb ust. 1–2 ustawy o PIT, będzie prowadzona przez Wnioskodawcę od pierwszego dnia stosowania ulgi IP Box, na bieżąco i w sposób umożliwiający prawidłowe oraz terminowe ustalenie kwalifikowanego dochodu z każdego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, w celu złożenia zeznania podatkowego (PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/IP) za wszystkie lata podatkowe będące przedmiotem wniosku, w terminie ustawowym. W ewidencji Wnioskodawca wyodrębnia / będzie wyodrębniał na bieżąco: każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej (każdy autorski program komputerowy) odrębnie, z indywidualnym oznaczeniem; przychody, koszty uzyskania przychodów oraz dochód (stratę) przypadające na każde kwalifikowane prawo; a także koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT (litery a, b, c, d wskaźnika nexus), w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu zgodnie ze wzorem nexus.

12. Dochody za lata następne

Dochody uzyskiwane w roku 2026 i w latach następnych będą uzyskiwane w takich samych okolicznościach faktycznych, jak przedstawione w niniejszym wniosku. Przedmiotem działalności pozostanie samodzielne, osobiste tworzenie, rozwijanie i ulepszanie programów komputerowych w obszarze (...) (w szczególności z wykorzystaniem (…)) oraz przenoszenie autorskich praw majątkowych do tych programów na kontrahenta na podstawie umów B2B. W przypadku istotnej zmiany okoliczności faktycznych Wnioskodawca wystąpi o odrębną interpretację indywidualną.

Pytanie

Czy Wnioskodawca ma prawo do zastosowania w zeznaniu podatkowym za rok 2026 oraz lata następne preferencyjnej stawki opodatkowania w wysokości 5% podstawy obliczenia podatku (ulga IP Box) do dochodów uzyskiwanych z tytułu przeniesienia autorskich praw majątkowych do tworzonych przez siebie programów komputerowych, na podstawie art. 30ca ust. 1 w zw. z art. 30ca ust. 2 pkt 8 oraz art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT, przy spełnieniu warunków określonych w art. 30ca ust. 4, art. 30cb oraz art. 5a pkt 38–40 ustawy o PIT, opisanych w sekcji III niniejszego wniosku?

Pana stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy odpowiedź na postawione pytanie jest jednoznacznie twierdząca. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że ma prawo do zastosowania w zeznaniu podatkowym za rok 2026 oraz lata następne preferencyjnej stawki opodatkowania w wysokości 5% podstawy obliczenia podatku (ulga IP Box) do dochodów uzyskiwanych z tytułu przeniesienia autorskich praw majątkowych do tworzonych przez siebie programów komputerowych – na podstawie art. 30ca ust. 1 w zw. z art. 30ca ust. 2 pkt 8 oraz art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT, przy spełnieniu warunków określonych w art. 30ca ust. 4, art. 30cb oraz art. 5a pkt 38–40 ustawy o PIT.

Uzasadnienie stanowiska

1. Kwalifikowane prawo własności intelektualnej (art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT).

Kwalifikowanym prawem własności intelektualnej jest autorskie prawo do programu komputerowego podlegające ochronie prawnej na podstawie odrębnych ustaw, którego przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.

Tworzone i rozwijane przez Wnioskodawcę programy (pkt 3 opisu) spełniają wszystkie te przesłanki – są autorskimi programami komputerowymi chronionymi na podstawie art. 74 u.p.a.p.p., wytworzonymi w ramach działalności badawczo-rozwojowej Wnioskodawcy.

2. Działalność badawczo-rozwojowa (art. 5a pkt 38–40 ustawy o PIT).

Działalność Wnioskodawcy spełnia łącznie wszystkie trzy przesłanki definicji działalności badawczo-rozwojowej: twórczy charakter (każdy program jest oryginalnym, autorskim utworem o indywidualnym charakterze), systematyczność (prace prowadzone metodycznie, w sposób zaplanowany i ciągły, według ustalonych etapów) oraz zwiększanie zasobów wiedzy lub wykorzystanie ich do tworzenia nowych zastosowań (programy stanowią nowe zastosowania wiedzy inżynierskiej i programistycznej w obszarze (…)).

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w objaśnieniach podatkowych Ministra Finansów z dnia 15 lipca 2019 r. dotyczących IP Box.

3. Dochód z kwalifikowanego prawa (art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT).

Zgodnie z art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o PIT dochodem z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest m.in. dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa. Wnioskodawca, przenosząc na kontrahenta autorskie prawa majątkowe do tworzonych programów, uzyskuje (uzyska) dochód mieszczący się w tej hipotezie.

4. Wskaźnik nexus (art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT).

Wnioskodawca tworzy programy samodzielnie i osobiście, bez zatrudniania pracowników i bez zlecania prac podwykonawcom (brak nabywania wyników prac B+R od podmiotów trzecich). W konsekwencji w liczniku i mianowniku wzoru nexus występują wyłącznie koszty z litery „a” (koszty bezpośrednio prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej), a wskaźnik nexus przyjmuje wartość 1,0. Tym samym całość dochodu z kwalifikowanego prawa IP podlegać będzie opodatkowaniu stawką 5%.

5. Odrębna ewidencja (art. 30cb ustawy o PIT).

Wnioskodawca będzie prowadził odrębną ewidencję wymaganą przez art. 30cb ustawy o PIT od pierwszego dnia stosowania ulgi IP Box, na bieżąco, w sposób spójny i pełny. Spełniony zostanie zatem wymóg ewidencyjny warunkujący prawo do stawki 5%.

6. Nieistotność przeważającego kodu PKD.

Dla prawa do ulgi IP Box miarodajny jest rzeczywisty charakter wykonywanej pracy twórczej, a nie formalny przeważający kod PKD. Okoliczność, że przeważającym kodem PKD pozostaje 71.12.B, a działalność programistyczna (62.10.B) prowadzona jest jako dodatkowa od 2026 r., nie wyklucza prawa do stosowania ulgi IP Box. Stanowisko to zostało wielokrotnie potwierdzone w interpretacjach indywidualnych Dyrektora KIS, m.in. z dnia 15 września 2020 r. (sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.553.2020.2.SJ), z dnia 23 lutego 2021 r. (sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.1023.2020.2.ID) oraz z dnia 3 czerwca 2021 r. (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.240.2021.2.MT).

Mając na uwadze całokształt przedstawionych okoliczności (stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego) oraz powołane przepisy prawa, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:

Jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

W myśl art. 5a pkt 6 tejże ustawy:

Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej oznacza to działalność zarobkową:

a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,

b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

– prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ww. ustawy:

Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

a) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;

b) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;

c) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

W związku z tym, że przepisy dotyczące IP Box odnoszą się do działalności badawczo-rozwojowej, należy także przytoczyć definicje, które wynikają w tym zakresie z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.).

Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

W myśl art. 5a pkt 39 ww. ustawy:

Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych oznacza to:

1. badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r. poz. 1571, 1871 i 1897),

2. badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że:

Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych oznacza to: prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Na podstawie art. 4 ust. 2 tej ustawy:

Badania naukowe są działalnością obejmującą:

1. badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;

2. badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.

Natomiast zgodnie art. 4 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:

Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że w ramach działalności programistycznej samodzielnie i osobiście tworzy, rozwija i ulepsza Pan programy komputerowe służące do (…). Programy dzielą się na dwie kategorie: (A) makra i wtyczki działające wewnątrz programu (…) oraz (B) programy ogólne, samodzielne, działające poza środowiskiem (…). Każdy z wytworzonych przez Pana programów stanowi odrębny autorski wytwór intelektualny – posiada własną logikę programistyczną, własny kod źródłowy oraz pełni konkretne, samodzielne funkcje użytkowe. Efekty Pana pracy – zarówno w przypadku tworzenia od podstaw, jak i rozwijania oraz ulepszania – są i będą każdorazowo odrębnymi programami komputerowymi w rozumieniu art. 74 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Stanowią one przejaw Pana działalności twórczej o indywidualnym charakterze, wyrażony w postaci kodu źródłowego, kodu wynikowego oraz dokumentacji projektowej. Z chwilą ustalenia każdego programu komputerowego przysługują Panu do niego pełne, niczym nieograniczone osobiste i majątkowe prawa autorskie. Przeniesie Pan na kontrahenta całość praw majątkowych do każdego programu na wszystkich znanych w chwili zawarcia umowy polach eksploatacji (art. 50 oraz art. 74 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych); wyodrębnienie konkretnego programu nastąpi przez przekazanie kontrahentowi kodu źródłowego, kodu wynikowego oraz dokumentacji wraz z dokumentem identyfikującym program (nazwa, wersja, opis funkcjonalny); przeniesienie praw będzie potwierdzane podpisaniem protokołu odbioru (lub równoważnego dokumentu) wskazującego nazwę programu, wersję i datę, stanowiącego podstawę wystawienia faktury; przeniesienie nastąpi z chwilą podpisania protokołu (lub inną chwilą określoną w umowie), zgodnie z art. 64 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a kontrahent uzyska wyłączne prawa majątkowe z prawem dalszego rozporządzania. Sposób przenoszenia praw każdorazowo będzie spełniał wymogi ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności: przeniesienie nastąpi na podstawie umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności (art. 53 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych); umowa wyraźnie wymieni pola eksploatacji (art. 41 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz uwzględni szczególne pola eksploatacji właściwe dla programu komputerowego (art. 74 ust. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych – trwałe i czasowe zwielokrotnianie, tłumaczenie, przystosowywanie, zmiana układu, rozpowszechnianie); zachowane będą pozostałe wymogi przeniesienia praw (precyzyjne określenie utworu oraz wynagrodzenia).

Na wstępie trzeba podkreślić, że z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszenia istniejących produktów/usług. Wobec powyższego ocena czy prowadzone przez Pana prace programistyczne stanowią działalność badawczo-rozwojową dokonana zostanie w kontekście wskazanych przez Pana efektów tych prac (programów opisanych we wniosku).

Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy – mający na celu tworzenie, tworzyć – powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.

W opisie sprawy wskazał Pan, że efekty Pana pracy zawsze były i będą utworami w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.p.a.p.p., to znaczy: (i) odznaczały się i będą się odznaczały rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem; (ii) były i będą kreacją nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej; (iii) nie są efektem pracy o przewidywalnym, powtarzalnym wyniku, lecz każdorazowo wymagają autorskiej koncepcji łączącej wiedzę inżynierską z programistyczną; (iv) nie są jedynie „techniczną” realizacją projektów zlecanych przez kontrahenta – kontrahent zgłasza wyłącznie potrzebę lub problem, natomiast koncepcja techniczna, architektura, algorytmy i konkretne rozwiązania programistyczne są Pana autorskim wkładem twórczym. Twórczy charakter prowadzonej działalności przejawia się w następujących aspektach:

- każdy program jest wynikiem Pana samodzielnej, oryginalnej koncepcji;

- brak gotowych, dostępnych komercyjnie rozwiązań realizujących tożsame funkcje w identyczny sposób;

- każdorazowo opracowywany jest autorski algorytm i autorska architektura programu (np. (...));

- kod źródłowy każdego programu jest oryginalny, pisany od podstaw – nie powstaje przez kopiowanie cudzych rozwiązań;

- interfejs użytkownika jest projektowany indywidualnie pod kątem konkretnego procesu projektowego i ergonomii pracy inżyniera konstruktora;

- praca twórcza wykracza poza zwykłą realizację cudzego pomysłu;

- samodzielnie identyfikuje Pan obszar (...), formułuje koncepcję i przekształca ją w działający program.

Każda czynność rozwoju lub ulepszania programu zmierza do poprawy jego użyteczności, funkcjonalności, wydajności lub niezawodności – w szczególności poprzez dodanie nowych funkcji, dostosowanie do nowych wersji środowiska (np. (…)), poprawę szybkości działania, rozszerzenie obsługiwanych typów danych, integrację z nowymi narzędziami zewnętrznymi. Zmiany wprowadzane przez Pana nie mają charakteru rutynowych ani okresowych zmian w rozumieniu art. 5a pkt 40 ustawy o PIT (wyłączenie z definicji prac rozwojowych). Każda zmiana ma charakter twórczy: wymaga analizy problemu, opracowania nowej koncepcji rozwiązania, zaprojektowania i napisania nowego kodu źródłowego oraz testów. Nie są to typowe konserwacyjne aktualizacje ani okresowe poprawki techniczne.

Zatem prowadzona przez Pana działalność w zakresie tworzenia i rozwijania wymienionych programów komputerowych ma twórczy charakter.

Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny.

Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.

W opisie sprawy wskazał Pan, że prace prowadzone przez Pana mają i będą miały charakter systematyczny w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na początku każdego roku określa Pan cele rozwoju oprogramowania (nowe programy do wytworzenia, istniejące programy do rozszerzenia o nowe moduły). Cele na rok 2026 obejmowały ukończenie i wdrożenie pakietu narzędzi dla (…) oraz narzędzi ogólnego użytku; cele na lata następne obejmują dalszy rozwój pakietu i opracowanie kolejnych narzędzi. Źródłem finansowania prac są przychody bieżące z działalności gospodarczej, a w przyszłości także przychody ze sprzedaży autorskich praw majątkowych do programów. Systematyczność polega na metodycznym, zaplanowanym i ciągłym prowadzeniu prac według ustalonych etapów (analiza – projekt – implementacja – testy – wdrożenie – rozwój), w sposób uporządkowany i powtarzalny dla każdego programu. Dla każdego nowego programu opracowuje Pan wewnętrzny harmonogram prac (analiza wymagań, projekt, implementacja, testy, wdrożenie). Harmonogramy dla programów wskazanych we wniosku zostały faktycznie zrealizowane – wszystkie wskazane programy są funkcjonujące i wdrożone. Opracowanie odbywało się przy wykorzystaniu wyłącznie Pana zasobów osobistych (czas pracy, wiedza, sprzęt, licencje na środowiska deweloperskie i programy biurowe). Realizuje Pan przedsięwzięcie metodycznie, według własnego planu prac, w następujących etapach dla każdego programu: (1) identyfikacja problemu lub potrzeby usprawnienia procesu, (2) analiza możliwości technicznych (API, technologie, ograniczenia), (3) zaprojektowanie architektury i interfejsu, (4) napisanie kodu źródłowego, (5) testy funkcjonalne, (6) wdrożenie do praktyki projektowej, (7) sukcesywne rozwijanie kolejnymi wersjami i modułami. Pana celem Wnioskodawcy jest opracowanie spójnego pakietu autorskich programów (...). Efektem tych działań jest wytworzenie kompletu programów, które umożliwiają nowe zastosowania wiedzy inżynierskiej i programistycznej.

Zatem kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej, tj. prowadzenie działalności w sposób systematyczny, w odniesieniu do wskazanych przez Pana programów komputerowych jest spełnione.

Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.

W konsekwencji – głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu.

Z opisu sprawy wynika, że przed rozpoczęciem realizacji poszczególnego oprogramowania dysponował Pan wykształceniem inżynierskim oraz ponad 7-letnim doświadczeniem w branży inżynierskiej (PKD 71.12.B): (…). Równolegle rozwija Pan – systematycznie i w sposób ciągły – wiedzę programistyczną w zakresie języków (…), programowania obiektowego oraz korzystania z bibliotek i API (m.in. (…)). Nie jest Pan zawodowym programistą i stale uczy się tych języków. W procesie tworzenia kodu źródłowego w istotnym zakresie wykorzystuje Pan narzędzia sztucznej inteligencji (modele językowe), które wspomagają Pana w generowaniu fragmentów kodu, analizie błędów i doborze rozwiązań. To jednak każdorazowo Pan definiuje koncepcję, architekturę i logikę programu, dobiera biblioteki, decyduje o sposobie integracji z (…) i innymi narzędziami, a także weryfikuje, testuje i modyfikuje wygenerowany kod oraz nadaje mu ostateczny kształt – tym samym to Pan jest autorem programu w rozumieniu prawa autorskiego. Narzędzia AI pełnią wyłącznie funkcję pomocniczą, analogiczną do zaawansowanego edytora kodu, podpowiedzi (…) czy dokumentacji technicznej. Korzysta Pan także z repozytoriów (…) do kontroli wersji własnego kodu i prowadzenia historii zmian. Programy wytwarzane są w oparciu o: (…). Innowacyjne technologie zastosowane przez Pana to m.in.: (...). Każda czynność rozwoju lub ulepszania programu zmierza do poprawy jego użyteczności, funkcjonalności, wydajności lub niezawodności – w szczególności poprzez dodanie nowych funkcji, dostosowanie do nowych wersji środowiska (np. (…)), poprawę szybkości działania, rozszerzenie obsługiwanych typów danych, integrację z nowymi narzędziami zewnętrznymi.

Zatem powyższe pozwala uznać, że wykorzystuje Pan istniejące zasoby wiedzy w celu tworzenia nowych zastosowań.

Kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:

- badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz

- prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy.

Należy zwrócić uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podatnika, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych.

Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje również prace rozwojowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.

Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności – przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:

· nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;

· łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;

· kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;

· wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.

Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:

· nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;

· łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badań rozwojowych;

· kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;

· wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.

Co istotne, całość ww. czynności służy:

· planowaniu produkcji oraz

· projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.

Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.

Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.

Jak wskazuje Pan we wniosku, w ramach wykonywanej działalności samodzielnie i osobiście tworzy, rozwija i ulepsza programy komputerowe służące do (…). Efekty Pana pracy zawsze były i będą utworami w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, to znaczy: (i) odznaczały się i będą się odznaczały rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem; (ii) były i będą kreacją nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej; (iii) nie są efektem pracy o przewidywalnym, powtarzalnym wyniku, lecz każdorazowo wymagają autorskiej koncepcji łączącej wiedzę inżynierską z programistyczną; (iv) nie są jedynie „techniczną” realizacją projektów zlecanych przez kontrahenta – kontrahent zgłasza wyłącznie potrzebę lub problem, natomiast koncepcja techniczna, architektura, algorytmy i konkretne rozwiązania programistyczne są Pana autorskim wkładem twórczym. Każda czynność rozwoju lub ulepszania programu zmierza do poprawy jego użyteczności, funkcjonalności, wydajności lub niezawodności – w szczególności poprzez dodanie nowych funkcji, dostosowanie do nowych wersji środowiska (np. (…)), poprawę szybkości działania, rozszerzenie obsługiwanych typów danych, integrację z nowymi narzędziami zewnętrznymi. Zmiany wprowadzane przez Pana nie mają charakteru rutynowych ani okresowych zmian w rozumieniu art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (wyłączenie z definicji prac rozwojowych). Realizuje Pan przedsięwzięcie metodycznie, według własnego planu prac, w następujących etapach dla każdego programu: (1) identyfikacja problemu lub potrzeby usprawnienia procesu, (2) analiza możliwości technicznych (API, technologie, ograniczenia), (3) zaprojektowanie architektury i interfejsu, (4) napisanie kodu źródłowego, (5) testy funkcjonalne, (6) wdrożenie do praktyki projektowej, (7) sukcesywne rozwijanie kolejnymi wersjami i modułami. Pana celem jest opracowanie spójnego pakietu autorskich programów (...). Efektem tych działań jest wytworzenie kompletu programów, które umożliwiają nowe zastosowania wiedzy inżynierskiej i programistycznej. Każdorazowo definiuje Pan koncepcję, architekturę i logikę programu, dobiera biblioteki, decyduje o sposobie integracji z (…) i innymi narzędziami, a także weryfikuje, testuje i modyfikuje wygenerowany kod oraz nadaje mu ostateczny kształt – tym samym to Pan jest autorem programu w rozumieniu prawa autorskiego. Innowacyjne technologie zastosowane przez Pana to m.in.: (...). Każda czynność rozwoju lub ulepszania programu zmierza do poprawy jego użyteczności, funkcjonalności, wydajności lub niezawodności – w szczególności poprzez dodanie nowych funkcji, dostosowanie do nowych wersji środowiska (np. (…)), poprawę szybkości działania, rozszerzenie obsługiwanych typów danych, integrację z nowymi narzędziami zewnętrznymi.

Zatem powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia i rozwijania wymienionych programów komputerowych spełnia warunki do uznania jej za prace rozwojowe.

Należy przy tym podkreślić, że działalnością badawczo-rozwojową nie jest całość usług świadczonych przez Pana ani też całość prowadzonej przez Pana działalności programistycznej, ale wyłącznie te działania, które ściśle dotyczą tworzenia innowacyjnych rozwiązań służących stworzeniu nowego produktu – takich jak te, które zostały wymienione we wniosku i jego uzupełnieniu i w warunkach działalności wynikających z wniosku i jego uzupełnienia.

W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy, należy stwierdzić, że działalność prowadzona przez Pana polegająca na tworzeniu i rozwijaniu programów komputerowych spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym.

Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.

W myśl art. 30ca ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:

1. patent,

2. prawo ochronne na wzór użytkowy,

3. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,

4. prawo z rejestracji topografii układu scalonego,

5. dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,

6. prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,

7. wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213),

8. autorskie prawo do programu komputerowego

– podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.

Stosownie do art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.

Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.

Zgodnie natomiast z ust. 4 art. 30ca ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:

(a + b) x 1,3

a + b + c + d

w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:

a – prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,

b – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,

c – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,

d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.

Na podstawie art. 30ca ust. 5 ww. ustawy:

Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.

Stosownie do treści art. 30ca ust. 7 przywołanej ustawy:

Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:

1. z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;

2. ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;

3. z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;

4. z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.

Na mocy art. 30ca ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 tego artykułu są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).

Zatem, podatnik, który osiągnął w ciągu roku dochód z kwalifikowanego IP i decyduje, że wobec tego dochodu będzie stosował 5% stawkę podatku, jest zobowiązany do wykazania tego dochodu w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym ten dochód został osiągnięty. Podatnik ma prawo stosować 5% stawkę podatkową do dochodu z tego konkretnego kwalifikowanego IP w okresie, w którym kwalifikowane IP posiada ochronę prawną.

Ponadto należy wskazać, że podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.

Przepisy o IP BOX nie narzucają podatnikom konkretnej formy ewidencjonowania zdarzeń na cele stosowania preferencji IP Box.

Zgodnie bowiem z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:

1. wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;

2. prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;

3. wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;

4. dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;

5. dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.

Stosownie do treści art. 30cb ust. 2 ww. ustawy:

Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.

Zgodnie z art. 30cb ust. 3 powołanej ustawy:

W przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.

Należy podkreślić, że stosowanie tej ulgi (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) będzie prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Jest to o tyle istotne, gdyż z korzystaniem z ulgi wiążą się dodatkowe obowiązki po stronie podatników, w szczególności obowiązek prowadzenia ewidencji pozwalającej na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.

Odnosząc powyższe przepisy podatkowe do przedstawionego opisu sprawy, należy wskazać, że:

- na podstawie umowy z kontrahentem, tworzy, rozwija i ulepsza Pan oprogramowanie komputerowe w ramach prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, spełniającej definicje wskazane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych;

- zarówno w przypadku tworzenia jak i w przypadku rozwijania utworów – efekty Pana pracy są i będą odrębnymi programami komputerowymi, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;

- sposób przenoszenia przez Pana autorskich praw majątkowych każdorazowo będzie spełniał wymogi ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych w szczególności: przeniesienie nastąpi na podstawie umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności, umowa wyraźnie wymieni pola eksploatacji oraz uwzględni szczególne pola eksploatacji właściwe dla programu komputerowego, zachowane będą pozostałe wymogi przeniesienia praw.

- efekty Pana pracy – zarówno w przypadku tworzenia od podstaw, jak i rozwijania oraz ulepszania – są i będą każdorazowo odrębnymi programami komputerowymi w rozumieniu art. 74 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

- prowadzi Pan odrębną ewidencję, o której mowa w art. 30cb ust. 1–2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od pierwszego dnia stosowania ulgi IP Box, na bieżąco i w sposób umożliwiający prawidłowe oraz terminowe ustalenie kwalifikowanego dochodu z każdego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. W ewidencji wyodrębnia Pan na bieżąco: każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej (każdy autorski program komputerowy) odrębnie, z indywidualnym oznaczeniem; przychody, koszty uzyskania przychodów oraz dochód (stratę) przypadające na każde kwalifikowane prawo; a także koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT (litery a, b, c, d wskaźnika nexus), w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu zgodnie ze wzorem nexus.

Należy także wskazać, że oprogramowanie – definiowane, jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów – podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.).

Stąd oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP, w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.

Zgodnie z art. 74 ust. 2 powołanej ustawy:

Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.

Mając powyższe na uwadze, tworzone przez Pana autorskie prawo do programu komputerowego (oprogramowanie), jest kwalifikowanym prawem własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego (oprogramowania) stanowi/będzie stanowić dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym, może Pan/będzie Pan mógł zastosować stawkę opodatkowania 5% do kwalifikowanego dochodu osiągniętego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, na podstawie przepisów art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2026 oraz za lata kolejne , o ile zmianie nie ulegnie przedstawiony stan faktyczny.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

- stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz

- zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ponadto zaznaczam, że okoliczność wykazania wartości wynagrodzenia za przeniesienie prawa własności intelektualnej w umowie lub fakturze nie podlega ocenie w drodze interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez Wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1. z zastosowaniem art. 119a;

2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.