0112-KDIL1-2.4012.207.2026.2.AK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia braku prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od wydatków związanych z realizacją Inwestycji.

Uzupełnili go Państwo pismem z 15 czerwca 2026 r. (wpływ 15 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Gmina A (dalej: Gmina lub Wnioskodawca) jest podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT) zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny. Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.), dalej: ustawa o samorządzie gminnym) Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. W myśl art. 2 ust. 1 tej ustawy Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Na mocy art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 15 ustawy o samorządzie gminnym do zadań własnych Gminy należą m.in. sprawy z zakresu ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych. W strukturze organizacyjnej Gminy znajdują się jednostki budżetowe (dalej: Jednostki). Wnioskodawca pragnie zwrócić uwagę, iż w świetle ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1454). W dniu 1 stycznia 2017 r. doszło do scentralizowania rozliczeń VAT Gminy i Jednostek. W związku z tym, od tego dnia jednostki funkcjonują jako odrębni od Gminy podatnicy VAT.

Gmina przystąpiła do realizacji projektu pn. „(…)” (dalej: Projekt). Projekt będzie realizowany przez Gminę w partnerstwie z Powiatem B oraz Gminą C. Projekt będzie współfinansowany ze środków pochodzących z Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie 2021-2027, (…). W pozostałym zakresie Projekt finansowany będzie ze środków własnych jednostek samorządu terytorialnego biorących udział w Projekcie.

W ramach przedmiotowego Projektu Gmina zamierza zrealizować prace w obszarze zadania pn. „(…)”.

Na powyższe zadanie składać się będzie:

1. Termomodernizacja budynku Ochotniczej Straży Pożarnej (dalej: OSP) A;

2. Termomodernizacja budynku OSP D;

3. Termomodernizacja przyszkolnej sali sportowej z zapleczem w A.

Część Projektu, która jest realizowana przez Gminę i objęta ww. zadaniem stanowi przedmiot niniejszego Wniosku i będzie określana w dalszej jego części jako: Inwestycja.

Inwestycja będzie realizowana w latach 2027-2028. Szacowana wartość Inwestycji to ok. (…) mln PLN brutto.

1. W ramach prac z pkt 1 Inwestycji Termomodernizacji budynku OSP A, na budynku stanowiącym własność Gminy, zostaną zrealizowane m.in. prace polegające na:

(…).

W ramach Inwestycji planuje się poprawę dostępności budynku dla osób z niepełnosprawnościami poprzez remont schodów wejściowych wraz z montażem podjazdu. Poza kosztami wymienionych wyżej prac Gmina poniesie również m.in. koszty nadzoru inwestorskiego. W celu realizacji Inwestycji Gmina poniosła również dotychczas koszty sporządzenia dokumentacji projektowej. Jednakże koszty te nie będą objęte dofinansowaniem i nie są objęte niniejszym wnioskiem.

Budynek jest i będzie po zakończeniu Inwestycji udostępniany przez Gminę dla OSP A nieodpłatnie w ramach użyczenia. Dotychczas obiekt był wykorzystywany przede wszystkim do czynności niepodlegających VAT (nieodpłatne użyczenie OSP celem realizacji przez te OSP zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej). W budynku znajduje się sala, która była dotychczas sporadycznie odpłatnie udostępniania podmiotom trzecim. Gmina wykazuje w swoich rozliczeniach VAT należny z tego tytułu.

Gmina zamierza zrezygnować w najbliższym czasie z odpłatnego udostępniania sali podmiotom trzecim. Rezygnacja z odpłatnego udostępniania sali będzie miała na pewno miejsce przed rozpoczęciem robót budowlanych w zakresie Inwestycji.

2. W ramach prac z pkt 2 Inwestycji Termomodernizacji budynku OSP D, na budynku stanowiącym własność Gminy, zostaną zrealizowane m.in. prace polegające na:

(…).

Poza kosztami wymienionych wyżej prac Gmina poniesie również m.in. koszty nadzoru inwestorskiego. W celu realizacji Inwestycji Gmina poniosła również dotychczas koszty sporządzenia dokumentacji projektowej. Jednakże koszty te nie będą objęte dofinansowaniem i nie są objęte niniejszym wnioskiem. Budynek jest i będzie po zakończeniu Inwestycji udostępniany przez Gminę dla OSP D nieodpłatnie w ramach użyczenia. Dotychczas obiekt był wykorzystywany przede wszystkim do czynności niepodlegających VAT (nieodpłatne użyczenie OSP celem realizacji przez te OSP zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej). W budynku znajduje się sala, która była dotychczas sporadycznie odpłatnie udostępniania podmiotom trzecim. Gmina wykazuje w swoich rozliczeniach VAT należny z tego tytułu.

Gmina zamierza zrezygnować w najbliższym czasie z odpłatnego udostępniania sali podmiotom trzecim. Rezygnacja z odpłatnego udostępniania sali będzie miała na pewno miejsce przed rozpoczęciem robót budowlanych w zakresie Inwestycji.

3. W ramach prac z pkt 3 Inwestycji Termomodernizacja przyszkolnej sali sportowej z zapleczem w A, zostaną zrealizowane m.in. prace polegające na:

(…).

Poza kosztami wymienionych wyżej prac Gmina poniesie również m.in. koszty nadzoru inwestorskiego. W celu realizacji Inwestycji Gmina poniosła również dotychczas koszty sporządzenia dokumentacji projektowej. Jednakże koszty te nie będą objęte dofinansowaniem i nie są objęte niniejszym wnioskiem.

Budynek sali sportowej objęty termomodernizacją jest obiektem połączonym łącznikiem z budynkiem szkoły. Termomodernizacją będzie objęta sala sportowa wraz z zapleczem. Dotychczas sala sportowa była wykorzystywana przede wszystkim do czynności niepodlegających VAT (z zakresu edukacji publicznej i kultury fizycznej). Sala sportowa była dotychczas sporadycznie odpłatnie udostępniana podmiotom trzecim. Gmina wykazuje w swoich rozliczeniach VAT należny z tego tytułu.

Gmina zamierza zrezygnować w najbliższym czasie z odpłatnego udostępniania Sali sportowej podmiotom trzecim. Rezygnacja z odpłatnego udostępniania Sali sportowej będzie miała na pewno miejsce przed rozpoczęciem robót budowlanych w zakresie Inwestycji.

Budynek Sali sportowej jest w trwałym zarządzie jednostki budżetowej Gminy – Publicznej Szkoły Podstawowej w A (dalej: PSP A). Wartość ostatecznego prewspółczynnika VAT PSP A za 2025 r., skalkulowanego zgodnie z przepisami Rozporządzenia wynosi 1%.

Ponoszone przez Gminę wydatki związane z realizacją Inwestycji są/będą udokumentowane wystawionymi na Wnioskodawcę przez wykonawców fakturami VAT, z wykazanymi na nich kwotami VAT naliczonego – na fakturach są/będą wskazane dane Gminy, w tym numer NIP Gminy. Gmina nie dokonuje odliczeń VAT naliczonego od wydatków związanych z utrzymaniem i funkcjonowaniem budynków objętych Inwestycją. Ponadto Gmina wskazuje, że po zakupie i montażu instalacji fotowoltaicznych w ramach realizacji prac z pkt 1 i 2 Inwestycji, Gmina zawrze z przedsiębiorstwem energetycznym stosowną umowę/y, która/e określać będzie/ą zasady funkcjonowania instalacji. W związku z montażem instalacji fotowoltaicznych na budynkach będących w użyczeniu OSP A i OSP D Gmina będzie prosumentem energii odnawialnej, w rozumieniu ustawy o OZE. Instalacje fotowoltaiczne będą stanowić mikroinstalacje w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o OZE.

Gmina wyjaśnia, iż będzie rozliczała się z przedsiębiorstwem energetycznym z energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej na zasadzie net-billingu. Oznacza to odrębne rozliczenie wartości (nie ilości) energii elektrycznej wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej z instalacji fotowoltaicznej i energii elektrycznej pobranej z sieci elektroenergetycznej – w oparciu o rynkową cenę energii elektrycznej cenę giełdową godzinową z Rynku Dnia Następnego (RDN). Wartość środków zgromadzonych przez Gminę za energię elektryczną wprowadzoną do sieci elektroenergetycznej będzie stanowić tzw. depozyt prosumencki, przeznaczony na rozliczenie zobowiązań Gminy z tytułu zakupu energii elektrycznej od przedsiębiorstwa energetycznego. Kwota depozytu prosumenckiego może być rozliczana na koncie Gminy przez 12 miesięcy od dnia jej przypisania. Wysokość ewentualnej nadpłaty (niewykorzystanej w ciągu 12 miesięcy), zwracanej przez przedsiębiorstwo energetyczne, nie może przekroczyć 20% wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty. Umowa/y, która/e zostanie/ą zawarta/e przez Gminę z przedsiębiorstwem energetycznym, nie będzie/ą przewidywać odrębnego wynagrodzenia dla Gminy za energię elektryczną wyprodukowaną w instalacji fotowoltaicznej. Tym niemniej jak Gmina wskazała powyżej, Gmina będzie rozliczała się z przedsiębiorstwem energetycznym na zasadach net-billingu, zatem wartość energii elektrycznej odprowadzona do sieci z instalacji fotowoltaicznej będzie kompensowana z wartością energii elektrycznej pobranej z sieci elektroenergetycznej. Czyli zobowiązanie Gminy z tytułu zakupu energii elektrycznej za dany miesiąc będzie pomniejszane o występujący po stronie Gminy depozyt prosumencki.

Gmina wskazuje, że instalacje fotowoltaiczne, które zostaną zakupione i zamontowane w ramach Inwestycji będą służyć produkcji energii elektrycznej wykorzystywanej przez Gminę na rzecz tychże obiektów OSP A i OSP D.

Gmina wyjaśnia, że sposób rozliczenia energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalacje fotowoltaiczne zasadniczo polegać będzie na pomniejszeniu należności za energię pobraną w celu zasilenia obiektów OSP A i OSP D. Energia elektryczna wyprodukowana przez te instalacje będzie zużywana na bieżąco, aby zapewnić funkcjonowanie ww. infrastruktury. Nadwyżki, których nie da się zużyć będą odprowadzone do przedsiębiorstwa energetycznego. Gmina będzie wystawiała faktury VAT na przedsiębiorstwo energetyczne za dostawę energii do sieci i wykazywała VAT należny z tego tytułu (czynność opodatkowana VAT).

Jak Gmina wskazała powyżej, budynki z pkt 1 i 2 Inwestycji będą wykorzystywane w przeważającej mierze do czynności niepodlegających VAT (nieodpłatne użyczenie obiektów OSP celem realizacji przez te OSP zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej), a z pkt 3 Inwestycji będzie wykorzystywany wyłącznie do czynności niepodlegających VAT (edukacja publiczna, kultura fizyczna). Natomiast w efekcie wystawiania ww. faktur VAT przez Gminę z tytułu odprowadzania nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych znajdujących się na obiektach OSP A i OSP D, po stronie Gminy pojawi się sprzedaż opodatkowana VAT, co zasadniczo skutkować będzie powstaniem prawa do odliczenia z zastosowaniem tzw. prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie bowiem z tym przepisem w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z uwagi na powyższe Gmina będzie wykorzystywać majątek Inwestycji (objęty pkt 1 i 2) zarówno w marginalnym zakresie – do działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, jak również do działalności pozostającej poza zakresem ustawy o VAT, tj. do działalności statutowej Gminy. Jednocześnie majątek Inwestycji nie będzie wykorzystywany do działalności podlegającej zwolnieniu z VAT.

Gmina nie jest/nie będzie w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przypisania poniesionych w ramach Projektu wydatków związanych Inwestycją (z pkt 1 i 2) wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT lub niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Mając na uwadze powyższe, Gmina dokonała kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 86 ust.2a ustawy o VAT, tj. tzw. prewspółczynnika VAT w oparciu o dane Urzędu Gminy A na podstawie przepisów Rozporządzenia). Wartość ostatecznego prewspółczynnika VAT dla Urzędu Gminy A za 2025 r., skalkulowanego zgodnie z przepisami Rozporządzenia wynosi 2%.

Zgodnie z art. 90 ust. 10 pkt 2 w zw. art. 86 ust. 2g ustawy o VAT w przypadku, gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8 nie przekroczyła 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%. Na podstawie powyższych przepisów Gmina uznaje, że prewspółczynnik VAT za 2025 r. dla Urzędu Gminy A wynosi 0%.

Niezależnie od okoliczności zamiaru zaprzestania odpłatnego wynajmu Sali sportowej objętej pkt 3 Inwestycji Gmina dokonała kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, tj. tzw. prewspółczynnika VAT w oparciu o dane PSP A na podstawie przepisów, Rozporządzenia). Wartość ostatecznego prewspółczynnika VAT dla PSP A za 2025 r., skalkulowanego zgodnie z przepisami Rozporządzenia wynosi 1%; Na podstawie wspomnianych wyżej przepisów Gmina uznaje, że prewspółczynnik VAT za 2025 r. dla PSP A wynosi 0%.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Towary i usługi nabyte w ramach prac z opisanego we Wniosku pkt 1 zadania pn. „(…)” (dalej: Inwestycja) będą wykorzystywane w przeważającej mierze do czynności niepodlegających VAT (nieodpłatne użyczenie obiektu OSP celem realizacji przez te OSP zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej).

Ponadto w niewielkim zakresie towary i usługi nabyte w ramach prac z pkt 1 Inwestycji będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT, tj. do odprowadzania do przedsiębiorstwa energetycznego nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, która zostanie zamontowana na budynku objętym pracami.

Towary i usługi nabyte w ramach prac z pkt 1 Inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT.

Gmina nie jest/nie będzie w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przypisania wydatków poniesionych w ramach prac z pkt 1 Inwestycji wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT lub niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Gmina nadmienia, że w celu realizacji Inwestycji poniosła również dotychczas koszty sporządzenia dokumentacji projektowej. Jednakże koszty te nie będą objęte dofinansowaniem i nie są objęte niniejszym Wnioskiem.

Instalacja fotowoltaiczna, która powstanie na budynku wskazanym w pkt 1 Inwestycji będzie wykorzystywana w przeważającej mierze do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, czyli do wykonania zadań własnych Gminy z zakresu ochrony przeciwpożarowej, które w tym przypadku będzie polegało na nieodpłatnym użyczeniu obiektu OSP celem realizacji przez te OSP zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Podstawowym celem instalacji fotowoltaicznej, która zostanie zamontowana będzie zasilenie w energię omawianego obiektu OSP, który jest i będzie wykorzystywany do zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Ponadto instalacja fotowoltaiczna, która powstanie na budynku wskazanym w pkt 1 Inwestycji będzie wykorzystywana do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, tj. do odprowadzania do przedsiębiorstwa energetycznego nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, która to czynność będzie podlegała opodatkowaniu VAT. Gmina nie będzie w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przyporządkowania poniesionych na instalację fotowoltaiczną wydatków wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Instalacja będzie wykorzystywana zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Gmina nie będzie w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej w rozumieniu at. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Ponadto Gmina nie będzie w stanie dokonać przyporządkowania poniesionych na instalację fotowoltaiczną wydatków wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Instalacja fotowoltaiczna z pkt 1 Inwestycji (oprócz wykorzystania do celów innych niż działalność gospodarcza), będzie wykorzystywana w ramach działalności gospodarczej do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. do odprowadzania do przedsiębiorstwa energetycznego nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej. Instalacja fotowoltaiczna z pkt 1 Inwestycji nie będzie wykorzystywana do czynności zwolnionych od podatku VAT.

Towary i usługi nabyte w ramach prac z opisanego we Wniosku pkt 2 Inwestycji będą wykorzystywane w przeważającej mierze do czynności niepodlegających VAT (nieodpłatne użyczenie obiektu OSP celem realizacji przez te OSP zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej). Ponadto w niewielkim zakresie towary i usługi nabyte w ramach prac z pkt 2 Inwestycji będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT, tj. do odprowadzania do przedsiębiorstwa energetycznego nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacji i fotowoltaicznej, która zostanie zamontowana na budynku objętym pracami. Towary i usługi nabyte w ramach prac z pkt 2 Inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT. Gmina nie jest/nie będzie w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przypisania wydatków poniesionych w ramach prac z pkt 2 Inwestycji wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Gmina nadmienia, że w celu realizacji Inwestycji poniosła również dotychczas koszty sporządzenia dokumentacji projektowej. Jednakże koszty te nie będą objęte dofinansowaniem i nie są objęte niniejszym Wnioskiem. Instalacja fotowoltaiczna, która powstanie na budynku wskazanym w pkt 2 Inwestycji będzie wykorzystywana w przeważającej mierze do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, czyli do wykonana zadań własnych Gminy z zakresu ochrony przeciwpożarowej, które w tym przypadku będzie polegało na nieodpłatnym użyczeniu obiektu OSP celem realizacji przez te OSP zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Podstawowym celem instalacji fotowoltaicznej, która zostanie zamontowana będzie zasilenie w energię omawianego obiektu OSP, który jest wykorzystywany do zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Ponadto instalacja fotowoltaiczna, która powstanie na budynku wskazanym w pkt 2 Inwestycji będzie wykorzystywana do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, tj. do odprowadzania do przedsiębiorstwa energetycznego nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, która to czynność będzie podlegała opodatkowaniu VAT. Gmina informuje, że nie będzie w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przyporządkowania poniesionych na instalację fotowoltaiczną wydatków wyłącznie do celów, prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Instalacja będzie wykorzystywana zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Wobec czego Gmina nie będzie w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej w rozumieniu at. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Ponadto Gmina nie będzie w stanie dokonać przyporządkowania poniesionych na instalację fotowoltaiczną wydatków wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT oraz do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Instalacja fotowoltaiczna z pkt 2 Inwestycji (oprócz wykorzystania do celów innych niż działalność gospodarcza), będzie wykorzystywana w ramach działalności gospodarczej do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. do odprowadzania do przedsiębiorstwa energetycznego nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej. Instalacja fotowoltaiczna z pkt 2 Inwestycji nie będzie wykorzystywana do czynności zwolnionych od podatku VAT. Instalacja fotowoltaiczna z pkt 2 Inwestycji nie będzie wykorzystywana do czynności zwolnionych od podatku VAT.

Towary i usługi nabyte w ramach prac z opisanego we Wniosku pkt 3 Inwestycji będą wykorzystywane wyłącznie do czynności niepodlegających VAT (zadań własnych Gminy z zakresu edukacji publicznej i kultury fizycznej). Towary i usługi nabyte w ramach prac z pkt 3 Inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT. Towary i usługi nabyte w ramach prac z pkt 3 Inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT. Gmina nadmienia, że tak jak wskazała we wniosku dotychczas sala sportowa objęta pracami z pkt 3 Inwestycji była sporadycznie odpłatnie udostępniana podmiotom trzecim. Gmina wykazuje w swoich rozliczeniach VAT należny z tego tytułu. Natomiast Gmina zamierza zrezygnować w najbliższym czasie z odpłatnego udostępniania Sali sportowej podmiotom trzecim. Rezygnacja z odpłatnego udostępniania Sali sportowej będzie miała na pewno miejsce przed rozpoczęciem robót budowlanych w zakresie Inwestycji.

Gmina nadmienia, że w celu realizacji Inwestycji poniosła również dotychczas koszty sporządzenia dokumentacji projektowej. Jednakże koszty te nie będą objęte dofinansowaniem i nie są objęte niniejszym Wnioskiem.

Panele fotowoltaiczne, które będą przedmiotem prac w ramach pkt 1 oraz pkt 2 Inwestycji zostaną zamontowane na dachach budynków.

Gmina będzie w stanie przypisać wydatki poniesione w ramach Inwestycji na poszczególne zadania, tj. do pkt 1, pkt 2 oraz pkt 3. Gmina nadmienia, że będzie w stanie przyporządkować wydatki poniesione na Inwestycję, odpowiednio do każdego z zadań, tj. do termomodernizacji budynku OSP A, termomodernizacji budynku OSP D oraz termomodernizacji przyszkolnej sali sportowej z zapleczem w A, na podstawie stosownych dokumentów, pochodzących od wykonawcy/wykonawców, który/którzy będą realizowali Inwestycję.

Pytanie

Czy Gminie przysługuje/będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją Inwestycji?

Państwa stanowisko w sprawie

Gminie nie przysługuje/nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją Inwestycji.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z pewnymi zastrzeżeniami, które nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Z treści powyższej regulacji wynika, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikom VAT w sytuacji, gdy towary i usługi, przy nabyciu których został naliczony podatek, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.

Dla oceny możliwości skorzystania z prawa do odliczenia, w każdym przypadku istotne jest więc ustalenie czy towary i usługi, przy zakupie których naliczono VAT:

· zostały nabyte przez podatnika tego podatku oraz

· pozostają w bezspornym związku z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi VAT.

Stosownie do cytowanych powyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, a więc takich, których następstwem jest określenie podatku należnego. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi. Ponadto, ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Odnosząc się do warunku nabywania towarów i usług przez podatnika, należy wskazać, iż definicja podatnika została uregulowana w art. 15 ustawy o VAT. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, za podatników uznaje się osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności podatnik winien przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (niepodlegającej opodatkowaniu, opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej z opodatkowania). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, odlicza podatek naliczony w całości, natomiast w przypadku wydatków związanych wyłącznie z czynnościami niepodlegającymi ustawie o VAT lub zwolnionymi od podatku VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje. W przypadku natomiast, gdy wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, a przyporządkowanie ich do działalności gospodarczej nie jest możliwe, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT i odliczać podatek częściowo według ustalonego prewspółczynnika VAT.

Zgodnie bowiem z treścią art. 86 ust. 2a ustawy o VAT w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji po winien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Jednocześnie ustawodawca dopuścił możliwość uregulowania w przypadku niektórych podatników sposobu określenia proporcji uznawanego za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych (art. 86 ust. 22 ustawy o VAT).

Na podstawie ww. upoważnienia ustawowego zostało wydane Rozporządzenie, w którym określone zostały wzory do obliczania prewspółczynnika (sposobu określania proporcji) dla urzędów gminy, jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, instytucji kultury i uczelni publicznych.

Postanowienia Rozporządzenia wskazują wyraźnie, iż intencją ustawodawcy jest stosowanie przez jednostki samorządu terytorialnego odmiennych sposobów określania proporcji w odniesieniu do wydatków ponoszonych w związku z działalnością realizowaną poprzez poszczególne jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego, tak aby spełnione zostały warunki określone w art. 86 ust. 2b ustawy o VAT.

Tym samym do poszczególnych kategorii wydatków ponoszonych przez Gminę w związku z jej działalnością wykonywaną samodzielnie lub poprzez Jednostki należy zastosować sposób określenia proporcji właściwy dla podmiotu, który wykorzystuje nabyte towary i usługi w prowadzonej w imieniu i na rzecz Gminy działalności.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w broszurze informacyjnej wydanej przez Ministerstwo Finansów w dniu 24 listopada 2016 r., w której stwierdzono, że „Wyliczony dla jednostki organizacyjnej prewspółczynnik znajdzie zasadniczo zastosowanie do zakupów towarów i usług zarówno dokonywanych przez tą jednostkę organizacyjną, jak do ww. celów, tj. celów „mieszanych”[podkreślenie Wnioskodawcy]. Również w interpretacji indywidualnej z 21 listopada 2023 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.423.2023.1.KŁ, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że „Zauważyć również należy, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego, na którą przepisy nakładają realizację określonych zadań i która realizuje te zadania przy pomocy swoich jednostek organizacyjnych, uzasadnione jest – pomimo, że podatnikiem podatku VAT jest Gmina – wyliczenie kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o sposoby określania proporcji ustalone odrębnie dla każdej jednostki organizacyjnej.

Powyższe prowadzi do stwierdzenia, iż w odniesieniu do towarów i usług nabywanych w celu wykonywania przez jednostkę budżetową danej jednostki samorządu terytorialnego powierzonej jej działalności zasadne wydaje się uwzględnianie przy wyborze sposobu określenia proporcji, charakterystyki działalności wykonywanej poprzez daną jednostkę/zakład przy wykorzystaniu tych zakupów.

Jak zostało wskazane w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym budynki OSP A i OSP D będą wykorzystywane w przeważającej mierze do czynności niepodlegających VAT (nieodpłatne użyczenie obiektów OSP celem realizacji przez te OSP zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej), a budynek z pkt 3 Inwestycji będzie wykorzystywany wyłącznie do czynności niepodlegających VAT (edukacja publiczna, kultura fizyczna). Natomiast w efekcie wystawiania ww. faktur VAT przez Gminę z tytułu odprowadzania nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych znajdujących się na obiektach OSP A i OSP D, po stronie Gminy pojawi się sprzedaż opodatkowana VAT, co zasadniczo skutkować będzie powstaniem prawa do odliczenia z zastosowaniem tzw. prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie bowiem z tym przepisem w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z uwagi na powyższe Gmina będzie wykorzystywać majątek Inwestycji (objęty pkt 1 i 2) zarówno w marginalnym zakresie – do działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, jak również do działalności pozostającej poza zakresem ustawy o VAT, tj. do działalności statutowej Gminy. Jednocześnie majątek Inwestycji nie będzie wykorzystywany do działalności podlegającej zwolnieniu z VAT. Gmina nie dokonuje odliczeń VAT naliczonego od wydatków związanych z utrzymaniem i funkcjonowaniem budynków objętych Inwestycją.

Gmina nie jest/nie będzie w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przypisania poniesionych w ramach Inwestycji wydatków związanych z Inwestycją wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT lub niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Mając na uwadze powyższe, skoro obiekty OSP A i OSP D są/będą użyczone przez Gminę dla OSP, to w celu określenia zakresu ewentualnego prawa do odliczenia VAT naliczonego należy zastosować prewspółczynnik skalkulowany w oparciu o dane Urzędu Gminy A. Gmina dokonała kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 86 ust.2a ustawy o VAT, tj. tzw. prewspółczynnika VAT w oparciu o dane Urzędu Gminy A na podstawie przepisów Rozporządzenia).

Wartość ostatecznego prewspółczynnika VAT dla Urzędu Gminy A za 2025 r., skalkulowanego zgodnie z przepisami Rozporządzenia wynosi 2%.

Zgodnie z art. 90 ust. 10 pkt 2 w zw. art. 86 ust. 2g ustawy o VAT w przypadku, gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8 nie przekroczyła 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%. Na podstawie powyższych przepisów Gmina uznaje, że prewspółczynnik VAT za 2025 r. dla Urzędu Gminy A wynosi 0%.

Z uwagi na zamiar zaprzestania w najbliższym czasie udostępniania odpłatnego Sali sportowej PSP A, w ocenie Gminy nie przysługuje jej/nie będzie jej przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na Inwestycję w zakresie prac z pkt 3. Jednakże niezależnie od powyższego Gmina dokonała kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 86 ust.2a ustawy o VAT, tj. tzw. prewspółczynnika VAT w oparciu o dane PSP A na podstawie przepisów Rozporządzenia).

Wartość ostatecznego prewspółczynnika VAT dla PSP A za 2025 r., skalkulowanego zgodnie z przepisami Rozporządzenia wynosi 1%.

Na podstawie wspomnianych wyżej przepisów Gmina uznaje, że prewspółczynnik VAT za 2025 r. dla PSP A wynosi 0%.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2g ustawy o VAT proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.

Jednocześnie, stosownie do art. 90 ust. 10 ustawy o VAT w przypadku, gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:

· przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;

· nie przekroczyła 2% –podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

W konsekwencji, w ocenie Gminy, w sytuacji, w której prewspółczynnik Urzędu Gminy A lub PSP A, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT wyliczony na podstawie przepisów Rozporządzenia nie przekroczy 2%, a Gmina uznaje na podstawie art. 90 ust. 10 pkt 2 w zw. z art 86 ust. 2g, iż wynosi on 0% to nie przysługuje/nie będzie przysługiwało jej prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na majątek Inwestycji.

Tożsame stanowisko potwierdził również Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w m.in.:

· interpretacji indywidualnej z 5 października 2023 r. sygn. 0114-KDIP4-1.4012.417.2023.2.RMA, w której wskazał, że: „Zatem w świetle przytoczonych przepisów, jeżeli wyliczony prewspółczynnik nie przekracza 2%, a Państwo uznają, że wynosi on 0%, to nie będzie Państwu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od zakupów towarów i usług służących równocześnie działalności opodatkowanej VAT i działalności niestanowiącej działalności gospodarczej prowadzonej przez SP1. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy, proporcję (prewspółczynnik) określa się procentowo w stosunku rocznym”.

· interpretacji indywidualnej z 2 sierpnia 2023 r. sygn. 0114-KDIP4-2.4012.303.2023.2.AA, w której stwierdził, że: „W rozpatrywanej sprawie wskazali Państwo, że obliczony dla Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w (...) prewspółczynnik uwzględniający dane za rok 2022 wyniósł w powyższym przypadku ok. 0,05% (po zaokrągleniu zgodnie z art. 86 ust. 2g ustawy o VAT wyniósł on 1%). Podsumowując, należy stwierdzić, że na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy oraz przepisów rozporządzenia - co do zasady - przysługuje Państwu prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego od wydatków na realizację inwestycji, w części w jakiej zakupione towary i usługi są związane z czynnościami opodatkowanymi VAT. Należy jednak zauważyć, że z uwagi na fakt, że czynności opodatkowane VAT stanowią w analizowanym przypadku znikomą część działalności jednostki budżetowej (Szkoły), której dotyczy ww. inwestycja i wyliczona dla niej proporcja – jak Państwo wskazali – po zaokrągleniu wyniosła 1%, to na podstawie art. 86 ust. 2g w zw. z art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, mogą Państwo przyjąć, że proporcja wynosi 0%. Ponadto wskazali Państwo, że w kolejnych latach przedmiotowy prewspółczynnik będzie kształtował się na podobnym poziomie (najprawdopodobniej nie przekroczy wartości 2%). W konsekwencji należy stwierdzić, że nie przysługuje/nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację ww. inwestycji.”.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 , przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114 , art. 119 ust. 4 , art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy:

W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 , oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

W myśl art. 86 ust. 2b ustawy:

Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1. zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2. obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 , oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:

Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

1. średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;

2. średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;

3. roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;

4. średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

Według art. 86 ust. 2d ustawy:

W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.

Według art. 86 ust. 2e ustawy:

Podatnik rozpoczynający w danym roku podatkowym wykonywanie działalności gospodarczej i działalności innej niż działalność gospodarcza w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje dane wyliczone szacunkowo. Podatnik jest obowiązany zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętych danych wyliczonych szacunkowo w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten sposób określenia proporcji został zastosowany po raz pierwszy, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3.

Na podstawie art. 86 ust. 2f ustawy:

Przepis ust. 2e stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć dane za poprzedni rok podatkowy byłyby niereprezentatywne.

Zgodnie z art. 86 ust. 2g ustawy:

Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c -10g stosuje się odpowiednio.

W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji (art. 86 ust. 2h ustawy).

Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy:

Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.

Minister Finansów korzystając z delegacji ustawowej zawartej w art. 86 ust. 22 ustawy wydał rozporządzenie z dnia 17 grudnia 2015 r., które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999).

Zgodnie z §1 rozporządzenia:

Rozporządzenie:

1. określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej ,,sposobem określenia proporcji'';

2. wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.

W rozporządzeniu tym zostali wskazani podatnicy, do których przepisy w nim zawarte się odnoszą. Są to: jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

W przypadku jednostki samorządu terytorialnego, sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla:

· urzędu obsługującego jednostki samorządu terytorialnego (tj. urzędu gminy, urzędu miasta, starostwa powiatowego oraz urzędu marszałkowskiego),

· samorządowej jednostki budżetowej,

· samorządowego zakładu budżetowego.

Ww. rozporządzenie wprowadza wzory, według których są wyznaczane sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Natomiast, na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96 , z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7 .

Stosownie do art. 90 ust. 1 ustawy:

W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Na mocy art. 90 ust. 2 ustawy:

Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.

Na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy:

Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Przepis art. 90 ust. 4 ustawy stanowi:

Proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.

W myśl art. 90 ust. 5 ustawy:

Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika - używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności.

Stosownie do art. 90 ust. 6 ustawy:

Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu z tytułu transakcji dotyczących:

1. pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych;

2. usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 , w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Na mocy art. 90 ust. 9a ustawy:

Przy ustalaniu proporcji zgodnie z ust. 2-6 do obrotu nie wlicza się kwoty podatku.

Jak stanowi art. 90 ust. 10 ustawy:

W przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:

1. przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;

2. nie przekroczyła 2% - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

Zgodnie z art. 90 ust. 10a ustawy:

W przypadku jednostki samorządu terytorialnego proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego. Przepisy ust. 3-6 i 8-10 stosuje się odpowiednio.

Odnosząc się do kwestii objętej zakresem pytania należy w pierwszej kolejności ustalić, czy realizacja przez Państwa Inwestycji, będzie miała związek z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 , rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 , rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zauważyć należy, że jak wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie wskazać należy, iż nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:

Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (t. j. Dz. Urz. UE. L Nr 347, str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”, zgodnie z którym:

Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

· podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa,oraz

· podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):

Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Jak wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że:

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy (…).

Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.

Zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o OZE”:

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

mikroinstalacja – instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW.

Zgodnie z art. 2 pkt 27 a ustawy o OZE:

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

prosument energii odnawialnej – odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1799 ).

Stosownie do art. 3 ustawy o OZE:

Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie – Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:

1. w mikroinstalacji;

2. w małej instalacji;

3. wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy – Prawo energetyczne;

4. wyłącznie z biopłynów.

Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:

Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a , dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.

W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o OZE:

Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do:

1. prosumenta energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej;

2. prosumenta zbiorowego energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej:

a) wytworzonej w mikroinstalacji lub małej instalacji, przy czym ilość energii elektrycznej wytworzonej ustala się odpowiednio do udziału prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w wytwarzaniu energii odnawialnej w tej instalacji, określonego w umowie, o której mowa w art. 4a ust. 1 ,

b) pobranej przez prosumenta zbiorowego energii odnawialnej;

3. prosumenta wirtualnego energii odnawialnej – dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2b-2d, na podstawie:

a) wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej pobranej przez prosumenta wirtualnego energii odnawialnej,

b) ilości energii elektrycznej wytworzonej przez prosumenta wirtualnego energii elektrycznej w instalacji odnawialnego źródła energii, przy czym ilość energii elektrycznej wytworzonej ustala się jako iloczyn ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej z tej instalacji odnawialnego źródła energii oraz udziału, wyrażonego w procentach z dokładnością do czterech miejsc po przecinku, prosumenta wirtualnego energii odnawialnej w wytwarzaniu energii odnawialnej w tej instalacji, określonego w umowie, o której mowa w art. 4a ust. 1.

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnianej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Według art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:

Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a , dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3.

Stosownie do art. 4 ust. 2b ustawy o OZE:

Rozliczenia pomiędzy sprzedawcą, o którym mowa w art. 40 ust. 1a , a prosumentem energii odnawialnej, prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej są prowadzone na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanej w każdej godzinie. Sumarycznie zbilansowana ilość energii elektrycznej, wprowadzona do i pobrana z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, jest wyznaczana dla danej godziny metodą wektorową według następującego wzoru:

Eb(t) = Ep(t) – Ew(t)

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

Eb(t) – ilość energii sumarycznie zbilansowanej w godzinie (t), wyrażoną w kWh, podlegającą rozliczeniu w danym okresie rozliczeniowym; wartość dodatnia oznacza ilość energii elektrycznej pobranej w danej godzinie (t) z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, a wartość ujemna oznacza ilość energii elektrycznej wprowadzonej w danej godzinie (t) do tej sieci,

Ep(t) – sumę ze wszystkich faz ilości energii elektrycznej pobranej w godzinie (t) z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, wyrażoną w kWh,

Ew(t) – sumę ze wszystkich faz ilości energii elektrycznej wprowadzonej w godzinie (t) do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, wyrażoną w kWh, przy czym dla prosumenta wirtualnego energii odnawialnej jako ilość energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przyjmuje się ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii wyznaczoną zgodnie z ust. 2 pkt 3 lit. b.

Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:

Wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 oraz ust. 1a, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie – Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.

Na podstawie art. 4 ust. 11 ustawy o OZE:

W przypadku gdy:

1. prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a , w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;

2. prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu.

Przepis art. 4b ust. 1 i ust. 2 ustawy o OZE stanowi, że:

1. W przypadku prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej do dnia 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 , jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:

1. sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne;

2. rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 6, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

2. W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 , jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:

1. ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;

2. rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.

W myśl art. 4c ust. 1 – 10 ustawy o OZE:

1. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a , w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 , prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej "kontem prosumenta", na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a , oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej "depozytem prosumenckim".

2. Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.

3. Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.

4. Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.

5. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.

6. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.

7. Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.

8. Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1 , ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 , i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 .

9. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a , dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 :

1. ust. 1 – w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust. 1b ;

2. ust. 1a pkt 1.

Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 stosuje się odpowiednio.

10. Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w ust. 9:

1. pkt 1, wyznacza się na podstawie średniej miesięcznej ceny rynkowej obowiązującej dla miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje koniec sposobu rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1,

2. pkt 2, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej dla czerwca 2022 r.

- ustalanej zgodnie z art. 4b ust. 6 .

Art. 4d ust. 2 ustawy o OZE stanowi:

Z rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1 , korzysta prosument energii odnawialnej, którego mikroinstalacja została przyłączona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej:

1. po 31 marca 2022 r. na podstawie kompletnego i poprawnego zgłoszenia, o którym mowa w art. 7 ust. 8d4ustawy – Prawo energetyczne, złożonego przez tego prosumenta energii odnawialnej w terminie do 31 marca 2022 r., z zastrzeżeniem ust. 3;

2. do 31 marca 2022 r., ale wprowadzenie energii elektrycznej do tej sieci nastąpiło po raz pierwszy po 31 marca 2022 r.;

3. po 31 marca 2022 r. na podstawie kompletnego i poprawnego zgłoszenia, o którym mowa w art. 7 ust. 8d4ustawy – Prawo energetyczne, złożonego w terminie do 31 grudnia 2023 r., w przypadku gdy prosument ten w terminie do 31 marca 2022 r. zawarł umowę na zakup, montaż lub dofinansowanie tej mikroinstalacji z jednostką samorządu terytorialnego lub innym podmiotem, który realizuje projekt, o którym mowa w art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ), dofinansowany w ramach regionalnego programu operacyjnego, o którym mowa w art. 2 pkt 17 lit. c tej ustawy, z uwzględnieniem ust. 6.

W myśl art. 40 ust. 1 ustawy o OZE:

Obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1 , art. 42 ust. 1 , art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1 , wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej "sprzedawcą zobowiązanym", na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy – Prawo energetyczne.

Zgodnie z art. 40 ust. 1a ustawy o OZE:

Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3 , chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.

Wskazać należy, że w świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa o podatku od towarów i usług definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy – Prawo przedsiębiorców.

W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:

Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów.

Ustawa nie definiuje co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Jak już więc wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE C-219/12.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a Państwa uznać należy za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT – bowiem będą dokonywali Państwo dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej, która zostanie zawarta z dostawcą energii elektrycznej.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo podatnikiem podatku od towarów i usług, zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny. Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym posiadają Państwo osobowość prawną i zdolność do czynności cywilnoprawnych. Wykonują Państwo zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 15 ustawy o samorządzie gminnym do Państwa zadań własnych należą m.in. sprawy z zakresu ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych. W Państwa strukturze organizacyjnej znajdują się jednostki budżetowe. 1 stycznia 2017 r. doszło do scentralizowania rozliczeń VAT Gminy i jednostek. Przystąpili Państwo do realizacji projektu pn. „(…)”. Projekt będzie realizowany przez Państwa w partnerstwie z Powiatem B oraz Gminą C. Projekt będzie współfinansowany ze środków pochodzących z Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie 2021-2027. W ramach przedmiotowego projektu zamierzają Państwo zrealizować prace w obszarze zadania pn. „(…)”. Na powyższe zadania składać się będzie:

1. Termomodernizacja budynku Ochotniczej Straży Pożarnej (dalej: OSP) A;

2. Termomodernizacja budynku OSP D;

3. Termomodernizacja przyszkolnej sali sportowej z zapleczem w A.

Część Projektu, która jest realizowana przez Gminę i objęta ww. zadaniem stanowi przedmiot niniejszego wniosku – określanego jako „Inwestycja”. Inwestycja będzie realizowana w latach 2027-2028. Szacowana wartość Inwestycji to około (…) mln zł.

Towary i usługi w ramach prac opisanego we wniosku pkt 1 zadania pn. „(…)” będą wykorzystywane w przeważającej mierze do czynności niepodlegających VAT (nieodpłatne użyczenie obiektu OSP celem realizacji przez to OSP zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej). W niewielkim zakresie towary i usługi nabyte w ramach prac z pkt 1 Inwestycji będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT, tj. do odprowadzania do przedsiębiorstwa energetycznego nadwyżek energii wyprodukowanej z instalacji fotowoltaicznej, która zostanie zamontowana na budynku objętymi pracami. Towary i usługi nabyte w ramach prac z pkt 1 Inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT. Nie są/nie będą Państwo w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przypisania wydatków poniesionych w ramach prac z pkt 1 Inwestycji wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Instalacja fotowoltaiczna, która, która powstanie na budynku wskazanym w pkt 1 Inwestycji będzie wykorzystywana w przeważającej mierze do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, czyli do wykonywania zadań własnych Gminy z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Instalacja fotowoltaiczna do odprowadzania nadwyżek energii do przedsiębiorstwa energetycznego nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, która to czynność będzie podlegała opodatkowaniu VAT. Nie będą Państwo w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przyporządkowania poniesionych na instalację fotowoltaiczną wydatków do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy oraz do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Nie będą Państwo w stanie dokonać przyporządkowania poniesionych na instalację fotowoltaiczną wydatków wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Instalacja fotowoltaiczna nie będzie wykorzystywana do czynności zwolnionych od podatku VAT. Towary i usługi nabyte w ramach prac z opisanego we wniosku pkt 2 inwestycji, tj. Termomodernizacji budynku OSP D będą wykorzystywane w przeważającej mierze do czynności niepodlegających VAT (nieodpłatne użyczenie OSP celem realizacji przez te OSP zadań z zakresu ochrony przeciwpożarowej). Ponadto w niewielkim zakresie towary i usługi nabytych w ramach prac z pkt 2 Inwestycji będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT, tj. do odprowadzania do przedsiębiorstwa energetycznego nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, która zostanie zamontowana na budynku objętym pracami. Towary i usługi nabyte w ramach prac nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych z VAT. Instalacja fotowoltaiczna, będzie wykorzystywana w przeważającej mierze do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, czyli do wykonywania zadań własnych Gminy z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Ponadto instalacja fotowoltaiczna, będzie wykorzystywana do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, tj. do odprowadzania nadwyżek energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, która to czynność będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Instalacja będzie wykorzystywana do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Nie będą Państwo w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Ponadto nie będą Państwo w stanie dokonać przyporządkowania poniesionych na instalację fotowoltaiczną wydatków wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy oraz do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Instalacja fotowoltaiczna nie będzie wykorzystywana do czynności zwolnionych od podatku od towarów i usług. W ramach prac z pkt 3 Inwestycji Termomodernizacja przyszkolnej sali sportowej z zapleczem w A, termomodernizacją będzie objęta sala sportowa wraz z zapleczem. Dotychczas sala sportowa była wykorzystywana przede wszystkim do czynności niepodlegających VAT (z zakresu edukacji publicznej i kultury fizycznej). Sala sportowa była dotychczas sporadycznie odpłatnie udostępniana podmiotom trzecim. Wykazują Państwo VAT należny z tego tytułu. Zamierzają Państwo zrezygnować z odpłatnego udostępniania Sali sportowej podmiotom trzecim. Rezygnacja z odpłatnego udostępniania Sali sportowej będzie miało miejsce przed rozpoczęciem robót budowalnych w zakresie Inwestycji. Towary i usługi nabyte w ramach prac z pkt 3 Inwestycji nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT. Gmina zamierza zrezygnować z odpłatnego udostępniania Sali sportowej podmiotom trzecim. Rezygnacja z odpłatnego udostępniania Sali sportowej będzie miała miejsce na pewno przed rozpoczęciem robót budowlanych w zakresie Inwestycji. Ponoszone przez Państwa wydatki związane z realizacją Inwestycji są/będą udokumentowane wystawionymi na Państwo fakturami, z wykazanymi na nich kwotami VAT naliczonego. Na fakturach są/będą wykazane dane Gminy, w tym nr NIP Gminy. Po zakupie i montażu instalacji fotowoltaicznych w ramach realizacji prac z pkt 1 i 2 Inwestycji, zawrą Państwo z przedsiębiorstwem energetycznym umowę/umowy, które określać będą zasady funkcjonowania instalacji. W związku z montażem instalacji fotowoltaicznych na budynkach będących w użyczeniu OSP A i OSP D, będą Państwo prosumentem energii odnawialnej, w rozumieniu ustawy o OZE.

Instalacje fotowoltaiczne będą stanowić mikroinstalacje w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o OZE. Będą rozliczać się Państwo z przedsiębiorstwem energetycznym z energii odnawialnej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej na zasadzie net-billingu. Oznacza to odrębne rozliczenie wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci elektroenergetycznej z instalacji fotowoltaicznej i energii elektrycznej pobranej z sieci elektroenergetycznej – w oparciu o rynkową cenę energii elektrycznej cenę giełdową godzinową z Rynku Dnia Następnego (RDN). Wartość środków zgromadzonych przez Gminę ze energię elektryczną wprowadzoną do sieci elektroenergetycznej będzie stanowić tzw. depozyt prosumencki. Kwota depozytu prosumenckiego może być rozliczana na Państwa koncie przez 12 miesięcy od dnia jej przypisania. Umowa/umowy które zostaną zawarte przez Państwa z przedsiębiorstwem energetycznym, nie będą przewidywać odrębnego wynagrodzenia przez Państwa za energię elektryczną wyprodukowaną w instalacji fotowoltaicznej. Wartość energii elektrycznej odprowadzonej do sieci z instalacji fotowoltaicznej będzie kompensowana z wartością energii elektrycznej pobranej z sieci elektroenergetycznej. Państwa zobowiązanie z tytułu zakupu energii elektrycznej za dany miesiąc będzie pomniejszane o występujący po Państwa stronie depozyt prosumencki. Instalacje fotowoltaiczne, które zostaną zakupione i zamontowane w ramach Inwestycji będą służyć produkcji energii elektrycznej wykorzystywanej przez Państwo, na rzecz tychże obiektów OSP A i OSP D. Energia elektryczna wyprodukowana przez te instalacje będzie zużywana na bieżąco. Nadwyżki, których nie da się zużyć będą odprowadzone do przedsiębiorstwa energetycznego. Będą Państwo wystawiać faktury VAT na przedsiębiorstwo energetyczne za dostawę energii do sieci i wykazywać VAT należny z tego tytułu (czynność opodatkowana VAT). Nie są/ nie będą Państwo w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej, tj. przypisania poniesionych w ramach Projektu wydatków związanych z Inwestycją (z pkt 1 i 2) wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Będą Państwo w stanie przypisać wydatki poniesione w ramach Inwestycji na poszczególne zadania, tj. do pkt 1,2 i 3. Nie będą Państwo w stanie przyporządkować wydatków poniesionych na Inwestycję, odpowiednio do każdego z zadań, tj. do termomodernizacji budynku OSP A, termomodernizacji budynku OSP D oraz termomodernizacji przyszkolnej sali sportowej z zapleczem w A, na podstawie stosownych dokumentów pochodzących od wykonawców, którzy realizowali Inwestycję. Dokonali Państwo kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, tj. tzw. prewspółczynnika w oparciu o dane Urzędu Gminy A na podstawie przepisów Rozporządzenia. Wartość ostatecznego prewspółczynnika VAT dla Urzędu Gminy A za 2025 r., skalkulowanego zgodnie z przepisami Rozporządzenia wynosi 2%. Uznali Państwo, że prewspółczynnika VAT za 2025 r. dla Urzędu Gminy A wynosi 0%. Wartość ostatecznego prewspółczynnika VAT dla PSP A za 2025 r., skalkulowanego zgodnie z przepisami rozporządzenia wynosi 1%. Uznali Państwo, że prewspółczynnik VAT za 2025 r. dla PSP A wynosi 0%.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia braku prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od wydatków związanych z realizacją Inwestycji.

Państwo, jako prosument – Gmina zawrze z przedsiębiorstwem energetycznym stosowne umowy – i zarejestrowany, czynny podatnik VAT, poprzez wprowadzanie energii do sieci energetycznej, będą dokonywali na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.

Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez Państwa dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.

W związku z powyższym, wprowadzanie do sieci przez Państwa prądu, który zostanie wyprodukowany w instalacjach fotowoltaicznych zamontowanej na budynku Ochotniczej Straży Pożarnej A i budynku Ochotniczej Straży Pożarnej D będzie stanowić odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Oba budynki, na których zamontowane zostaną panele fotowoltaiczne są Państwa własnością. Po zakończeniu Inwestycji zostaną one udostępniane przez Gminę dla OSP nieodpłatnie w ramach użyczenia.

W związku z ponoszeniem nakładów na Termomodernizację budynku OSP A w sytuacji – gdy jak wynika z wniosku – nie będą mieli Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków z pkt 1 Inwestycji wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT i niepodlegających VAT, to będzie przysługiwało Państwu, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim wydatki te będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia.

Zauważenia przy tym wymaga, że uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego będą mogli Państwo zrealizować, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.

Następnie w związku z ponoszeniem nakładów na Termomodernizację budynku OSP D w sytuacji – gdy jak wynika z wniosku, nie będą mieli Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków z pkt 2 Inwestycji wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT i niepodlegających VAT, to będzie przysługiwało Państwu, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim wydatki te będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia.

Zauważenia przy tym wymaga, że uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego będą mogli Państwo zrealizować, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.

Odrębnie natomiast należy rozpatrzyć Państwa prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących ponoszonych wydatków z pkt 3 Inwestycji, tj. Termomodernizacja przyszkolnej Sali sportowej z zapleczem w A.

W przypadku tej części Inwestycji wskazali Państwo, że towary i usługi będą wykorzystywane wyłącznie do czynności niepodlegających VAT.

Tym samym w analizowanym przypadku nabywane przez Państwa towary i usługi służące do Termomodernizacji przyszkolnej Sali sportowej z zapleczem w A nie służą do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem w rozpatrywanej sprawie warunki uprawniające do odliczenia nie są spełnione.

Jak wskazano wyżej, obniżenie podatku należnego o podatek naliczony może nastąpić jedynie na ściśle określonych przez ustawodawcę zasadach, a jedną z podstawowych przesłanek pozytywnych jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności jest związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych od podatku. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, a w przypadku wystąpienia czynności zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem – także proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.

Podkreślenia wymaga, że w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla tej jednostki jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębne sposoby określenia proporcji dla poszczególnych jednostek organizacyjnych.

Zatem określenia proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy i w rozporządzeniu oraz proporcji określonej w art. 90 ust. 3 ustawy, należy dokonywać odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych, która faktycznie wykorzystuje, będzie wykorzystywała nabywane towary i usługi.

Przy czym należy mieć na uwadze, że zgodnie z powołanym wyżej art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, jeżeli proporcja nie przekroczy 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik poniżej 2% pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W powyższej sytuacji podatnik ma bowiem prawo wyboru, czy będzie dokonywał odliczenia w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też uzna, że proporcja ta wynosi 0% i nie będzie odliczał podatku naliczonego.

Jak Państwo wskazali – wartość prewspółczynnika VAT dla Urzędu Gminy A za 2025 r. skalkulowanego zgodnie z przepisami rozporządzenia wynosi 2%. Wartość ostatecznego prewspółczynnika VAT dla PSP A za 2025 r., skalkulowanego zgodnie z przepisami rozporządzenia wynosi 1%.

Podsumowując, stwierdzam, że jeżeli wyliczona przez Państwa proporcja na podstawie art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. kształtuje się na poziomie nieprzekraczającym 2%, to w związku z realizacją Inwestycji: w zakresie pkt 1, tj. Termomodernizacja budynku OSP A i pkt 2 Termomodernizacja budynku OSP D, przysługuje/będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia części podatku wyłącznie w zakresie, w jakim towary i usługi będą służyły do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Mają Państwo prawo wyboru, czy dokonają Państwo odliczenia w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też uznają Państwo, że proporcja ta wynosi 0% i nie będą Państwo odliczać w tym zakresie podatku naliczonego. W ramach Inwestycji Termomodernizacja przyszkolnej Sali sportowej z zapleczem w A, nie przysługuje/nie będzie przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku nie będą spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Tym samym, Państwa stanowisko, w którym wskazali Państwo, że nie przysługuje/nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego od wydatków związanych z realizacją całości Inwestycji jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

· stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz

· zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie zdarzenia przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.

Odnośnie natomiast powołanych przez Państwo interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1. z zastosowaniem art. 119a;

2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.