0113-KDIPT1-3.4012.1199.2025.1.JM

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu opłat anulacyjnych i opłat gwarancyjnych, w sytuacji gdy usługi nie są zrealizowane i nieprawidłowe w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu ww. opłat w sytuacji częściowego zrealizowania usług oraz niepodlegania opodatkowaniu opłat dodatkowych za zniszczenia w mieniu i dodatkowe sprzątanie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy niepodlegania opodatkowaniu opłat anulacyjnych, opłat gwarancyjnych i opłat dodatkowych za zniszczenia w mieniu i dodatkowe sprzątanie oraz stawki podatku na usługi objęte opłatą gwarancyjną. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Sp. z o.o. Sp. k. (dalej: Spółka) jest czynnym podatnikiem VAT, który w ramach wykonywanej działalności gospodarczej świadczy usługi hotelowe w obiekcie zlokalizowanym (dalej: Hotel). Usługi hotelowe świadczone przez Spółkę są opodatkowane podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych. Spółka świadczy swoje usługi zarówno dla klientów indywidualnych (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej), jak i przedsiębiorców (klientów korporacyjnych).

I. Opłaty za anulacje

I.1 Noclegi

Spółka oferuje potencjalnym gościom usługi noclegowe za pośrednictwem strony internetowej należącej do, zintegrowanej z systemem rezerwacji noclegów w poszczególnych hotelach oraz za pośrednictwem specjalnych serwisów internetowych służących do rezerwacji zakwaterowania online. Goście planując skorzystanie z usług zakwaterowania oferowanych przez Hotel dokonują wyboru konkretnego standardu pokoju oraz terminu swojego pobytu, po ustalonej z góry cenie, która jest uzależniona m.in. od wybranej opcji anulowania noclegu. Spółka oferuje noclegi z możliwością zmiany lub anulowania rezerwacji noclegu na 1 dzień lub kilka dni przed przyjazdem (co do zasady droższe opcje) oraz tzw. rezerwacje bezzwrotne, czyli rezerwacje bez możliwości bezpłatnego anulowania lub zmiany terminu noclegu (co do zasady najtańsza opcja).

Klient po wybraniu opcji noclegu, dokonuje jego rezerwacji uiszczając na rzecz Spółki przedpłatę albo wprowadzając dane karty kredytowej lub płatniczej w systemie rezerwacji jednocześnie wyrażając zgodę na dokonanie tzw. preautoryzacji.

W przypadku dokonania przez klienta przedpłaty, Spółka rozpoznaje obowiązek podatkowy w VAT według stawki VAT 8% oraz wypełnia w tym zakresie wynikające z przepisów obowiązki dokumentacyjne. Natomiast jeśli w związku z dokonaną przez klienta rezerwacją została dokonana preautoryzacja na karcie kredytowej lub płatniczej, Spółka pobiera odpowiednią kwotę za nocleg dopiero po pojawieniu się klienta w Hotelu i dopiero na ten moment rozpoznaje obowiązek podatkowy w VAT i wypełnia wymogi dokumentacyjne zgodnie z przepisami ustawy o VAT. W praktyce zdarzają się sytuacje, w których klienci rezygnują z dokonanej uprzednio rezerwacji noclegu w całości lub w części (w tym drugim przypadku także już po rozpoczęciu zarezerwowanego pobytu, skracając go, w konsekwencji czego ostateczna długość pobytu klienta jest krótsza niż ta, którą zadeklarował w momencie dokonywania rezerwacji) lub nie pojawiają się w Hotelu w ogóle. W takich przypadkach sposób postępowania Spółki zależy od rodzaju rezerwacji, tj. wybranej opcji możliwości anulowania lub zmiany terminu noclegu.

W przypadku gdy potencjalny gość dokonał rezerwacji zwrotnej, tj. z opcją pozwalającą na jej modyfikację, w tym anulowanie noclegu, Spółka zapewnia w takich sytuacjach gościom możliwość anulowania dokonanej wcześniej rezerwacji, o ile anulowanie zostanie dokonane do określonych terminów. Jeśli jednak klient anuluje rezerwację po wyznaczonych terminach, w tym także w części już po rozpoczęciu zarezerwowanego pobytu skracając go, lub nie skorzysta z usługi hotelowej świadczonej przez Spółkę (nie pojawi się w Hotelu), to wówczas Spółka obciąża go stosowną opłatą (zwaną odpowiednio „late cancellation fee” lub „no show”) za odpowiednio spóźnione anulowanie rezerwacji lub niepojawienie się w Hotelu, w wysokości określonej w regulaminie świadczenia usług lub umowie zawartej z klientem. Na ogół wysokość tych opłat odpowiada opłacie za pierwszą dobę pobytu, a w przypadku już rozpoczętego pobytu, przy jego skróceniu i niewykorzystaniu całego zarezerwowanego pobytu - za niewykorzystany okres rezerwacji.

Natomiast w sytuacji dokonania rezerwacji noclegu, bez możliwości bezpłatnego anulowania rezerwacji, rezygnacja z noclegu w całości lub w części (w tym drugim przypadku także już po rozpoczęciu zarezerwowanego pobytu, skracając go), lub nie pojawienie się w Hotelu wiąże się z obciążeniem potencjalnego klienta Spółki stosowną opłatą „late cancellation fee” lub „no show” za cały anulowany pobyt.

Istnieje również możliwość dokonania rezerwacji większej liczby pokoi w celach noclegowych, np. dla osób uczestniczących w zorganizowanych wycieczkach (dalej rezerwacja grupowa). Na tę okoliczność zawierana jest umowa z klientem. Umowa ta przewiduje możliwość anulowania przez klienta określonej liczby pokoi zarezerwowanych na potrzeby rezerwacji grupowej w określonym okresie. Umowa ta przewiduje, że klient może anulować określoną liczbę pokoi bez ponoszenia kosztów anulacji zgodnie z warunkami określonymi w umowie (umowa uzależnia wielkość dopuszczalnych, bezpłatnych anulacji od czasu dokonywania anulacji, tj. od liczby dni, jakie pozostały do daty rozpoczęcia noclegów zarezerwowanych na potrzeby rezerwacji grupowej), a jakiekolwiek anulacje czy niedojazdy przewyższające limity przedstawione w umowie będą obciążone kwotą 100% wartości anulowanych/niewykorzystanych pokoi. Dotyczy to także przypadku dostarczenia ostatecznej listy gości, jaką zobligowany jest przesłać klient do Hotelu w określonym terminie, gdy ta lista będzie zawierała mniejszą ilość pokoi niż zarezerwowana wcześniej, tj. za zarezerwowaną i niewykorzystaną liczbę pokoi klient zobowiązany jest dokonać płatności zgodnie z warunkami umowy, z uwzględnieniem zagwarantowanej przez Hotel polityki anulacji (od momentu otrzymania listy gości, Hotel będzie traktował wszystkie rezerwacje jako gwarantowane). Umowa ta przewiduje zatem, że klient zostanie obciążony przez Spółkę kosztami częściowej lub całkowitej anulacji rezerwacji grupowej zgodnie z zasadami określonymi w umowie (w tym zakresie umowa uzależnia wysokość obciążenia za anulację właśnie od czasu dokonywania anulacji, tj. od liczby dni, jakie pozostały do daty rozpoczęcia noclegów zarezerwowanych na potrzeby rezerwacji grupowej, w związku z czym w przypadku anulowania przez klienta zamówionych noclegów będzie on zobowiązany do zapłaty opłat określonych w umowie niezależnie od przyczyn/okoliczności anulowania, z wyłączaniem przypadków siły wyższej lub przypadków zawinionych przez Hotel, jak również niezależne od poniesienia przez Hotel szkody). Klient po zawarciu umowy dokonuje na rzecz Spółki przedpłaty. Spółka rozpoznaje obowiązek podatkowy w VAT według odpowiedniej stawki VAT oraz wypełnia w tym zakresie wynikające z przepisów obowiązki dokumentacyjne. W praktyce zdarzają się sytuacje, w których klienci rezygnują z rezerwacji grupowej w całości lub w części. Jeśli klient anuluje określoną umownie liczbę pokoi zarezerwowanych dla potrzeb danej rezerwacji grupowej po wyznaczonych terminach, w tym także już po rozpoczęciu zarezerwowanego pobytu skracając go, lub anuluje całą rezerwację grupową albo goście nie pojawią się w Hotelu dla skorzystania z części lub całości zarezerwowanych noclegów bez uprzedniej anulacji rezerwacji grupowej zgłoszonej do Hotelu (goście nie skorzystają z pokoi zarezerwowanych na potrzeby rezerwacji grupowej, w tym nie dojdzie do noclegów w ogóle), to wówczas Spółka obciąża klienta stosowną opłatą (zwaną „late cancellation fee” lub „no show”) za odpowiednio spóźnione anulowanie rezerwacji grupowej w całości lub w części lub niepojawienie się w Hotelu, w wysokości określonej w umowie zawartej z klientem.

Spółka obciąża klientów ww. opłatami, ponieważ spóźnione odwołanie rezerwacji lub niestawienie się klienta w określonym terminie w Hotelu wiąże się często z tym, że Spółka traci możliwość wynajęcia danego pokoju na rzecz innych potencjalnych klientów. Jednocześnie Spółka musi ponosić pewne stałe koszty związane z utrzymaniem Hotelu i znajdujących się w nim pokoi, w tym przygotowania ich na przyjazd gości (koszty sprzątania, zmiany pościeli, etc). Opłaty za nieterminowe anulowanie rezerwacji lub niepojawienie się w Hotelu Spółka traktuje jako formę rekompensaty za poniesione przez Spółkę koszty i utracone korzyści.

Jeśli klient uprzednio dokonał na rzecz Spółki przedpłatę tytułem rezerwacji, a Spółka obciąża klienta jedną z ww. opłat (nie zwracając klientowi wartości dokonanej uprzednio całości lub części przedpłaty i zatrzymując ją tytułem opłaty „late cancellation fee” lub „no show”), Spółka nie nalicza VAT od tych opłat, co oznacza, że VAT uprzednio wykazany na przedpłacie jest odpowiednio korygowany przez Spółkę w jej rozliczeniach VAT.

Natomiast jeśli w związku z dokonaną przez klienta rezerwacją została dokonana preautoryzacja na karcie kredytowej lub płatniczej, Spółka pobiera odpowiednią kwotę tytułem jednej z ww. opłat, jeśli klient anuluje rezerwację po wyznaczonych terminach lub nie pojawi się w Hotelu i nie nalicza VAT na tych opłatach.

Spółka alokuje ww. obciążenia przy pomocy osobnych kodów, za pomocą których ewidencjonuje je na osobnych kontach i stosuje stosowne opisy na dokumentach dokumentujących te obciążenia z tytułu opłat „late cancellation fee” lub „no show”. Tym samym, zarówno przedpłata uprzednio wpłacona na poczet usługi, jak i dodatkowe obciążenie ponad wartość dokonanej uprzednio przez klienta przedpłaty, są zawsze rozliczane na poczet „late cancellation fee” lub „no show”, w kwocie odpowiadającej opłacie za rezygnację z całości czy części zarezerwowanych i anulowanych pokoi.

I.2 Inne usługi

Spółka oferuje także usługi organizacji konferencji czy innej imprezy w Hotelu w różnych konfiguracjach (dalej Wydarzenie), zawierających w pakiecie usługi gastronomiczne, a także noclegowe (choć te ostatnie nie w każdym wypadku) i inne. Na te usługi zawierana jest umowa z klientem. Umowa ta przewiduje możliwość anulowania przez klienta części zamówionych usług na zasadach określonych w umowie, w związku z czym w przypadku anulowania przez klienta zamówionych usług będzie on zobowiązany do zapłaty opłat określonych w umowie niezależnie od przyczyn/okoliczności anulowania (z wyłączaniem przypadków siły wyższej lub przypadków zawinionych przez Hotel), jak również niezależne od poniesienia przez Hotel szkody. Umowa ta przewiduje możliwość anulowania zarówno określonej liczby pokoi zarezerwowanych na potrzeby Wydarzenia w określonym okresie przed danym Wydarzeniem, jak też anulowania całego Wydarzenia w określonym okresie przed danym Wydarzeniem. W odniesieniu do rezerwacji pokoi umowa przewiduje, że klient może anulować określoną liczbę pokoi bez ponoszenia kosztów anulacji zgodnie z warunkami określonymi w umowie (umowa uzależnia wielkość dopuszczalnych, bezpłatnych anulacji od czasu dokonywania anulacji, tj. od liczby dni, jakie pozostały do daty rozpoczęcia Wydarzenia), a jakiekolwiek anulacje czy niedojazdy przewyższające limity przedstawione w umowie będą obciążone kwotą 100% wartości anulowanych/niewykorzystanych pokoi. Dotyczy to także przypadku dostarczenia ostatecznej listy gości, jaką zobligowany jest przesłać klient do Hotelu w określonym terminie, gdy ta lista będzie zawierała mniejszą ilość pokoi niż zarezerwowana wcześniej, tj. za zarezerwowaną i niewykorzystaną liczbę pokoi klient zobowiązany jest dokonać płatności zgodnie z warunkami umowy, z uwzględnieniem zagwarantowanej przez Hotel polityki anulacji (od momentu otrzymania listy gości, Hotel będzie traktował wszystkie rezerwacje jako gwarantowane). Natomiast w odniesieniu do anulacji całego Wydarzenia umowa przewiduje, że klient zostanie obciążony przez Spółkę kosztami całkowitej anulacji Wydarzenia zgodnie z zasadami określonymi w umowie (w tym zakresie umowa również uzależnia wysokość obciążenia za anulację od czasu dokonywania anulacji, tj. od liczby dni, jakie pozostały do daty rozpoczęcia Wydarzenia), w tym umowa określa, że brak formalnej rezygnacji i niewykorzystanie zamówionej usługi, traktowane jest jako rezygnacja skutkująca utratą całego wynagrodzenia. Umowa przewiduje także możliwość częściowej anulacji Wydarzenia, w tym zarezerwowanych pokoi, zgodnie z zasadami określonymi w umowie (w tym zakresie umowa uzależnia wysokość obciążenia za częściowa anulację Wydarzenia, w tym pokoi, też od czasu dokonywania anulacji, tj. od liczby dni, jakie pozostały do daty rozpoczęcia Wydarzenia), ale w praktyce tego typu opłaty za częściową anulację Wydarzenia występują tylko w przypadku anulacji części zarezerwowanych pokoi (na zasadach opisanych wyżej), natomiast nie występuje nigdy w stosunku do pozostałej części Wydarzenia.

Klient po zawarciu umowy dokonuje na rzecz Spółki przedpłaty. Spółka rozpoznaje obowiązek podatkowy w VAT według odpowiedniej stawki VAT oraz wypełnia w tym zakresie wynikające z przepisów obowiązki dokumentacyjne.

W praktyce zdarzają się sytuacje, w których klienci rezygnują z rezerwacji pokoi dla celów danego Wydarzenia w całości lub w części lub rezygnują z danego Wydarzenia w całości. Jeśli klient anuluje określoną umownie liczbę pokoi zarezerwowanych dla potrzeb danego Wydarzenia po wyznaczonych terminach, w tym także już po rozpoczęciu zarezerwowanego pobytu skracając go, albo goście nie pojawią się w Hotelu dla skorzystania z części lub całości zarezerwowanych noclegów bez uprzedniej anulacji rezerwacji zgłoszonej do Hotelu (goście nie skorzystają z pokoi zarezerwowanych na potrzeby rezerwacji grupowej, w tym nie dojdzie do noclegów w ogóle), lub anuluje samo Wydarzenie (nie skorzysta z usługi organizacji przez Spółkę Wydarzenia; nie dojdzie do Wydarzenia) albo do Wydarzenia nie dojdzie bez uprzedniej anulacji Wydarzenia zgłoszonej do Hotelu, to wówczas Spółka obciąża go stosowną opłatą (zwaną „late cancellation fee” lub „no show”) za odpowiednio spóźnione anulowanie rezerwacji noclegów/Wydarzenia lub brak formalnej anulacji ze strony klienta (faktyczne niewykorzystanie zamówionej usługi), w wysokości określonej w umowie zawartej z klientem.

Spółka obciąża klientów ww. opłatami, ponieważ spóźniona rezygnacja z Wydarzenia wiąże się często z tym, że Spółka traci możliwość wynajęcia zarezerwowanych pokoi czy innej powierzchni na rzecz innych potencjalnych klientów. Jednocześnie Spółka musi ponosić pewne stałe koszty związane z utrzymaniem Hotelu i znajdujących się w nim pokoi i pomieszczeń, w tym przygotowania ich na przyjazd gości (koszty sprzątania, zmiany pościeli, itd.). Opłaty za nieterminowe rezygnacje z Wydarzenia Spółka traktuje jako formę rekompensaty za poniesione przez Spółkę koszty i utracone korzyści.

Jeśli klient uprzednio dokonał na rzecz Spółki przedpłatę, a Spółka obciąża klienta ww. opłatą za anulację (nie zwracając klientowi wartości dokonanej uprzednio całości lub części przedpłaty i zatrzymując ją tytułem opłaty „late cancellation fee” lub „no show”), Spółka nie nalicza VAT od tych opłat, co oznacza, że VAT uprzednio wykazany na przedpłacie jest odpowiednio korygowany przez Spółkę w jej rozliczeniach VAT. Natomiast jeśli Spółka obciąża klienta opłatą za anulację Wydarzenia ponad wartość dokonanej uprzednio przez klienta przedpłaty, to w stosunku do tej części opłat Spółka nie nalicza VAT.

II. Opłaty gwarancyjne

Umowy zawierane przez Spółkę w zakresie rezerwacji grupowych czy organizacji Wydarzeń, zawierają też niejednokrotnie zapisy, w których podmiot, z którym zawierana jest umowa, gwarantuje minimalną liczbę rezerwowanych noclegów (liczbę noclegów, jakie będą zarezerwowane dla potrzeb danej rezerwacji grupowej czy Wydarzenia). Umowa z tego typu gwarancją zawierana jest w zwłaszcza, ale nie tylko, w przypadku, gdy dany klient zamawia noclegi w ramach rezerwacji grupowej czy zamawia Wydarzenie z noclegami, ale rezerwacji noclegów dokonują, w tym płacą za nie, indywidualnie poszczególni uczestnicy wycieczki czy Wydarzenia (rezerwacji noclegów, w tym płatności za nie, nie dokonuje podmiot, z którym Spółka podpisuje umowę). Innymi słowy, Spółka wymaga od organizatora wycieczki czy Wydarzenia (podmiotu, z którym Spółka zawiera umowę na rezerwację grupową czy organizację Wydarzenia) gwarancji minimalnej liczby zarezerwowanych noclegów w określonej umownie ilości (tzw. pokojonocy) i blokuje określoną umownie ilość pokoi dla celów danej umowy z możliwością anulacji według warunków podanych w umowie (opisanych jak wyżej). I jeśli liczba zarezerwowanych pokoi będzie finalnie mniejsza niż określona umownie liczba gwarantowanych pokojonocy, umowa określa, że Spółka obciąży klienta (podmiot, z którym Spółka zawarła umowę, nawet jeśli to nie ten podmiot rezerwuje i płaci za noclegi) różnicą między liczbą gwarantowanych umownie przez klienta pokojonocy, a liczbą faktycznie zarezerwowanych pokoi. Podkreślenia wymaga fakt, że w przypadku umowy zawartej z klientem, który zamawia noclegi, ale nie płaci za nie, bo rezerwacji noclegów i płatności za nie dokonują indywidualnie poszczególni uczestnicy wycieczki czy Wydarzenia, różnicą między liczbą gwarantowanych umownie przez klienta pokojonocy, a liczbą faktycznie zarezerwowanych pokoi obciążany jest podmiot, z którym Spółka podpisuje umowę, tj. organizator wycieczki czy Wydarzenia (a nie uczestnik wycieczki czy Wydarzenia, który dokonuje rezerwacji noclegów i płatności za nie).

Spółka obecnie opodatkowuje podatkiem VAT ww. różnicę.

Spółka obciąża klientów ww. opłatą, ponieważ blokada określoną umownie ilość pokoi dla celów danej umowy wiąże się często z tym, że Spółka traci możliwość wynajęcia zarezerwowanych pokoi na rzecz innych potencjalnych klientów. Jednocześnie Spółka musi ponosić pewne stałe koszty związane z utrzymaniem Hotelu i znajdujących się w nim pokoi, w tym przygotowania ich na przyjazd gości (koszty sprzątania, zmiany pościeli, itd.). Opłaty te Spółka traktuje jako formę rekompensaty za poniesione przez Spółkę koszty i utracone korzyści.

III. Opłaty dodatkowe

Zdarzają się sytuacje, gdy Spółka jest zmuszona obciążyć swoich Klientów opłatami za:

a) dokonane zniszczenia w mieniu Spółki, np. mebli, wyposażenia, samego pokoju (m.in. ścian, drzwi), infrastruktury parkingowej, ogrodzenia terenu, itp., czy dodatkowe sprzątanie, w szczególności pokoi, ale także innych przestrzeni wspólnych, takich jak korytarze, lobby, restauracja, w sytuacji ponadnormatywnego zabrudzenia tych obszarów przez Klientów, często związanego z ich niestosownym zachowaniem, w tym przez zwierzęta Klienta przebywające z nim w Hotelu,

b) palenie wyrobów tytoniowych w pokoju - pokój taki często należy dodatkowo posprzątać, ponownie wyprać pościel, wywietrzyć, aby pozbyć się zapachu dymu tytoniowego. Pokój taki staje się czasowo niedostępny do sprzedaży dla innych Klientów,

zwanych dalej Opłatami dodatkowymi.

Regulamin hotelu, z którym Klienci mają możliwość zapoznania się w każdej chwili w hotelu, zawiera klauzulę, że „Gość hotelowy ponosi odpowiedzialność materialną za wszelkiego rodzaju uszkodzenia lub zniszczenia przedmiotów wyposażenia i urządzeń technicznych hotelu powstałe z jego winy lub z winy odwiedzających go osób”. Ten zapis jest podstawą do obciążania Klientów dodatkowymi opłatami z pkt a) powyżej. Opłaty takie są każdorazowo szacowane przez przedstawicieli Spółki zajmujących się daną tematyką, w zależności od charakteru, zakresu i przedmiotu zniszczeń lub zanieczyszczeń, w oparciu o koszt niezbędnych materiałów potrzebnych do przywrócenia stanu poprzedniego wraz z kosztem robocizny lub w oparciu o skalę zabrudzeń, stopień trudności ich usunięcia, a także długość okresu wyłączenia przestrzeni/pokoju ze sprzedaży (utracone dochody). Kwoty naliczonych opłat komunikowane są Klientom indywidualnym po zidentyfikowaniu szkody i oszacowaniu kosztów naprawy (jeżeli tego wymaga dana sytuacja), najczęściej jest to robione jeszcze w trakcie pobytu gościa w obiekcie hotelowym lub jeżeli gość opuścił już hotel, komunikacja taka jest przeprowadzana drogą mailową, najczęściej wraz z dokumentacją zdjęciową obrazującą uszkodzenia. W przypadku gości, za których płacą firmy, informacja o szkodach przekazywana jest stosownym osobom kontaktowym drogą mailową, również z dokumentacją zdjęciową przedstawiającą zniszczenia.

W odniesieniu do palenia wyrobów tytoniowych, w każdym pokoju znajduje się wyraźnie oznaczona informacja o zakazie palenia wraz z podaniem kwoty kary, której możliwość naliczenia zastrzega sobie hotel za złamanie tego zakazu. Natomiast ww. regulamin hotelu zawiera klauzule, że „W hotelu obowiązuje całkowity zakaz palenia wyrobów tytoniowych oraz korzystania z papierosów elektronicznych”. W przypadku nieprzestrzegania tego zakazu regulamin hotelu zastrzega prawo naliczenia przez Spółkę opłaty w stałej wysokości za każde naruszenie.

Ww. regulamin hotelu nie przewiduje możliwości naprawienia wyrządzonych szkód przez Usługobiorcę we własnym zakresie. Nie jest to praktykowane przez Spółkę, gdyż wszelkie przestrzenie hotelowe oraz znajdujące się w niej przedmioty muszą spełniać określone standardy techniczne ustalone w sieci hoteli, do której Spółka należy, więc wszelkie naprawy muszą być wykonane przez wykwalifikowane osoby/firmy wg jednolitych ustaleń technicznych, co byłoby niemożliwe do zachowania w przypadku samodzielnych napraw przez osoby, które dokonały szkód w hotelu.

Opłaty dodatkowe dokumentowane są na fakturach, na których dodawana jest kwota VAT (Spółka obecnie nalicza VAT na tych opłatach).

Podstawową utraconą korzyścią Spółki, która jest powodem nakładania przez Spółkę tych Opłat dodatkowych jest brak możliwości uzyskania przychodu z oddania danej przestrzeni hotelowej/ pokoju do kolejnej sprzedaży do czasu usunięcia skutków niewłaściwego zachowania Klienta (wietrzenie i ozonowanie pokoju w przypadku palenia wyrobów tytoniowych, ponadstandardowe czyszczenie/osuszanie powierzchni lub elementów wyposażenia, czy naprawa/wymiana zniszczonych przedmiotów oraz prace naprawczo-remontowe). Poza utraconymi przychodami wywołanymi wyłączeniem ze sprzedaży przestrzeni/pokoi, Spółka jest zmuszona ponieść dodatkowe wydatki związane z przywróceniem normalnego stanu danej sali lub pokoju w postaci ponadnormatywnych środków czystości, skorzystania z profesjonalnych usług czyszczenia w przypadku ciężkich zabrudzeń, materiałów remontowych, itp., a także dodatkowego czasu pracy osób odpowiedzialnych za stan techniczny powierzchni hotelowych.

Pytania

Czy opisane w stanie faktycznym opłaty za anulacje, a także Opłaty gwarancyjne i dodatkowe, powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług? Jeśli Opłaty gwarancyjne podlegają VAT, to czy powinny być one opodatkowane stawką właściwą dla usługi noclegowej, tj. obecnie 8%?

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem opisane w stanie faktycznym opłaty za anulacje (za spóźnione anulowanie rezerwacji noclegów lub niepojawienie się w Hotelu czy anulowanie liczby pokoi zarezerwowanych dla potrzeb danego Wydarzenia czy samego Wydarzenia), w całości lub w części, a także opłaty gwarancyjne i dodatkowe nie powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług, gdyż opłaty te nie stanowią wynagrodzenia za jakąkolwiek usługę Spółki. Opłaty te są świadczeniem o charakterze odszkodowawczym, mającym na celu zrekompensowanie Spółce poniesionych kosztów, utraconych korzyści lub uszczerbku w jej mieniu. Opłaty te są zatem świadczeniem niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT.

Jednakże, jeśli opłaty gwarancyjne podlegają VAT, to powinny być one opodatkowane stawką właściwą dla usługi noclegowej, tj. obecnie 8%.

Opłaty za anulacje

Aby opłaty te mogły zostać uznane za wynagrodzenie za usługi Spółki, musiałyby zostać spełnione łącznie dwa warunki: opłaty te musiałyby być skorelowane z wzajemnym świadczeniem Spółki i uiszczający opłatę musieliby uzyskiwać jakąś korzyść od Spółki w zamian za tą opłatę. Natomiast Państwa zdaniem opłaty te tych warunków nie spełniają. Opłaty są pobierane za anulowanie rezerwacji po określonym terminie bądź spóźnione rezygnacje z usługi Spółki w całości lub w części (w tym Wydarzenia czy niepojawienie się w Hotelu). Powyższe opłaty są więc swoistego rodzaju karą umowną za spóźnione anulowanie rezerwacji bądź rezygnację z usługi Spółki w całości lub w części (w tym Wydarzenia czy niepojawienie się w Hotelu). Mają one mobilizować potencjalnych klientów Spółki do dokonywania rezerwacji czy zamawiania usług Spółki w sposób przemyślany i rozważny, aby nie blokować miejsc noclegowych, konferencyjnych czy gastronomicznych, które Spółka mogłaby sprzedać innym klientom. A spóźnione odwołanie rezerwacji, anulowanie usługi w całości lub w części, w tym Wydarzenia czy niepojawienie się klienta w Hotelu, wiąże się często z tym, że Spółka traci możliwość wynajęcia danego pokoju czy przestrzeni konferencyjnej czy zrealizowania usługi gastronomicznej na rzecz innych potencjalnych klientów. Jednocześnie Spółka musi ponosić pewne stałe koszty związane z utrzymaniem budynku, w którym znajdują się udostępniane pokoje, sale konferencyjne i restauracja, a także stałe koszty związane z bieżącą działalnością Spółki, w tym utrzymaniem personelu. Odwołanie czy rezygnacja z rezerwacji zakwaterowania w sposób niezgodny z warunkami rezerwacji obowiązującymi w Spółce, a także odwołanie lub rezygnacja z rezerwacji zakwaterowania i/lub rezygnacja z Wydarzenia w całości lub w części w sposób niezgodny z warunkami określonymi w umowie, naraża zatem Spółkę na wymierne straty, a także na utratę korzyści. Opłata za nieterminowe anulowanie rezerwacji i/lub rezygnację z usługi Spółki w całości lub w części stanowi zatem, z punktu widzenia Spółki, pewną zryczałtowaną rekompensatę za poniesione koszty i utracone korzyści. W powyższych przypadkach nie dochodzi do wykonania przez Spółkę żadnej usługi na rzecz potencjalnego klienta. Uiszczenie opłaty przez daną osobę nie wiąże się również z otrzymaniem przez nią jakiejkolwiek korzyści od Spółki. Opłata ta skutkuje zatem uszczupleniem majątkowym po stronie potencjalnego klienta. Jednocześnie nie jest ona skorelowana z żadnym świadczeniem wzajemnym ze strony Spółki. Skoro tak, to opłaty za spóźnione anulowanie rezerwacji lub niepojawienie się w Hotelu czy anulowanie liczby pokoi zarezerwowanych dla potrzeb danego Wydarzenia czy samego Wydarzenia, w całości lub w części, należy zakwalifikować jako świadczenie odszkodowawcze, które nie stanowi wynagrodzenia za żadną usługę Spółki. Opłaty te nie podlegają zatem opodatkowaniu VAT.

Problem opłat (zadatków) pobieranych przez podmioty świadczące usługi hotelarskie w przypadku anulowania rezerwacji i nieskorzystania z usługi hotelowej na gruncie przepisów VAT był przedmiotem analizy Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: Trybunał) w sprawie C-277/05 (Societe thermale d'Eugenie-les-Bains przeciwko Ministere de l'Economie, des Finances et de l'Industrie). W wydanym w tej sprawie wyroku z 18 lipca 2007 r. Trybunał orzekł, iż: „Artykuł 2 ust. 1 i art. 6 ust. 1 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków powinny być interpretowane w ten sposób, że kwoty zapłacone tytułem zadatku w ramach umów dotyczących świadczenia usług hotelarskich podlegających podatkowi od wartości dodanej, w przypadku gdy klient skorzysta z uprawnienia do odwołania rezerwacji, a kwoty te są zatrzymywane przez przedsiębiorstwo hotelarskie, należy uznać za odszkodowanie ryczałtowe płacone w celu naprawienia szkody poniesionej w następstwie niewykonania umowy przez klienta, bez bezpośredniego związku z jakąkolwiek odpłatnie świadczoną usługą, które jako takie nie podlega opodatkowaniu”.

Pogląd wyrażony przez Trybunał w ww. wyroku znajduje odzwierciedlenie w linii w interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, np.:

· interpretacja indywidualna z 5 września 2024 r., znak: 0112-KDIL1-1.4012.470.2024.1.JKU, potwierdzająca, że „Opłaty za spóźnione anulowanie rezerwacji i/lub rezygnację z usługi zakwaterowania nie powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług, ponieważ zatrzymana kwota nie stanowi wynagrodzenia dla Spółki za świadczone usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy”.

· interpretacja indywidualna z 28 maja 2024 r., znak: 0112-KDIL1-1.4012.155.2024.3.HW, potwierdzająca, że „W niniejszej sprawie kwota pobranego przez Państwa zadatku, w sytuacji anulacji rezerwacji pobytu lub niestawienia się w hotelu bez wcześniejszej anulacji, nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług, gdyż faktycznie do takiego świadczenia usług nie dochodzi z przyczyn leżących po stronie Klienta. Jest to zatem sytuacja, w której doszło do niewykonania umowy sprzedaży, a więc zatrzymana przez Państwa (świadczących usługi) kwota zadatku nie będzie tu ekwiwalentem wynagrodzenia za wykonane usługi, lecz pełni funkcję odszkodowawczą. Zatem w odniesieniu do tej czynności nie znajdą zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż otrzymana kwota (zadatek) nie wiąże się z wykonaniem przez Państwa jakiegokolwiek świadczenia i tym samym nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy”.

· interpretacja indywidualna z 16 stycznia 2025 r., znak: 0114-KDIP1-3.4012.846.2024.1.KP.

Tak więc powyższe orzeczenie Trybunału i interpretacje potwierdzają stanowisko Spółki, że opłaty pobierane od potencjalnych klientów za spóźnione anulowanie rezerwacji lub niepojawienie się w Hotelu czy anulowanie liczby pokoi zarezerwowanych dla potrzeb danego Wydarzenia czy samego Wydarzenia, w całości lub w części, nie stanowią wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w szczególności za usługi Spółki w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Opłaty te są świadczeniem o charakterze odszkodowawczym i nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Opłaty gwarancyjne

Państwa zdaniem pobierane przez Spółkę opłaty gwarancyjne nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT. Stoją Państwo na stanowisku, że stanowią one formę odszkodowania i w konsekwencji nie podlegają VAT. Istnieją bowiem argumenty za tym, żeby uznać je za formę wyrównania utraconego przychodu, na które umówiły się strony, przez co opłaty gwarancyjne nie stanowią wynagrodzenia za usługę wyświadczoną przez Hotel (nie dochodzi bowiem do wzajemnego świadczenia pomiędzy Hotelem a jego Klientem). Aby doszło do zdarzenia opodatkowanego VAT, muszą zostać spełnione następujące warunki:

w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;
świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Jeśli podmiot jest zobowiązany do wypłacenia Spółce przewidzianej w umowie opłaty gwarancyjnej, a jednocześnie jednak obie strony umowy nie będą zobowiązani do wykonania żadnego świadczenia wzajemnego w zamian za tę opłatę, to tym samym, nie będzie spełniony podstawowy warunek do zakwalifikowania opłaty gwarancyjnej jako wynagrodzenie za podlegającą opodatkowaniu VAT usługę świadczoną przez Hotel na rzecz drugiej strony. Jeśli zatem opłata ma służyć wyrównaniu różnicy między przychodem zakładanym a rzeczywiście osiągniętym, to podmiot je otrzymujący nie jest zobowiązany do zrealizowania żadnej czynności w zamian za otrzymaną płatność. W konsekwencji, należy uznać, że nie doszło do powstania stosunku zobowiązaniowego, który podlega opodatkowaniu VAT jako świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Z uwagi na to należy stwierdzić, że opłaty gwarancyjne pobierane przez Spółkę nie podlegają opodatkowaniu VAT. Jeżeli jednak zdaniem Organu opłaty gwarancyjne podlegałyby VAT, to powinny być one opodatkowane stawką właściwą dla usługi noclegowej, tj. obecnie 8%, gdyż mają one związek z usługami noclegowymi (pobierane są w związku z umową dotyczącą tych noclegów).

Opłaty dodatkowe

Z wykładni art. 8 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Nie oznacza to jednak, iż każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi usługę w rozumieniu ustawy o VAT. Aby dane świadczenie stanowiło świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT muszą być spełnione łącznie następujące warunki: 1) musi istnieć bezpośredni beneficjent, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść (choćby potencjalną), 2) świadczonej usłudze musi odpowiadać świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie). W konsekwencji, dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem VAT wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacona kwota stanowi rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Zatem opodatkowaniu podatkiem VAT podlega świadczenie usług za wynagrodzeniem, które ma formę przysporzenia po stronie beneficjenta z tytułu konkretnego świadczenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Państwa zdaniem pobierane przez Spółkę od gości hotelowych Opłaty dodatkowe nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT. Stoją Państwo na stanowisku, że ponoszone przez gości hotelowych Opłaty dodatkowe stanowią w istocie odszkodowanie za uszczerbek w jej mieniu, powstały na skutek jego zniszczenia/uszkodzenia/ zabrudzenia przez gościa hotelowego oraz/lub za wyłączenie określonych przestrzeni z użytkowania do czasu usunięcia szkód. W omawianym przypadku nie mają Państwo do czynienia ze świadczeniem usług, ponieważ gościa hotelowego (uiszczającego Opłatę dodatkową) nie można uznać za beneficjenta świadczenia realizowanego przez Spółkę. Gość hotelowy nie odnosi w zamian za uiszczaną Opłatę dodatkową jakichkolwiek korzyści. Spółka bowiem przeznacza otrzymane Opłaty dodatkowe na usunięcie szkody w swoim majątku, a nie w majątku gościa hotelowego. Stąd, Opłaty dodatkowe, zarówno te określone w Regulaminie w stałej wysokości, jak i te skalkulowane w oparciu o wycenę skutków usunięcia wyrządzonej szkody należy uznać za formę odszkodowania z tytułu poniesionych przez Spółkę strat (powstałych szkód).

Pojęcie odszkodowania nie zostało zdefiniowane w ustawie o VAT, dlatego dokonując wykładni tego pojęcia należy odnieść się do postanowień kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikała szkoda. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Odszkodowanie stanowi zatem rekompensatę, zadośćuczynienie za utracone zyski. W przypadku odszkodowania nie mają Państwo do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczeniem w zamian za wynagrodzenie. Odszkodowanie nie stanowi wynagrodzenia za świadczone usługi, bezpośrednio nie wiąże się z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego do takiego zadośćuczynienia.

W związku z powyższym, Państwa zdaniem opisane we wniosku Opłaty dodatkowe mają właśnie charakter rekompensaty za straty, jakie Spółka poniosła w związku z odrębnie świadczoną i odrębnie wynagrodzoną usługą hotelową czy usługą organizacji wydarzeń. Opłaty dodatkowe za zniszczenia/ uszkodzenia dokonane w pokojach hotelowych lub częściach wspólnych Hotelu, ich ponadstandardowe sprzątanie, etc. kompensują jedynie Spółce uszczerbek w jej majątku, który powstał w związku z niewłaściwym zachowaniem gości hotelowych. Pobrane opłaty pozwalają wykonać czynności, które przywracają stan sprzed wyrządzenia szkody. W konsekwencji, Spółka stoi na stanowisku, że przedmiotowe Opłaty dodatkowe nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Podejście Spółki jest zgodne z interpretacją przepisów w tożsamych stanach faktycznych dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrażoną przykładowo w wyrokach z dnia 28 października 2020 r., sygn. I FSK 1884/17 oraz z dnia 29 maja 2019 r., sygn. I FSK 672/17.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu opłat anulacyjnych i opłat gwarancyjnych, w sytuacji gdy usługi nie są zrealizowane i nieprawidłowe w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu ww. opłat w sytuacji częściowego zrealizowania usług oraz niepodlegania opodatkowaniu opłat dodatkowych za zniszczenia w mieniu i dodatkowe sprzątanie.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Dostawa towarów i świadczenie usług na terytorium kraju, co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Świadczenie usług na gruncie podatku od towarów i usług ma szersze znaczenie niż świadczenie usług w rozumieniu potocznym. Stosownie do treści powołanych przepisów, każde świadczenie na rzecz osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, uznawane jest na gruncie ustawy za usługę. Zatem pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie.

Opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku z powyższym zaniechanie działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.

Ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz dostawcy towaru lub świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

Zatem, aby dostawę towarów oraz świadczenie usług uznać za podlegającą opodatkowaniu musi istnieć związek pomiędzy dostawą tego towaru lub też świadczeniem usług oraz wypłaconym wynagrodzeniem. Tylko wówczas zapłata za ten towar lub usługę będzie stanowić podstawę opodatkowania dokonania danej czynności.

Państwa wątpliwości dotyczą m.in. niepodlegania opodatkowaniu opłat anulacyjnych i opłat gwarancyjnych.

W rozpatrywanej sprawie istotne jest określenie, czy w zamian za ww. opłaty wykonywane jest świadczenie usług, i czy opłaty te stanowią wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia.

Dla określenia jak już wyżej wskazałem czy ma miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT muszą być spełnione następujące warunki:

· w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

· świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy przy tym podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało – jako usługa – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

„Zaliczka” to część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności. Zaliczki nie są zdefiniowane w kodeksie cywilnym, ale są postrzegane jako część należności za konkretną rzecz lub usługę. Zaliczka jest formą zabezpieczenia dla sprzedawcy, gwarantującą, że nabywca spełni swoje zobowiązania wobec niego.

Natomiast „zadatek” jest instytucją prawa cywilnego związaną z wykonaniem zobowiązań umownych. Uiszczenie zadatku służyć ma zabezpieczeniu wykonania świadczenia umownego. Może również stanowić rodzaj świadczenia odszkodowawczego na wypadek niewykonania zobowiązania. Zastosowanie omawianej instytucji nie ma jednak charakteru obligatoryjnego, lecz zależy od decyzji stron umowy.

Należy wskazać, że ustawa nie precyzuje pojęcia „zadatek”. Według Małego Słownika Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999, str. 1100) określenie „zadatek” to suma pieniędzy wręczana przy zawarciu umowy w celu zapewnienia jej wykonania.

Z art. 394 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym” wynika, że:

W braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.

Stosownie do art. 394 § 2 Kodeksu cywilnego:

W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi.

W myśl art. 394 § 3 Kodeksu cywilnego:

W razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony.

W związku z tym stwierdzić należy, że zadatek służy do zabezpieczenia interesów obu ze stron.

Zgodnie z art. 3531 Kodeksu cywilnego:

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Oznacza to, że strony mogą także swobodnie umówić się w kwestiach dotyczących wynagrodzenia za realizację warunków umowy.

Zadatek – jest to kwota pieniężna wpłacana jako rodzaj zabezpieczenia zobowiązania. W przypadku prawidłowego wykonania umowy, zadatek jest co do zasady zaliczany na poczet świadczenia realizowanego przez stronę, która uiściła tę kwotę. Jeżeli jednak dojdzie do naruszenia zobowiązania, to druga strona (odbiorca zadatku) może odstąpić od umowy i zachować otrzymaną kwotę jako rodzaj rekompensaty za niedojście umowy do skutku. W razie rozwiązania umowy lub braku wykonania umowy na skutek okoliczności niezależnych od stron, zadatek podlega zwrotowi.

Sytuacja wygląda jednak inaczej gdy zadatek zostaje zatrzymany przez odbiorcę tego świadczenia na skutek niewykonania umowy przez drugą stronę (zgodnie z art. 394 § 2 Kodeksu cywilnego). W takim przypadku kwoty zadatku nie można już powiązać z żadnym konkretnym świadczeniem (dostawą towarów lub usług), gdyż nie doszło ono do skutku w związku z naruszeniem zobowiązania przez podmiot wpłacający ww. sumę pieniężną. Tym samym, nie jest ona zapłatą za jakiekolwiek świadczenie opodatkowane VAT. Zadatek pełni tu funkcję rekompensaty dla jednej strony zobowiązania za to, że liczyła na dojście umowy do skutku. Skoro zatem zatrzymany zadatek jest wyłącznie rodzajem odszkodowania (a nie wynagrodzeniem za wzajemne świadczenie), to nie można twierdzić, że w analizowanym schemacie dochodzi do czynności opodatkowanej VAT, wymienionej w art. 5 ust. 1 ustawy. Zatrzymanie zadatku na skutek niewywiązania się z umowy (z przyczyn zawinionych przez podmiot wpłacający tę kwotę jako zabezpieczenie zobowiązania), jest czynnością neutralną w VAT.

Natomiast z treści art. 361 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego wynika, że:

§ 1. Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

§ 2. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zgodnie z art. 362 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.

Na podstawie art. 363 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

§ 1. Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu.

§ 2. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

Należy również zauważyć, że w myśl art. 471 Kodeksu cywilnego:

Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

W świetle wyżej przytoczonych przepisów Kodeksu cywilnego szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika oraz na istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą.

Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczenie w zamian za wynagrodzenie - co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana ze zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.

W tym miejscu należy wskazać na wyrok TSUE 18 lipca 2007 r. w sprawie C-277/05 Société thermale d'Eugénie-les-Bains przeciwko Ministère de l'Économie, des Finances et de l'Industrie, zgodnie z którym:

Artykuły 2 ust. 1 i 6 ust. 1 Szóstej Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, powinny być interpretowane w ten sposób, że kwoty zapłacone tytułem zadatku w ramach umów dotyczących świadczenia usług hotelarskich podlegających podatkowi VAT, w przypadku, gdy klient skorzysta z uprawnienia do odwołania rezerwacji, a kwoty te są zatrzymywane przez przedsiębiorstwo hotelarskie, należy uznać za odszkodowanie ryczałtowe płacone w celu naprawienia szkody poniesionej w następstwie niewykonania umowy przez klienta, bez bezpośredniego związku z jakąkolwiek odpłatnie świadczoną usługą, które jako takie nie podlega opodatkowaniu.

W świetle powyższego, aby daną płatność móc uznać za przedpłatę, zaliczkę, zadatek lub ratę, musi ona zostać dokonana na poczet przyszłej konkretnej transakcji. Oznacza to, że w momencie wpłaty takiej płatności, musi być znany towar czy usługa, na które zostanie ona przeznaczona.

W tym miejscu należy podkreślić, że zaliczka, zadatek czy opłata rezerwacyjna nie tworzą samodzielnego bytu podatkowego, lecz są ściśle związane z dostawą konkretnego towaru/usługi i nie można rozpatrywać ich jako czynności „oderwanej” od sprzedaży. Nie są dodatkową czynnością, lecz są integralnie związane ze sprzedażą towaru, na poczet której to sprzedaży zostały uiszczone. W przypadku zaliczki/zadatku, ustawa określa jedynie inny moment powstania obowiązku podatkowego, niż w przypadku sprzedaży dokonanej bez pobrania zaliczki/zadatku.

Zatem, nie ulega wątpliwości, że pomiędzy otrzymaniem przez podatnika opłaty rezerwacyjnej (przedpłaty, zadatku, zaliczki, raty), a czynnością opodatkowaną (dostawą towarów lub wykonaniem usługi), musi istnieć bezpośredni związek. Część należności ma bowiem stanowić wynagrodzenie związane z wykonaniem czynności, za którą zapłata jest należna. W innym przypadku, sam transfer pieniędzy – następujący bez związku z przyszłą czynnością opodatkowaną, na poczet której jest dokonywany – pozostaje obojętny na gruncie podatku od towarów i usług (nie stanowi opodatkowanego zadatku, zaliczki, przedpłaty, raty, itp.).

W przypadku odstąpienia od zrealizowania transakcji, na poczet której uiszczono opłatę, zaliczkę/zadatek, istotne znaczenie ma fakt, że w następstwie tego odstąpienia ostatecznie nie dochodzi do czynności opodatkowanej, na poczet której płatność została przyjęta. Odstąpienie od umowy powoduje, że przedmiot opodatkowania (dla którego przyjęta płatność była częścią podstawy opodatkowania) nie zaistnieje. W konsekwencji powyższego, należy skorygować podatek należny od zadatku, zaliczki, opłaty rezerwacyjnej nie ma bowiem przedmiotu podatku (czynności podlegającej opodatkowaniu), od którego obowiązek podatkowy miałby powstać.

Odnosząc się zatem do Państwa wątpliwości należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że kwota pobranej przez Państwa opłaty anulacyjnej i gwarancyjnej, w sytuacji gdy usługi nie są zrealizowane, nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług, ponieważ faktycznie do takiego świadczenia usług nie dochodzi z przyczyn leżących po stronie klienta. Zatem skoro nie doszło do wykonania umowy sprzedaży to otrzymane przez Państwa w tych okolicznościach (świadczących usługi) kwoty opłat anulacyjnych i gwarancyjnych nie są tu ekwiwalentem wynagrodzenia za wykonane usługi, lecz pełnią funkcję odszkodowawczą. Podkreślenia wymaga fakt, że w przypadku, gdy do wyświadczenia usługi noclegowej/organizacji Wydarzenia nie dochodzi, to opłaty pobierane od klienta, który w zbyt późnym terminie odwołał rezerwację lub w całości zrezygnował z Państwa usług/nie pojawił się w hotelu – nie ma związku ze świadczonymi przez Państwa usługami noclegowymi czy też z usługami związanymi z organizacją Wydarzenia.

Zatem w odniesieniu do powyższych czynności nie znajdą zastosowania przepisy ustawy, gdyż otrzymana kwota, tj. opłata za anulowanie rezerwacji lub rezygnację z Państwa usług w całości, nie wiąże się z wykonaniem przez Państwa jakiegokolwiek świadczenia i tym samym nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy.

Tym samym opłaty za anulowanie rezerwacji i/lub rezygnację z Państwa usług w całości nie powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług, ponieważ otrzymana kwota nie stanowi wynagrodzenia dla Państwa za świadczone usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.

Natomiast w odniesieniu do rezygnacji w części z Państwa usług należy stwierdzić, że w takiej sytuacji klient skorzysta z realizowanej przez Państwa usługi, a zatem dojdzie do świadczenia usług. Zatem należy stwierdzić, że pobrana opłata za rezygnację w części z Państwa usług stanowi zaliczkę (zadatek) na poczet realizowanych przez Państwa usług.

Tym samym w odniesieniu do tej czynności znajdą zastosowania przepisy ustawy, gdyż otrzymane kwoty (opłaty anulacyjne i opłaty gwarancyjne) wiążą się z wykonaniem przez Państwa świadczeń i tym samym mieszczą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy, bowiem zmieniają się jedynie warunki korzystania z Państwa usług.

W konsekwencji opłaty anulacyjne i opłaty gwarancyjne, w sytuacji częściowego zrealizowania usług powinny być opodatkowane podatkiem od towarów i usług, ponieważ zatrzymana kwota stanowi dla państwa wynagrodzenie za świadczone usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.

Podsumowując:

- kwoty otrzymanych przez Państwa opłat anulacyjnych i opłat gwarancyjnych, w sytuacji gdy usługi nie są zrealizowane, nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie usług i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT,

- kwoty otrzymanych przez Państwa opłat anulacyjnych i opłat gwarancyjnych, w sytuacji częściowego zrealizowania usług stanowią wynagrodzenie (zaliczkę) za świadczenie usług i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zatem Państwa stanowisko w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu opłat anulacyjnych i opłat gwarancyjnych, w sytuacji gdy usługi nie są zrealizowane jest prawidłowe, a Państwa stanowisko w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu ww. opłat w sytuacji częściowego zrealizowania usług jest nieprawidłowe.

Odnosząc się natomiast do Państwa wątpliwości dotyczących niepodlegania opodatkowaniu opłat dodatkowych za zniszczenia w mieniu i dodatkowe sprzątanie, należy wskazać, że:

Z treści wcześniej przywołanego art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też należy stwierdzić, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

W związku z powyższym, jak już wyżej wskazałem, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku C-16/93 z 3 marca 1994 r. R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, Trybunał zauważył, że czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy.

Odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto, między zdarzeniem, a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy.

Zauważyć należy, że przepisy podatkowe nie zawierają definicji odszkodowania. Zatem w tym zakresie należy posiłkować się przepisami prawa cywilnego. Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy.

Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

Kodeks cywilny rozróżnia dwa podstawowe rodzaje odpowiedzialności: kontraktową, która powstaje z mocy umowy i odnosi się do przypadków niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 Kodeksu cywilnego) oraz deliktową, czyli wynikającą czynów niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego).

W myśl art. 415 Kodeksu cywilnego:

Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Jak już wcześniej wskazałem istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie – co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana ze zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.

Zagadnienie dotyczące kar umownych regulują natomiast przepisy Działu II Kodeksu cywilnego – „Skutki niewykonania zobowiązań”.

Zgodnie z art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego:

Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

Przepis art. 483 Kodeksu cywilnego jest bezwzględnie obowiązującym przepisem prawa, tzn. kary umowne mogą być wyłącznie sankcją za niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie zobowiązań niepieniężnych.

Z cytowanego wyżej art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że kara umowna jest dodatkowym zastrzeżeniem umownym, wprowadzanym do umowy w ramach swobody kontraktowania, mającym na celu wzmocnienie skuteczności więzi powstałej między stronami w wyniku zawartej przez nie umowy i służy realnemu wykonaniu zobowiązań (wyrok SN z 8 sierpnia 2008 r., V CSK 85/08). Przewidziany umową obowiązek zapłaty kary umownej ma w stosunku do zasadniczego obowiązku dłużnika wynikającego z tej umowy charakter uboczny (akcesoryjny).

Zastrzeżenie kary umownej można zatem traktować jako formę uproszczoną redakcji warunków umowy, która pozwala na przyjęcie przez strony, że wypadki niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, stanowią jednocześnie podstawę do domagania się zapłaty kary umownej.

Kara umowna ma charakter czynności jednostronnej i nie wiąże się z otrzymaniem jakiegokolwiek świadczenia. Zapłata tej kary nie jest też związana ze zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że jeżeli płatności o charakterze odszkodowawczym nie będą miały bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań i kar umownych nie będzie mieściła się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, i jako taka nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem. Ustalanie statusu wypłacanego odszkodowania, jako podlegającego bądź nie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem.

Z opisu sprawy wynika, że zdarzają się sytuacje, gdy Spółka jest zmuszona obciążyć swoich Klientów opłatami za:

Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy stwierdzić, że opłaty dodatkowe za zniszczenia w mieniu i dodatkowe sprzątanie stanowią w istocie wynagrodzenie za wyświadczenie świadczenia głównego, jakim jest usługa udostępnienia pokoi hotelowych czy zorganizowania Wydarzeń w hotelu. Otrzymana przez Państwa opłata dodatkowa jest ściśle związana ze świadczoną przez Państwa usługą udostępnienia pokoi hotelowych czy zorganizowania Wydarzeń w hotelu i wiąże się z niewywiązaniem się lub naruszeniem przez klienta tej przestrzeni, obowiązków przewidzianych w Państwa regulaminie.

Powyższe zostało potwierdzone w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

20 stycznia 2022 r. TSUE wydał wyrok w sprawie C-90/20 Apcoa Parking Danmark A/S przeciwko Skatteministeriet. W wyroku tym Trybunał orzekł, że: „(…) art. 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2006/112/WE (dalej: Dyrektywa VAT) należy interpretować w ten sposób, że opłaty kontrolne pobierane przez spółkę prawa prywatnego prowadzącą prywatne parkingi w razie nieprzestrzegania przez kierowców ogólnych warunków użytkowania tych parkingów należy uznać za wynagrodzenie za odpłatne usługi w rozumieniu tego przepisu, które jako takie podlegają podatkowi od wartości dodanej (podatek VAT)”.

Uzasadniając swoje stanowisko Trybunał przypomniał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. L 347 z 11 grudnia 2006 r. ze zm.), podatkowi VAT podlega odpłatne świadczenie usług na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze: „W rozumieniu tego przepisu świadczenie usług dokonywane jest «odpłatnie» tylko wtedy, gdy pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości wyodrębnionej usługi świadczonej usługobiorcy. Tak jest w przypadku, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym (wyrok z dnia 16 września 2021 r., Balgarska natsionalna televizia, C-21/20, EU:C:2021:743, pkt 31 i przytoczone tam orzecznictwo)”. (pkt 27)

Po przeanalizowaniu sprawy, Trybunał stwierdził, że w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu główny warunek dotyczący istnienia świadczeń wzajemnych, wydaje się, że jest spełniony: „Uiszczenie opłat za parkowanie oraz, stosownie do okoliczności, kwoty odpowiadającej opłatom kontrolnym za nieprawidłowe parkowanie stanowi bowiem wynagrodzenie za udostępnienie miejsca parkingowego”. (pkt 30)

Co się tyczy warunku, zgodnie z którym wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy, Trybunał zauważył, że: „(…) kierowca, który uiszcza te opłaty kontrolne, skorzystał z miejsca parkingowego lub strefy parkowania, a wysokość tych opłat kontrolnych wynika z tego, że warunki zaakceptowane przez danego kierowcę zostały spełnione”. (pkt 31)

„W związku z tym łączna kwota, jaką kierowcy zobowiązali się zapłacić w zamian za świadczoną przez .... usługę parkingową – w stosownych przypadkach wraz z opłatami kontrolnymi za nieprawidłowe parkowanie – stanowi warunki, na jakich faktycznie skorzystali oni z miejsca parkingowego, i to nawet jeśli zdecydowali się oni na nieprawidłowe jego użytkowanie, przekraczając dozwolony czas postoju, nie uzasadniając prawidłowo swojego prawa postoju czy też parkując na miejscu zastrzeżonym, nieoznaczonym lub w sposób utrudniający ruch, z naruszeniem ogólnych warunków użytkowania odnośnych parkingów”. (pkt 32)

W rezultacie Trybunał doszedł do wniosku, że te opłaty kontrolne mają bezpośredni związek z usługą parkingową i w konsekwencji można je uznać za integralną część całkowitej kwoty, którą kierowcy zobowiązali się zapłacić Spółce, decydując się na zaparkowanie swojego pojazdu na jednym z parkingów, którymi Spółka ta zarządza.

Zdaniem Trybunału pobranie opłat dodatkowych nie byłoby możliwe, gdyby wcześniej nie została wykonana usługa udostępnienia miejsca parkingowego, zatem obowiązek zapłaty opłaty kontrolnej za nieprzestrzeganie regulaminu stanowi jeden z warunków skorzystania z usługi.

W konsekwencji, TSUE doszedł do przekonania, że opłaty kontrolne oraz opłaty za parkowanie są ze sobą powiązane i łącznie stanowią wynagrodzenie za świadczenie usług – opodatkowane VAT.

Z powołanego orzeczenia wynika także, że: „Trybunał przyznał jednak, że bezpośredni związek istnieje wówczas, gdy dwa świadczenia są od siebie wzajemnie zależne, a mianowicie jedno jest dokonywane tylko pod warunkiem dokonania drugiego – i odwrotnie (wyrok z dnia 11 marca 2020 r., San Domenico Vetraria, C‑94/19, EU:C:2020:193, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo)”. (pkt 41)

„Otóż jest tak w niniejszym przypadku, ponieważ, jak zauważył rzecznik generalny w pkt 66 opinii, pobieranie przez .... opłat kontrolnych za nieprawidłowe parkowanie i parkowanie przez danego kierowcę w szczególnych okolicznościach, które określiła ta spółka, a które pociągają za sobą takie podwyższone opłaty za parkowanie, są ze sobą powiązane. Konieczność przeprowadzenia kontroli nieprawidłowego parkowania i w konsekwencji nałożenie takich opłat kontrolnych nie może bowiem mieć miejsca, jeżeli usługa udostępnienia miejsca parkingowego nie została wcześniej wykonana”. (pkt 42)

Zdaniem Trybunału, wniosku tego nie podważa okoliczność, że kwota opłaty kontrolnej jest z góry określona i pozostaje bez konkretnego gospodarczego związku z wartością świadczonej usługi parkingowej oraz to, że opłata kontrolna za nieprawidłowe parkowanie jest uznawana w prawie krajowym za karę: „(…) zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dla zakwalifikowania transakcji jako transakcji dokonanej odpłatnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy VAT bez znaczenia jest wysokość świadczenia wzajemnego, w szczególności okoliczność, czy jest ona równa kosztom poniesionym przez podatnika w związku ze świadczeniem usługi, czy też od nich wyższa lub niższa. Taka okoliczność nie może mieć bowiem wpływu na bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem usług a otrzymanym świadczeniem wzajemnym (wyrok z dnia 11 marca 2020 r., San Domenico Vetraria, C-94/19, EU:C:2020:193, pkt 29 i przytoczone tam orzecznictwo)”. (pkt 45)

Ponadto Trybunał zauważył, że: „(…) dla celów wykładni przepisów dyrektywy VAT ocena tego, czy płatność dokonywana jest w zamian za świadczenie usługi, jest kwestią z zakresu prawa Unii, którą należy rozstrzygać odrębnie od oceny dokonywanej na mocy prawa krajowego (wyrok z dnia 22 listopada 2018 r., MEO – Serviços de Comunicaçoes e Multimédia, C-295/17, EU:C:2018:942, pkt 69, 70)”. (pkt 46)

Z powyższego wynika, że okoliczność, że opłata kontrolna za nieprawidłowe parkowanie jest uznawana w prawie krajowym za karę, nie ma decydującego znaczenia dla kwalifikacji kwoty określonej z góry w umowie o świadczenie usług.

Przy ocenie skutków podatkowych konkretnej opłaty dodatkowej należy w szczególności zwracać uwagę na fakt, czy usługa została rzeczywiście wykonana, czy też nie. Fakt ten ma bowiem istotne znaczenie dla skutków podatkowych pobieranych opłat dodatkowych mających charakter sankcyjny.

Jak podkreślił Trybunał w wyroku C-90/20: „Ponadto należy stwierdzić, że w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r., Société thermale d’Eugénie-les-Bains (C‑277/05, EU:C:2007:440), rozpatrywana usługa nie została wyświadczona. Tymczasem w sprawie rozstrzyganej w postępowaniu głównym usługa udostępnienia miejsca parkingowego została rzeczywiście wykonana”. (pkt 43)

Odnosząc zatem stwierdzenia wynikające z powołanego powyżej orzeczenia TSUE w sprawie C‑90/20 do analizowanej sprawy, zauważyć należy, że jak wynika z przedstawionego przez Państwa opisu sprawy regulamin hotelu, z którym Klienci mają możliwość zapoznania się w każdej chwili w hotelu, zawiera klauzulę, że „Gość hotelowy ponosi odpowiedzialność materialną za wszelkiego rodzaju uszkodzenia lub zniszczenia przedmiotów wyposażenia i urządzeń technicznych hotelu powstałe z jego winy lub z winy odwiedzających go osób”.

W rozpatrywanej sprawie istnieje bezpośredni związek pomiędzy nałożeniem opłaty za szkody, a skorzystaniem z usługi udostępnienia pokoi hotelowych czy zorganizowania Wydarzeń w hotelu.

Te dwa świadczenia – korzystanie z przestrzeni w hotelu oraz nałożenie wskazanych we wniosku opłat dodatkowych – są od siebie wzajemnie zależne, a mianowicie jedno jest dokonywane tylko pod warunkiem dokonania drugiego i odwrotnie.

Podsumowując, w przedstawionym stanie faktycznym, nałożenie opłat dodatkowych za zniszczenia w mieniu i dodatkowe sprzątanie, jest możliwe wyłącznie w przypadku nieregulaminowego skorzystania z przestrzeni w hotelu i odwrotnie – nieregulaminowego skorzystania z przestrzeni w hotelu skutkuje nałożeniem opłat dodatkowych.

Tym samym, spełniona jest przesłanka istnienia związku pomiędzy zapłatą przez Klienta korzystającego nieregulaminowo z przestrzeni w hotelu określonej kwoty pieniężnej, a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że zapłata tej kwoty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, przedmiotowe opłaty dodatkowe za zniszczenia w mieniu i dodatkowe sprzątanie stanowią element wynagrodzenia za świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i w konsekwencji podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy.

Zatem Państwa stanowisko w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu opłat dodatkowych za zniszczenia w mieniu i dodatkowe sprzątanie jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Tą interpretacją został załatwiony wniosek w części dotyczącej niepodlegania opodatkowaniu opłat anulacyjnych, opłat gwarancyjnych i opłat dodatkowych za zniszczenia w mieniu i dodatkowe sprzątanie. Natomiast, wniosek w części dotyczącej stawki podatku na usługi objęte opłatą gwarancyjną został załatwiony odrębnie.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

W odniesieniu do powołanych interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Ponadto, odnosząc się do powołanych przez Państwa w przedmiotowym wniosku wyroków sądów, wyjaśniam, że powołane wyroki są rozstrzygnięciami w indywidualnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają. Zatem wskazane we wniosku wyroki sądów nie mają wpływu na podjęte w tej interpretacji rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

z zastosowaniem art. 119a;
w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Podsumowanie

Odblokuj pelna analize tej interpretacji

Teza

Tresc