DIH-47/2022

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 4 kwietnia 2022 r. DIH - 3.707.37.2022 .IJ DECYZJA DIH - III/47 /2022 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 7 35 , z późn. zm. ), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1706), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwoła nia od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w W arszawie nr PO.2.C.1.2022.CZP z dnia 9 lutego 2021 r. na mocy której, pr zedsiębiorcy Ludwice Wróbel prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Ludwika Cecylia Wróbel Sklep S poż ywczo – P rzemysłowy w Kańkowie , wymierzono karę pieniężną w wysokości 1.000 zł (słownie: tysiąc złotych) z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz. 178) , utrzymuje ww. decyzję w mocy. Uzasadnienie W dniach 1 5 – 22 listopada 2021 r. inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie zwanego dalej: „Mazowiecki WIIH” lub „organ pierwszej instancji”, przepr owadzili kontrolę w Sklepie Spożywczo – Przemysłowym należącym do przedsiębiorcy ( … ) dalej: „strona”, „stron a postępowania”, „przedsi ę biorca ” . Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm. ), dalej: „Prawo przedsiębiorców”, skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z 21 październik a 2021 r., ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli, tj. 1) kontroli przestrzegania przepisów dotyczących uwidaczniania cen; 2 2) sprawdzenia rzetelności uwidaczniania cen przy produktach; 3) sprawdzenia rzetelności obsługi przez dokonanie zakupu kontrolnego. W wyniku działa ń kontrolnych zakwestionowano 95 partii towarów na 100 losowo wytypowanych, które zostały wymienione w załączniku Nr 2 do Protokołu kontroli nr DO.8361.171.2021, z uwagi na brak cen jednostkowych. Powyższe nieprawidłowości naruszały art. 4 u st. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 201 9 r. poz. 178), dalej: „ustawa o cenach”, § 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r., poz. 2121) dalej: „rozporządzenie Ministra R ozwoju” . Zostały usunięte przez przedsiębiorcę o czym poinformował pismem z 17 grudnia 2021 r. W związku ze st wierdzonymi nieprawidłowościami organ pierwszej ins tancji, zawiadomieniem nr PO.2.C.1 .2021. CZP z dnia 13 stycznia 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w trybie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach z tytułu niewykonania obowiązków uwid aczniania cen jednostkowych . Jednocześnie stronę pouczono o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności o prawie wypowiadan ia się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy, jak również brania udziału w przeprowadzeniu dowodu oraz m ożliwości złożenia wyjaśnie nia. Ponadto w piśmie tym organ pierwszej instancji zwrócił się do strony o wskazanie wielkości obrotów i przychodu uzyskanych za rok poprzedni. Strona przekazała oświadczenie zawierające informacje o przychodzie i dochodzie. Decyzją nr PO.2.C.1.2021.CZP z dnia 9 lutego 2022 r. Mazowiecki WIIH wymierzył stronie , na p odstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach, karę pieniężną w wysokości 1.000 zł za niewypełnienie w miejscu sprzedaży detalicznej obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy . W dniu 24 lute go 2022 r. do Wojewódzkiego In spektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie wpłynęło odwołanie strony . W odwołaniu tym strona wskazała, że brak cen jednostkowych wynikał z niewiedzy , ale na każdym artykule naklejona jest „ cena jednostkowa za sztukę ” , kupując y dostaje paragon i może sobie porównać z cenami zamieszczonymi na poszczególnych towarach. W protokole kontroli , jak twierdzi strona, mimo prośby pełnomocnika nie odnotowano tego, że na wszystkich produktach były naklejone ceny jednostkowe obecnego w trak cie czynności kontrolnych. Strona wskazała, iż prowadzi wiejski sklep, gdzie klient jest obsługiwany przez sprzedawcę, który ustnie udziela 3 informacji o cenach. Jednocześnie wniosła o zmniejszenie kary, ponieważ boryka się z kłopotami finansowymi. Pismem z dnia 10 marca 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej: „Prezes UOKiK” poinformował stronę postępowania o toczącym się postępowaniu odwoławczym oraz przysługującym stronie prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała ze swojego uprawnienia. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjne j w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy o c enach, wynika, iż przedsiębiorca ma obowiązek w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidocznić cenę w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Zgodnie zaś z § 4 ust 1 pkt 1 i 2 rozporządzenie Ministra R ozwoju cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny z a litr lub metr sześcienny - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętośc i albo kilogram a lub tony - dla towaru przeznac zonego do sprzedaży według masy. Czynności kontrolne wykazały, iż ww. przeds iębiorca nie wykonał obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach w związku z § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju. W toku kontroli stwierdzono, iż przy 95 towarach na 100 losowo wybranych ceny nie zawierały cen jednostkowych. W odwołaniu strona podniosła, iż nie uwzględniono w toku kontroli zastrzeżeń peł nomocnika, który wskazywał, iż na każdym towarze jest naklejona cena jednostkowa. Ponadto napisała, że brak cen jednostkowych wynikał z niewiedzy. Strona wskazała, iż prowadzi w iejski sklep, gdzie klient jest obsługiwany przez sprzedawcę, który ustnie udziela informacji o cenach . Odnosząc się do zarzutów strony wskazanych w odwołani u wskazać należy, iż czynności kontrolne zostały udokumentowane w protokole kontroli, który podpisa ł pełnomocnik strony nie wnosząc do niego uwag, pomimo prawidłowego pouczenia. 4 Przepisy ustawy o cenach są prawem powszechnie obowiązującym i dotyczą każdego przedsiębiorcy świadczącego usługi lub dokonującego sprzedaży detalicznej towarów. Nieznajomość p rzepisó w nie zwalnia z obowiązku prawidłowego uwidaczniania cen i cen jednostkowych . Naklejanie na każdym artykule ceny jednostkowej za sztukę i porównywanie jej z paragonem także nie spełnia wymagań przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o cenach . Wskazać bowiem n ależy, że przepisy pomimo, iż pozostawiają pewien luz decyzyjny, co do technicznej formy uwidoczniania cen i cen jednostkowych jasno wskazują, że muszą być one uwidocznione w sposób jednoznaczny, umożliwiający bezpośrednie zapoznanie się konsumenta z ich w artością. W tym miejscu należy wyjaśnić, że cena jednostkowa to cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru (usługi), którego ilość lub liczba jest wyrażona w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o cenach). Nato miast cena to wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o cenach). Jak wynika z treści odwołania Stron błędnie interpretuje, że podaje na opakowaniu produktu cenę jednostkową „ … tj. ile kosztuje kostka masła a nie ile kosztuje kilogram masła …”. Strona na opakowaniu produktów podaje cenę - czyli wartość jaką kupujący jest obowiązany zapłacić za towar. Natomiast strona nie podawała cen jednostkowych czyli cen usta lonych za jednostkę określonego towaru. Należy pamiętać, że celem podawania cen jednostkowych jest umożliwienie konsumentom porównania cen i dokonani a wyboru pomiędzy produktami podobnymi, które różnią się miedzy sobą wielkością opakowania. Niezrealizowan ie tego obowiązku, zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten nakazuje zatem wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości były wyeliminowane. Ustęp 3 tego artykułu s tanowi natomiast iż, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielk ość obrotów i przychodu . Prezes UOKiK wskazuje, że celem ustawy o cenach jest ochrona ko nsumenta oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorcami. Informacja dotycząca ceny służy właściwemu poinformowaniu o niej nabywcy, a także stwarza identyczne warunki dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. 5 Wskazać w tym miejscu należy, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką właśnie jest kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ustawy o cenach, jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciąż ących na nim obowiązków. Samo zaś stwierdzenie – udowodnienie faktu braku właściwej informacji w zakresie m.in. ceny usługi lub towaru, jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma przy tym znaczenia czy niedopełnienie obowiązku uwido cznienia cen w określony sposób nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Dodatkowo wskazać należy, że ustawa nie przewiduje możliwości badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmio tu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdzenie w wyniku kontroli, że określony podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Skuteczność kar y przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrze żeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne by ły tylko towary i usługi opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen. Wymierzając sankcję w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zasadnie posłużył się swobodnym uznaniem w granicach określonych prawem kryteriów oraz dopuszczalnych jej wys okości. Ustalając wysokość kary organ pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił kryteria określone w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach. Mając na uwadze powyższe Prezes UOKiK uznaje, iż Mazowiecki WIIH wydał decyzję zgodną z obowiązującym stanem prawnym przy u względnieniu ustawowych wytycznych wymiaru sankcji wskazanych w art. 6 ust. 3 ww. ustawy oraz wspomnianych wymogów ujętych w celach regulacji. Wysokość kary pieni ężnej ustalona na poziomie 10 00 zł jest, w ocenie organu drugiej instancji, kwotą optymalną r ealizującą zasady skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej kary ujętej w pomocniczo stosowanej legislacji unijnej tj. art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. L Nr 80 z 18.03.1998 r.) . Należy ponadto stwierdzić, iż przepisy ustawy o cenach stanowi ą, iż wojewódzki inspektor 6 Inspekcji Handlowej nakłada karę pieniężną w wysokości do 20 000 zł. Wymierzając sankcję w tym zakresie posługuje się przy swobodnym uznaniem w granicach określonych prawem kryteriów oraz wysokością organ pierwszej instancji, po dokonaniu oceny stwierdzonych nieprawidłowości oraz po uwzględnieniu przesłanek, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach ustalił wysokość kary pieniężnej przewidzianej prawem. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsument ów nie znalazł podstaw do obniżenia kary. Rozpatrując odwołanie Prezes UOKiK zbadał także kwestię odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa. Powyższy przepis wskazuje wprost jakie podstawowe przesłanki muszą zostać łącznie spełnio ne, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu , gdy: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa . W toku kontroli stwierdzono, że przy 95 towarach (na 100 sprawdzonych) nie było cen jednostkowych. Trudno zatem uznać, iż waga naruszenia jest znikoma. Strona usunęła stwierdzone nieprawidłowości a zatem zaprzest ała naruszania prawa. A by mówić o spełnieniu tej przesłanki muszą wystąpić jej obydwa elementy łącznie, tj. naruszenie jest znikome a stron a zaprzestała jego naruszenia. W tym przypadku wystąpiła tylko druga z nich. Zatem, mając powyższe na uwadze Prezes UOKiK nie znajduje podstaw dla zastosowania art. 189f pkt § 1 pkt 1Kpa. Nie została spełniona również przesłanka z pk t 2 art. 189f § 1 Kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroc zenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ odwoławczy st wierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 Kpa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Str ona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej. 7 Jednocześnie organ drugiej instancji inf ormuje, że w myśl art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 20 20 r. poz. 1325 z późn. zm. ) organ, który nałożył karę – organ pierwszej instancji, na wniosek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności kary lub rozłożyć jej zapłatę na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki z a zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decyzja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ drugiej instancji. Prezes UOKiK przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez org an pierwszej instancji oraz uznał, iż Mazowiecki WIIH zasadnie nałożył na przedsiębiorcę , karę pieniężną wysokości 1.0 00 zł (słownie: tysiąc złotych), z tytułu naruszenia określonych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy o cenach , obowiązku uwid aczniania cen towarów . Tym samym, decyzja Mazowieckiego WIIH z dnia 9 lutego 2022 r. nr PO.2.C.1.2022.CZP o wymierzeniu kary pieniężnej powinna pozostać w obrocie prawnym. Stosownie do art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy uiścić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o nałożeniu kary stanie się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje s karga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę 8 należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i n ie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/