DNR-117/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-61(13)/15/KZ Warszawa, 11 czerwca 2015 r. DECYZJA DNR-2/117/2015 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 w związku z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645 z późn. zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez przedsiębiorcę Annę Kostrz prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą DAG ART w Krakowie, zabawki Gumowe zawieszki, seria 140711, 10 szt. (1 komplet), niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w: - § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 z późn. zm.), zwanego dalej ,,rozporządzeniem’’ oraz pkt 3.1.1 i pkt 3.1.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia, - § 8 ust. 3 rozporządzenia w związku z pkt 2.1 załącznika nr 3 ,,Wymagania dotyczące instrukcji i ostrzeŜeń’’ do rozporządzenia, w związku z wycofaniem wyrobów z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach: 20 listopada 2014 r., 10 grudnia 2014 r. oraz 27 stycznia 2015 r. u przedsiębiorcy Anny Kostrz prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą DAG ART w Krakowie, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Krakowie, stwierdzili w ofercie handlowej zabawki Gumowe zawieszki, seria 140711, 10 szt. (1 komplet). Z okazanego przez kontrolowaną dokumentu wynika, iŜ przedmiotowa zabawka została zakupiona na podstawie faktury nr 230498 z dnia 27 sierpnia 2014 r. od CHEN ZHEN QUAN GETS COMPANY RM.12 A-09, BUILDING 1, JIAYE PLAZA 2 SONGZHUANG ROAD.SHUNSANTIAO FENGTAI BEIJING.322000 CHINA. Kontrolowana sprzedawała wyroby odbiorcom detalicznym. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej z siedzibą w Łodzi (sprawozdanie z badań nr 1015/AI/631/2014) wykazały obecność w elemencie korona ftalanu di(2-etyloheksylu) (DEHP) w ilości (20,8±3,4) %, podczas gdy limit określony w załączniku XVII rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, wynosi 0,1 % w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów w zabawkach, wpływającego szkodliwie na funkcje rozrodcze i płodność. Ponadto inspektorzy WIIH w Krakowie stwierdzili, iŜ w oznakowaniu zabawki nie umieszczono informacji o szczególnym zagroŜeniu związanym z ograniczeniem wiekowym zabawki. UŜyto teŜ sformułowania ,,Zabawka dla dzieci powyŜej 3 roku’’ zamiast ,,Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy’’ lub ,,Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat’’. Niemniej jednak zamieszczono symbol graficzny oraz wyraz ,,OstrzeŜenie’’ (choć nie bezpośrednio przed treścią ostrzeŜeń). Pismem z dnia 26 lutego 2015 r. Prezes UOKiK zawiadomił Annę Kostrz prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą DAG ART w Krakowie (zwaną dalej ,,stroną postępowania’’, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki Gumowe zawieszki, seria 140711, 10 szt. (1 komplet), niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w: - § 8 ust. 1 rozporządzenia oraz pkt 3.1.1 i pkt 3.1.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia, z uwagi na obecność w elemencie korona ftalanu di(2-etyloheksylu) (DEHP) w ilości (20,8±3,4) %, - § 8 ust. 3 rozporządzenia w związku z pkt 2.1 załącznika nr 3 ,,Wymagania dotyczące instrukcji i ostrzeŜeń’’ do rozporządzenia, z uwagi na brak informacji o szczególnym zagroŜeniu związanym z ograniczeniem wiekowym zabawki. W piśmie z dnia 3 marca 2015 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iŜ przedmiotowa zabawka zakupiona została jedynie na podstawie faktury nr 230498 z dnia 27 sierpnia 2014 r. Ponadto strona postępowania stwierdziła, iŜ po otrzymaniu informacji z Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Krakowie dotyczącej obecności ftalanu w zawieszkach, wyroby te zostały wycofane ze sprzedaŜy, a następnie zniszczone. Jednocześnie strona postępowania oświadczyła, iŜ nieprawidłowości w oznakowaniu zabawek zostały usunięte, a poprawiony wzór oznakowania zabawek wraz z protokołem zniszczenia wyrobów przekazano do WIIH w Krakowie. W dniu 17 marca 2015 r. Prezes UOKiK wydał postanowienie, w którym wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni od dnia otrzymania postanowienia na powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami w gazetach o zasięgu ogólnopolskim oraz wyjaśnił jakie naleŜy przedstawić dowody na powyŜszą okoliczność. Pismem z dnia 24 marca 2015 r. strona postępowania wyjaśniła, iŜ przedmiotowe zabawki pakowane były po 10 sztuk i sprzedane zostały 16 klientom. Strona postępowania oświadczyła równieŜ, iŜ sprzedała łącznie 43 komplety (430 sztuk), a zawieszka korona, w której stwierdzono ftalany nie występowała w kaŜdym komplecie. Niektórzy klienci prosili o wzory dla chłopców. Łączny obrót ze sprzedaŜy zawieszek wyniósł 158, 67 zł. Zestawy sprzedawane były w cenie 3,69 zł. Ponadto strona postępowania zwróciła się do Prezesa UOKiK o zmniejszenie ilości gazet, w których ma się ukazać ogłoszenie i wymiaru ogłoszenia, z uwagi na to, iŜ koszt publikacji ogłoszeń przekracza jej kilkumiesięczny dochód. Jednocześnie strona postępowania oświadczyła, iŜ w momencie uzyskania wyników badań laboratoryjnych niezwłocznie usunęła wyrób ze sprzedaŜy i dokonała jego zniszczenia. W piśmie z dnia 27 marca 2015 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iŜ mając na uwadze nadesłane przez nią wyjaśnienia dotyczące ilości sprzedanych wyrobów oraz wysokości osiągniętego dochodu uzyskanego w wyniku sprzedaŜy zawieszek, Prezes UOKiK wyraŜa zgodę na publikację trzech ogłoszeń o mniejszych wymiarach. Jednocześnie Prezes UOKiK stwierdził, iŜ w przypadku przedstawienia przez stronę postępowania wykazu zawierającego dane 16 odbiorców wyrobu wraz z ich adresami oraz dowodów poinformowania pisemnie tych klientów o zagroŜeniach stwarzanych przez przedmiotowe zabawki i moŜliwości ich zwrotu, moŜe odstąpić od wymogu publikacji ogłoszeń w gazetach. Ponadto Prezes UOKiK wskazał, iŜ na dowód podjętych działań mających na celu wycofanie wyrobów z obrotu naleŜy przedstawić: dowody nadania przesyłek listowych do odbiorców (np. kserokopia z ksiąŜki nadawczej) lub oświadczenia klientów o braku wyrobów, faktury korygujące. Pismem z dnia 9 kwietnia 2015 r. strona postępowania oświadczyła, iŜ poinformowała pisemnie 16 klientów o zagroŜeniu wynikającym z posiadania zawieszki oraz moŜliwości jej zwrotu i nadesłała wykaz odbiorców wraz z ich adresami. Na dowód podjętych działań przedstawiła kserokopię ksiąŜki nadawczej oraz treść listu jaki został wysłany do odbiorców przedmiotowej zabawki. Strona postępowania oświadczyła, iŜ wszyscy klienci zostali listownie poinformowani o zaistniałej sytuacji i zadeklarowała, iŜ kaŜdemu z klientów który odpowie na skierowane do niego pismo zwróci koszt wyrobu w wysokości 3,69 zł za kaŜdy komplet jak i koszty związane z wysyłką. W piśmie z dnia 16 kwietnia 2015 r. Prezes UOKiK wskazał, iŜ oczekuje na przekazanie informacji czy odbiorcy zabawki zwrócili się do strony postępowania z prośbą o umoŜliwienie zwrotu wyrobów i ewentualne podanie ilości zwróconych wyrobów oraz przekazanie dowodu zniszczenia. Pismem z dnia 29 kwietnia 2015 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iŜ dwóch klientów zwróciło zawieszki w łącznej ilości 40 sztuk, które zostały zniszczone, na dowód czego strona postępowania przekazała protokół zniszczenia. Do pisma załączono równieŜ potwierdzenia przelewu zwrotu kosztów poniesionych przez dystrybutorów. W piśmie z dnia 12 maja 2015 r. Prezes UOKiK zawiadomił stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Anna Kostrz, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą DAG ART w Krakowie, jest importerem zabawki Gumowe zawieszki, seria 140711, 10 szt. (1 komplet). Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, importerem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do uŜytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej z siedzibą w Łodzi (sprawozdanie z badań nr 1015/AI/631/2014) wykazały obecność w elemencie korona ftalanu di(2-etyloheksylu) (DEHP) w ilości (20,8±3,4) %. Ponadto inspektorzy WIIH w Krakowie stwierdzili, iŜ w oznakowaniu zabawki nie umieszczono informacji o szczególnym zagroŜeniu związanym z ograniczeniem wiekowym zabawki. UŜyto teŜ sformułowania ,,Zabawka dla dzieci powyŜej 3 roku’’ zamiast ,,Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy’’ lub ,,Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat’’. Niemniej jednak zamieszczono symbol graficzny oraz wyraz ,,OstrzeŜenie’’ (choć nie bezpośrednio przed treścią ostrzeŜeń). Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki Gumowe zawieszki, seria 140711, 10 szt. (1 komplet), niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w: § 8 ust. 1 rozporządzenia oraz pkt 3.1.1 i pkt 3.1.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia oraz § 8 ust. 3 rozporządzenia w związku z pkt 2.1 załącznika nr 3 ,,Wymagania dotyczące instrukcji i ostrzeŜeń’’ do rozporządzenia. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia zabawki, a takŜe zawarte w nich substancje chemiczne nie mogą stanowić zagroŜenia dla bezpieczeństwa i zdrowia dzieci lub osób trzecich podczas przewidywanego okresu ich uŜytkowania, zgodnie z przeznaczeniem lub w sposób moŜliwy do przewidzenia, z uwzględnieniem zachowania się dzieci. Pkt 3.1.1 załącznika nr 1 do rozporządzenia stanowi, iŜ zabawki są zaprojektowane i wyprodukowane w taki sposób, aby podczas ich uŜywania nie stwarzały ryzyka niekorzystnego wpływu na zdrowie ludzkie, związanego z naraŜeniem na działanie substancji lub mieszanin zawartych w zabawkach lub stanowiących części zabawek. Zgodnie z pkt 3.1.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia zabawki muszą spełniać wymagania określone w przepisach rozporządzeń Unii Europejskiej dotyczących niektórych kategorii produktów lub ograniczeń stosowania niektórych substancji i mieszanin, w szczególności zawartych w załączniku XVII "Ograniczenia dotyczące produkcji, wprowadzania do obrotu i stosowania niektórych niebezpiecznych substancji, mieszanin i wyrobów" do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak równieŜ dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz. Urz. UE L 136/3 z 29.05.2007, z późn. zm.). Zgodnie z § 8 ust. 3 rozporządzenia, instrukcje uŜytkowania oraz ostrzeŜenia dotyczące bezpieczeństwa powinny zwracać uwagę uŜytkownika lub jego opiekuna na zagroŜenia i ryzyko urazu związane z uŜytkowaniem zabawek oraz na sposoby wyeliminowania takiego zagroŜenia i ryzyka. Pkt 2.1 załącznika nr 3 ,,Wymagania dotyczące instrukcji i ostrzeŜeń’’ rozporządzenia stanowi, iŜ zabawki, które mogą być niebezpieczne dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, są opatrzone ostrzeŜeniem takim jak: ,,Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy’’. W toku postępowania przed Prezesem UOKiK powiadomiono stronę postępowania o konieczności publikacji ogłoszeń w gazetach o zasięgu ogólnopolskim, informujących o stwierdzonych nieprawidłowościach w przedmiotowej zabawce. Z uwagi na to, iŜ strona postępowania przekazała do UOKiK dowody nadania przesyłek listowych z informacją o zagroŜeniach stwarzanych przez przedmiotowe zabawki, które zostały skierowane do wszystkich 16 odbiorców detalicznych, którzy nabyli te wyroby, Prezes UOKiK mając na uwadze powyŜsze oraz wysokość osiągniętego dochodu uzyskanego w wyniku sprzedaŜy zawieszek, a takŜe uwzględniając argumenty strony postępowania, iŜ w nie kaŜdym sprzedanym przez nią komplecie znajdowały się zawieszki korona, odstąpił od obowiązku publikacji ogłoszeń w gazetach. Skierowane przez stronę postępowania listy do klientów spowodowały, iŜ dwóch odbiorców przedmiotowej zabawki zwróciło ją w ilości 40 sztuk. Wyroby te zostały następnie zniszczone, na dowód czego strona postępowania przekazała do UOKiK protokół zniszczenia. Uwzględniając przekazany przez WIIH w Krakowie protokół zniszczenia przedmiotowych zabawek w ilości 51 sztuk, naleŜy stwierdzić, iŜ strona postępowania zniszczyła łącznie 91 sztuk wyrobów. W tym stanie rzeczy Prezes UOKiK uznał, iŜ przedmiotowe zabawki nie znajdują się w obrocie, a jej odbiorcy zostali listownie powiadomieni o istniejącym zagroŜeniu. W świetle art. 2 pkt 15 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. U. UE. L. 08.218.30), „wycofanie z obrotu” oznacza dowolny środek, którego celem jest zapobieŜenie udostępniania na rynku produktu w danym łańcuchu dostaw. W rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia środki podjęte przez stronę postępowania stanowią o wycofaniu wyrobu z obrotu. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe niezgodność wyrobu z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami została usunięta bądź wyrób został wycofany z obrotu. Przepis art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ postępowanie w sprawie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do uŜytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W związku z powyŜszym Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), w związku z art. 43b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 z późn. zm.) od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka