DNR-18/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730- 297(12)/14/KBO Warszawa, dnia 26 stycznia 2015 r. DECYZJA DNR-2/18/2015 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.) oraz art. 40j ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645, z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania Jacka Wronieckiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowa „Jawro” Wroniecki Jacek w Ostrzeszowie, od decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 14 listopada 2014 r., WNB.8361.72,92.2014, zobowiązującej ww. przedsiębiorcę do uiszczenia opłaty stanowiącej koszty przeprowadzonych badań okularów przeciwsłonecznych MLOOK, SML, 14024, ID: 22731, EAN: 9999999227318, kat. 3, i okularów przeciwsłonecznych MLOOK, SML, 14022, ID: 22726, EAN: 9999999227264, kat. 3, w łącznej wysokości 387 (trzysta osiemdziesiąt siedem) złotych, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 26 maja, 5 czerwca oraz 8 i 17 lipca 2014 r. przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie w salonie „Sunloox” w Szczecinie, naleŜącym do przedsiębiorcy Jacka Wronieckiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowa „Jawro” Wroniecki Jacek w Ostrzeszowie, stwierdzono w ofercie handlowej m. in.: - okulary przeciwsłoneczne MLOOK, SML, 14024, ID: 22731, EAN: 9999999227318, kat. 3, - okulary przeciwsłonecznych MLOOK, SML, 14022, ID: 22726, EAN: 9999999227264, kat. 3. Próbki ww. wyrobów przekazano do badań laboratoryjnych w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w Warszawie. 2 Badania laboratoryjne przeprowadzone w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy - Państwowym Instytucie Badawczym z siedzibą w Warszawie wykazały niezgodności przedmiotowych wyrobów z wymaganiami pkt 4.1.3.2.1 normy PN-EN 1836:2005+A1:2007 (PN-EN 1836+A1:2009) „Ochrona indywidualna oczu. Okulary i filtry chroniące przed olśnieniem słonecznym do zastosowań ogólnych i filtry do bezpośredniej obserwacji słońca”, z uwagi na niską wartość współczynnika przepuszczalności światła (mieszczącą się w kategorii filtra 4), co z uwagi na zadeklarowanie przez producenta kategorii 3 dla ww. wyrobów, moŜe stwarzać zagroŜenie dla zdrowia i Ŝycia osoby stosującej okulary oraz innych uŜytkowników dróg, poniewaŜ kategoria 4 filtra nie jest odpowiednia dla kierujących pojazdami i do uŜytku na drogach, bowiem przy takiej wartości współczynnika przepuszczania światła moŜe wystąpić utrudnienie w postrzeganiu zmysłami. PowyŜsze niezgodności stanowią o niespełnieniu przez przedmiotowe wyroby zasadniczych wymagań określonych w § 7 ust. 4 pkt 3 i § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz. U. z 2005 r. Nr 259, poz. 2173). O stwierdzonych niezgodnościach przedmiotowych wyrobów poinformowano Jacka Wronieckiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowa „Jawro” Wroniecki Jacek w Ostrzeszowie, zwanego dalej „stroną postępowania”. Strona postępowania po otrzymaniu ww. wyników podjęła działania naprawcze polegające na wycofaniu z obrotu przedmiotowych wyrobów z obrotu i oznaczeniu ich w sposób trwały kat. 4 oraz poprzez podanie w załączonej instrukcji, Ŝe nie nadają się one do kierowania pojazdami. W związku z wynikami badań laboratoryjnych, pismem z dnia 16 października 2014 r. (doręczonym stronie w dniu 20 października 2014 r.) Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zawiadomił stronę postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia i zobowiązana do uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych, na podstawie art. 40j ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645, z późn. zm., dalej: „SOZ”). Zgodnie z art. 40j ust. 1 SOZ, w przypadku stwierdzenia, Ŝe wyrób nie spełnia zasadniczych lub szczegółowych wymagań, opłaty związane z badaniami ponosi osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu lub oddała do uŜytku. Zgodnie natomiast art. 40j ust. 2 SOZ, opłaty, o których mowa w ust. 1 ww. przepisu organ wyspecjalizowany ustala na podstawie uzasadnionych kosztów badań, z uwzględnieniem rodzaju badanego wyrobu oraz stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań. 3 W związku z powyŜszym, na podstawie faktury Nr PR/2014/06/00013 z 25 czerwca 2014 r. na kwotę 387,01 złotych (trzysta osiemdziesiąt siedem złotych, 01/100) wystawionej przez Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą w Warszawie, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, decyzją z dnia 14 listopada 2014 r. (doręczoną stronie postępowania w dniu 17 listopada 2014 r.) WNB.8361.72,92.2014, zobowiązał stronę postępowania do uiszczenia opłaty stanowiącej koszty przeprowadzonych badań przedmiotowych wyrobów w kwocie 387 złotych (trzysta osiemdziesiąt siedem złotych), po zaokrągleniu na podstawie art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.). Pismem z dnia 24 listopada 2014 r. (wpłynęło do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w dniu 26 listopada 2014 r.) strona postępowania poinformowała Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, iŜ zleciła wykonania badań laboratoryjnych obu wyrobów, pochodzących z tej samej partii. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Pracowni Fizyki Widzenia i Optometrii Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zakwalifikowały badane wyroby do kategorii filtru 3, co oznacza, iŜ spełniają one wymagania dotyczące zastosowania na drogach i podczas kierowania pojazdami. Strona postępowania załączyła do powyŜszego pisma raport z przedmiotowych badań wraz z opinią. Strona postępowania ponadto podniosła wątpliwości dotyczące badań wyrobów, przeprowadzonych w Centralnym Instytucie Ochrony Pracy – Państwowym Instytucie Badawczym z siedzibą w Warszawie, z uwagi na to, iŜ badania zostały wykonane na róŜnych próbkach, co uniemoŜliwia bezpośrednie porównanie wyników badań, brak w sprawozdaniu zmierzonego widma transmisji oraz informacji dotyczącej samego wykonania pomiaru, np. rodzaju spektrofotometru, parametrów pomiaru, a takŜe brak informacji na temat dokładności wykonanych pomiarów. Przedmiotowe pismo, zakwalifikowane jako odwołanie od decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 14 listopada 2014 r., WNB.8361.72,92.2014, zostało przekazane do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 1 grudnia 2014 r. W związku z podniesionymi przez stronę postępowania wątpliwościami odnośnie badań Prezes UOKiK, zwrócił się do Centralnego Ośrodka Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badań z siedzibą w Warszawie, z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie wątpliwości podnoszonych przez stronę postępowania. Pismem z dnia 12 grudnia 2014 r. (wpłynęło do UOKiK w dniu 15 grudnia 2014 r.) strona postępowania poinformowała, iŜ nie podwaŜa zasadności wykonania przedmiotowych 4 badań oraz, iŜ uiściła opłatę za badania w wysokości 387 złotych, na dowód czego przesłała wraz z pismem potwierdzenie dokonania zapłaty. W odpowiedzi na pismo Prezesa UOKiK, Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą w Warszawie wyjaśnił m. in., iŜ badania przedmiotowych wyrobów wykonano za pomocą wzorowanego spektrofotometru CARY 5E, posiadającego świadectwo wzorcowania wydane przez Okręgowy Urząd Miar w Łodzi. Odnosząc się do zarzutu strony postępowania wskazał równieŜ, iŜ wartość niepewności pomiaru jest podawana w sprawozdaniach z badań jedynie na wyraźne Ŝyczenie klienta. W toku postępowania odwoławczego strona postępowania była informowana o tym, iŜ zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm., dalej: KPA) organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w kaŜdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umoŜliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona postępowania skorzystała z prawa do przeglądania akt w dniu 16 grudnia 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Na podstawie art. 138 § 1 KPA organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Stosownie do art. 127 § 1 KPA od decyzji wydanej w pierwszej instancji słuŜy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Zgodnie z art. 127 § 2 KPA właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyŜszego stopnia, chyba Ŝe ustawa przewiduje inny organ. Na podstawie art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r., poz. 148, z późn. zm., dalej: „IH”) organem wyŜszego stopnia nad Wojewódzkim Inspektorem Inspekcji Handlowej jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Bezsporne jest, iŜ w świetle przepisów SOZ podmiotem wprowadzającym do obrotu przedmiotowe wyroby była strona postępowania, co jest warunkiem ponoszenia przez danego przedsiębiorcę kosztów badań na podstawie art. 40j ust. 1 SOZ. Zgodnie z art. 5 pkt 2 SOZ przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. 5 Stosownie do art. 40j ust. 1 SOZ, w przypadku stwierdzenia, Ŝe wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, opłaty związane z badaniami ponosi osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu lub oddała go do uŜytku. W przypadku stwierdzenia, Ŝe wyrób spełnia zasadnicze wymagania, opłaty związane z badaniami ponosi Skarb Państwa (art. 40j ust. 4 SOZ). W związku z tym, osoba wprowadzająca wyrób do obrotu zawsze ponosi opłatę za badania laboratoryjne, jeśli zostanie stwierdzone, Ŝe wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań. Przeprowadzone w toku postępowania kontrolnego badania laboratoryjne wykazały, Ŝe przedmiotowe okulary nie spełniają wymagań określonych w § 7 ust. 4 pkt 3 i § 27 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej. W świetle zebranego w obu instancjach materiału dowodowego, w szczególności przy uwzględnieniu wyników badań laboratoryjnych przedmiotowych wyrobów, obowiązek poniesienia przez stronę postępowania kosztów badań laboratoryjnych jest bezsporny. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z dnia 14 listopada 2014 r. (doręczoną stronie postępowania w dniu 17 listopada 2014 r.) WNB.8361.72,92.2014, zasadnie więc nałoŜył na stronę postępowania obowiązek poniesienia kosztów badań. Na marginesie wypada zauwaŜyć, iŜ strona postępowania nie kwestionowała samego faktu konieczności przeprowadzenia badań laboratoryjnych, jak wskazała w piśmie z dnia 12 grudnia 2014 r. (które wpłynęło do UOKiK w dniu 15 grudnia 2014 r.) oraz niezwłocznie uiściła naleŜną opłatę. Ponadto, po doręczeniu sprawozdań z badań laboratoryjnych wycofała z obrotu przedmiotowe wyroby i oznaczyła je w sposób trwały ww. wyrobów kat. 4 oraz poprzez podanie w załączonej instrukcji, Ŝe nie nadają się one do kierowania pojazdami. Strona postępowania nie skorzystała teŜ z uprawnienia do zweryfikowania zgodności wyrobu poprzez przebadanie próbki kontrolnej w toku prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Zgodnie z art. 29 ust. 3 IH badanie próbki kontrolnej przeprowadza się na wniosek lub z urzędu. Z racji tego, Ŝe strona postępowania będąca jednocześnie kontrolowaną, z powyŜszego uprawnienia nie skorzystała, Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zwolnił próbki kontrolne przedmiotowych wyrobów. O ile bowiem badanie próbki kontrolnej mogłoby mieć rozstrzygające znaczenie dla przedmiotowej sprawy, to przedłoŜone przez stronę w wraz z odwołaniem od decyzji WIIH w Szczecinie badania wyrobów pochodzących z innej partii, przeprowadzone w Pracowni Fizyki Widzenia i Optometrii Wydziału Fizyki Uniwersytetu im. Adama 6 Mickiewicza w Poznaniu nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania badań laboratoryjnych. Z przedstawionych badań nie wynika m. in. sposób pobrania do badań wyrobów, a samo ww. laboratorium nie posiada akredytacji Polskiego Centrum Akredytacji. Wątpliwości strony postępowania podniesione w odwołaniu dotyczące samej procedury technicznej badania, zostały wyjaśnione w piśmie Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w Warszawie z dnia 22 grudnia 2014 r. PowyŜsze wyjaśnienia naleŜy uznać za wystarczające i wyczerpujące uzupełnienie badań laboratoryjnych przeprowadzonych w CIOP – PIB. Jak wyjaśniono, badania przedmiotowych wyrobów wykonano za pomocą wzorowanego spektrofotometru CARY 5E, posiadającego świadectwo wzorcowania wydane przez Okręgowy Urząd Miar, natomiast wartość niepewności pomiaru jest podawana w sprawozdaniach z badań jedynie na wyraźne Ŝyczenie klienta. W ocenie Prezesa UOKiK sposób przeprowadzenia badań w świetle obowiązujących przepisów prawa nie pozostawia wątpliwości co do ich rzetelności i prawidłowości. Akredytowane laboratorium, jakim jest CIOP-PIB to w ocenie Prezesa UOKiK jednostka zapewniającą rzetelność i obiektywizm przeprowadzanych badań, posiadająca wykwalifikowaną kadrę, odpowiednie wyposaŜenie oraz doświadczenie. Brak zatem podstaw do podwaŜenia i weryfikacji przez organ I instancji ustalonych przez tę jednostkę kosztów badania. W opinii Prezesa UOKiK niezgodność wyrobów z zasadniczymi wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej jest bezsporna. Odpowiedzialność finansowa osoby, która wprowadziła wyrób do obrotu, za negatywne wyniki badań wyrobów wprowadzonych do obrotu wynikająca zmusza organy do wydania decyzji w sprawie obciąŜenia tymi kosztami ww. osobę. Koszty badań ustalono na podstawie faktury przedstawionej przez akredytowane laboratorium. Opłatę wyliczono w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości. Zgodnie z dyspozycją art. 40j ust. 2 SOZ, określając wysokość opłaty za badanie organ powinien wziąć pod uwagę rodzaj badanego wyrobu, stopień skomplikowania oraz zakres badań. Wskazane przesłanki uwzględnione zostają równieŜ przez jednostkę badawczą wykonującą zlecone przez organ badanie i znajdują odzwierciedlenie w wysokości opłat, zawartych w kosztorysie bądź ujętych na fakturze VAT. W przedmiotowej sprawie była to faktura Nr PR/2014/06/00013 z 25 czerwca 2014 r. Prezes UOKiK analizując całokształt okoliczności faktycznych i prawnych składających się na postępowania w sprawie ustalenia i uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań okularów przeciwsłonecznych MLOOK, 7 SML, 14024, ID: 22731, EAN: 9999999227318, kat. 3, i okularów przeciwsłonecznych MLOOK, SML, 14022, ID: 22726, EAN: 9999999227264, kat. 3, uznał, iŜ decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 14 listopada 2014 r., WNB.8361.72,92.2014, jest zasadna i właściwa. W świetle powyŜszego, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w oparciu o wyniki badań laboratoryjnych przedmiotowych wyrobów, podziela stanowisko organu I instancji, który słusznie obciąŜył strony postępowania kosztami przeprowadzonych badań. W związku z tym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji decyzji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na niniejsza decyzję, zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarŜącemu niniejszej decyzji. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Dyrektora Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymują: Jacek Wroniecki F. H. „JAWRO” Ul. Grunwaldzka 21 63-500 Ostrzeszów Do wiadomości : 1.Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (WNB.8361.72.2014.Rc, WNB.8361.92.2014.Rc) 2.a/a