DNR-35/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-223(15)/13/KZ Warszawa, 14 lutego 2014 r. Decyzja DNR-2/35/2014 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez Spółdzielnię Inwalidów ,,INPOL’’ z siedzibą w Poznaniu, zabawki parostatek, kod kreskowy 5904736000912, niezgodnej z wymaganiami określonymi w § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 ze zm.) oraz pkt 1.4.1, 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do tego rozporządzenia, w związku z wycofaniem wyrobów z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 16 lipca 2013 r. - 30 lipca 2013 r. w hurtowni z artykułami przemysłowymi w Mielnie, naleŜącej do STARLET D. S. Kimaszewscy Sp. jawna z siedzibą w Kołobrzegu, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie, Delegatura w Koszalinie, stwierdzili w ofercie handlowej przedmiotową zabawkę. Zabawka parostatek, kod kreskowy 5904736000912, została zakupiona przez kontrolowanego od Spółdzielni Inwalidów ,,INPOL’’ z siedzibą w Poznaniu w ilości 192 sztuk na podstawie faktury VAT nr 141/2013 z dnia 1 lipca 2013 r. Parostatek, kod kreskowy 5904736000912 – to zabawka przeznaczona do ciągnięcia o długości ok. 330 mm. Korpus parostatku osadzony jest na dwóch kółkach o średnicy ok. 94 mm, połączonych metalową osią o średnicy ok. 4 mm. Zabawka wykonana jest z niezbyt sztywnego tworzywa sztucznego. Z przodu wyrobu do plastikowego uchwytu przywiązana jest linka na końcu której znajduje się uchwyt. Opakowanie zabawki stanowi folia termokurczliwa. Na naklejce umieszczonej na opakowaniu znajdują się następujące informacje: ,,Parostatek, Atest PZH Hś 9971/99, kod kreskowy 5904736000912, Spółdzielnia Inwalidów Inpol, 60-541 Poznań, ul. Dąbrowskiego 472. Zgodność z wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18.09.2001 r. 2 w sprawie szczegółowych warunków dotyczących bezpieczeństwa zabawek. Uwaga: zabawka zawiera małe elementy. Znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3)’’. Na zabawce został wytłoczony znak CE. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 267/2013) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia następujących wymagań normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne”: - pkt 5.1b normy, z uwagi na występujące w zabawce małe elementy (koło ratunkowe i bolce umieszczone na pokładzie), które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części, co stwarza ryzyko uduszenia w przypadku połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych, - pkt 5.4 b normy, z uwagi na przekroczoną dopuszczalną długość linki przy zabawce (875 mm), mogącą utworzyć samozaciskającą się pętlę wokół szyi, stwarzającą ryzyko uduszenia. Badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie, Delegatura w Koszalinie, wykazały równieŜ obecność małych elementów, zbyt długą linkę przy zabawce oraz niezasadne umieszczenie ostrzeŜenia ,,0-3’’, które jest sprzeczne z przewidywanym uŜytkowaniem zabawki, określonym na podstawie jej funkcji, rozmiarów i charakterystyki. Inspektorzy uznali, iŜ zabawka ta poprzez kolorowe podstawowe barwy oraz wydawane dźwięki przyciąga uwagę małego dziecka i daje moŜliwość rozwijania sprawności palców poprzez manipulowanie paluszkami. W związku z powyŜszym, jest to zabawka przeznaczona dla dzieci do 3 lat. Zgodnie z tablicą 16 ,,Zabawki do pociągania i popychania oraz zabawki wspomagające naukę chodzenia (kategoria Q)’’ ujętą w raporcie CEN mającym status Raportu PKN nr PKN-CEN/CR 14379 styczeń 2007, tej kategorii zabawek nie przewiduje się dla dzieci w wieku 3 lat i starszych. Akta z przeprowadzonej kontroli przekazano do UOKiK celem wszczęcia postępowania administracyjnego. Pismem z dnia 3 października 2013 r. Prezes UOKiK powiadomił Spółdzielnię Inwalidów ,,INPOL’’ z siedzibą w Poznaniu o wszczęciu postępowania w sprawie wprowadzonej do obrotu przez Spółdzielnię Inwalidów ,,INPOL’’ z siedzibą w Poznaniu, zabawki parostatek, kod kreskowy 5904736000912, niezgodnej z wymaganiami określonymi w § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 ze zm.), zwanego dalej 3 ,,rozporządzeniem’’ oraz pkt 1.4.1, 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia. Ponadto Prezes UOKiK zwrócił się do strony o nadesłanie pełnej listy odbiorców przedmiotowych zabawek, ze wskazaniem ilości wyrobów dostarczonych kaŜdemu z nich. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 14 października 2013 r. strona poinformowała Prezesa UOKiK, iŜ w 2013 r. wyprodukowała 1062 sztuki przedmiotowej zabawki. SprzedaŜ wyrobu odbywała się tylko w miesiącach letnich, lipiec i sierpień, w rejonach nadmorskich. Strona zwróciła się z prośbą do Prezesa UOKiK o nadesłanie wyników badań organoleptycznych oraz laboratoryjnych przedmiotowej zabawki i wskazała dystrybutorów, którym sprzedano wyrób w 2012 r. i 2013 r. Jednocześnie oświadczyła, iŜ na stanie magazynowym obecnie znajduje się 1010 sztuk tej zabawki oraz elementy do jej montaŜu w ilości 1067 sztuk. Pismem z dnia 21 października 2013 r. Prezes UOKiK przekazał stronie sprawozdanie z badań organoleptycznych, przeprowadzonych przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie oraz sprawozdanie z badań laboratoryjnych, wykonanych w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prezes UOKiK postanowieniem z dnia 31 października 2013 r., wydanym na podstawie art. 41b ust. 1 w związku z art. 38 ust. 3 pkt 1 i art. 43 b ustawy o systemie oceny zgodności, wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobów albo wycofanie ich z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami i wyjaśnił, jakie naleŜy przedstawić dowody na powyŜszą okoliczność. Pismem z dnia 25 listopada 2013 r. strona poinformowała Prezesa UOKiK, iŜ w dniu 15 listopada 2013 r. w gazecie Nasz Dziennik ukazało się ogłoszenie powiadamiające konsumentów o stwierdzonych w zabawce niezgodnościach. Jednocześnie strona oświadczyła, iŜ wycofała ze sprzedaŜy wszystkie wyroby i przedstawiła zestawienie sprzedaŜy wyrobu za rok 2012 i 2013. Ponadto stwierdziła, iŜ odebrała wyroby od dystrybutorów w ilości 459 sztuk i oświadczyła, iŜ na stanie magazynowym łącznie ze zwrotami znajdują się 1132 sztuki przedmiotowej zabawki. Do pisma dołączona została faktura korygująca i wycinek ogłoszenia z gazety. W dniu 23 grudnia 2013 r. do UOKiK zostały przekazane faktury korygujące, poświadczające zwrot przedmiotowych zabawek od 4 dystrybutorów. Pismem z dnia 7 stycznia 2014 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, iŜ wyroby znajdujące się na stanie magazynowym nie mogą być przedmiotem obrotu, chyba Ŝe stwierdzone niezgodności zostaną usunięte. Ponadto zawiadomił stronę o przysługującym jej 4 prawie do zapoznania się z aktami i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami jest osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu. Spółdzielnia Inwalidów ,,INPOL’’ z siedzibą w Poznaniu jest producentem zabawki parostatek, kod kreskowy 5904736000912. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności, producentem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której wyrób ten zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 267/2013) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia wymagań pkt 5.1b oraz pkt 5.4 b normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne”: Przeprowadzone przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie, Delegatura w Koszalinie, badania organoleptyczne wykazały równieŜ obecność małych elementów, zbyt długą linkę przy zabawce oraz niezasadne umieszczenie ostrzeŜenia ,,0-3’’. W opinii Prezesa UOKiK zebrany materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w § 8 ust. 7 rozporządzenia oraz pkt 1.4.1, 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia. Zgodnie z § 8 ust. 7 rozporządzenia, na zabawkach nie mogą być umieszczone ostrzeŜenia, o których mowa w pkt 2.1-11 załącznika nr 3 do rozporządzenia, jeŜeli są one sprzeczne z przewidywanym uŜytkowaniem zabawki, określonym na podstawie ich funkcji, rozmiarów i charakterystyki. 5 Pkt. 2.1 załącznika nr 3 do rozporządzenia stanowi, iŜ zabawki, które mogą być niebezpieczne dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, są opatrzone ostrzeŜeniem, takim jak ,,Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy’’ lub ,,Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat’’ lub ostrzeŜeniem w formie symbolu graficznego. Wskazane przepisy załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do ww. rozporządzenia stanowią: • pkt 1.4.1., zabawki i ich części muszą być tak zaprojektowane i wyprodukowane, aby nie mogły stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika wskutek owinięcia się wokół szyi lub poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku zewnętrznego zatkania dróg oddechowych przez usta i nos, • pkt 1.4.2, zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych, • pkt 1.4.3, zabawki i ich części przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego mającego na celu doprowadzenie do wycofania wyrobów z obrotu lub usunięcia niezgodności oraz powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami. W toku postępowania administracyjnego strona przedstawiła listę 4 odbiorców przedmiotowej zabawki, od których odebrała wyroby w ilości 459 sztuk i wystawiła faktury korygujące. Ponadto powiadomiła konsumentów o stwierdzonych w przedmiotowej zabawce niezgodnościach, na dowód czego nadesłała wycinek ogłoszenia z gazety. Zgromadzone w toku postępowania dowody, w ocenie Prezesa UOKiK, są wystarczające do uznania, iŜ wyrób nie jest obecnie udostępniany na rynku. W świetle art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.) przez wycofanie z obrotu naleŜy rozumieć równieŜ to, Ŝe kwestionowany wyrób nie będzie udostępniany na rynku. 6 Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe niezgodność wyrobu z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami została usunięta bądź wyrób został wycofany z obrotu. Przepis art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ postępowania w zakresie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do uŜytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W związku z powyŜszym Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Po u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), w związku z art. 43 b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka