DNR-47/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-162(28)/12/EG/BB Warszawa, dnia 25 marca 2013 r. DECYZJA DNR-2/47/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 40j ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania JAPI TOYS Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 30 stycznia 2013 r., nakładającej na ww. przedsiębiorcę obowiązek uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania laboratoryjne próbki podstawowej i próbki kontrolnej zabawki kubeczki edukacyjne, NO. 0312A, kod EAN 1263195805990, w łącznej kwocie 538,00 zł (pięćset trzydzieści osiem złotych), utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w JAPI TOYS Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi, stwierdzili w ofercie handlowej zabawkę kubeczki edukacyjne, NO. 0312A, kod EAN 1263195805990 , zakupioną na podstawie faktury Invoice No.: XBPL007100824D227 z dnia 24 sierpnia 2010 r. oraz na podstawie faktury Invoice No.: XBPL007110303D264 z dnia 2 marca 2011 r. od HANG WING PLASTIC INDUSTRY CO., LIMITED, PU MEI INDUSTRIAL DISTRICT, CHENGHAI, GUANGDONG, CHINA. Przedmiotowa zabawka to zestaw składający się z 10 kubeczków o zmniejszającej się średnicy słuŜących do piętrzenia oraz z półkolistego zakończenia w kształcie głowy misia. Naczynka mają nadrukowane cyferki (0-10) i obrazki zwierząt. 2 Zabawkę zapakowano w tekturowe pudełko z wyciętym okienkiem. W środku umieszczono zamykaną plastikową foremkę kształtem dopasowaną do zabawki. Na opakowaniu zabawki umieszczono następujące informacje: kubeczki edukacyjne; kod kreskowy 1263195805990; importer: JAPI TOYS Sp. z o.o., ul. Przestrzenna 80E, 93-424 Łódź, tel. (042) 250-64-27, szor@japitoys.pl ; oznakowanie CE; znak ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3); Wyprodukowano w Chinach; ostrzeŜenia: Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat. UWAGA! MoŜe zawierać małe elementy. UWAGA! Opakowanie nie słuŜy do zabawy. Do uŜytku wyłącznie pod bezpośrednim nadzorem osoby dorosłej. Opakowanie naleŜy zachować w celach informacyjnych, jak równieŜ do ewentualnej reklamacji. Mając na uwadze funkcje i cechy charakterystyczne zabawki (prosta zabawka do piętrzenia, niewymagająca szczególnych umiejętności do posługiwania się nią), wskazujące na jej przeznaczenie dla dzieci poniŜej 3 lat oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 „Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne”) inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi, poddali zabawkę badaniom na zgodność z wymaganiami dla zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 75/2012) wykazały, Ŝe zabawka kubeczki edukacyjne, NO. 0312A, kod EAN 1263195805990 nie spełnia wymagań określonych w punktach normy PN-EN 71-1:2011 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” : • pkt 5.1b ww. normy, z uwagi na pojawienie się w wyniku próby wytrzymałości udarnościowej małego elementu (odłamało się ucho misia), całkowicie mieszczącego się w cylindrze do badania małych części, który moŜe być połknięty lub wprowadzony do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka i moŜe stanowić ryzyko uduszenia albo udławienia; • pkt 5.12 ww. normy, z uwagi na brak drugiego otworku w spodzie naczynka oznaczonego cyferką 5 oraz brak dwóch otworków w spodzie naczynka oznaczonego cyferką 6, co moŜe stwarzać ryzyko uduszenia. Koszt przedmiotowego badania zawarty w „koszcie przeprowadzonych badań laboratoryjnych nr 32/2012”, określony został na kwotę 169,37 zł, tj.: 169,00 zł. 3 Mając na uwadze wyniki przeprowadzonych badań laboratoryjnych zabawki kubeczki edukacyjne, NO. 0312A, kod EAN 1263195805990 , kontrolowany skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i zwrócił się do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z wnioskiem o przebadanie próbki kontrolnej przedmiotowej zabawki. Badania laboratoryjne próbki kontrolnej przeprowadzone w Laboratorium Mechanicznym Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie (sprawozdanie z badań nr BR-085/L-153/2012) potwierdziły, iŜ zabawka kubeczki edukacyjne, NO. 0312A, kod EAN 1263195805990 nie spełnia wymagań określonych w pkt 5.1b ww. normy, z uwagi na pojawienie się wyniku badania małego elementu, mieszczącego się w cylindrze do badania małych części oraz nie spełnia wymagań określonych w pkt 5.12 ww. normy z uwagi na brak co najmniej drugiego otworu w dnie kubeczków, co stwarza ryzyko uduszenia w przypadku nałoŜenia na nos i usta dziecka. Koszt badania określony został w fakturze Nr 1027/BR/2012/FVW z dn. 21.05.2012 r. na kwotę 369,00 zł. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełnia szczegółowych wymagań określonych w pkt 1.4.1., 1.4.2. oraz 1.4.3. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454), zwanego dalej „rozporządzeniem”, z uwagi na brak co najmniej drugiego otworu w dnie kubeczków, co moŜe stwarzać ryzyko uduszenia poprzez odcięcie dopływu powietrza w wyniku zewnętrznego zatkania dróg oddechowych przez usta i nos oraz z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małych elementów, które mogą zostać połknięte lub wprowadzone do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka i mogą stanowić ryzyko uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania, zaklinowania w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Pismem z dnia 3 stycznia 2013 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zawiadomił JAPI TOYS Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości opłaty związanej z badaniami laboratoryjnymi próbki podstawowej i próbki kontrolnej wyrobu - kubeczki edukacyjne, NO. 0312A, kod EAN 1263195805990 oraz zobowiązania wprowadzającego wyrób do obrotu – JAPI TOYS Sp. z o.o. do poniesienia tej opłaty. Decyzją z dnia 30 stycznia 2013 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, działając na podstawie art. 40j ust. 1 i 2 ustawy o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, nałoŜył na JAPI TOYS 4 Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi obowiązek poniesienia opłat stanowiących koszt przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbki podstawowej (169,00 zł) i próbki kontrolnej (369,00 zł) zabawki kubeczki edukacyjne, NO. 0312A, kod EAN 1263195805990 w łącznej kwocie 538,00 zł. W uzasadnieniu organ wskazał m.in. na negatywne wyniki badań laboratoryjnych próbki podstawowej, potwierdzone negatywnymi wynikami badań próbki kontrolnej. W dniu 14 lutego 2013 r. strona wniosła odwołanie od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi z dnia 30 stycznia 2013 r. kwestionując wysokość kosztów badania próbki kontrolnej przedmiotowej zabawki, róŜniący się znacząco od wysokości kosztów badania próbki podstawowej, co w opinii skarŜącej stanowi „praktykę, która ma na celu zniechęcenie przedsiębiorcy do dokonywania ewentualnych kontrekspertyz kwestionowanych wyrobów w przyszłości” . Według strony, koszty przeprowadzonych badań winny być takie same, z uwagi na ten sam przedmiot badania, jak i ten sam zakres wykonanych badań. Strona zwróciła się ponadto o przedstawienie rachunków/faktur z obu jednostek badawczych. Pismem z dnia 27 lutego 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił JAPI TOYS Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi, Ŝe zgodnie z art. 10 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w kaŜdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umoŜliwić stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Z przedmiotowych uprawnień strona nie skorzystała. W dniu 7 marca 2013 r. uwzględniając prośbę skarŜącej zawartą w odwołaniu, jak równieŜ realizując uprawnienia strony, wynikające z art. 10 k.p.a., Prezes UOKiK przekazał stronie kopie dokumentów dotyczących kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych ww. zabawki, w postaci: „kosztu przeprowadzonych badań laboratoryjnych nr 32/2012” sporządzonego przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz faktury VAT nr 1027/BR/2012/FVW z dnia 21.05.2012 r. wystawionej przez Laboratorium Mechanicznym Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie. 5 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przy uwzględnieniu negatywnych wyników badań laboratoryjnych zarówno próbki podstawowej, jak i próbki kontrolnej zabawki kubeczki edukacyjne, NO. 0312A, kod EAN 1263195805990 , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podziela stanowisko Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej i uznaje nałoŜony na JAPI TOYS Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi (dalej: strona, skarŜąca) obowiązek uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania za zasadny. Stosownie do art. 40j ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, w przypadku stwierdzenia, Ŝe wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, opłaty związane z badaniami ponosi osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu lub oddała go do uŜytku. W przypadku stwierdzenia, Ŝe wyrób spełnia zasadnicze wymagania, opłaty związane z badaniami ponosi Skarb Państwa (art. 40j ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności). Z powyŜszego wynika, Ŝe osoba wprowadzająca wyrób do obrotu zawsze ponosi opłatę za badania laboratoryjne, jeśli zostanie stwierdzone, Ŝe wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań. Bezsporne jest, iŜ w świetle przepisów ustawy o systemie oceny zgodności oraz przedłoŜonych przez stronę dowodów zakupu od chińskiego producenta, podmiotem wprowadzającym do obrotu przedmiotową zabawkę jest JAPI TOYS Sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi jako importer. Przeprowadzone w toku postępowania kontrolnego dwukrotne badania laboratoryjne wykazały, Ŝe przedmiotowa zabawka nie spełnia wymagań określonych w pkt 1.4.1., 1.4.2. oraz 1.4.3. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Fakt niespełniania przez ww. wyrób zasadniczych wymagań potwierdzony dowodami z dokumentów, tj. sprawozdaniem z badań Nr 75/2012 z dn. 22.03.2012 r. sporządzonym przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz sprawozdaniem z badań NR BR-085/L-153/2012 z dn. 16.05.2012 r. sporządzonym przez Laboratorium Mechaniczne Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie jest zatem bezsprzeczny, co z kolei implikuje konieczność obciąŜenia kosztami przeprowadzonych badań laboratoryjnych podmiotu, który wprowadził wyrób do obrotu. 6 Zgodnie z dyspozycją art. 40j ust. 2 ustawy o systemie oceny zgodności, określając wysokość opłaty za badanie organ powinien wziąć pod uwagę rodzaj badanego wyrobu, stopień skomplikowania oraz zakres badań. Wskazane przesłanki uwzględnione zostają równieŜ przez jednostkę badawczą wykonującą zlecone przez organ badanie i znajdują odzwierciedlenie w wysokości opłat, zawartych w kosztorysie bądź ujętych na fakturze VAT, co miało miejsce w niniejszej sprawie (koszt przeprowadzonych badań laboratoryjnych nr 32/2012, faktura VAT nr 1027/BR/2012/FVW z dnia 21.05.2012 r.). W przypadku badań wykonywanych przez akredytowane laboratoria, a więc jednostki zapewniające rzetelność i obiektywizm przeprowadzanych badań, posiadające wykwalifikowaną kadrę, odpowiednie wyposaŜenie oraz doświadczenie, brak jest podstaw do podwaŜenia i weryfikacji ustalonych przez te jednostki kosztów badań, niezaleŜnie od ich wysokości, jak równieŜ do ingerencji w przedstawione przez laboratoria oferty cenowe. Badania próbek podstawowych zabawek, zlecane przez Inspekcję Handlową, wykonywane są w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, natomiast badania próbek kontrolnych przeprowadzane są przez te akredytowane laboratoria, które przedstawią najkorzystniejszą ofertę cenową. W niniejszej sprawie, decyzja Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej o wyborze Laboratorium Mechanicznego Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie jako jednostki przeprowadzającej badanie próbki kontrolnej, poprzedzona została procedurą zapytań ofertowych skierowanych do dwóch akredytowanych laboratoriów. W efekcie tej procedury, umowę na przeprowadzenie badań laboratoryjnych zawarto z jednostką badawczą oferującą najniŜszą cenę za zlecone badanie. Podkreślić naleŜy, Ŝe ceny w laboratoriach mogą być róŜne ze względu np: na róŜne koszty pracy pracowników laboratoriów, koszty pracy urządzeń laboratoryjnych i czas wykonywanych badań, a o konkurencyjności oferty, tak jak i w innych dziedzinach Ŝycia, decyduje przede wszystkim jej cena. Tak więc, wysokość opłat za badania, ujęta w kosztorysie bądź fakturze stanowi rzeczywisty koszt przeprowadzonych badań poniesiony przez laboratorium i nie wynika, jak twierdzi strona, z „praktyki mającej na celu zniechęcenie przedsiębiorcy do wykonywania ewentualnych kontrekspertyz kwestionowanych wyrobów w przyszłości”. Zarzuty strony pozostają, więc bez wpływu na wynikający z art. 40j ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, obowiązek poniesienia opłat związanych z badaniami przez 7 osobę, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi wymaganiami. W związku z tym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji decyzji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarŜącemu niniejszej decyzji. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes