DNR-74/2010

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-167(17)/09/KZ Warszawa, 16 marca 2010 r. DECYZJA DNR-2/74/2010 Na podstawie art. 41c ust. 3 pkt 1 i 4 oraz art. 41c ust. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176, przez importera „Brimarex” Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1) przedsiębiorcy temu nakazuje: a) wycofanie z obrotu zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.); b) powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami, w formie ogłoszenia w ramce o wielkości 7/7 cm o treści: ,, Brimarex Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu, ul. Ptasia 28 A, informuje, iż zabawka – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176, nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, z uwagi na obecność małych elementów, co stwarza ryzyko uduszenia lub udławienia dziecka’’. Powyższe ogłoszenie powinno zostać zamieszczone w trzech dziennikach (gazetach) o zasięgu ogólnopolskim w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji; 2) nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. 2 UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy Bogdana Jończyka, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą ,,B i M TOYS’’ w Olsztynie, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Olsztynie, stwierdzili w ofercie handlowej zabawkę - maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176. Zabawka zakupiona została przez „Brimarex” Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu od HAYSILE INTʼL HOLDINGS LTD. B5, 13/F., HANKOW CENTRE, 4A ASHLEY ROAD, TSIM SHA TSUI, KOWLOON, HONG KONG. Zabawka - maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176 to koparka wykonana z kolorowego, twardego tworzywa sztucznego, oklejona kolorowymi naklejkami. Zabawka posiada cztery koła o średnicach 25,6 mm i 45,5 mm, które zostały osadzone na metalowych osiach. Na kabinie pojazdu znajduje się przycisk, który służy do podnoszenia ,,łopaty’’ koparki, na której przyklejono oczy. Na opakowaniu zabawki znajdują się następujące napisy: znak CE, NO.3355C-1, rysunki przedstawiające sposób użytkowania zabawki. Ponadto na opakowaniu zabawki naklejona jest etykieta zawierająca: nazwę wyrobu - maszyna budowlana, znak CE, kod kreskowy 5907791545176, numer art. 3355C-1. Umieszczono również informacje o tym, że wyrób wyprodukowano w Chinach, nazwę i adres importera – ,,Brimarex’’ Sp. z o. o., ul. Ptasia 28 A, 60-319 Poznań, a także napisy: ,,Zabawka rekomendowana dla dzieci w wieku powyżej 2 lat. Prosimy zachować etykietę z uwagi na ważne informacje. Zabawka zgodna z wymogami normy EN-71’’. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Lublinie (sprawozdanie z badań nr 250/2009) wykazały, że ww. zabawka nie spełnia wymagań pkt 5.1 normy PN-EN 71-1:2008 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , z uwagi na pojawienie się w wyniku oględzin oraz badania małych elementów, które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części. Pismem z dnia 27 października 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów powiadomił importera „Brimarex” Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu (zwanego dalej także „stroną”) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu przez ww. importera zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek, zwanego dalej ,,rozporządzeniem’’, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małych elementów, które 3 mieszczącą się całkowicie w cylindrze do badania małych części, co stwarza ryzyko uduszenia lub udławienia dziecka. Jednocześnie w dniu 27 października 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał postanowienie, w którym wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności lub wycofanie wyrobu z obrotu. Strona została poinformowana, jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych przez nią działań. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz postanowienie zostały stronie prawidłowo doręczone. Pismem z dnia 3 listopada 2009 r. strona poinformowała, iż podjęła decyzje o zmianie etykiety informacyjnej, umieszczonej na opakowaniu przedmiotowej zabawki. Strona oświadczyła, iż dokonała zmiany wieku przeznaczenia zabawki (nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniżej 3 lat) i określenia potencjalnego zagrożenia (niebezpieczeństwo zadławienia drobnymi elementami). Pismem z dnia 30 listopada 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, iż działania polegające na zmianie wieku przeznaczenia zabawki oraz określeniu potencjalnego zagrożenia na nowej etykiecie informacyjnej, w jego opinii, nie mogą stanowić o tym, iż niezgodność w przypadku kwestionowanej zabawki została usunięta. Ponadto Prezes UOKiK wyjaśnił, iż mając na uwadze funkcje i cechy charakterystyczne zabawki (zabawka na kołach, łatwa do poruszania i toczenia) oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne’’ tablica 16, kategoria O), należy uznać, iż zabawka ta przeznaczona jest dla dzieci poniżej 3 lat, sugeruje to również umieszczona na opakowaniu zabawki fotografia dziecka w wieku poniżej 3 lat. Ponadto Prezes UOKiK wskazał, iż z oględzin przeprowadzonych przez inspektorów WIIH w Olsztynie (Protokół oględzin nr 1 z dnia 4 sierpnia 2009 r.) wynika, że na opakowaniu wyrobu umieszczono m.in. napis: ,,Zabawka rekomendowana dla dzieci w wieku powyżej 2 lat’’ . W związku z powyższym, Prezes UOKiK wezwał stronę do przedstawienia dowodów potwierdzających wycofanie wyrobu z obrotu oraz wyjaśnił, jakie należy na tę okoliczność przedstawić dowody. Jednocześnie powiadomił stronę o zamiarze wydania decyzji nakazującej wycofanie przedmiotowego wyrobu z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. Prezes UOKiK poinformował stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. 4 Pismem z dnia 10 grudnia 2009 r. strona poinformowała Prezesa UOKiK, iż podjęła decyzje o wycofaniu z obrotu zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176. W załączeniu strona nadesłała listę dystrybutorów zabawki oraz pisma skierowane do nich z prośbą o zwrot zabawki do strony lub przesłanie oświadczeń o braku wyrobu na stanie magazynowym. Pismem z dnia 22 grudnia 2009 r. strona nadesłała kopie pism skierowanych do dystrybutorów zabawki wraz ze złożonymi przez nich oświadczeniami o braku ww. wyrobu na stanie magazynowym. Pismem z dnia 14 stycznia 2010 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, iż oczekuje na przedstawienie dowodów wycofania zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176, w terminie do dnia 10 lutego 2010 r. W przypadku nieprzedstawienia dowodów, organ prowadzący postępowanie wyda, na podstawie art. 41c ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze zm.), decyzję nakazującą stronie postępowania wycofanie wyrobu z obrotu oraz powiadomienie w określonym terminie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami. Ponadto Prezes UOKiK wskazał, iż przedsiębiorca Brimarex Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu jest profesjonalistą i był już wielokrotnie stroną postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK i zna jego procedurę. Ponadto Prezes UOKiK wyjaśnił, iż w ocenie organu, długotrwały okres zbierania dowodów prowadzi do wyprzedaży zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Prezes UOKiK poinformował stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Pismami z dnia 20 stycznia 2010 r. strona nadesłała kolejne oświadczenia dystrybutorów o nieposiadaniu zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176 na stanie magazynowym. Ponadto strona oświadczyła, iż już w dniu 8 grudnia 2009 r. wysłała do wszystkich dystrybutorów wyrobu pisma z prośbą o wycofanie zabawki i jej zwrot do „Brimarex” Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu i wskazała, że pisma te zostały przesłane do UOKiK. Jednocześnie strona poinformowała Prezesa UOKiK, iż od chwili uzyskania informacji o wszczęciu postępowania z jej magazynów nie została wydana żadna zabawka. Strona oświadczyła, iż nie ma wpływu na postępowanie dystrybutorów, a o wszelkich odpowiedziach uzyskanych od nich informuje Prezesa UOKiK niezwłocznie. Strona stwierdziła, iż wszelkie działania w jej ocenie podejmowała niezwłocznie oraz dobrowolnie i nie zgodziła się ze stanowiskiem Prezesa UOKiK, iż proces zbierania dowodów jest zbyt długotrwały i prowadzi do wyprzedaży zabawki. 5 Pismem z dnia 26 stycznia 2010 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, iż nadesłane w dniu 23 grudnia 2009 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dowody, nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem. Na przekazanych dowodach, umieszczono jedynie pieczątkę o treści: ,,zgodne z oryginałem’’, bez podpisu osoby poświadczającej za zgodność. W związku z powyższym, Prezes UOKiK zwrócił się do strony z prośbą o przysłanie ww. dowodów, poświadczonych za zgodność z oryginałem. Jednocześnie poinformował stronę o tym, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.), podmiot gospodarczy przed wydaniem decyzji w terminie nie krótszym niż 10 dni ma możliwość przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Pismem z dnia 1 lutego 2010 r. strona nadesłała oświadczenia odbiorców o nieposiadaniu zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176. W piśmie z dnia 5 lutego 2010 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, iż w przesłanym dotychczas materiale dowodowym nadal brakuje nadesłanych w dniu 23 grudnia 2009 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dowodów, które nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem. Na przekazanych oświadczeniach dystrybutorów, umieszczono jedynie pieczątkę o treści: ,,zgodne z oryginałem’’, bez podpisu osoby poświadczającej za zgodność. Były to oświadczenia uzyskane od odbiorców wyrobu wymienionych na przekazanej przez stronę liście w pozycji: 1, 3, 4, 11, 14, 16, 19, 22, 27, 38, 39, 42, 44, 45, 47, 48, 50, 53. W związku z powyższym, Prezes UOKiK zwrócił się z prośbą o ponowne przysłanie ww. dowodów, poświadczonych za zgodność z oryginałem. Jednocześnie wyjaśnił, iż przekazane pismem z dnia 1 lutego 2010 r. dowody, które były poświadczone za zgodność z oryginałem, zostały nadesłane już przy piśmie z dnia 20 stycznia 2010 r. i nie zawierały braków formalnych. Ponadto Prezes UOKiK przypomniał, iż termin na przedstawienie pozostałych dowodów wycofania zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176, upływa w dniu 10 lutego 2010 r. Pismem z dnia 8 lutego 2010 r. strona nadesłała ponownie poświadczone za zgodność z oryginałem oświadczenia odbiorców o nieposiadaniu zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176, które strona nadesłała do UOKiK w dniu 23 grudnia 2009 r. bez poświadczenia za zgodność oraz przekazała oświadczenie o nieposiadaniu wyrobu na stanie magazynowym, uzyskane z hurtowni ,,ROYA’’ w Płońsku. 6 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca „Brimarex” Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu jest importerem zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, importerem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iż wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Lublinie (sprawozdanie z badań nr 250/2009) wykazały, że ww. zabawka nie spełnia wymagań pkt 5.1 normy PN-EN 71-1:2008 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , z uwagi na pojawienie się w wyniku oględzin oraz badania małych elementów, które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania w sprawie wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia, z uwagi na pojawienie się w wyniku oględzin oraz badania małych elementów, które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części. Z przepisu § 9 ust. 1 rozporządzenia wynika, że zabawki i ich części składowe oraz wszelkie odłączalne ich części, służące do zabawy dla dzieci w wieku do lat 3, muszą mieć takie wymiary, aby nie było możliwe ich połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka. 7 Przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że zabawki, ich części, a także opakowania, w których są wprowadzone one do obrotu, nie mogą powodować ryzyka uduszenia albo udławienia. Stwierdzone niezgodności stanowią naruszenie Dyrektywy Rady 88/378/EWG z dnia 3 maja 1988 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw Członkowskich dotyczących bezpieczeństwa zabawek (Dz. Urz. WE L 187 z 16.07.1988; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 9, str. 240), tj.: • pkt 1 lit. d „Właściwości fizyczne i mechaniczne” Załącznik II „Zasadnicze wymogi bezpieczeństwa zabawek” Rozdział II „Ryzyko szczególne” ww. dyrektywy, • pkt 1 lit. e) „Właściwości fizyczne i mechaniczne” Załącznik II „Zasadnicze wymogi bezpieczeństwa zabawek” Rozdział II „Ryzyko szczególne” ww. dyrektywy W toku postępowania przed Prezesem UOKiK powiadomiono „Brimarex” Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu o możliwości podjęcia działań zmierzających do usunięcia niezgodności lub wycofania wyrobu z obrotu i wyznaczono termin na ich podjęcie. Poinformowano również, jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz postanowienie zostały stronie prawidłowo doręczone. Przedsiębiorca „Brimarex” Sp. z o. o. z siedzibą w Poznaniu był już wielokrotnie stroną postępowania prowadzonego przez Prezesa UOKiK i znał jego procedurę. Należy dodać, iż w toku niniejszego postępowania organ nadzoru dwukrotnie informował stronę postępowania o jej uprawnieniach wynikających z treści art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego tj. możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wyznaczając stronie termin na skorzystanie z przysługujących jej praw. We wskazanym terminie strona nie skorzystała z prawa do zapoznania się z aktami postępowania. Jednocześnie strona była informowana o możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sprawie zgodnie z art. art. 21 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.). Do dnia 11 lutego 2010 r. do UOKiK wpłynęły jedynie 24 oświadczenia dystrybutorów o nieposiadaniu wyrobu na stanie magazynowym, a w przedstawionej przez stronie liście odbiorców wyrobu znajdowało się 56 dystrybutorów zabawki – maszyna budowlana Art. Nr 3355C-1, kod EAN 5907791545176. 8 Biorąc pod uwagę fakt, iż strona nie przedstawiła we wskazanym terminie wszystkich dowodów potwierdzających wycofanie zakwestionowanego wyrobu z obrotu od odbiorców, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż niezbędne jest nakazanie wycofania ww. wyrobu z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. Ze względu na to, iż zabawka stwarza ryzyko uduszenia lub udławienia się dziecka, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nadał decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i orzekł jak w sentencji. W przypadku gdy decyzja stanie się ostateczna, zgodnie z art. 39a ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stanowić będzie to podstawę do wpisu do rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi lub innymi wymaganiami prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 42 ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Brimarex Sp. z o. o. ul. Ptasia 28 A 60-319 Poznań Do wiadomości: 1. Bogdan Jończyk ,, B i M TOYS’’ ul. Orłowicza 12 10-684 Olsztyn 2. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 3. a/a