RPZ-5/2016

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań tel. (61) 852 - 15 - 17, 852 - 77 - 50, fax (61) 851 - 86 - 44 e-mail: poznan@uokik.gov.pl Poznań, dnia 26 września 2016 r. RPZ- 430-501/16/PG DECYZJA nr RPZ 5/2016 I. Na podstawie art. 107 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. : Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Ogród Zdrowia s p. z o.o. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim karę pieniężną płatną do budżetu państwa w wysokości 9.077,00 zł (słownie: dziewięć tysięcy siedemdzie siąt siedem złotych 00 /100), co stanowi równowartość 2.130,00 euro (słownie: dwa tysiące sto trzydzieści euro), tj. 10,00 euro (słownie: dziesięć euro) za każdy z 213 dni opóźnienia, licząc od 26 lutego 2016 r., do wydania decyzji w niniejszej sprawy, tj. do dnia 26 września 2016 r., w wykonaniu pkt I decyzji z dnia 08 grudnia 2015 r. nr RPZ 14/2015, tj. w zakresie, w jakim decyzja ta nakłada obowiązek zaniechania stosowania praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i kons umentów, polegającej na nieujawnianiu przez Ogród Zdrowia sp. z o.o. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim w kierowanych do konsumentów zaproszeniach na prezentacje oferowanych przez Przedsiębiorcę towarów handlowego celu takich prezentacji oraz na sugerowa niu konsumentom, że przedmiotem prezentacji są badania układu kostnego, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 6 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 17 1, poz. 1206 ze zm.). II. Na podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. : Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.) w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) postanawia się obciążyć Ogród Zdrowia sp. z o.o. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 18,60 zł (słownie: osiemnaście złotych 60/100) oraz zobowiązać do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów . Uzasadnienie 2 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urzędu) wydał w dniu 08 grudnia 2015 r. wobec spółki Ogród Zdrowia sp. z o.o. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim (dalej: Przedsiębiorca) decyzję Nr RPZ 14/2015, w której, na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 184, ze zm. – dalej: u.o.k.k.), uznał za praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów i nakazał zaniechania: I. praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 u.o.k.k., a polegającej na nieujawnianiu przez Przedsiębiorcę w kierowanych do konsumentów zaproszeniach na prezentacje oferowanych przez Przedsiębiorcę towarów handlowego celu takich prezentacji oraz na sugerowaniu konsumentom, że przedmiotem prezentacji są badania układu kostnego, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozu mieniu art. 6 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 171, poz. 1206 ze zm.) oraz II. praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 u.o.k.k., a polegającej na sugerowaniu prze z Przedsiębiorcę istnienia szczególnej korzyści cenowej na zakup urządzeń masujących, podczas gdy taka szczególna korzyść cenowa nie istnieje, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową określoną w art. 5 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 23 si erpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz.U. z 2007 r., Nr 171, poz. 1206 ze zm.). W pkt III sentencji, na podstawie art. 103 u.o.k.k., Prezes Urzędu nadał wskazanej decyzji w zakresie pkt I i II sentencji decyzji rygor natychmi astowej wykonalności (dowód: decyzja z dnia 08 grudnia 2015 r., Nr RPZ 14/2015 – k. 62 akt adm.). D ecyzja została doręczona bezpośrednio Przedsiębiorcy dnia 10 grudnia 2015 r. (dowód: potwierdzenie odbioru decyzji z dnia 08 grudnia 2015 r., Nr RPZ 14/2015 – k. 72-73 akt adm.) Pismem z dnia 08 stycznia 2016 r. Przedsiębiorca złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie jej wykonania do czasu zakończenia sprawy. Postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów na posiedzeniu niejawnym w sprawie z odwołania Przedsiębiorcy od decyzji Prezesa Urzędu z dnia 08 grudnia 2015 r. nr RPZ 14/2015 r. (sygn.. akt: XVII AmA 7/16) oddalił wniosek Przedsiębiorcy o wstrzymanie wykonania tej decyzji (dowód: postanowienie SOKiK z dnia 25 lutego 2016 r., XVII AmA 7/16 – k. 61 akt adm.). Z ustaleń sprawy RPZ -61-14/15/PG zakończonej wydaniem przedmiotowej decyzji wynika, że głównym przedmiotem prowadzonej przez Przedsiębiorcę działalności jest sprzedaż detaliczna wyrobów medycznych włączając ortopedyczne, sprzedaż wyrobów farmaceutycznych i medycznych oraz sprzedaż kosmetyków i artykułów toaletowych prowadzona poza lokalem przedsiębiorstwa w ramach organizowanych przez niego pokazów (dowód: decy zja z dnia 08 grudnia 2015 r., Nr RPZ 14/2015 – k. 62 akt adm.). Na pokazy konsumenci zapraszani byli drogą pocztową, przy wykorzystaniu druków bezadresowych o następującej treści (dowód: decyzja z dnia 08 grudnia 2015 r., Nr RPZ 14/2015 – k. 62 akt adm.): 3 Postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. Prezes Urzędu wszczął postępowanie wyjaśniające celem weryfikacji dostosowania się przez Przedsiębiorcę do nakazu zaniechania stosowania praktyk określonego w pkt I i II decyzji Prezesa Urzędu z dn ia 08 grudnia 2015 r., nr RPZ 14/2015 (sygn. akt: RPZ-403-5/16/PG). W toku podjętych czynności ustalono, że Przedsiębiorca nadal zaprasza konsumentów na organizowane pokazy posługując się drukami bezadresowymi kolportowanymi drogą pocztową. W ramach podjętych w toku postepowania czynności ustalono, że jeszcze w lutym 2016 Przedsiębiorca wykorzystywał zaproszenia o następującej treści (dowód: druk skierowania na badanie na dzień 17 lutego 2016 r. – k. 10 akt adm.): 4 Na podstawie wzorów zaproszeń załączonych do pisma Przedsiębiorcy z dnia 23 marca 2016 r. ustalono, że aktualnie wykorzystywane przez Przedsiębiorcę zaproszenia mają również następującą treść (dowód: druki skierowań na badania – k. 26-28 akt adm.): 5 W toku prowadzonego postępowania wyjaśniając ego , na podstawie nagrań rozmów dotyczących spotkań zorganizowanych przez Przedsiębiorcę w marcu 2016 r., przekazanych przez Przedsiębiorcę wraz z pismem z dnia 23 marca 2016 r., ustalono również, że konsumenci chcący skorzystać z organizowanych przez Przedsiębiorcę „badań”, zobowiązani są do dokonania uprzedniej rejestracji. W trakcie rejestracji konsumenci proszeni są o podanie danych osobowych , adresu, na który dotarło „ skierowanie ” oraz zadeklarowanie terminu badania, w którym chcieliby wziąć udział. Osoba dokonująca rejestracji informuje dzwoniących, że badania są bezpłatne, czas oczekiwania na opis badania to około 40 minut oraz że w oczekiwaniu na wyniki badań będzie można skorzystać z najnowszych metod rehabilitacji. Dzwoniący otrzymuje równocześnie informację o przyznanym mu numerze rejestracji. Ustalono jednocześnie, że telemarketerzy dokonujący rejestracji nie informują konsumentów o handlowym celu organizowanych przez Przedsiębiorcę „badań” (dowód: nagrania rozmów telefonicznych – k. 57 akt). Post anowieniem z dnia 18 maja 2016 r. Prezes Urzędu wszczął z urzędu wobec Przedsiębiorcy postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z podejrzeniem pozostawania w opóźnieniu wykonania pkt I decyzji z dnia 08 grudnia 2015 r. Nr RPZ 14/2015, tj. w zakresie, w jakim decyzja ta nakłada obowiązek zaniechania stosowania praktyki określonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, polegającej na nieujawnianiu przez Przedsiębiorcę w kierowanych do konsumentów zaproszeniach na prezentacje oferowanych przez Przedsiębiorcę towarów handlowego celu takich prezentacji oraz na sugerowaniu konsumentom, że przedmiotem prezentacji są badania układu kostnego, co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 6 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 171, poz. 1206 ze zm.). Przedsiębiorca zawiadomiony pismem z dnia 18 maja 2016 r. o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia na Przedsiębiorcę kary pieniężnej, w żaden sposób nie ustosunkował się do stawionego mu zarzutu. Pismem z dnia 13 lipca 2016 r. Prezes Urzędu wystosowa ł do Przedsiębiorcy s zczegółowe uzasadnienie stawianych mu z arzutów, informujące w sposób wyczerpujący o ustaleniach poczynionyc h w toku prowadzonego przeciwko Przedsiębiorcy postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. W odpowiedzi pełnomocnik Przedsiębiorcy pismem z dnia 28 lipca 2016 r. wniosła o wydłużenie terminu na ustosunkowanie się do zarzutów stawianych Przedsiębiorc y do dnia 25 sierpnia 2016 r. Pełnomocnik nadmieniła, iż w piśmie ustosunkowującym się do zarzutów zostanie przedstawiona kompleksowa propozycja ugodowa, obejmująca propozycje nowych zaproszeń na prezentacje Przedsiębiorcy, nowe scenariusze rozmów z osobami zainteresowanymi prezentacjami oraz środki i sposoby ich wprowadzenia. Przedsiębiorca , mimo uwzg lędnianie wniosku jego pełnomocnika o przedłużenie terminu , nie ustosunkował się do stawianego mu zarzutu pozostawania w opóźnieniu w wykonaniu pkt I decyzji Prezesa Urzędu z dnia 08 grudnia 2015 r. Prezes Urzędu zważył, co następuje Prezes Urzędu nadał decyzji RPZ 14/2015 rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie nakazu zaniechania stosowania przez Przedsiębiorcę praktyki opisanej w pkt I sentencji tej decyzji, tj. nieujawniania przez Przedsiębiorcę w kierowanych do konsumentów zaproszeniach na prez entacje oferowanych przez Przedsiębiorcę towarów handlowego celu takich prezentacji oraz na sugerowaniu konsumentom, że przedmiotem prezentacji są badania układu kostnego . Z poczynionych w toku postępowania ustaleń wynika, że Przedsiębiorca nadal stosuje z akwestionowane decyzją wzory zaproszeń. Nadto, sformułował nowe wzory zaproszeń, które w sposób analogiczny do tych zakwestionowanych wydaną wobec niego decyzją nie zawierają jednoznacznej i czytelnej informacji o rzeczywistym handlowym celu organizowanych przez Przedsiębiorcę badań. Nadal mają one szablon „skierowania na badanie” i poza formą graficzną 6 zasadniczo nie odbiegają od wzorów zaproszeń zakwestionowanych wydaną wobec Przedsiębiorcy decyzją z dnia 08 grudnia 2015 r. Podkreślić należy, że d ecyzja z aopatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności staje się wy konalna z chwilą jej doręczenia. 1 Zaznaczyć należy, że decyzja nr RPZ 14/2015 została Przedsiębiorcy doręczona dnia 10 grudnia 2016 r., a zatem od tego dnia Przedsiębiorca był zobowiązany do zaniechania określonych decyzją praktyk. Jak wynika ustalonego w toku sprawy stanu faktycznego, Przedsiębiorca nie zaniechał praktyki określonej w pkt I decyzji, a zatem pozostaje w opóźnieniu w wykonaniu decyzji w tej części i w konsekwencji istnieje podstawa do nałożenia na Przedsiębiorcę kary pieniężnej, o której mowa w art. 107 u.o.k.k. Kara pieniężna Zgodnie z art. 107 u.o.k.k., Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorców, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 10 000 euro za każdy dzień opóźnienia w wykonaniu decyzji wydanej na podstawie art. 26 u.o.k.k. Przeliczenie wartości euro oraz innych walut obcych na złote oraz wartości złotego na euro jest dokonywane według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok zgłoszenia zamiaru koncentracji lub nałożenia kary (art. 5 u.o.k.k.). Zgodnie z art. 111 ust. 1 pkt 4 u.o.k.k., Prezes Urzędu, ustalając wysokość nakładanej na podstawie art. 107 u.o.k.k. kary pieniężnej, uwzględni a w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także skutki rynkowe niewykonania decyzji. Nadto, u stalając wysokość kar y pienięż nej Prezes Urzędu bierze pod uwagę okoliczn ości łagodzące lub obciążające, które wystąpiły w sprawie (art. 111 ust. 2 u.o.k.k.). Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy, przy nakładaniu na Przedsiębiorcę kary Prezes Urzędu uwzględnił okoliczność, że Przedsiębiorca nie zastosował się do nakazu zaniechania stosowania praktyki opisanej w pkt I sentencji decyzji nr RPZ 14/2015, mimo nałożenia na decyzję w tym względzie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz mimo wydania przez SOKiK postanowienia oddalającego wniosek Przedsiębiorcy o wstrzy manie wykonania decyzji w tym zakresie. W ocenie Prezesa Urzędu, w tych okolicznościach nie może budzić wątpliwości, że brak zaniechania zakwestionowanej w pkt I sentencji decyzji nr RPZ 14/2015 praktyki ma charakter celowy. Przedsiębiorca musiał zdawać sobie sprawę z konsekwencji podejmowanych działań, w tym ewentualnie grożącej mu w związku z tym karze pieniężnej. W konsekwencji, jako okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uwzględnił umyślność braku zaniechania stosowania przedmiotowej praktyki. Jednocześn ie, w ocenie Prezesa Urzędu, w niniejszej sprawie nie występują okoliczności łagodzące umożliwiające obniżenie nakładanej na przedsiębiorcę kary. P rzy nakładaniu kary Prezes Urzędu uwzględnił również skutki rynkowe niewykonania przez Przedsiębiorcę decyzji w opisanym wyżej zakresie, a w szczególności okoliczność, że w konsekwencji stosowania zakwestionowanej decyzją praktyki konsumenci zostają pozbawieni rzetelnej informacji o rzeczywistym celu przesyłanych im przez Przedsiębiorcę „skierowań”. Co istotne, m ylne wyobrażenie w tym zakresie może mieć wpływ na podjęcie przez konsumentów decyzji dotyczącej umowy, której w przeciwnym razie by nie podjęli. Uznać bowiem należy, że konsumenci rzetelnie poinformowani o rzeczywistym celu organizowanego przez Przedsiębiorcę spotkania, mogliby zrezygnować z udziału w nim i to właśnie z uwagi na jego komercyjny charakter. Zaznaczyć przy tym należy, że opisana w pkt I sentencji decyzji nr 14/2015 praktyka Przedsiębiorcy może wywierać wpływ także na konkretne decyzje konsumentów, którzy pozostając w błędzie co do charakteru organizowanych przez Przedsiębiorcę „badań”, mogą być 1 Por. M. Radwański, Komentarz do art. 103 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, [w:] Stawicki A. (red.), Stawicki E. (red.), Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, LEX/el 2011. 7 bardziej podatni na stosowane wobec nich działania marketingowe. Pośrednio działania Przedsiębiorcy mogą zatem godzić również w interesy ekonomiczne konsumentów. Biorąc pod uwagę powyższe, n a podstawie art. 107 u.o.k.k., Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości w wysokości 9.077,00 zł , co stanowi równowartość 2.130,00 euro (przy średnim kursie euro ogłoszonym przez NBP w dni u 31 grudnia 2015 r. równym 4,2615 zł) , tj. 10,00 euro za każdy z 213 dni opóźnienia w wykonaniu pkt I wydanej wobec niego decyzji nr RPZ 14/2015 , licząc od dnia 26 lutego 2016 r. (od dnia następnego po dniu wydania przez SOKiK postanowienia o oddaleniu wn iosku Przedsiębiorcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przez niego decyzji nr RPZ 14/2015) , do dnia wydania decyzji w niniejszej sprawie. W ocenie Prezesa Urzędu, ustalona kara pieniężna jest adekwatna do okoliczności sprawy i stopnia zawinienia Przeds iębiorcy, zaś jej wysokość jest na tyle dolegliwa dla Przedsiębiorcy, że spowoduje wykonanie wydanej decyzji . Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję prewencji ogólnej, zniechęcając do niewykonywania ustawowych obowiązków innych przedsiębiorców. Wobec powy ższego, orzeczono jak w pkt I sentencji decyzji. Koszty postęp owania Art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje, że jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dop uścił się tego naruszenia, jest zobowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 ww. ustawy, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w drodze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Należy zauważyć, że ustawa o oc hronie konkurencji i konsumentów nie zawiera wyczerpujących regulacji dotyczących rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Art. 83 tej ustawy stanowi jednak, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Prezesem Urzędu stosuje się przepis y ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 264 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Do kosztów przeprowadzonego postępowania w niniejszej sprawie zaliczono poniesione koszty doręczenia pism Przedsiębiorcy, w wysokości 18,60 zł. Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o .k.k. karę pieniężną oraz koszty postępowania należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51101010100078782231000000 . Stosownie do treści art. 81 ust. 1 u.o.k.k. w związku z art. 479 28 § 2 K pc – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt II sentencji decyzji, na podstawie art. 264 § 2 Kpa w zw. z art. 83 i art. 81 ust. 5 u.o.k.k. w zwią zku z 479 32 § 1 i § 2 Kpc , Spółce przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia 8 niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Poznaniu. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger