RPZ-5/2010

1 Poznań, dnia 10 maja 2010 r. RPZ– 430/2/10/DW DECYZJA nr RPZ 5/2010 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 lipca 2009 r. w sprawie właściwości miejscowej i rzeczowej delegatur Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz.U. z 2009 r., Nr 107, poz. 887), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na ”Jucar Bud” Sp. z o.o. w Piekarach Śląskich karę pieniężną w wysokości 10.000,00 zł (słownie: dziesięciu tysięcy złotych), co stanowi równowartość 2.434,16 euro (słownie: dwóch tysięcy czterystu trzydziestu czterech euro 16/100) za nieudzielenie informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w postępowaniu wyjaśniającym w sprawie RPZ – 401/2/09/ARu. Uzasadnienie W dniu 13 listopada 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie wyjaśniające, którego celem było zbadanie zachowań rynkowych oraz określenie stopnia i struktury koncentracji przedsiębiorców działających na rynku metalowych barier drogowych (RPZ-401/2/09). W związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym pismem z dnia 17 listopada 2009 r. Prezes Urzędu skierował do przedsiębiorców, w tym „Jucar Bud” Sp. z o.o. w Piekarach Śląskich (dalej: „JB”) na podstawie art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów wezwanie do nadesłania w terminie 14 dni od daty otrzymania pisma wypełnionej ankiety dotyczącej badania rynku metalowych barier drogowych. Załączona do wezwania ankieta zawierała następujące działy, które winien wypełnić przedsiębiorca: 1. podstawowe dane o działalności przedsiębiorstwa, 2. dane dotyczące produkcji i sprzedaży metalowych barier drogowych, 3. dane dotyczące ceny metalowych barier drogowych, 4. dane dotyczące rynku metalowych barier drogowych. W związku z brakiem odpowiedzi JB, Prezes Urzędu ponowił wezwanie pismem z dnia 12 stycznia 2010 r., które zostało odebrane w dniu 15 stycznia 2010 r. przez prezesa zarządu JB Jerzego Fuchs. Ponieważ na drugie wezwanie Prezesa Urzędu JB nie udzieliła żadnej informacji, pismem z dnia 11 lutego 2010 r. została wezwana po raz trzeci do nadesłania wypełnionej ankiety PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 załączonej do wezwania. Wezwanie to zostało odebrane przez prezesa zarządu JB Jerzego Fuchsa w dniu 16 lutego 2010 r. Wezwania zawierały pouczenie, iż w przypadku nieudzielenia informacji albo udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro. Pomimo upływu wyznaczonego terminu oraz skierowania trzech wezwań, Przedsiębiorca nie przesłał żądanych informacji, ani nie udzielił informacji o istnieniu jakichkolwiek przeszkód w ich przekazaniu. W związku z powyższym, w dniu 10 marca 2010 r. Prezes Urzędu wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na „Jucar Bud” Sp. z o.o. w Piekarach Śląskich kary pieniężnej z tytułu nieudzielenia informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej z dnia 10 marca 2010 r., JB w dniu 19 marca 2010 r. przesłała do Delegatury w Poznaniu wypełnioną ankietę dotyczącą badania rynku metalowych barier drogowych. Spółka nie ustosunkowała się do postawionego zarzutu, ani nie złożyła jakichkolwiek wyjaśnień tłumaczących jej brak reakcji na kolejne wezwania Prezesa Urzędu. Pismem z dnia 19 kwietnia 2010 r., Prezes Urzędu zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania oraz pouczył o prawie do zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału i prawie do złożenia dodatkowych wyjaśnień. W odpowiedzi na zawiadomienie o zakończeniu postępowania strona wniosła o nie nakładanie na nią kary pieniężnej, albowiem Prezes JB nie mógł wypełnić ankiety z uwagi na służbowy pobyt za granicą i brak możliwości kontaktu z księgową. Prezes Urzędu zważył, co następuje: Stosownie do art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. 2007, nr 50, poz. 331 ze zm., dalej: „u.o.k.k.”) na przedsiębiorcach oraz związkach przedsiębiorców ciąży obowiązek przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu. Zgodnie natomiast z art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro, jeżeli przedsiębiorca ten chociażby nieumyślnie nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 12 ust. 3, art. 19 ust. 3 lub art. 50 ww. ustawy bądź udzielił nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji. W myśl art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów za przedsiębiorcę uważa się przede wszystkim przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), zgodnie z którą (art. 4 ust. 1) przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna, i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą. „Jucar Bud” Sp. z o.o. w Piekarach Śląskich jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod nr 280588. Przedmiotem działalności Spółki, zgodnie z wpisem, jest m.in. działalność usługowa w zakresie instalowania konstrukcji metalowych, przygotowywanie terenu pod budowę, rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych, roboty ziemne, wznoszenie kompletnych budynków i budowli lub ich części, wykonywanie instalacji budowlanych. JB jest zatem przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz u.o.k.k., a w konsekwencji jest adresatem normy wyrażonej w art. 50 ust. 1 u.o.k.k., zgodnie z którą przedsiębiorca obowiązany jest do udzielenia informacji na żądanie Prezesa Urzędu. Obowiązek udzielenia informacji powstaje po stronie przedsiębiorcy, gdy żądanie skierowane przez Prezesa Urzędu spełnia wymagania określone w art. 50 ust. 2 u.o.k.k., a zatem zawiera wskazanie zakresu żądanych informacji, celu żądania, terminu udzielenia informacji oraz 3 pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. (wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2004 r. sygn. akt III SK 31/04, OSNP 2005 nr 4, poz. 60). Kierowane do Przedsiębiorcy trzykrotnie wezwania zawierały wszystkie ww. elementy, dlatego po stronie przedsiębiorcy powstał prawny obowiązek udzielenia odpowiedzi na skierowane do niego wezwania. Wezwania określały zakres żądanych informacji poprzez odniesienie do załączonej do wezwania ankiety dotyczącej badania rynku metalowych barier drogowych. Podkreślić należy, iż Prezes Urzędu może domagać się od przedsiębiorcy, aby ten wypełnił przesłany mu kwestionariusz, zawierający pytania dotyczące podstawowych danych i informacji obrazujących jego działalność, niezbędnych dla wykonywania swych ustawowych zadań zarówno orzeczniczych, jak i pozaorzeczniczych (wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 28 czerwca 1995 r., sygn. akt XVII Amr 14/95). Przedsiębiorca zobowiązany jest do udzielenia wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu, do którego należy ocena, czy żądane materiały są wystarczające do realizacji jego ustawowych zadań (wyrok Sądu Antymonopolowego z 16 grudnia 1998 r., sygn. akt XVII Ama 62/98, Wokanda 2000, nr 4, s. 52). Cel skierowanego żądania także został jasno określony w wezwaniach poprzez wskazanie, w związku z jakim postępowaniem żądane są od przedsiębiorcy informacje, a mianowicie w związku z prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym mającym na celu zbadanie zachowań rynkowych oraz określenie stopnia i struktury koncentracji przedsiębiorców działających na rynku metalowych barier drogowych. Wezwania wyznaczały termin, w którym Spółka winna udzielić informacji oraz zawierały pouczenie, iż w przypadku gdy przedsiębiorca, choćby nieumyślnie, nie udziela informacji, bądź udziela nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro. Dokonując analizy niniejszej sprawy, Prezes Urzędu zważył również na stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w cytowanym wyroku z dnia 7 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym kara pieniężna jest sankcją nakładaną na przedsiębiorcę za niedopełnienie obowiązku udzielenia na żądanie Prezesa Urzędu informacji niezbędnych do wszczęcia i sprawnego prowadzenia postępowania także wówczas, gdy żądana informacja została udzielona z opóźnieniem, już po wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej (III SK 31/2004, OSNP 2005 nr 4, poz. 60). Przepisy dotyczące nakładania przez Prezesa Urzędu kary pieniężnej obejmują swym zakresem nie tylko nieudzielanie, ale i zwłokę w udzielaniu Prezesowi Urzędu żądanych przez niego danych. Przemawiają za tym przede wszystkim względy racjonalności, wyrażające się sprzeciwem wobec blokowania przez przedsiębiorcę wykonywania zadań organu antymonopolowego. Przekazywanie przez przedsiębiorcę odpowiednich danych służyć ma przede wszystkim sprawnemu i efektywnemu przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Rozwiązanie przewidziane w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma więc na celu zdyscyplinowanie uczestników i ekonomię postępowania prowadzonego w interesie publicznym. Próby uzyskania żądanych informacji od Przedsiębiorcy w niniejszej sprawie doprowadziły do przedłużenia prowadzonego postępowania wyjaśniającego. Kary pieniężne nakładane przez Prezesa Urzędu w związku z nieudzieleniem informacji mają zarówno charakter represyjny (nakładane są za naruszenie ustawowego obowiązku udzielania informacji na żądanie Prezesa Urzędu) jak i prewencyjny (mają zapobiegać podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcać do naruszania prawa). Samo zagrożenia karą pieniężną, czyli potencjalna możliwość nałożenia kary przez Prezesa Urzędu, nadaje im charakter dyscyplinujący. W interesie publicznym leży zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy poprzez nieudzielenie informacji opóźniają lub uniemożliwiają realizację jego zadań ustawowych. Zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro za naruszenia proceduralne. Nałożenie kary na 4 podstawie tego przepisu odbywa się w trybie uznania administracyjnego, co oznacza, że o ich wysokości decyduje w konkretnej sprawie Prezes Urzędu w oparciu m.in. o kryteria wskazane w art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Stosownie do tego uregulowania przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności obecnego i uprzedniego naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Ustalając wysokość kary dla Przedsiębiorcy Prezes Urzędu wziął przede wszystkim pod uwagę stopień jego zawinienia. Spółka, mimo trzykrotnego kierowania do niej wezwań, które były odbierane przez wiceprezesa spółki nie udzieliła żadnej odpowiedzi. Informacje zostały złożone dopiero w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Nie zasługują na uwzględnienie wyjaśnienia Prezesa JB, iż powodem blisko czteromiesięcznego braku odpowiedzi Spółki na wezwania Prezesa Urzędu była jego niepotwierdzona żadnymi dokumentami nieobecność w kraju. Wezwania były odbierane przez wiceprezesa zarządu JB, uprawnionego do samodzielnej reprezentacji spółki. Nie było zatem żadnych przeszkód faktycznych w udzieleniu odpowiedzi na kolejne wezwania Prezesa Urzędu. Zachowanie przedsiębiorcy świadczy o lekceważącym stosunku do Prezesa UOKiK oraz wykonywanych przez niego zadań. Ustalając wymiar kary Prezes Urzędu wziął także pod uwagę fakt, że jest to pierwsze naruszenie przepisów przedmiotowej ustawy przez „Jucar Bud” Sp. z o.o. w Piekarach Śląskich, w związku z czym należy położyć nacisk głównie na rolę prewencyjną wymiaru kary. W związku z powyższym, Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 10.000,00 złotych (słownie: dziesięciu tysięcy złotych), co stanowi równowartość 2.434,16 euro (słownie: dwóch tysięcy czterysta trzydzieści czterech euro 16/100). Wartość euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 2009 r., zgodnie z którym kurs euro wynosił 4,1082 zł. Stosownie bowiem do art. 5 u.o.k.k. wartość euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez NBP w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok zgłoszenia zamiaru koncentracji lub nałożenia kary. W ocenie Prezesa Urzędu wymierzona kara pieniężna jest adekwatna do stopnia zawinienia, zaś jej wysokość jest na tyle dolegliwa dla Przedsiębiorcy, że skutecznie zapobiegnie naruszeniom ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przez ten podmiot w przyszłości. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję prewencji ogólnej, zniechęcając do naruszania prawa również przez innych przedsiębiorców. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 10100078 7822 31000 000 . Stosownie do art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji służy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatura w Poznaniu. z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Jarosław Krüger Dyrektor Delegatury w Poznaniu 5 Otrzymuje: Jucar Bud Sp. z o.o. ul. Bytomska 218 41-940 Piekary Śląskie