RPZ-39/2012

1 Poznań, dnia 18 grudnia 2012r. RPZ-430/3/12/AC DECYZJA nr RPZ 39/2012 Na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. nr 50, poz. 331 ze zm.) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej - w imieniu Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada się na Mateusza Pietrołaj-Klementowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Cyfer” w Pile karę pieniężną w wysokości 2.500 zł (słownie: dwa tysiące pięćset zł), stanowiącą równowartość 556,02 euro (słownie: pięćset pięćdziesiąt sześć euro 2/100), za nieudzielenie informacji żądanych na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w postępowaniu wyjaśniającym o sygn. akt RPZ-403/48/12/MW. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 31 lipca 2012r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął z urzędu postępowanie wyjaśniające mające na celu wstępne ustalenie, czy działania Mateusza Pietrołaj-Klementowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Cyfer” w Pile (dalej: Przedsiębiorca), uzasadniają wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. W toku ww. postępowania, działając na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pismem z dnia 31 lipca 2012r. Prezes Urzędu wezwał Przedsiębiorcę m.in. do przekazania stosowanych wzorców umów zawieranych z konsumentami. W wezwaniu tym Prezes Urzędu pouczył Przedsiębiorcę, że w przypadku nieudzielenia informacji albo udzielenia informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów może nałożyć na niego karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro. Pismo zostało prawidłowo doręczone w dniu 3 sierpnia 2012 roku. Z uwagi na nieprzekazanie wymaganych informacji i dokumentów, Prezes Urzędu ponownie wezwał Przedsiębiorcę do ich przedłożenia pismem z dnia 30 sierpnia 2012r., pouczając o możliwości nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Pomimo prawidłowego doręczenia ww. pisma w dniu 3 września 2012 r., Przedsiębiorca nie zastosował się do wezwania i nie przekazał żądanych dokumentów. PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKiK W POZNANIU ul. Zielona 8, 61-851 Poznań Tel. (0-61) 852-15-17, 852-77-50, Fax (0-61) 851-86-44 E-mail: poznan@uokik.gov.pl 2 Postanowieniem z dnia 15 października 2012r. Prezes Urzędu wszczął zatem z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na Przedsiębiorcę kary pieniężnej w związku z nieudzieleniem informacji żądanych na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy. Przedsiębiorca zawiadomiony o wszczęciu postępowania, drogą elektroniczną odesłał Prezesa Urzędu do prowadzonego przez siebie sklepu internetowego (na stronie którego zamieszczony jest skan wpisu do ewidencji działalności gospodarczej) oraz wskazał, że „w razie wszelkich pytań chętnie odpowie drogą mailową”. Nie udzielił natomiast informacji i nie dostarczył dokumentów wymienionych w otrzymanych wezwaniach, w tym: wszystkich obowiązujących wzorców umów zawieranych z konsumentami, wraz z informacją od kiedy obowiązują, kompletu dokumentów przekazywanych konsumentom w przypadku zawierania umów poza lokalem przedsiębiorstwa, kopii 10 losowo wybranych umów zawartych z konsumentami poza lokalem przedsiębiorstwa oraz informacji o skali prowadzonej działalności i liczby odstąpień od umów sprzedaży zawartych poza lokalem przedsiębiorstwa w 2011 oraz 2012 r. Przedsiębiorca nie wskazał także przyczyn braku odpowiedzi na wezwania Prezesa Urzędu. Pismem z dnia 30 października 2012r. Przedsiębiorca został po raz kolejny pouczony o obowiązku wynikającym z art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz o treści art. 51 ww. ustawy, a także wezwany do dostarczenia odpowiednich informacji i dokumentów. Pismo to – doręczone w dniu 2 listopada 2012 r. – Przedsiębiorca pozostawił bez odpowiedzi. Prezes Urzędu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przedsiębiorcy są obowiązani do przekazywania wszelkich koniecznych informacji i dokumentów na żądanie Prezesa Urzędu. Ust. 2 art. 50 ustawy stanowi, że ww. żądanie powinno zawierać: wskazanie zakresu informacji, wskazanie celu żądania, wskazanie terminu udzielenia informacji oraz pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji lub za udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Obowiązkiem każdego przedsiębiorcy, do którego Prezes Urzędu zwróci się z żądaniem udzielenia informacji jest przekazanie informacji w sposób pełny. Informacje te powinny być prawdziwe i rzetelne oraz przekazane w terminie wskazanym przez Prezesa Urzędu. Przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów kładą nacisk przede wszystkim na przydatność żądanych przez Prezesa Urzędu informacji na potrzeby prowadzonego przez niego postępowania (por. E. Modzelewska- Wąchal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Warszawa 2002r., str. 339- 340; wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 19 listopada 1992r. sygn. akt XVII Amr 24/92). Zakres informacji wymaganych od przedsiębiorców określa Prezes Urzędu, przy czym podmioty te zasadniczo nie mogą kwestionować zakresu żądanych informacji. Ocena, czy żądane materiały są niezbędne do realizacji zadań przez Prezesa Urzędu należy bowiem do tego organu (tak np. wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 16 grudnia 1998r. sygn. akt XVII Ama 62/98). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2004r. sygn. akt III SK 31/2004 podkreślił, obowiązek udzielania informacji jest możliwy do zrealizowania tylko wówczas, gdy skierowane do przedsiębiorcy żądanie określa wszystkie elementy, o których mowa w art. 45 ust. 2 (obecnie w art. 50 ust. 2) ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010r. nr 220, poz. 1447 ze zm.) za przedsiębiorcę uznaje m.in. osobę fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 2 tej ustawy działalnością gospodarczą jest m.in. zarobkowa działalność handlowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. 3 Mateusz Pietrołaj-Klementowski prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą: CYFER w Pile w oparciu o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem jego działalności jest m.in. sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami. Posiadając status przedsiębiorcy na gruncie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, Mateusz Pietrołaj- Klementowski jest jednocześnie przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Spoczywa tym samym na nim obowiązek przekazywania wszelkich niezbędnych informacji i dokumentów żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego (sygn. akt RPZ-403/48/12/MW) Prezes Urzędu dwukrotnie wzywał Przedsiębiorcę do udzielenia informacji i przedłożenia dokumentów, wskazując jako podstawę prawną żądań przepis art. 50 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Obydwa wezwania Prezesa Urzędu skierowane do Przedsiębiorcy odpowiadały wymogom określonym w art. 50 ust. 2 tej ustawy. Wskazywały: zakres wymaganych informacji, cel żądania i termin udzielenia informacji oraz zawierały pouczenie o sankcjach za nieudzielanie informacji lub udzielenie informacji nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd. Do żadnego z wezwań Przedsiębiorca nie zastosował się. Nie wskazał też przyczyn, ze względu na które nie udzielił odpowiedzi na wezwania Dokumenty, których przedstawienia żądał Prezes Urzędu mają istotne znaczenie dla wstępnego ustalenia, czy w ramach prowadzonej działalności Przedsiębiorca nie narusza przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, które uzasadniałoby wszczęcie postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ich brak uniemożliwił zgromadzenie niezbędnego materiału dowodowego, poważnie utrudniając sprawne i efektywne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Zaniechanie Przedsiębiorcy skutkowało niemożnością dochowania ustawowego terminu zakończenia tego postępowania określonego w art. 48 ust. 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie wyjaśniające nie powinno trwać dłużej niż 30 dni, a w sprawach szczególnie skomplikowanych- nie dłużej niż 60 dni od dnia jego wszczęcia. Zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości stanowiącej równowartość do 50.000.000 euro, jeżeli przedsiębiorca ten choćby nieumyślnie nie udzielił informacji żądanych przez Prezesa Urzędu na podstawie art. 50 ustawy. Celem kary pieniężnej nałożonej na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest zdyscyplinowanie uczestników i ekonomia postępowania prowadzonego w interesie publicznym. Kary pieniężne nakładane przez Prezesa Urzędu w związku z nieudzieleniem informacji mają charakter represyjny- stanowią sankcję za naruszenie ustawowego obowiązku udzielania informacji na żądanie Prezesa Urzędu oraz prewencyjny- zapobiegający podobnym naruszeniom w przyszłości i zniechęcający do takiego naruszenia. Zagrożenie zaś karami, czyli potencjalna możliwość ich nałożenia, nadaje karom pieniężnym charakter dyscyplinujący. W interesie Prezesa Urzędu leży zapobieganie sytuacjom, w których przedsiębiorcy poprzez nieudzielenie informacji opóźniają lub uniemożliwiają realizację jego zadań ustawowych. Nałożenie kary na podstawie art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów odbywa się w trybie uznania administracyjnego. O tym, czy w konkretnej sprawie na konkretnego przedsiębiorcę nałożona zostanie kara pieniężna decyduje więc Prezes Urzędu. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu uznał, że jej okoliczności w pełni uzasadniają nałożenie na Przedsiębiorcę kary pieniężnej. Mając na względzie brak jakiejkolwiek reakcji Przedsiębiorcy na kierowane do niego kolejne wezwania, zawierające pouczenia o sankcjach prawnych za niezastosowanie się do nich, Prezes Urzędu ocenił, że Przedsiębiorca umyślnie uchylał się od obowiązku udzielenia informacji, tj. co najmniej przewidywał możliwość naruszenia art. 50 ust. 1 ustawy i godził się z tym. Jak wskazano powyżej, każde z wezwań 4 wystosowanych do Przedsiębiorcy spełniało wymogi formalne określone w art. 50 ust. 2 ustawy i zostało prawidłowo doręczone Przedsiębiorcy. Fakt ten Przedsiębiorca całkowicie zignorował. Art. 106 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy nie przesądza bezwzględnie o wysokości kary nakładanej przez Prezesa Urzędu. Ustalając wysokość kary Prezes Urzędu kieruje się założeniem, że powinna spełniać zarówno funkcję represyjną, jak i prewencyjną. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej Prezes Urzędu powinien wziąć jednak pod uwagę okoliczności wynikające z art. 111 ustawy, a więc uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Decydując o wysokości kary pieniężnej w rozpatrywanej sprawie Prezes Urzędu wziął pod uwagę ww. okoliczności wynikające z art. 111 ustawy, w tym stopień zawinienia Przedsiębiorcy, który nie odpowiedział na żadne ze skierowanych do niego wezwań, a ponadto nie przedłożył żądanych informacji i dokumentów nawet po wszczęciu wobec niego postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem Prezesa Urzędu, informacje i dokumenty wskazane w skierowanych do Przedsiębiorcy wezwaniach dotyczyły podstawowych aspektów działalności Przedsiębiorcy i nie wiązały się z żadnymi nadmiernymi i skomplikowanymi działaniami w celu ich pozyskania. Ich dostarczenie pozwoliłoby na zgromadzenie niezbędnego materiału dowodowego i umożliwiłoby wnikliwą ocenę działalności Przedsiębiorcy z punktu widzenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Badając okoliczności naruszenia Prezes Urzędu nie znalazł podstaw do ograniczenia wysokości kary, ponieważ Przedsiębiorca w żaden sposób nie uzasadnił przyczyn swojego zaniechania. Zdaniem Prezesa Urzędu, całkowicie bierne zachowanie Przedsiębiorcy może świadczyć także o lekceważącym stosunku do organów administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe, Prezes Urzędu nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 2.500 złotych, co stanowi równowartość 566,02 euro. Wartość euro została przeliczona na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu 30 grudnia 2011 r., zgodnie z którym kurs euro wynosił 4,4168 zł. Stosownie do art. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, wartość euro, o której mowa w przepisach ustawy, podlega przeliczeniu na złote według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roku kalendarzowego poprzedzającego rok nałożenia kary. W ocenie Prezesa Urzędu, ustalona kara pieniężna jest adekwatna do okoliczności sprawy i stopnia zawinienia Przedsiębiorcy, zaś jej wysokość jest na tyle dolegliwa dla Przedsiębiorcy, że skutecznie zapobiegnie ponownym naruszeniom art. 50 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Nałożona kara spełnia równocześnie funkcję prewencji ogólnej, zniechęcając do niewykonywania ustawowych obowiązków innych przedsiębiorców. Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie: NBP O/O Warszawa 51 1010 10100078 7822 31000 000 . Stosownie do art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 kpc- od niniejszej decyzji służy odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów- Delegatury w Poznaniu. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury UOKiK w Poznaniu Jarosław Krüger 5 Otrzymuje: Mateusz Pietrołaj-Klementowski CYFER, ul. Dąbrowskiego 80/1, 64-920 Piła