RŁO-42/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA w Ł ODZI ul. Piotrkowska 120 90-006 Ł ód ź Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl R Ł O-61- 9 ( 11 )08/AK Ł ód ź , dnia 1 wrze ś nia 2008 r. DECYZJA Nr R Ł O 42/2008 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. z 2007 r. Nr 99, poz. 660, Dz. U. z 2007 r. Nr 171, poz. 1206) oraz stosownie do art. 33 ust. 6 tej ustawy i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Spó ł dzielni Turystycznej „TURYSTA”, ul. Paderewskiego 31, 25-004 Kielce, – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: uznaje si ę za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów : a. o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów bezprawne dzia ł anie Spó ł dzielni Turystycznej „TURYSTA” w Kielcach polegaj ą ce na stosowaniu postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.), we wzorcu umowy pn.: „WARUNKI UCZESTNICTWA STANOWI Ą CE INTEGRALN Ą CZ ĘŚĆ UMOWY O Ś WIADCZENIE US Ł UG TURYSTYCZNYCH, ORGANIZOWANYCH PRZEZ S.T. TURYSTA KIELCE” o nast ę puj ą cej tre ś ci: 1. „Wzrost ceny powy ż ej 15% upowa ż nia Klienta do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia o tym ST „TURYSTA” nie pó ź niej ni ż trzy dni po otrzymaniu informacji o tym fakcie”, 2. „ W przypadku rezygnacji z imprezy z przyczyn nie le żą cych po stronie Organizatora ST „TURYSTA” jest upowa ż niony do potracenia z wp ł at klienta: a) kosztów op ł aty manipulacyjnej - w wysoko ś ci 50, 00 z ł je ż eli Klient zg ł asza rezygnacj ę w terminie 50 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy okre ś lonej w umowie, b)10% ca ł kowitych kosztów imprezy , je ż eli Klient zg ł asza rezygnacj ę mi ę dzy 50 a 30 dniem, c) 20% ca ł kowitych kosztów imprezy, przy zg ł oszeniu mi ę dzy 30 a 15 dniem, d) 50% ca ł kowitych kosztów imprezy, przy zg ł oszeniu mi ę dzy 14 dniem a 48 godz. przed rozpocz ę ciem imprezy, e) 100% przy zg ł oszeniu rezygnacji poni ż ej 48 godz. przed rozpocz ę ciem imprezy”, 3. „w przypadku rezygnacji z jednoczesnym wskazaniem osób spe ł niaj ą cych wszelkie warunki udzia ł u w imprezie i wyra ż aj ą cych na to zgod ę , op ł ata manipulacyjna wynosi 50 z ł ”, 4. „ST „TURYSTA” nie odpowiada za niedogodno ś ci zaistnia ł e w trakcie imprezy wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych np. decyzje pa ń stwowe, dzia ł anie si ł wy ż szych, warunki atmosferyczne, przyczyny le żą ce po stronie klienta”, b. o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów bezprawne dzia ł anie Spó ł dzielni Turystycznej „TURYSTA” w Kielcach polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umowy pn.: „WARUNKI UCZESTNICTWA STANOWI Ą CE INTEGRALN Ą CZ ĘŚĆ UMOWY O Ś WIADCZENIE US Ł UG TURYSTYCZNYCH, ORGANIZOWANYCH PRZEZ S.T. TURYSTA KIELCE” postanowienia, które jest sprzeczne z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (Dz. U z 2004 r. Nr 223, poz. 2268, ze zm.) o tre ś ci: - „ST „TURYSTA” zastrzega sobie prawo zmiany cen imprezy w przypadku wzrostu cen transportu, ce ł , podatku lub op ł at zale ż nych, wzrostu kursu walut, przy czym zmiana cen nie mo ż e by dokonana w okresie 20 dni przed dat ą wyjazdu”, c. o której mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów bezprawne dzia ł anie Spó ł dzielni Turystycznej „TURYSTA” w Kielcach polegaj ą ce na stosowaniu we wzorcu umowy pn.: „WARUNKI UCZESTNICTWA STANOWI Ą CE INTEGRALN Ą CZ ĘŚĆ UMOWY O Ś WIADCZENIE US Ł UG TURYSTYCZNYCH, ORGANIZOWANYCH PRZEZ S.T. TURYSTA KIELCE” postanowienia, które jest sprzeczne z art. 14 ust. 2 pkt 7a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (Dz. U z 2004 r. Nr 223, poz. 2268, ze zm.) o tre ś ci: - „ST „TURYSTA” zastrzega sobie prawo zmiany (…) - odwo ł ania imprezy z powodu ma ł ej liczby zg ł osze ń , najpó ź niej 14 dni przed planowanym terminem jej rozpocz ę cia”, i stwierdza jej zaniechanie z dniem 28 lipca 2008 r. II. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) i § 7 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 134 poz. 939) – dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: nak ł ada si ę na Spó ł dzielni ę Turystyczn ą „TURYSTA”, ul. Paderewskiego 31, 25-004 Kielce , kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 1000,00 z ł (s ł ownie: tysi ą c z ł otych), p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji. 2 Uzasadnienie W dniu 20 grudnia 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezes Urz ę du”) wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce, maj ą ce na celu badanie rynku ś wiadczenia us ł ug turystycznych w zakresie stanu konkurencji na tym rynku oraz stanu ochrony praw konsumentów, w szczególno ś ci w zakresie mo ż liwych narusze ń praw konsumentów w zwi ą zku ze stosowaniem niedozwolonych postanowie ń umownych. W ramach ww. post ę powania Prezes Urz ę du dokona ł mi ę dzy innymi kontroli wzorców umów stosowanych przez Spó ł dzielni ę Turystyczn ą „TURYSTA”, ul Paderewskiego 31, 25-004 Kielce (zwana dalej: „Spó ł dzielnia”). W wyniku kontroli Prezes Urz ę du ustali ł , ż e Spó ł dzielnia we wzorcu umowy „WARUNKI UCZESTNICTWA STANOWI Ą CE INTEGRALN Ą CZ ĘŚĆ UMOWY O Ś WIADCZENIE US Ł UG TURYSTYCZNYCH, ORGANIZOWANYCH PRZEZ S.T. TURYSTA KIELCE” (zwany dalej: „wzorzec umowy”) stosuje postanowienia o tre ś ci: - „Wzrost ceny powy ż ej 15% upowa ż nia Klienta do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia o tym ST „TURYSTA” nie pó ź niej ni ż trzy dni po otrzymaniu informacji o tym fakcie” ( Rozdzia ł III pkt 3 wzorca umowy), - „ W przypadku rezygnacji z imprezy z przyczyn nie le żą cych po stronie Organizatora ST „TURYSTA” jest upowa ż niony do potracenia z wp ł at klienta: a) kosztów op ł aty manipulacyjnej - w wysoko ś ci 50, 00 z ł je ż eli Klient zg ł asza rezygnacj ę w terminie 50 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy okre ś lonej w umowie, b)10% ca ł kowitych kosztów imprezy , je ż eli Klient zg ł asza rezygnacj ę mi ę dzy 50 a 30 dniem, c) 20% ca ł kowitych kosztów imprezy, przy zg ł oszeniu mi ę dzy 30 a 15 dniem, d) 50% ca ł kowitych kosztów imprezy, przy zg ł oszeniu mi ę dzy 14 dniem a 48 godz. przed rozpocz ę ciem imprezy, e) 100% przy zg ł oszeniu rezygnacji poni ż ej 48 godz. przed rozpocz ę ciem imprezy” ( Rozdzia ł V pkt 2 ) - które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego, - „przypadku rezygnacji z jednoczesnym wskazaniem osób spe ł niaj ą cych wszelkie warunki udzia ł u w imprezie i wyra ż aj ą cych na to zgod ę , op ł ata manipulacyjna wynosi 50 z ł ” ( Rozdzia ł V pkt 2f wzorca umowy), - „ST „TURYSTA” nie odpowiada za niedogodno ś ci zaistnia ł e w trakcie imprezy wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych np. decyzje pa ń stwowe, dzia ł anie si ł wy ż szych, warunki atmosferyczne, przyczyny le żą ce po stronie klienta” ( Rozdzia ł V pkt 5 wzorca umowy), - „ST „TURYSTA” zastrzega sobie prawo zmiany cen imprezy w przypadku wzrostu cen transportu, ce ł , podatku lub op ł at zale ż nych, wzrostu kursu walut, przy czym zmiana cen nie mo ż e by dokonana w okresie 20 dni przed dat ą wyjazdu” (Rozdzia ł III pkt 2) – które jest niezgodne z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (Dz. U z 2004 r. Nr 223, poz. 2268, ze zm.), - „ST „TURYSTA” zastrzega sobie prawo zmiany (…) - odwo ł ania imprezy z powodu ma ł ej liczby zg ł osze ń , najpó ź niej 14 dni przed planowanym terminem jej rozpocz ę cia” (Rozdzia ł III pkt 4) – które jest niezgodne z art. 14 ust. 2 pkt 7a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (Dz. U z 2004 r. Nr 223, poz. 2268, ze zm.). 3 W wyniku przeprowadzonej analizy Prezes Urz ę du ustali ł , ż e: postanowienie wskazane w: - Rozdziale III pkt 3 wzorca umowy jest to ż same z klauzul ą wpisan ą do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.), (zwany dalej: „Rejestr”) pod pozycj ą 299, w dniu 22 lutego 2005 r. na podstawie wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 listopada 2004 r., sygnatura akt XVII AmC 119/03, o tre ś ci: „Wzrost ceny imprezy o wi ę cej ni ż 15% upowa ż nia uczestnika do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia MAZUR POL nie pó ź niej ni ż 3 dni od daty otrzymania zawiadomienia o zmianie ceny. Brak powiadomienia b ę dzie traktowane przez MAZUR POL jako przyj ę cie przez uczestnika nowych warunków”. - Rozdziale V pkt 2 wzorca umowy jest to ż same z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod pozycj ą 1088, w dniu 27 marca 2007 r. na podstawie wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 stycznia 2007 r., sygnatura akt XVII AmC 160/05, o tre ś ci: „Biuro z uwagi na poniesione koszty organizacji imprezy, zakupu ś wiadcze ń u kontrahenta zastrzega sobie prawo dokonania potr ą ce ń – liczonych od ca ł kowitej ceny imprezy – wg nast ę puj ą cych zasad: - do 45 dni przed dniem wyjazdu sta ł a op ł ata manipulacyjna w wysoko ś ci – 5%,- od 44 do 31 dni przed dniem wyjazdu – 10 %,- od 30 do 15 dni przed dniem wyjazdu – 35%,- od 14 do 8 dnia przed dniem wyjazdu – 65%,- 7 dni lub mniej przed dniem wyjazdu – 80%,- w dniu wyjazdu lub pó ź niej – 100%”. - Rozdziale V pkt 2f wzorca umowy jest to ż same z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod pozycj ą 258, w dniu 22 lutego 2005 r. na podstawie wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 pa ź dziernika 2004 r., sygnatura akt XVII AmC 95/03, o tre ś ci: „W przypadku gdy klient odst ę puj ą cy od umowy wska ż e osob ę spe ł niaj ą c ą warunki udzia ł u w imprezie turystycznej, która przyjmuje obowi ą zki wynikaj ą ce z tej umowy klient zobowi ą zany jest zap ł aci ć op ł at ę manipulacyjn ą ”. - Rozdziale V pkt 5 wzorca umowy jest to ż same z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod pozycj ą 186, w dniu 7 grudnia 2004 r. na podstawie wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 pa ź dziernika 2004 r., sygnatura akt XVII AmC 83/03, o tre ś ci: „Biuro Podró ż y nie odpowiada za niedogodno ś ci zaistnia ł e w trakcie realizacji imprezy wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych np. warunki atmosferyczne, decyzje pa ń stwowe, dzia ł anie innych okoliczno ś ci si ł y wy ż szej lub le żą cych po stronie uczestnika”. Ponadto postanowienie wskazane w Rozdziale III pkt 2 wzorca umowy jest niezgodne z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (Dz. U z 2004 r. Nr 223, poz. 2268, ze zm.) (zwana dalej: „ustawa o us ł ugach turystycznych”) a postanowienie wskazane w Rozdziale III pkt 4 jest niezgodne z art. 14 ust. 2 pkt 7a ustawy o us ł ugach turystycznych. W dniu 23 kwietnia 2008 r. Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du Postanowieniem Nr 1/61- 10/08 (dowód: karty Nr 1 – 3) post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez 4 Spó ł dzielni ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na godz ą cym w nie, bezprawnym stosowaniu we wzorcu umowy „WARUNKI UCZESTNICTWA STANOWI Ą CE INTEGRALN Ą CZ ĘŚĆ UMOWY O Ś WIADCZENIE US Ł UG TURYSTYCZNYCH, ORGANIZOWANYCH PRZEZ S.T. TURYSTA KIELCE” postanowie ń o nast ę puj ą cej tre ś ci: - „Wzrost ceny powy ż ej 15% upowa ż nia Klienta do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia o tym ST „TURYSTA” nie pó ź niej ni ż trzy dni po otrzymaniu informacji o tym fakcie” ( Rozdzia ł III pkt 3 wzorca umowy) - które zosta ł o wpisane do Rejestru, - „ W przypadku rezygnacji z imprezy z przyczyn nie le żą cych po stronie Organizatora ST „TURYSTA” jest upowa ż niony do potracenia z wp ł at klienta: a) kosztów op ł aty manipulacyjnej - w wysoko ś ci 50, 00 z ł je ż eli Klient zg ł asza rezygnacj ę w terminie 50 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy okre ś lonej w umowie, b)10% ca ł kowitych kosztów imprezy , je ż eli Klient zg ł asza rezygnacj ę mi ę dzy 50 a 30 dniem, c) 20% ca ł kowitych kosztów imprezy, przy zg ł oszeniu mi ę dzy 30 a 15 dniem, d) 50% ca ł kowitych kosztów imprezy, przy zg ł oszeniu mi ę dzy 14 dniem a 48 godz. przed rozpocz ę ciem imprezy, e) 100% przy zg ł oszeniu rezygnacji poni ż ej 48 godz. przed rozpocz ę ciem imprezy” ( Rozdzia ł V pkt 2 ) - które zosta ł o wpisane do Rejestru, - „przypadku rezygnacji z jednoczesnym wskazaniem osób spe ł niaj ą cych wszelkie warunki udzia ł u w imprezie i wyra ż aj ą cych na to zgod ę , op ł ata manipulacyjna wynosi 50 z ł ” ( Rozdzia ł V pkt 2f wzorca umowy) - które zosta ł o wpisane do Rejestru, - „ST „TURYSTA” nie odpowiada za niedogodno ś ci zaistnia ł e w trakcie imprezy wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych np. decyzje pa ń stwowe, dzia ł anie si ł wy ż szych, warunki atmosferyczne, przyczyny le żą ce po stronie klienta” ( Rozdzia ł V pkt 5 ) - które zosta ł o wpisane do Rejestru, - „ST „TURYSTA” zastrzega sobie prawo zmiany cen imprezy w przypadku wzrostu cen transportu, ce ł , podatku lub op ł at zale ż nych, wzrostu kursu walut, przy czym zmiana cen nie mo ż e by dokonana w okresie 20 dni przed dat ą wyjazdu” (Rozdzia ł III pkt 2) – które jest niezgodne z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (Dz. U z 2004 r. Nr 223, poz. 2268, ze zm.), - „ST „TURYSTA” zastrzega sobie prawo zmiany (…) - odwo ł ania imprezy z powodu ma ł ej liczby zg ł osze ń , najpó ź niej 14 dni przed planowanym terminem jej rozpocz ę cia” (Rozdzia ł III pkt 4) – które jest niezgodne z art. 14 ust. 2 pkt 7a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o us ł ugach turystycznych (Dz. U z 2004 r. Nr 223, poz. 2268, ze zm.), co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 24 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 cytowanej na wst ę pie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania (dowód: karta Nr 17) Spó ł dzielnia w pi ś mie z dnia 20 maja 2008 r. poinformowa ł a Prezesa Urz ę du, ż e uznaje za trafne co do zasady zarzuty Prezesa Urz ę du i podj ęł a dzia ł ania w kierunku opracowania nowych warunków uczestnictwa, które opracuje w terminie nie d ł u ż szym ni ż 30 dni. Jednocze ś nie w pi ś mie z dnia 23 czerwca 2008 r. Spó ł dzielnia wyst ą pi ł a z wnioskiem o wydanie w przedmiotowym post ę powania decyzji w trybie art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm. Dz. U. Nr 99, poz. 660, Dz. U. Nr 171, poz. 1206) (zwana dalej: „ustawa o okik.”) (dowód: karta 5 Nr 18). W dniu 30 lipca 2008 r. (data dor ę czenia pisma z dnia 28 lipca 2008 r.) Spó ł dzielnia przes ł a ł a nowy wzorzec umowy „WARUNKI UCZESTNICTWA STANOWI Ą CE INTEGRALN Ą CZ ĘŚĆ UMOWY O Ś WIADCZENIE US Ł UG TURYSTYCZNYCH, ORGANIZOWANYCH PRZEZ S.T. TURYSTA KIELCE” oraz poinformowa ł a, ż e nie ma obecnie zawartych umów z konsumentami na podstawie poprzednich warunków uczestnictwa a obecna sprzeda ż us ł ug turystycznych jest prowadzona w formie sprzeda ż y agencyjnej (dowód: karty Nr 27-30). Spó ł dzielnia poda ł a, ż e jej przychód ze sprzeda ż y w 2007 r. wyniós ł 148 996,82 z ł . Ponadto Spó ł dzielnia osi ą gn ęł a inne przychody ze sprzeda ż y w wysoko ś ci 785 538,45 z ł stanowi ą ce przychody operacyjne z tytu ł u zasilenia finansów Spó ł dzielni ze sprzeda ż y udzia ł ów SOP „Turysta” Warszawa i sprzeda ż y niepodzielnej masy maj ą tku SBT „Turysta” Warszawa (dowód: karta Nr 31). Prezes Urz ę du ustali ł co nast ę puje: Spó ł dzielnia Turystyczna „TURYSTA” w Kielcach, jest przedsi ę biorc ą wpisanym do Rejestru Przedsi ę biorców w Krajowym Rejestrze S ą dowym pod numerem 0000157723 i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą na podstawie ustawy z dnia 16 wrze ś nia 1982 r. Prawo spó ł dzielcze (Dz. U. 2003 r. Nr 188 poz. 1848, ze zm.), ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) (zwana dalej: „ustawa o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej”) i ustawy o us ł ugach turystycznych. Przedmiotem analizy Prezesa Urz ę du w ramach niniejszego post ę powania jest wzorzec umowy o nazwie „WARUNKI UCZESTNICTWA STANOWI Ą CE INTEGRALN Ą CZ ĘŚĆ UMOWY O Ś WIADCZENIE US Ł UG TURYSTYCZNYCH, ORGANIZOWANYCH PRZEZ S.T. TURYSTA KIELCE”. Jest to wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16. poz. 93, ze zm.) (zwana dalej: „k.c.”). We wskazanym powy ż ej wzoru umowy Spó ł dzielnia ustali ł a jednostronnie nast ę puj ą ce postanowienia: - „Wzrost ceny powy ż ej 15% upowa ż nia Klienta do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia o tym ST „TURYSTA” nie pó ź niej ni ż trzy dni po otrzymaniu informacji o tym fakcie” ( Rozdzia ł III pkt 3wzorca umowy) - które zosta ł o wpisane do Rejestru, - „ W przypadku rezygnacji z imprezy z przyczyn nie le żą cych po stronie Organizatora ST „TURYSTA” jest upowa ż niony do potracenia z wp ł at klienta: a) kosztów op ł aty manipulacyjnej - w wysoko ś ci 50, 00 z ł je ż eli Klient zg ł asza rezygnacj ę w terminie 50 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy okre ś lonej w umowie, b)10% ca ł kowitych kosztów imprezy , je ż eli Klient zg ł asza rezygnacj ę mi ę dzy 50 a 30 dniem, c) 20% ca ł kowitych kosztów imprezy, przy zg ł oszeniu mi ę dzy 30 a 15 dniem, d) 50% ca ł kowitych kosztów imprezy, przy zg ł oszeniu mi ę dzy 14 dniem a 48 godz. przed rozpocz ę ciem imprezy, e) 100% przy zg ł oszeniu rezygnacji poni ż ej 48 godz. przed rozpocz ę ciem imprezy” ( Rozdzia ł V pkt 2 ) - które zosta ł o wpisane do Rejestru, 6 - „przypadku rezygnacji z jednoczesnym wskazaniem osób spe ł niaj ą cych wszelkie warunki udzia ł u w imprezie i wyra ż aj ą cych na to zgod ę , op ł ata manipulacyjna wynosi 50 z ł ” ( Rozdzia ł V pkt 2f wzorca umowy) - które zosta ł o wpisane do Rejestru, - „ST „TURYSTA” nie odpowiada za niedogodno ś ci zaistnia ł e w trakcie imprezy wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych np. decyzje pa ń stwowe, dzia ł anie si ł wy ż szych, warunki atmosferyczne, przyczyny le żą ce po stronie klienta” ( Rozdzia ł V pkt 5 ) - które zosta ł o wpisane do Rejestru, - „ST „TURYSTA” zastrzega sobie prawo zmiany cen imprezy w przypadku wzrostu cen transportu, ce ł , podatku lub op ł at zale ż nych, wzrostu kursu walut, przy czym zmiana cen nie mo ż e by dokonana w okresie 20 dni przed dat ą wyjazdu” (Rozdzia ł III pkt 2) – które jest niezgodne z art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych, - „ST „TURYSTA” zastrzega sobie prawo zmiany (…) - odwo ł ania imprezy z powodu ma ł ej liczby zg ł osze ń , najpó ź niej 14 dni przed planowanym terminem jej rozpocz ę cia” (Rozdzia ł III pkt 4) – które jest niezgodne z art. 14 ust. 2 pkt 7a ustawy o us ł ugach turystycznych. Ponadto Prezes Urz ę du ustali ł co nast ę puje: - Postanowienie w Rozdziale III pkt 3 wzorca umowy jest to ż same z klauzul ą wpisan ą do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.), (zwany dalej: „Rejestr”) pod pozycj ą 299, w dniu 22 lutego 2005 r. na podstawie wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 24 listopada 2004 r., sygnatura akt XVII AmC 119/03, o tre ś ci: „Wzrost ceny imprezy o wi ę cej ni ż 15% upowa ż nia uczestnika do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia MAZUR POL nie pó ź niej ni ż 3 dni od daty otrzymania zawiadomienia o zmianie ceny. Brak powiadomienia b ę dzie traktowane przez MAZUR POL jako przyj ę cie przez uczestnika nowych warunków”. - Postanowienie w Rozdziale V pkt 2 wzorca umowy jest to ż same z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod pozycj ą 1088, w dniu 27 marca 2007 r. na podstawie wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 29 stycznia 2007 r., sygnatura akt XVII AmC 160/05, o tre ś ci: „Biuro z uwagi na poniesione koszty organizacji imprezy, zakupu ś wiadcze ń u kontrahenta zastrzega sobie prawo dokonania potr ą ce ń – liczonych od ca ł kowitej ceny imprezy – wg nast ę puj ą cych zasad: - do 45 dni przed dniem wyjazdu sta ł a op ł ata manipulacyjna w wysoko ś ci – 5%,- od 44 do 31 dni przed dniem wyjazdu – 10 %,- od 30 do 15 dni przed dniem wyjazdu – 35%,- od 14 do 8 dnia przed dniem wyjazdu – 65%,- 7 dni lub mniej przed dniem wyjazdu – 80%,- w dniu wyjazdu lub pó ź niej – 100%”. - Postanowienie w Rozdziale V pkt 2f wzorca umowy jest to ż same z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod pozycj ą 258, w dniu 22 lutego 2005 r. na podstawie wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 19 pa ź dziernika 2004 r., sygnatura akt XVII AmC 95/03, o tre ś ci: „W przypadku gdy klient odst ę puj ą cy od umowy wska ż e osob ę spe ł niaj ą c ą warunki udzia ł u w imprezie turystycznej, która przyjmuje obowi ą zki wynikaj ą ce z tej umowy klient zobowi ą zany jest zap ł aci ć op ł at ę manipulacyjn ą ”. Postanowienie wskazane w Rozdziale V pkt 5 wzorca umowy jest to ż same z klauzul ą wpisan ą do Rejestru pod pozycj ą 186, w dniu 7 7 grudnia 2004 r. na podstawie wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 27 pa ź dziernika 2004 r., sygnatura akt XVII AmC 83/03, o tre ś ci: „Biuro Podró ż y nie odpowiada za niedogodno ś ci zaistnia ł e w trakcie realizacji imprezy wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych np. warunki atmosferyczne, decyzje pa ń stwowe, dzia ł anie innych okoliczno ś ci si ł y wy ż szej lub le żą cych po stronie uczestnika”. - Postanowienie wskazane w Rozdziale III pkt 2 zdanie drugie wzorca umowy jest niezgodne z art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. Uprawnienie organizatora turystyki do zmiany ceny ustalonej w umowie w wyniku wzrostu podatków lub op ł at nale ż nych za us ł ugi wynika z art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. Ww. artyku ł stanowi zamkni ę ty katalog przyczyn wzrostu cen imprezy turystycznej i nie mo ż e by ć rozszerzony. Na podstawie ww. artyku ł u cena ustalona w umowie nie mo ż e by ć podwy ż szona, chyba ż e umowa wyra ź nie przewiduje mo ż liwo ść podwy ż szenia ceny, a organizator turystyki udokumentuje wp ł yw na podwy ż szenie ceny jednej z nast ę puj ą cych okoliczno ś ci: 1) wzrostu kosztów transportu; 2) wzrostu op ł at urz ę dowych, podatków lub op ł at nale ż nych za takie us ł ugi, jak lotniskowe, za ł adunkowe lub prze ł adunkowe w portach morskich i lotniczych; 3) wzrostu kursów walut. - Postanowienie wskazane w Rozdziale III pkt 4 jest niezgodne z art. 14 ust. 2 pkt 7 a ustawy o us ł ugach turystycznych. Art. 14 ust. 2 pkt 7a ustawy o us ł ugach turystycznych przewiduje, ż e umowa o ś wiadczenie us ł ug turystycznych powinna okre ś la ć termin powiadomienia klienta na pi ś mie o ewentualnym odwo ł aniu imprezy turystycznej lub us ł ugi turystycznej z powodu niewystarczaj ą cej liczby zg ł osze ń , je ż eli realizacja us ł ug jest uzale ż niona od liczby zg ł osze ń . Tym samym przedsi ę biorca ma obowi ą zek poda ć w umowie termin powiadomienia klienta na pi ś mie o ewentualnym odwo ł aniu imprezy turystycznej lub us ł ugi turystycznej z powodu niewystarczaj ą cej liczby zg ł osze ń . W dniu 30 lipca 2008 r. (data dor ę czenia pisma z dnia 28 lipca 2008 r.) Spó ł dzielnia przes ł a ł a nowy wzorzec umowy „WARUNKI UCZESTNICTWA STANOWI Ą CE INTEGRALN Ą CZ ĘŚĆ UMOWY O Ś WIADCZENIE US Ł UG TURYSTYCZNYCH, ORGANIZOWANYCH PRZEZ S.T. TURYSTA KIELCE” stanowi ą cy integraln ą cz ęść umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych oraz poinformowa ł a, ż e nie ma obecnie zawartych umów z konsumentami na podstawie poprzednich warunków uczestnictwa a obecna sprzeda ż us ł ug turystycznych jest prowadzona w formie sprzeda ż y agencyjnej. Postanowienia nowego wzorca umowy by ł y zgodne z prawem. Bior ą c pod uwag ę , ż e Spó ł dzielnia nie wskaza ł a w ww. pi ś mie daty wprowadzenia do obrotu prawnego poprawionego wzorca umowy oraz fakt, ż e w tym czasie nie podpisywa ł a ż adnych umów jako organizator turystyki Prezes Urz ę du przyj ął dat ę nadania pisma do Urz ę du za moment zaprzestania stosowania dotychczasowego wzorca umowy. Prezes Urz ę du zwa ż y ł co nast ę puje: 8 Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o okik, zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Wskazany przepis zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z tym przepisem za bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy uznaje si ę mi ę dzy innymi stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.) (zwana dalej: „k.p.c."). Stwierdzenie praktyki okre ś lonej w art. 24 ustawy o okik wymaga wykazania, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie trzy przes ł anki: 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad. 1) Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o okik, ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy, rozumie si ę przez to przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (…). Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Za przedsi ę biorców uznaje si ę tak ż e wspólników spó ł ki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przepis art. 2 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , budowlan ą , handlow ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą , wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Spó ł dzielnia przeciwko której toczy si ę post ę powanie jest przedsi ę biorc ą wpisanym w Krajowym Rejestrze S ą dowym pod numerem 0000157723 i zgodnie z art. 11 § 1 ustawy prawo spó ł dzielcze nabywa osobowo ść prawn ą z chwil ą wpisania jej do Krajowego Rejestru S ą dowego. Prezes Urz ę du stwierdza, ż e Spó ł dzielnia jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o okik. Ad. 2) Dla uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest, aby mia ł o ono charakter bezprawny. Bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych cena ustalona w umowie nie mo ż e by ć podwy ż szona, chyba ż e umowa wyra ź nie przewiduje mo ż liwo ść podwy ż szenia ceny, a organizator turystyki udokumentuje wp ł yw na podwy ż szenie ceny jednej z nast ę puj ą cych okoliczno ś ci: 1) wzrostu kosztów transportu; 9 2) wzrostu op ł at urz ę dowych, podatków lub op ł at nale ż nych za takie us ł ugi, jak lotniskowe, za ł adunkowe lub prze ł adunkowe w portach morskich i lotniczych; 3) wzrostu kursów walut. Spó ł dzielnia we wzorcu umowy jednostronnie ustali ł a, ż e „ST „TURYSTA” zastrzega sobie prawo zmiany cen imprezy w przypadku wzrostu cen transportu, ce ł , podatku lub op ł at zale ż nych, wzrostu kursu walut, przy czym zmiana cen nie mo ż e by dokonana w okresie 20 dni przed dat ą wyjazdu”. Porównanie tre ś ci wzorca umowy z zapisami art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych wskazuje, ż e kszta ł tuje on prawa konsumenta w sposób sprzeczny z obowi ą zuj ą cym prawem. Zapis ten umo ż liwia Spó ł dzielni podwy ż szenie ceny us ł ugi w innych przypadkach ni ż okre ś lone w ustawie o us ł ugach turystycznych. Rozszerza katalog przyczyn podniesienia ceny imprezy turystycznej nie tylko do udokumentowanych przyczyn dotycz ą cych wzrostu podatków lub op ł at nale ż nych za takie us ł ugi, jak lotniskowe, za ł adunkowe lub prze ł adunkowe w portach morskich i lotniczych, ale na ka ż dy inny wzrost ce ł , podatku lub op ł at zale ż nych. Sprzeczno ść postanowienia wzor5ca umowy z przepisami art. 17 ust. 1 ww. ustawy niew ą tpliwie stanowi o bezprawno ś ci dzia ł ania Spó ł dzielni. Nale ż y nadmieni ć , ż e w wyroku z dnia 22 czerwca 2005 r., sygnatura akt: XVII Amc 90/2004 S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdzi ł , ż e „Biuro podró ż y nie ma prawa dowolnie wskazywa ć okoliczno ś ci, na skutek których cena wycieczki mo ż e zosta ć podwy ż szona (…).” Natomiast 14 ust. 2 pkt 7a ustawy o us ł ugach turystycznych przewiduje, ż e umowa o ś wiadczenie us ł ug turystycznych powinna okre ś la ć termin powiadomienia klienta na pi ś mie o ewentualnym odwo ł aniu imprezy turystycznej lub us ł ugi turystycznej z powodu niewystarczaj ą cej liczby zg ł osze ń , je ż eli realizacja us ł ug jest uzale ż niona od liczby zg ł osze ń . Spó ł dzielnia w postanowieniu wzorca umowy o tre ś ci: „ST „TURYSTA” zastrzega sobie prawo zmiany (…) - odwo ł ania imprezy z powodu ma ł ej liczby zg ł osze ń , najpó ź niej 14 dni przed planowanym terminem jej rozpocz ę cia”. Zarówno powy ż sze postanowienie jak i pozosta ł e postanowienia wzorca umowy nie podaj ą liczby zg ł osze ń od których uzale ż niona jest realizacja umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych. Ponadto, ż adne z postanowie ń wzorca umowy nie podaje informacji, która pozwoli ł aby konsumentowi na ustalenie, czy impreza turystyczna jest zale ż na od liczby zg ł osze ń lub wskazywa ł aby gdzie tak ą informacj ę konsument mo ż e znale źć . Tym samym ww. zapis wzorca umowy daje Spó ł dzielni prawo do rozwi ą zania umowy, niezale ż nie od tego czy realizacja danej imprezy turystycznej jest uzale ż niona od ilo ś ci zg ł oszonych uczestników czy te ż nie. Ponadto nie wskazanie liczby uczestników imprezy umo ż liwia Spó ł dzielni na dowolne przyj ę cie, kiedy i wed ł ug jakich kryteriów zostanie ustalona ma ł a liczba uczestników imprezy turystycznej. Nale ż y zaznaczy ć , ż e ustawodawca ww. przepisie pos ł u ż y ł si ę okre ś leniem niewystarczaj ą ca, które jest poj ę ciem w ęż szym i wi ąż e si ę z przes ł ankami ekonomicznymi niezrealizowania imprezy ni ż u ż yte przez Spó ł dzielni ę okre ś lenie „ma ł a liczba zg ł osze ń ”, któr ą mo ż na dowolnie interpretowa ć , szczególne w sytuacji braku okre ś lenia wystarczaj ą cej ilo ś ci uczestników imprezy turystycznej. Art. 14 ust. 2 pkt 7a ustawy o us ł ugach turystycznych przewiduje mo ż liwo ść wprowadzenia ww. postanowienia umowy tylko w sytuacji, gdy w umowie zostanie podana ilo ść uczestników danej imprezy turystycznej ze wskazaniem, ż e realizacja umowy jest uzale ż niona od ilo ś ci zg ł osze ń . Sprzeczno ść ww. postanowienia z przepisami art. 14 ust. 2 pkt 7a ustawy o us ł ugach turystycznych jest ewidentna i niew ą tpliwie stanowi o bezprawno ś ci dzia ł ania Spó ł dzielni w tym zakresie. Art. 24 ust. 2 ustawy o okik zawiera przyk ł adowy katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do art. 24 ust. 2 pkt 1ustawy o okik, za praktyk ę 10 naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do Rejestru. Na mocy art. 479 45 § 1 k.p.c., S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowi ą zany przesy ł a ć Prezesowi Urz ę du odpis ka ż dego prawomocnego wyroku uwzgl ę dniaj ą cego powództwo o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Na podstawie takich wyroków, Prezes Urz ę du jest zobowi ą zany do prowadzenia rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasad ę tzw. formalnej jawno ś ci Rejestru, stanowi ą c, ż e Rejestr jest jawny. Jawno ść Rejestru oznacza, ż e Rejestr jest dost ę pny dla ka ż dego zainteresowanego, czyli ka ż dy ma do niego prawo wgl ą du. Skutkiem formalnej jawno ś ci Rejestru jest niemo ż no ść zas ł aniania si ę nieznajomo ś ci ą dokonanych w nim wpisów. W rejestrze tym przytacza si ę tre ść postanowie ń wzorców umowy uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. W ocenie Prezesa Urz ę du, wpisanie takich postanowie ń do Rejestru, oznacza, ż e od tej chwili postanowienia te s ą zakazane we wszystkich wzorcach umów. Zakaz stosowania postanowie ń wpisanych do Rejestru, dotyczy nie tylko tego przedsi ę biorcy, przeciwko któremu zapad ł wyrok w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, lecz równie ż innych przedsi ę biorców z danej bran ż y. Za takim uj ę ciem przemawia podstawowy cel post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jakim jest usuni ę cie z obrotu postanowie ń , które S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna ł za niedozwolone. Chodzi bowiem o to, by konsumenci nie byli nara ż eni na te postanowienia w przysz ł o ś ci w umowach zawieranych z innymi przedsi ę biorcami. Ponadto, zdaniem Prezesa Urz ę du, zakaz stosowania niedozwolonych postanowie ń wpisanych do Rejestru dotyczy tak ż e postanowie ń podobnych. Przedsi ę biorcy stosuj ą bowiem postanowienia, których istota jest taka sama, lecz konstrukcja gramatyczna, szyk wyrazów w zdaniu s ą ró ż ne. W zwi ą zku z tym, zakazane jest te ż stosowanie postanowienia, którego zakres jest to ż samy z zakresem postanowienia wpisanego do Rejestru. Nie jest konieczna dok ł adna, literalna identyczno ść tych postanowie ń . Stanowisko Prezesa Urz ę du znajduje uzasadnienie w orzecznictwie. S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (Sygn. akt III SZP 3/06) wskaza ł , i ż stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do Rejestru, mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. S ą d Najwy ż szy uzna ł równie ż , i ż je ż eli S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów uzna okre ś lon ą klauzul ę za niedozwolon ą w wyniku przeprowadzonej kontroli abstrakcyjnej i zostanie ona wpisana do Rejestru, praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 2 ustawy o okik 1 dopuszcza si ę ka ż dy z przedsi ę biorców, który wprowadza do stosowanych klauzul zmiany o charakterze kosmetycznym, polegaj ą ce np. na przestawieniu szyku wyrazów lub zmianie u ż ytych wyrazów, je ż eli zmiany te nie prowadz ą do zmiany istoty klauzuli. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowane przez Spó ł dzielni ę we wzorcu umowy nast ę puj ą ce postanowienie jest to ż same z postanowieniem wpisanym pod pozycj ą 299 do Rejestru: 1 W dniu 21 kwietnia 2007 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Na podstawie art. 137 ww. ustawy straci ł a moc ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Obecnie praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów zosta ł a uregulowana w przepisie art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. 11 -„Wzrost ceny powy ż ej 15% upowa ż nia Klienta do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia o tym ST „TURYSTA” nie pó ź niej ni ż trzy dni po otrzymaniu informacji o tym fakcie”. Równocze ś nie nale ż y przytoczy ć tre ść postanowienia wpisanego pod pozycj ą 299 do Rejestru, zgodnie z którym: - „Wzrost ceny imprezy o wi ę cej ni ż 15% upowa ż nia uczestnika do rezygnacji z imprezy pod warunkiem powiadomienia MAZUR POL nie pó ź niej ni ż 3 dni od daty otrzymania zawiadomienia o zmianie ceny. Brak powiadomienia b ę dzie traktowane przez MAZUR POL jako przyj ę cie przez uczestnika nowych warunków”.”. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 14 grudnia 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 152/05) zgodzi ł si ę z argumentacj ą Prezesa Urz ę du, i ż ww. postanowienie narusza art. 385 1 § 1 k.c. i art. 385 3 pkt 20 k.c. gdy ż ogranicza mo ż liwo ś ci rezygnacji z imprezy przez konsumenta dopiero w przypadku wzrostu ceny imprezy turystycznej powy ż ej ustalonego 15% progu cenowego, nie przyznaj ą c mu tego prawa je ż eli podwy ż ka nie przekroczy 15% ceny. Postanowienie to pozostaje w sprzeczno ś ci z art. 17 ust 1 ustawy o us ł ugach turystycznych. Ww. przepisie enumeratywnie wyliczono - okoliczno ś ci powoduj ą ce mo ż liwo ść zmiany ceny imprezy turystycznej a przedsi ę biorca tych okoliczno ś ci nie wymieni ł . Postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urz ę du oraz postanowienie wpisane do Rejestru pod pozycj ą 299 s ą to ż same, czego nie naruszaj ą ró ż nice w zakresie u ż ytych sformu ł owa ń i wyrazów. Ka ż de z wy ż ej wymienionych postanowie ń jest sprzeczne w takim samy zakresie z art. 17 ust. 1 ustawy o us ł ugach turystycznych oraz ogranicza mo ż liwo ść odst ą pienia konsumenta od umowy w nast ę pstwie wzrostu ceny imprezy turystycznej do z góry okre ś lonej granicy procentowej. Ponadto, zarówno Spó ł dzielnia jak i przedsi ę biorca, który stosowa ł we wzorcu umowy postanowienie uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotny adresat postanowienia uznanego za niedozwolone) prowadzili dzia ł alno ść gospodarcz ą na rynku us ł ug turystycznych. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowane przez Spó ł dzielni ę we wzorcu umowy nast ę puj ą ce postanowienie jest to ż same z postanowieniem wpisanym pod pozycj ą 1088 do Rejestru: - „- „ W przypadku rezygnacji z imprezy z przyczyn nie le żą cych po stronie Organizatora ST „TURYSTA” jest upowa ż niony do potracenia z wp ł at klienta: a) kosztów op ł aty manipulacyjnej - w wysoko ś ci 50, 00 z ł je ż eli Klient zg ł asza rezygnacj ę w terminie 50 dni przed dat ą rozpocz ę cia imprezy okre ś lonej w umowie, b)10% ca ł kowitych kosztów imprezy , je ż eli Klient zg ł asza rezygnacj ę mi ę dzy 50 a 30 dniem, c) 20% ca ł kowitych kosztów imprezy, przy zg ł oszeniu mi ę dzy 30 a 15 dniem, d) 50% ca ł kowitych kosztów imprezy, przy zg ł oszeniu mi ę dzy 14 dniem a 48 godz. przed rozpocz ę ciem imprezy, e) 100% przy zg ł oszeniu rezygnacji poni ż ej 48 godz. przed rozpocz ę ciem imprezy””. Równocze ś nie nale ż y przytoczy ć tre ść postanowienia wpisanego pod pozycj ą 1088 do Rejestru, zgodnie z którym: - „Biuro z uwagi na poniesione koszty organizacji imprezy, zakupu ś wiadcze ń u kontrahenta zastrzega sobie prawo dokonania potr ą ce ń – liczonych od ca ł kowitej ceny 12 imprezy – wg nast ę puj ą cych zasad:- do 45 dni przed dniem wyjazdu sta ł a op ł ata manipulacyjna w wysoko ś ci – 5%,- od 44 do 31 dni przed dniem wyjazdu – 10 %,- od 30 do 15 dni przed dniem wyjazdu – 35%,- od 14 do 8 dnia przed dniem wyjazdu – 65%,- 7 dni lub mniej przed dniem wyjazdu – 80%,- w dniu wyjazdu lub pó ź niej – 100%”. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 29 stycznia 2007 r. (sygn. akt XVII AmC 160/05) uzna ł , i ż ww. postanowienie narusza art. 385 1 § 1 k.c. i spe ł nia przes ł anki niedozwolonych klauzul umownych okre ś lonych w art. 385 3 pkt. 16 i 17 k.c. Zapisy stosowanego przez organizatora turystyki wzorca stanowi ą przyk ł ad klauzuli okre ś lonej w art. 385 pkt 16 k.c., bowiem obowi ą zek uiszczenia sumy pieni ęż nej w wysoko ś ci okre ś lonej rycza ł towo, w przypadku odst ą pienia od umowy dotyczy wy łą cznie przypadku nie wykonania zobowi ą zania przez konsumenta. Wzorzec nie zawiera analogicznego rozwi ą zania na wypadek odst ą pienia od umowy przez kontrahenta z powodów le żą cych po jego stronie. Zakwestionowana klauzula spe ł nia równie ż przes ł anki klauzuli abuzywnej okre ś lonej w art. 385 3 pkt. 17 k.c. gdy ż przedstawiona propozycja ukszta ł towania stosunku prawnego nie uwzgl ę dnia równorz ę dnych interesów obu stron i nie jednakowo je zabezpiecza. Przedsi ę biorca przewiduje wygórowane stawki odst ę pnego ju ż na wiele dni przed rozpocz ę ciem imprezy, nie uwzgl ę dniaj ą c, ż e ma mo ż liwo ść nie ponoszenia ż adnych kosztów w zwi ą zku z rezygnacj ą konsumenta i mo ż liwo ś ci ą ponownej sprzeda ż y tej samej oferty. Postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urz ę du oraz postanowienie wpisane do rejestru, o którym mowa wy ż ej, pod pozycj ą 1088 s ą to ż same, czego nie naruszaj ą ró ż nice w zakresie u ż ytych sformu ł owa ń i wyrazów. Ka ż de z wy ż ej wymienionych postanowie ń nak ł ada wy łą cznie na konsumenta obowi ą zek zap ł aty ustalonej sumy w przypadku rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy oraz nak ł ada na konsumenta, który odst ą pi ł od umowy, obowi ą zek zap ł aty ra żą co wygórowanego odst ę pnego. Ponadto, zarówno Spó ł dzielnia jak i przedsi ę biorca, który stosowa ł we wzorcu umowy postanowienie uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotny adresat postanowienia uznanego za niedozwolone) prowadzili dzia ł alno ść gospodarcz ą na rynku us ł ug turystycznych. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowane przez Spó ł dzielni ę we wzorcu umowy nast ę puj ą ce postanowienie jest to ż same z postanowieniem wpisanym pod pozycj ą 258 do Rejestru: -„w przypadku rezygnacji z jednoczesnym wskazaniem osób spe ł niaj ą cych wszelkie warunki udzia ł u w imprezie i wyra ż aj ą cych na to zgod ę , op ł ata manipulacyjna wynosi 50 z ł ”. Równocze ś nie nale ż y przytoczy ć tre ść postanowienia wpisanego pod pozycj ą 258 do Rejestru, zgodnie z którym: - „W przypadku gdy klient odst ę puj ą cy od umowy wska ż e osob ę spe ł niaj ą c ą warunki udzia ł u w imprezie turystycznej, która przyjmuje obowi ą zki wynikaj ą ce z tej umowy klient zobowi ą zany jest zap ł aci ć op ł at ę manipulacyjn ą ”.”. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 19 pa ź dziernika 2004 r. (sygn. akt XVII AmC 95/05) zgodzi ł si ę z argumentacj ą Prezesa Urz ę du, i ż ww. postanowienie narusza art. 385 1 § 1 k.c. i art. 385 3 pkt 17 k.c. Zasady przeniesienia na inn ą osob ę uprawnie ń z tytu ł u umowy o ś wiadczenie us ł ug turystycznych reguluje art. 16 ustawy o us ł ugach turystycznych. Konsument odst ę puj ą cy od umowy mo ż e wskaza ć organizatorowi na swoje miejsce osob ę spe ł niaj ą c ą warunki udzia ł u w imprezie turystycznej. Ponosi on w takim 13 wypadku, solidarnie z osob ą przejmuj ą c ą jego uprawnienia, koszty poniesione przez organizatora turystyki w wyniku zmiany uczestnika imprezy turystycznej np. koszty korekt list uczestników, koszty korespondencji, faksów, telefonów do kontrahentów, wystawienia nowego biletu na przewóz czy przelot, itp. Koszty te, w zale ż no ś ci od terminu zg ł oszenia zmiany osób b ę d ą ró ż ne i nie b ę d ą takie same dla ka ż dej imprezy turystycznej. Organizator us ł ug turystycznych wykorzystuj ą c swoj ą przewag ę kontraktow ą oraz nieznajomo ść prawa przez konsumentów, zamiast zwrotu kosztów narzuci ł konsumentowi obowi ą zek zap ł aty op ł aty manipulacyjnej ustalonej w sta ł ej wysoko ś ci, jednakowej dla ka ż dej imprezy turystycznej, niezale ż nej od terminu zawiadomienia o zmianie i niezale ż nej od kosztów konkretnej zamiany. Przyj ę cie takiego rozwi ą zania umo ż liwia organizatorowi us ł ug turystycznych osi ą gni ę cie o wiele wi ę kszych korzy ś ci ni ż gdyby stosowa ł si ę do postanowie ń ustawy o us ł ugach turystycznych. Tym samym zap ł at ę za cesj ę uprawnie ń w wysoko ś ci op ł aty manipulacyjnej nale ż y uzna ć za ra żą co wygórowan ą kar ę umown ą . W konsekwencji zachowanie organizatora imprez turystycznych, który korzystaj ą c z posiadanej przewagi kontraktowej przewiduje postanowienie nak ł adaj ą ce na konsumenta, który odst ą pi ł od umowy zap ł at ę ra żą co wygórowanej kary umownej, mo ż e zosta ć ocenione jako naruszaj ą ce dyspozycj ę art. 385 3 pkt 17 k.c. Postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urz ę du oraz postanowienie wpisane do Rejestru pod pozycj ą 258 s ą to ż same, czego nie naruszaj ą ró ż nice w zakresie u ż ytych sformu ł owa ń i wyrazów. Ka ż de z wy ż ej wymienionych postanowie ń jest sprzeczne w takim samym zakresie z art. 16 ustawy o us ł ugach turystycznych nak ł adaj ą c na konsumenta op ł at ę ponad koszty poniesione z tytu ł u zamiany uczestnika imprezy. Ponadto, zarówno Spó ł dzielnia jak i przedsi ę biorca, który stosowa ł we wzorcu umowy postanowienie uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotny adresat postanowienia uznanego za niedozwolone) prowadzili dzia ł alno ść gospodarcz ą na rynku us ł ug turystycznych. W ocenie Prezesa Urz ę du stosowane przez Spó ł dzielni ę we wzorcu umowy nast ę puj ą ce postanowienie jest to ż same z postanowieniem wpisanym pod pozycj ą 186 do Rejestru: - „ST „TURYSTA” nie odpowiada za niedogodno ś ci zaistnia ł e w trakcie imprezy wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych np. decyzje pa ń stwowe, dzia ł anie si ł wy ż szych, warunki atmosferyczne, przyczyny le żą ce po stronie klienta.”, Równocze ś nie nale ż y przytoczy ć tre ść postanowienia wpisanego pod pozycj ą 186 do Rejestru, zgodnie z którym: „Biuro Podró ż y nie odpowiada za niedogodno ś ci zaistnia ł e w trakcie realizacji imprezy wynik ł e z przyczyn od niego niezale ż nych np. warunki atmosferyczne, decyzje pa ń stwowe, dzia ł anie innych okoliczno ś ci si ł y wy ż szej lub le żą cych po stronie uczestnika”. S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 27 pa ź dziernika 2004 r. (sygnatura akt XVII AmC 83/03) uzna ł , i ż ww. postanowienie narusza art. 385 3 pkt 2 k.c., gdy ż odwo ł uj ą c si ę do poj ę cia „przyczyn niezale ż nych” w postanowieniu tym organizator turystyki zaw ęż a okre ś lony w ustawie o us ł ugach turystycznych zakres odpowiedzialno ś ci kontraktowej organizatora przewidziany w art. 11 a ustawy o us ł ugach turystycznych. Tym samym nie wszystkie przyczyny niezale ż ne od organizatora zwalniaj ą go od odpowiedzialno ś ci za niewykonanie umowy. Postanowienie kwestionowane przez Prezesa Urz ę du oraz postanowienie wpisane do Rejestru pod pozycj ą 186 s ą to ż same, czego nie naruszaj ą ró ż nice w zakresie u ż ytych sformu ł owa ń i wyrazów. Ka ż de z wy ż ej wymienionych 14 postanowie ń zaw ęż a okre ś lony w ustawie o us ł ugach turystycznych zakres odpowiedzialno ś ci kontraktowej organizatora turystyki w takim samym zakresie ograniczaj ą c tym samym odpowiedzialno ść kontraktow ą z tytu ł u wykonanej lub niewykonanej us ł ugi. Ponadto, zarówno Spó ł dzielnia jak i przedsi ę biorca, który stosowa ł we wzorcu umowy postanowienie uznane za niedozwolone na mocy ww. wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (pierwotny adresat postanowienia uznanego za niedozwolone) prowadzili dzia ł alno ść gospodarcz ą na rynku us ł ug turystycznych. Konsekwencj ą stosowania przez Spó ł dzielni ę postanowie ń wpisanych do Rejestru jest wprowadzenie do wzorców umów postanowie ń bezwzgl ę dnie zakazanych. Stosownie bowiem do art. 479 42 § 1 k.p.c., S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekaj ą c o uznaniu postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone, jednocze ś nie zakazuje ich wykorzystywania. S ą d Najwy ż szy w cytowanej powy ż ej uchwale zaakceptowa ł stanowisko, zgodnie z którym wpis postanowienia wzorca do Rejestru skutkuje tym, ż e zakazane jest pos ł ugiwanie si ę wpisan ą klauzul ą we wszystkich wzorcach umów, pod rygorem sankcji z art. 58 k.c. Zgodnie z powy ż szym wykazano, i ż ww. postanowienia wzorca umowy s ą to ż same z klauzulami wpisanymi do Rejestru pod pozycjami 186, 258 oraz 1088 i tym samym stosowanie ich jest bezprawne. Ad. 3) Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 24 ust. 3 stanowi jedynie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia ze zbiorowym interesem konsumentów wówczas, gdy dzia ł anie przedsi ę biorcy dotyczy, b ą d ź mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć . W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej i nieokre ś lonej liczby konsumentów, którzy zapoznali si ę , b ą d ź mogli zapozna ć si ę z dost ę pnymi wzorcami umów zawieraj ą cymi postanowienia, które zosta ł y wpisane do Rejestru lub s ą sprzeczne z ustaw ą o us ł ugach turystycznych i zawarli, b ą d ź mogli zawrze ć umow ę z Spó ł dzielni ą . W tej sytuacji bezprawne zachowanie przedsi ę biorcy nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy czy grupowy. Na skutek zamieszczenia we wzorcach umów postanowie ń , które zosta ł y wpisane do Rejestru i postanowienia sprzecznego z ustaw ą o us ł ugach turystycznych, Spó ł dzielnia stosowa ł a postanowienia, których stosowania zakazano. Takie dzia ł anie Spó ł dzielni godzi w zbiorowe interesy konsumentów. Jak wynika z ustale ń dokonanych w niniejszej decyzji, Spó ł dzielnia w dniu 28 lipca 2008 r. (data nadania do Urz ę du poprawionego wzorca umowy) zaprzesta ł a stosowania kwestionowanych przez Prezesa Urz ę du postanowie ń wprowadzaj ą c do obrotu prawnego poprawiony wzorzec umowy „WARUNKI UCZESTNICTWA STANOWI Ą CE INTEGRALN Ą CZ ĘŚĆ UMOWY O Ś WIADCZENIE US Ł UG TURYSTYCZNYCH, ORGANIZOWANYCH PRZEZ S.T. TURYSTA KIELCE” którego tre ść jest zgodna z prawem. Jednocze ś nie z uwagi na fakt, i ż Spó ł dzielnia o ś wiadczy ł a, ż e nie ma obecnie zawartych umów z konsumentami na podstawie poprzednich warunków uczestnictwa a sprzeda ż us ł ug turystycznych jest prowadzona w formie sprzeda ż y agencyjnej, nie wyst ą pi ł a potrzeba aneksowania wcze ś niej zawartych umów. 15 W zwi ą zku z powy ż szym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż nast ą pi ł o zaniechanie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów przez Spó ł dzielni ę w dniu 28 lipca 2008 r. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o okik, nie wydaje si ę decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania, je ż eli przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki, o której mowa w art. 24. W takim przypadku, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania, przy czym ci ęż ar udowodnienia okoliczno ś ci zaniechania stosowania zarzucanej praktyki spoczywa na przedsi ę biorcy. Wobec spe ł nienia przes ł anek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy o okik oraz przes ł anek wydania decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania wskazanych w art. 27 ustawy o okik, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt I sentencji. Prezes Urz ę du nie uwzgl ę dni ł wniosku Spó ł dzielni o wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji zobowi ą zuj ą cej przedsi ę biorc ę do podj ę cia okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia naruszeniom zbiorowych interesów konsumentów na podstawie art. 28 ustawy o okik. Zgodnie z tre ś ci ą art. 28 ustawy uokik decyzja zastosowania ww. przepisu nale ż y wy łą cznie do Prezesa Urz ę du. Prezes Urz ę du uzna ł , ż e zebrany w post ę powaniu materia ł dowodowy, w ś wietle obowi ą zuj ą cego orzecznictwa i prawa, jest wystarczaj ą cy do stwierdzenia stosowania przez Spó ł dzielni ę praktyki ograniczaj ą cej konkurencj ę . Tym samym nie ma potrzeby zastosowania art. 28 ustawy o okik, specyficznego ś rodka zmierzaj ą cego do polubownego rozstrzygni ę cia powsta ł ego sporu. Ponadto rynek us ł ug turystycznych by ł wielokrotnie kontrolowany przez Prezesa Urz ę du a wyniki kontroli by ł y przekazywane opinii publicznej i stowarzyszeniom organizatorów turystyki. Nale ż y nadmieni ć , ż e Rejestr jest jawny a dost ę p do niego nie jest niczym ograniczony. W zwi ą zku z powy ż szym Spó ł dzielnia przy do ł o ż eniu nale ż ytej staranno ś ci mog ł a usun ąć ze stosowanego przez siebie wzorca umowy bezprawne postanowienia bez potrzeby wszczynania przeciwko niej post ę powania administracyjnego. Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o okik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ustawy o okik. Przepis ten stanowi podstaw ę i okre ś la górn ą granic ę ustalenia kary dla Spó ł dzielni, która w 2007 r. osi ą gn ęł a przychód w wysoko ś ci 934.534,27 z ł . W 2006 r. przychód ze sprzeda ż y wyniós ł 120.862,24 z ł . Bior ą c pod uwag ę , ż e przychód Spó ł dzielni w 2007 r. stanowi ł przede wszystkim zysk operacyjny w wysoko ś ci 785 538,45 z ł z tytu ł u zasilenia finansów Spó ł dzielni ze sprzeda ż y udzia ł ów SOP „Turysta” Warszawa i sprzeda ż y niepodzielnej masy maj ą tku SBT „Turysta” Warszawa, Prezes Urz ę du za podstaw ę do obliczenia kary przyj ął przychód ze sprzeda ż y w wysoko ś ci 148 995,82 z ł . W zwi ą zku z powy ż szym maksymalna kara na ł o ż ona na Spó ł dzielni ę mo ż e wynie ść 14 899 z ł . Ustawa nie zawiera zamkni ę tego katalogu przes ł anek, od których uzale ż niona jest wysoko ść kar nak ł adanych na przedsi ę biorców. W art. 111 ustawy o okik przyk ł adowo jedynie wskazano, i ż przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, Prezes Urz ę du winien wzi ąć pod uwag ę okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia przepisów ustawy o okik, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Ponadto orzecznictwo wskazuje, ż e w przypadku kar 16 przes ł ankami, które nale ż y bra ć pod uwag ę , s ą : potencja ł ekonomiczny przedsi ę biorcy, skutki praktyki dla konkurencji lub kontrahentów, dopuszczalny poziom kary wynikaj ą cy z przepisów ustawy oraz cele, jakie kara ma osi ą gn ąć (por.: wyrok S ą du Najwy ż szego z 27.06.2000 r., sygn. akt I CKN 793/98). Na wysoko ść kary w przedmiotowej sprawie mia ł wp ł yw zawodowy (profesjonalny) charakter prowadzonej przez Spó ł dzielni ę dzia ł alno ś ci na rynku us ł ug turystycznych, stosowanie przez Spó ł dzielni ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów pomimo dost ę pno ś ci Rejestru, d ł ugotrwa ł y okres stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Jednocze ś nie uwzgl ę dni ć nale ż y, ż e w trakcie post ę powania Spó ł dzielnia: aktywnie wspó ł dzia ł a ł a w z Prezesem Urz ę du, zaniecha ł a stosowania kwestionowanej przez Prezesa Urz ę du praktyki a naruszenie przepisów ustawy o okik mia ł o miejsce po raz pierwszy. To w ostatecznym rachunku przekonuje, aby karze nada ć walor edukacyjny, przy zapewnieniu odpowiedniego stopnia jej odczuwalno ś ci. Prezes Urz ę du wzi ął równie ż pod uwag ę sytuacj ę finansow ą Spó ł dzielni, wielko ść przedsi ę biorcy i zasi ę g jej dzia ł ania. Zdaniem Prezesa Urz ę du, taki charakter ma kara w wysoko ś ci 1000 z ł . Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt II sentencji. Kar ę nale ż y wp ł aci ć w ci ą gu 14 dni od daty uprawomocnienia si ę decyzji do Narodowego Banku Polskiego, Oddzia ł Okr ę gowy w Warszawie, na rachunek Nr 51101010100078782231000000. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w pkt II sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Barbara Roma ń czak-Graca Otrzymuje: Spó ł dzielnia Turystyczna „TURYSTA” ul. Paderewskiego 31 25-004 Kielce 17