RKT-48/2006

DELEGATURA UOKIK W KATOWICACH Katowice dnia 17.07.2006r. RKT-420-01/06/MK Decyzja nr RKT-48/2006 Na podstawie art. 19 ust. 2 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst. jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 244, poz. 2080) , oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. Nr 18, poz. 172 ze zmian. Dz.U. z 2003r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Zak ł adów Tworzyw Sztucznych „ERG-BIERU Ń ” SA w Bieruniu oraz Zak ł adów Tworzyw Sztucznych NITRON SA w Krupskim M ł ynie, w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, wyra ż a si ę zgod ę na dokonanie koncentracji polegaj ą cej na po łą czeniu powy ż ej wymienionych przedsi ę biorców. Uzasadnienie W dniu 08.03.2006r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej organem antymonopolowym lub Prezesem Urz ę du) wp ł yn ął wniosek Zak ł adów Tworzyw Sztucznych „ERG-BIERU Ń ” SA w Bieruniu oraz Zak ł adów Tworzyw Sztucznych NITRON SA w Krupskim M ł ynie, b ę d ą cych jednoosobowymi spó ł kami Skarbu Pa ń stwa (zwani dalej ZTS „ERG- BIERU Ń ” SA oraz ZTS NITRON SA lub Wnioskodawcami) dotycz ą cy zg ł oszenia zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na po łą czeniu obu w/w przedsi ę biorców i zawi ą zaniu nowego przedsi ę biorcy tj. „NITROERG” SA w Bieruniu. W dniu 27.03.2006r. Wnioskodawcy uzupe ł nili op ł at ę od zg ł oszenia zamiaru tej koncentracji. W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie zamiaru koncentracji, tj.: - po łą czenie dwóch przedsi ę biorców poprzez zawi ą zanie nowego przedsi ę biorcy, jest koncentracj ą o jakiej mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej ustaw ą antymonopolow ą ), - łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln. euro tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, wy łą czaj ą ca zamiar tej koncentracji z obowi ą zku zg ł oszenia Prezesowi Urz ę du, organ antymonopolowy postanowieniem z dnia 31.03.2006r. powiadomi ł Wnioskodawców o wszcz ę ciu post ę powania antymonopolowego w tej sprawie. 1 Organ antymonopolowy ustali ł co nast ę puje Opis i przyczyny koncentracji Zamierzona koncentracja polega na po łą czeniu ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA oraz ZTS NITRON SA poprzez zawi ą zanie nowej spó ł ki, na któr ą przechodzi maj ą tek łą cz ą cych si ę spó ł ek w zamian za akcje nowej spó ł ki zgodnie z art. 492 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 wrze ś nia 2000r. Kodeks spó ł ek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zmian.). Po dokonanym po łą czeniu jedynym w ł a ś cicielem nowopowsta ł ego przedsi ę biorcy b ę dzie nadal Skarb Pa ń stwa, a produkcja b ę dzie prowadzona zarówno w zak ł adzie w Bieruniu jak i w Krupskim M ł ynie. Przyczyn ą dokonania zamierzonej koncentracji w ocenie Wnioskodawców s ą zmiany na ś wiatowym i europejskim rynku materia ł ów wybuchowych polegaj ą ce na post ę puj ą cych procesach koncentracyjnych w ś ród ś wiatowych producentów materia ł ów wybuchowych. Celem dokonania zamierzonej koncentracji jest równie ż sprostanie wzrastaj ą cej konkurencji na rynku krajowym konkurencji firm zagranicznych, które to sukcesywnie wchodz ą na rynek polski poprzez tworzenie spó ł ek zale ż nych lub przedstawicielstw np. Dyno Nobel Poland Sp. z o.o. we Wroc ł awiu - nale żą ca obecnie do koncernu ORICA z Australii (zwana dalej Dyno Nobel), UEE Polonia Sp. z o.o. w Katowicach - nale żą ca do koncernu UEE z Hiszpanii (zwana dalej UEE), Austin Detonator s.r.o w Czechach - nale żą ca do koncernu Austin (zwana dalej Austin), Yara Poland Sp. z o.o. w Szczecinie - nale żą ca do koncernu Yara z Norwegii (zwana dalej Yara Poland), Blastexpol Sp. z o.o. w Chocianowcu - nale żą cy do Westspreng GmbH (zwana dalej Blastexpol), Explominex Sp. z o.o. w Rogowie Sobóckim - nale żą ca do grupy EPC (zwana dalej Explominex). W ocenie Wnioskodawców obecnie obserwuje si ę zmiany w strukturze zu ż ycia materia ł ów wybuchowych polegaj ą ce na odchodzeniu tam gdzie to mo ż liwe od tzw. „tradycyjnych” materia ł ów wybuchowych wytwarzanych na bazie nitrogliceryny, na rzecz materia ł ów wybuchowych nowej generacji tj. emulsyjnych, a tak ż e sprzedawanych łą cznie z us ł ug ą strza ł ow ą (tzw. ANFO), które s ą bezpieczniejsze zarówno dla u ż ytkowników, jak i dla ś rodowiska naturalnego. Dokonanie tej koncentracji ma pozwoli ć nowopowsta ł emu przedsi ę biorcy na rozwój produkcji materia ł ów wybuchowych nowej generacji. Wymaga ć to b ę dzie znacznych wydatków o charakterze badawczo- rozwojowym, wydatków inwestycyjnych oraz ponoszenia kosztów dzia ł a ń rynkowo- marketingowych. Wnioskodawcy zgodnie z rozporz ą dzeniem Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003r. w sprawie wykazu spó ł ek, przedsi ę biorstw pa ń stwowych i jednostek badawczo-rozwojowych prowadz ą cych dzia ł alno ść na potrzeby bezpiecze ń stwa i obronno ś ci pa ń stwa/…/(Dz.U. Nr 86, poz. 790), s ą przedsi ę biorcami prowadz ą cymi dzia ł alno ść na potrzeby bezpiecze ń stwa i obronno ś ci pa ń stwa. Ponadto zgodnie z rozporz ą dzeniem Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 2004r. w sprawie wykazu przedsi ę biorców o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym (Dz.U. Nr 192, poz. 1965), s ą przedsi ę biorcami o szczególnym znaczeniu gospodarczo-obronnym. Jak wynika z informacji uzyskanych z Ministerstwa Skarbu Pa ń stwa (karty nr 512 i 513) zgodnie z zapisami „Strategii przekszta ł ce ń strukturalnych przemys ł owego potencja ł u obronnego w latach 2002-2005”- dokumentu przyj ę tego przez Rad ę Ministrów w dniu 14 maja 2002r., w odniesieniu do Wnioskodawców, którzy s ą przedsi ę biorcami o zbli ż onym charakterze produkcji, planowane by ł y dzia ł ania prywatyzacyjne, które jednak ż e okaza ł y si ę bezskuteczne z uwagi na ma ł e zainteresowanie inwestorów. Dlatego te ż z racji na homogeniczno ść produkcji obu firm postanowiono o ich po łą czeniu. Dokonanie tej koncentracji ma przyczyni ć si ę do rozwoju produkcji nowoczesnych materia ł ów wybuchowych oraz Nitrocetu - dodatku do paliwa. Ponadto po dokonaniu zamierzonej koncentracji, planowane jest równie ż wydzielenie maj ą tku niezb ę dnego do produkcji tworzyw sztucznych a nast ę pnie jego sprzeda ż , co ma z kolei zapobiec dalszemu pogarszaniu si ę sytuacji finansowej Wnioskodawców. Koncentracja ta ma ponadto przyczyni ć si ę do przeprowadzenia restrukturyzacji nowopowsta ł ego przedsi ę biorcy tj. unowocze ś nienia parku maszynowego i u ł atwienia przeprowadzenia nowych inwestycji zmierzaj ą cych m.in. do rozwoju 2 produkcji nowoczesnych tj. emulsyjnych materia ł ów wybuchowych, co w efekcie ma doprowadzi ć do skutecznego konkurowania z koncernami zagranicznymi. Celem przeprowadzenia niniejszej koncentracji jest równie ż stworzenie przedsi ę biorcy dla którego ł atwo b ę dzie pozyska ć inwestora strategicznego. W ocenie MSP w obecnej sytuacji, wyra ż anie przez Ministerstwo zgody na dokonywanie nowych, tych samych inwestycji u obu przedsi ę biorców jest nieracjonalne. Dlatego te ż w jego ocenie dokonanie tego po łą czenia jest uzasadnione. Istotnym czynnikiem przemawiaj ą cym za dokonaniem tej koncentracji jest równie ż pogarszaj ą ca si ę od kilku lat sytuacja finansowa obu firm, przejawiaj ą ca si ę w tym, i ż w 2005r. obaj przedsi ę biorcy ponie ś li straty netto. W ocenie uczestników tej koncentracji, jej dokonanie umo ż liwi obni ż enie kosztów produkcji oraz sprzeda ż y, co powinno skutkowa ć oferowaniem ni ż szych cen oraz uzyskaniem przez nowego przedsi ę biorc ę korzystnego wyniku finansowego. Uczestnicy koncentracji oraz rynki produktowe i geograficzne, na których prowadz ą dzia ł alno ść Bezpo ś rednimi uczestnikami tej koncentracji s ą : ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA oraz ZTS NITRON SA. Przedmiotem dzia ł alno ś ci ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA jest g ł ównie (karta nr 2) produkcja wyrobów z tworzyw sztucznych oraz materia ł ów wybuchowych (zwane dalej MW) do u ż ytku cywilnego. Natomiast produkcja na potrzeby przemys ł u wojskowego, stanowi jedynie niewielk ą cz ęść . Przedsi ę biorca ten specjalizuje si ę przede wszystkim w produkcji zapalników elektrycznych jak i innego rodzaju materia ł ów wybuchowych oraz ś rodków inicjuj ą cych. Od niedawna jest równie ż producentem materia ł ów wybuchowych emulsyjnych, które nale żą do nowoczesnych materia ł ów wybuchowych. Do grupy kapita ł owej tego przedsi ę biorcy nale ż y równie ż „Serwis-Erg” Sp. z o.o. prowadz ą ca przede wszystkim dzia ł alno ść (karta nr 9) na rzecz ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA w zakresie produkcji, handlu, us ł ug i napraw maszyn ogólnego przeznaczenia. Ponadto do grupy kapita ł owej tego przedsi ę biorcy nale ż y równie ż „ERG- Ł aziska” Sp. z o.o. (karta nr 9) prowadz ą ca dzia ł alno ść na rynku tworzyw sztucznych. Przedmiotem dzia ł alno ś ci drugiego bezpo ś redniego uczestnika tej koncentracji tj. ZTS NITRON SA (karta nr 2 verte) jest równie ż produkcja i sprzeda ż materia ł ów wybuchowych (cywilnych i w niewielkiej ilo ś ci do celów wojskowych), produktów z tworzyw sztucznych oraz Nitrocetu b ę d ą cego uszlachetniaczem do paliw. ZTS „NITRON” SA specjalizuje si ę w produkcji materia ł ów wybuchowych nitroglicerynowych tzw. „starego typu” - „tradycyjnych”, które s ą przede wszystkim u ż ywane w górnictwie w ę gla kamiennego. Przedsi ę biorca ten nie posiada przedsi ę biorców zale ż nych. Rynki produktowe i geograficzne, na które koncentracja wywiera wp ł yw Zgodnie z art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy, rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę , w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Zatem rynek ten wyznaczaj ą dwa elementy: w ł a ś ciwy rynek produktowy i geograficzny. Zgodnie z pkt 7.1.2 rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz.U. Nr 37, poz. 334 - zwane dalej rozporz ą dzeniem), przez w ł a ś ciwy rynek produktowy nale ż y rozumie ć towary, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty. Natomiast za w ł a ś ciwy rynek geograficzny nale ż y uzna ć obszar oferowania towarów, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. 3 Jak wspomniano powy ż ej ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA oraz ZTS NITRON SA prowadz ą przede wszystkim dzia ł alno ść na rynku produkcji i sprzeda ż y materia ł ów wybuchowych (zwane dalej MW) i tworzyw sztucznych. Rynek geograficzny dla rynku materia ł ów wybuchowych W ocenie bezpo ś rednich uczestników koncentracji rynkiem geograficznym dla rynku ró ż nego rodzaju materia ł ów wybuchowych oraz ś rodków inicjuj ą cych jest rynek europejski (karty nr 10, 11 i 128 verte), gdy ż panuj ą na nim porównywalne warunki konkurencji, a ograniczenia dotycz ą tylko produkcji materia ł ów wybuchowych. Zdaniem przedsi ę biorców za takim okre ś leniem rynku przemawia otwarcie si ę rynków europejskich na import materia ł ów wybuchowych oraz wielko ść eksportu, gdy ż ZTS NITRON SA sprzedaje ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa pkt 1 za łą cznika do niniejszej decyzji) swojej produkcji na obszarze innych krajów, a ZTS „ERG- BIERU Ń ” SA ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa pkt 2 za łą cznika do niniejszej decyzji) (karta nr 3 verte). Na tak okre ś lonym rynku przedsi ę biorcy ci posiadaj ą łą cznie ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa pkt 3 za łą cznika do niniejszej decyzji) udzia ł u w rynku (karta nr 7). Jednak ż e przeprowadzone przez organ antymonopolowy post ę powanie nie potwierdzi ł o tezy Wnioskodawców, i ż rynkiem geograficznym dla rynku ró ż nego rodzaju materia ł ów wybuchowych i ś rodków inicjuj ą cych jest rynek europejski (zwane dalej w tej cz ęś ci decyzji ogólnie „materia ł ami wybuchowymi”). Na podstawie zgromadzonego w niniejszym post ę powaniu antymonopolowym materia ł u dowodowego oraz informacji zebranych w trakcie badania rynku przeprowadzonego na potrzeby niniejszego post ę powania, organ antymonopolowy uzna ł , i ż istnieje wi ę kszo ść przes ł anek przemawiaj ą cych za tym, ż e w ł a ś ciwym rynkiem geograficznym w niniejszym post ę powaniu jest rynek krajowy, gdy ż jest to obszar, na którym panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. Przes ą dzi ł y o tym nast ę puj ą ce przes ł anki. Zgodzi ć si ę nale ż y ze stanowiskiem Wnioskodawców, i ż obecnie w ramach Unii Europejskiej nie wyst ę puj ą istotne bariery celne przy eksporcie oraz imporcie materia ł ów wybuchowych. Jednak ż e warunki konkurencji w ka ż dym z krajów UE s ą ró ż ne. Podstawow ą ró ż nic ą s ą uregulowania prawne dotycz ą ce produkcji i wprowadzania do obrotu materia ł ów wybuchowych. Na obszarze Polski dzia ł alno ść w zakresie produkcji i wprowadzenia do obrotu MW przeznaczonych do u ż ytku cywilnego reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2002r. o materia ł ach wybuchowych przeznaczonych do u ż ytku cywilnego (Dz.U. Nr 117, poz. 1007 ze zmian.) zgodnie, z któr ą materia ł y wybuchowe przeznaczone do u ż ytku cywilnego musz ą posiada ć numer identyfikacyjny nadany przez Prezesa Wy ż szego Urz ę du Górniczego. Konieczno ść uzyskania odpowiednich pozwole ń i certyfikatów w zakresie dopuszczenia MW do obrotu oraz ich transportu istnieje równie ż w innych krajach UE. Ponadto w ka ż dym kraju stosowana jest inna procedura rejestracji MW, co wi ąż e si ę jak wyja ś ni ł w toku badania rynku przeprowadzonego na potrzeby tej koncentracji UEE, z odmiennymi przepisami górniczymi. Na rynku polskim zasady wykonywania dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materia ł ami wybuchowymi przeznaczonymi zarówno do u ż ytku cywilnego jak i o przeznaczeniu wojskowym okre ś laj ą przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 2001r. o wykonywaniu dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materia ł ami wybuchowymi, broni ą , amunicj ą oraz wyrobami i technologi ą o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. Nr 67, poz. 679 ze zmian.). Zgodnie z przepisami tej ustawy wykonywanie dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie wytwarzania obrotu materia ł ami wybuchowymi wymaga uzyskania koncesji, której udziela Minister Spraw Wewn ę trznych i Administracji po zasi ę gni ę ciu opinii Ministerstwa Obrony Narodowej, ministerstwa w ł a ś ciwego do spraw gospodarki oraz Szefa Agencji Bezpiecze ń stwa Wewn ę trznego i w ł a ś ciwego Komendanta Wojewódzkiego Policji. Warto ść rynku krajowego MW wynosi ok. 152 mln. z ł . (karta nr 6). Na liczb ę t ą sk ł ada si ę zarówno produkcja krajowa jak i import. Jednak ż e warto ść importu wynosi jedynie 9,4 mln. z ł . Oznacza to, i ż 6,1% materia ł ów wybuchowych na rynku krajowym pochodzi z importu, pozosta ł a 4 cz ęść to produkcja krajowa. Tym samym zdecydowana wi ę kszo ść materia ł ów wybuchowych na rynku krajowym to produkcja polska, a ich import stanowi jedynie niewielk ą cz ęść . Ponadto czynnikiem przemawiaj ą cym za tym, i ż rynek materia ł ów wybuchowych jest rynkiem krajowym, jest struktura dostawców surowców oraz odbiorców MW uczestników tej koncentracji (karty nr 129 i 130). Jak wynika, z zebranych w tym post ę powaniu informacji, dostawcami s ą g ł ównie krajowe zak ł ady chemiczne takie jak Zak ł ady Azotowe „Pu ł awy” SA, Zak ł ady Azotowe w Tarnowie-Mo ś cicach SA oraz PKN ORLEN SA. Najwi ę kszymi odbiorcami s ą równie ż przedsi ę biorcy krajowi. Do najwi ę kszego odbiorcy obu przedsi ę biorców nale ż y KGHM Polska Mied ź SA, która kupuje od tych przedsi ę biorców ok. (…) ich produkcji. Co prawda g ł ównie ZTS NITRON SA sprzedaje cz ęść swojej produkcji równie ż odbiorcom zagranicznym jednak ż e i tak wi ę kszo ść stanowi ą odbiorcy krajowi. Znacznymi odbiorcami dla obu przedsi ę biorców s ą oprócz KGHM Polska Mied ź SA, przedsi ę biorcy wydobywaj ą cy w ę giel kamienny tacy jak: Katowicki Holding W ę glowy SA, Jastrz ę bska Spó ł ka W ę glowa SA oraz Kompania W ę glowa SA. Czynnikiem przemawiaj ą cym za tym, i ż w ł a ś ciwym rynkiem geograficznym dla materia ł ów wybuchowych jest rynek krajowy, s ą ponadto ró ż nice w cenach tych materia ł ów w poszczególnych krajach. Jak wynika z informacji zebranych w badaniu rynku przeprowadzonym dla potrzeb tego post ę powania (karty od nr 548 do nr 552), w wi ę kszo ś ci asortymentów, ceny MW w kraju s ą ni ż sze w Polsce ni ż w innych krajach europejskich, za wyj ą tkiem materia ł ów „nitroglicerynowych”, co jest skutkiem du ż ej konkurencji na tym rynku. Oznacza to, i ż ró ż nice w wysoko ść cen MW na rynku polskim oraz na innych rynkach europejskich s ą przes ł ank ą przemawiaj ą c ą za uznaniem, i ż poszczególne rynki krajowe s ą odr ę bnymi rynkami. Równie ż zdaniem konkurentów uczestników tej koncentracji pomimo tego, ż e obecnie brak jest istotnych barier ograniczaj ą cych dost ę p do poszczególnych rynków, to poszczególne kraje europejskie nale ż y uzna ć za osobne rynki geograficzne. Przyk ł adowo Blastexpol wskaza ł , na ró ż n ą dost ę pno ść do rynków poszczególnych krajów UE. W jego ocenie cze ść z krajów europejskich takich jak Francja, Hiszpania, W ł ochy, Finlandia i Portugalia, ca ł kowicie chroni swój rynek. Pozosta ł e kraje natomiast traktuj ą swój rynek protekcjonistycznie np. Wielka Brytania, Irlandia. Ponadto w ocenie UEE oraz Dyno Nobel za przyj ę ciem, i ż rynkami geograficznymi dla rynku materia ł ów wybuchowych s ą rynki krajowe, przemawiaj ą ró ż ne przepisy górnicze w poszczególnych krajach, które powoduj ą , i ż pomimo ujednolicenia ustawodawstwa, poszczególne rynki krajowe ró ż ni ą si ę od siebie. Jak ustalono równie ż w toku badania tego rynku (karta 550), zdaniem jednego z przedsi ę biorców, polski rynek materia ł ów wybuchowych ró ż ni si ę pod wzgl ę dem liczby konkurentów, od rynków innych krajów europejskich, gdy ż dzia ł a na nim 7 przedsi ę biorców, natomiast we W ł oszech -1, a w Skandynawii i we Francji po 3 przedsi ę biorców. Co oznacza, i ż liczba konkurentów na rynku polskim jest wy ż sza ni ż w innych krajach. Ponadto jak wynika z przeprowadzonego na potrzeby niniejszego post ę powania badania rynku (karty od nr 548 do nr 552), równie ż w ocenie odbiorców materia ł ów wybuchowych, rynek ten jest raczej rynkiem krajowym, a nie europejskim z uwagi przede wszystkim na preferowanie krótkich terminów dostaw tych wyrobów czy te ż obostrzenia dotycz ą ce przechowywania tych materia ł ów. Podobne stanowisko zaj ęł a w swoim orzecznictwie Komisja Europejska, która co prawda nie przes ą dzi ł a ostatecznie tej kwestii, jednak ż e uzna ł a, i ż ze wzgl ę du na preferowanie przez odbiorców krótkich terminów dostaw MW, brak istotnego handlu pomi ę dzy poszczególnymi krajami z uwagi na koszty transportu, ł atwopalno ść tych wyrobów, ró ż nice w uregulowaniach prawnych dotycz ą cych bezpiecze ń stwa zwi ą zanego z obrotem materia ł ami wybuchowymi, rynek zarówno materia ł ów wybuchowych jak i systemów inicjuj ą cych (tj. zapalników oraz lontów detonuj ą cych) jest rynkiem krajowym. Za argument przemawiaj ą cy za rynkiem krajowym, Komisja Europejska uzna ł a równie ż konieczno ść uzyskania odpowiednich licencji i pozwole ń organów krajowych oraz fakt, i ż pomi ę dzy dostawcami i odbiorcami tych materia ł ów istniej ą od wielu lat 5 powi ą zania handlowe, które determinuj ą uznanie tego rynku jako krajowego, a nie europejskiego. Dlatego te ż w ocenie Komisji rynek materia ł ów wybuchowych jest rynkiem krajowym 1 . Rynek produktowy materia ł ów wybuchowych Podzia ł u rynku MW mo ż na dokona ć wed ł ug ró ż nych kryteriów. Przyk ł adowo z uwagi na ilo ść wyzwalanej energii w trakcie wybuchu, materia ł y mo ż na podzieli ć na krusz ą ce, które wyzwalaj ą du żą ilo ść energii (w ś ród nich mo ż na wyodr ę bni ć materia ł y inicjuj ą ce i wtórne) oraz miotaj ą ce czyli materia ł y, które osi ą gaj ą niskie poziomy energii i obecnie nie s ą wykorzystywane (np. proch czarny). Ponadto pod wzgl ę dem zastosowania MW mo ż na podzieli ć na komercyjne oraz wojskowe. Natomiast ze wzgl ę du na emitowan ą podczas wybuchu wielko ść energii MW mo ż na podzieli ć na materia ł y inicjuj ą ce (zapalniki) oraz wtórne. Bior ą c jednak ż e pod uwag ę powy ż ej przywo ł an ą definicj ę w ł a ś ciwego rynku produktowego, zamieszczon ą w w/w rozporz ą dzeniu zgodnie, z którym rynek produktowy obejmuje towary, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę , w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty, organ antymonopolowy wyodr ę bni ł na potrzeby niniejszego post ę powania nast ę puj ą ce rodzaje MW: -materia ł y wybuchowe „tradycyjne” tj. nitroglicerynowe i amonowo-saletrzane, do których mo ż na zaliczy ć : dynamity, barbaryty, amonity, karbonity, metanity. Poniewa ż specyfika kopal ń w ę gla kamiennego wi ąż e si ę z wyst ę powaniem zagro ż enia wybuchu py ł u w ę glowego oraz metanu, materia ł y wybuchowe stosowane w górnictwie w ę gla kamiennego musz ą charakteryzowa ć si ę krótkim czasem trwania wybuchu, nisk ą temperatur ą oraz brakiem pozosta ł o ś ci w postaci ż arz ą cych si ę elementów. Warunki te spe ł niaj ą jak na razie tylko MW „tradycyjne”, które z uwagi na powy ż sze wymagania nie mog ą by ć stosowane zamiennie z innego rodzaju materia ł em wybuchowym. Pomimo tego, i ż obecnie koncerny zagraniczne prowadz ą badania w zakresie produkcji innych materia ł ów wybuchowych, które mog ą by ć u ż ywane w przypadku zagro ż enia py ł em w ę glowym, na dzie ń dzisiejszy w górnictwie w ę gla kamiennego szerokie zastosowanie posiadaj ą tylko materia ł y „tradycyjne”. Oprócz górnictwa w ę gla kamiennego materia ł y te znajduj ą zastosowanie w górnictwie metali kolorowych, górnictwie odkrywkowym i innym. Ze wzgl ę du na wy ż sze ceny od innych materia ł ów wybuchowych, zagro ż enie dla ś rodowiska naturalnego, ze wzgl ę du na emisj ę truj ą cych gazów, materia ł y te, tam gdzie jest to mo ż liwie zast ę powane s ą nowoczesnymi materia ł ami emulsyjnymi lub ANFO. Dlatego te ż obecnie rynek MW „tradycyjnych” jest w fazie schy ł ku i wielu producentów zaprzesta ł o produkcji tego rodzaju materia ł ów. Praktycznie MW „tradycyjne” znajduj ą obecnie zastosowanie tylko tam gdzie ich zast ą pienie innego rodzaju materia ł ami jest niemo ż liwe tj. w górnictwie w ę gla kamiennego. Dla uczestników tej koncentracji ten rodzaj MW zapewnia im pewne i sta ł e ź ród ł o dochodów, z uwagi na to, i ż g ł ównymi i sta ł ymi ich odbiorcami od wielu lat (tj. od XIX wieku) s ą kopalnie w ę gla kamiennego. Jednak ż e wykorzystanie mocy produkcyjnych uczestników tej koncentracji wynosi od ok. (…) (karta nr 146) co oznacza, i ż w zakresie tych materia ł ów obecnie poda ż przewy ż sza popyt. Jak ustalono w toku niniejszego post ę powania obaj bezpo ś redni uczestnicy tej koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na rynku materia ł ów wybuchowych „tradycyjnych” i posiadaj ą nast ę puj ą cy udzia ł na tym rynku (karta nr 163): ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA ZTS NITRON SA Rodzaj materia ł ów wybuchowych Procentowy udzia ł w rynku krajowym Procentowy udzia ł w rynku Procentowy udzia ł w rynku krajowym Procentowy udzia ł w rynku 1 Case No COMP/M.2793-DMT/EPC/SAAR/MONTAN decyzja z dnia 01.07.2002r., Case No COMP/M.3205 – SNPE/SAAB/PATRIA/JV (EURENCO) decyzja z dnia 02.10.2003r., Case No COMP/M.4151 -ORICA/DYNO decyzja z dnia 23.05.2006r. 6 (ilo ś ciowo) krajowym (warto ś ciowo) (ilo ś ciowo) krajowym (warto ś ciowo) MW „starego typu” wykorzystywane g ł ównie w górnictwie w ę gla kamiennego (…) (…) (…) (…) Powy ż sze oznacza, i ż po dokonaniu tej koncentracji nowy przedsi ę biorca b ę dzie posiada ł ok. (…) udzia ł u na rynku krajowym „tradycyjnych materia ł ów wybuchowych”. -materia ł y wybuchowe emulsyjne, nale żą do nowoczesnych materia ł ów wybuchowych, wytwarzanych na bazie roztworu saletry amonowej. Materia ł y te mo ż na sporz ą dza ć w miejscu wykonywania robót strza ł owych. MW emulsyjne mog ą by ć sprzedawane luzem lub te ż nabojowane czy te ż wpompowywane w otwory strza ł owe, co jest g ł ównie stosowane w górnictwie odkrywkowym. Poszczególne sk ł adniki przewo ż one s ą w pojemnikach specjalistycznych „samochodów-wytwórni”. Sk ł adniki te w miejscu wykonywania robót zostaj ą dok ł adnie wymieszane w odpowiednich proporcjach, wpompowywane do otworów strza ł owych, w których staj ą si ę dopiero materia ł em wybuchowym. Mo ż liwo ść dostosowania tego MW do potrzeb, ma wp ł yw na efektywno ść wykonywania robót strza ł owych. Sk ł adniki powsta ł e po wybuchu nie powoduj ą degradacji ś rodowiska naturalnego, nie zawieraj ą ś rodków toksycznych i dlatego tego rodzaju MW uznawane s ą za ekologiczne 2 . Znajduj ą one zastosowanie w górnictwie odkrywkowym oraz rud metali, dr ąż eniu tuneli itp. Nie znajduj ą natomiast zastosowania w górnictwie w ę gla kamiennego ze wzgl ę du na wysok ą temperatur ę podczas wybuchu, zagro ż enie metanowe oraz obecno ść w kopalniach py ł u w ę glowego. Obecnie na ś wiecie notuje si ę wzrost zu ż ycia emulsyjnych MW ze wzgl ę du na to, i ż s ą one ta ń sze od materia ł ów tradycyjnych i s ą przyja ź niejsze dla ś rodowiska. Dlatego te ż nale ż y uzna ć , i ż obecnie jest to rynek w fazie rozwoju. Materia ł y emulsyjne s ą obecnie produkowane tylko przez ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA, na dzie ń dzisiejszy ZTS NITRON SA nie jest producentem tego rodzaju MW. ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA, wykorzystuje ok. (…) swojej mocy produkcyjnej do produkcji tego rodzaju MW i posiada ok. (…) udzia ł u na rynku krajowym (karta nr 163), spotykaj ą c si ę z konkurencj ą ze strony takich producentów jak Blastexpol, który posiada ok. (…) udzia ł u w rynku MW emulsyjnych (karty nr 506 i 549), Dyno Nobel czy Explominex Sp. z o.o. w Rogowie Sobóckim (zwany dalej Explominex). Ponadto materia ł y emulsyjne s ą równie ż wytwarzane przez samych u ż ytkowników np. KGHM Polska Mied ź SA. -materia ł y wybuchowe ANFO (Ammonium Nitrate/Fuel Oil), zwane saletrolami, s ą to materia ł y wybuchowe nowoczesne otrzymywane poprzez nas ą czenie saletry amonowej paliwami p ł ynnymi, po czym podlegaj ą zgranulowaniu. ANFO jest obecnie najta ń szym i najcz ęś ciej wykorzystywanym typem materia ł u wybuchowego. Ze wzgl ę du na to, i ż ANFO trudno wybucha, jest uwa ż any za bezpieczny zarówno dla u ż ytkowników jak i dla ś rodowiska naturalnego. Dlatego te ż tam gdzie jest to mo ż liwe, zast ę puje materia ł y wybuchowe „tradycyjne”. Zu ż ycie ANFO ci ą gle wzrasta dlatego te ż jest to równie ż rynek w fazie rozwoju. Podstawow ą wad ą ANFO jest brak wodoodporno ś ci, co uniemo ż liwia jego szerokie zastosowanie w górnictwie w ę gla kamiennego. Materia ł y te znajduj ą zastosowanie g ł ównie w górnictwie metali kolorowych i górnictwie odkrywkowym. Obaj bezpo ś redni uczestnicy tej koncentracji wchodz ą dopiero na ten rynek, gdy ż ANFO stanowi tylko (…) ich produkcji ogó ł em, a najwi ę kszym odbiorc ą jest KGHM Polska Mied ź SA. Jak ustalono w toku niniejszego post ę powania na rynku krajowym ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA posiada ok. (…), a ZTS NITRON SA ok. (…) udzia ł u w rynku (karta nr 163). Najwi ę kszymi konkurentami produkuj ą cymi i sprzedaj ą cymi na rynku krajowym ANFO jest Blastexpol posiadaj ą cy ok. (…) 2 „Nowe rozwi ą zania organizacji robót strza ł owych w górnictwie odkrywkowym” Roman Biessikirski, Jan Wizner „Górnictwo i Geoin ż ynieria” rok 28, Zeszyt 3/1,2004r. 7 udzia ł u w rynku (…), oraz Dyno Nobel i Explominex posiadaj ą ce po kilkana ś cie procent udzia ł u w rynku. Dokonanie tej koncentracji ma spowodowa ć rozwój produkcji tych materia ł ów wybuchowych przez nowopowsta ł ego przedsi ę biorc ę . -materia ł y inicjuj ą ce tj.: -zapalniki elektryczne - s ł u żą do inicjowania wybuchu wszystkich typów materia ł ów wybuchowych, s ą one pierwsz ą generacj ą zapalników, stosowana w górnictwie w ę gla kamiennego i obecnie nie mog ą w tym zastosowaniu by ć zast ę powanie zapalnikami nieelektrycznymi. Wobec tego nale ż y uzna ć , i ż pomimo pewnej substytucyjno ś ci z zapalnikami nieelektrycznymi, nie s ą one w pe ł ni zamienne. Dlatego te ż organ antymonopolowy uzna ł je za osobny rynek produktowy. Z uwagi na to, i ż odbiorcy tam gdzie to mo ż liwe zast ę puj ą zapalniki elektrycznie, nieelektrycznymi i dlatego maleje ich zu ż ycie, jest to rynek w fazie schy ł kowej. Obecnie na tym rynku produktowym dzia ł a zarówno ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA oraz ZTS NITRON SA, które posiadaj ą odpowiednio (…) oraz (…) udzia ł u na rynku krajowym (karta nr 163), spotykaj ą c si ę z nik łą konkurencj ą ze strony takich przedsi ę biorców jak: Blastexpol, Explominex, Austin (karta nr 506 i nr 549). -zapalniki nieelektryczne - s ł u żą do inicjowania wybuchu wszystkich typów materia ł ów wybuchowych i tam gdzie to jest mo ż liwe u ż ywane s ą zamiennie do zapalników elektrycznych, za wyj ą tkiem górnictwa w ę gla kamiennego. Z uwagi na to, i ż s ą zapalnikami nowszej generacji i znajduj ą coraz szersze zastosowanie, nale ż y uzna ć i ż jest to rynek w fazie rozwoju. Obecnie ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA posiada (…) na tym rynku oraz ZTS NITRON SA – (…) (karta nr 163) spotykaj ą c si ę z nik łą konkurencj ą ze strony takich przedsi ę biorców jak Blastexpol, Explominex, Austin czy Dyno Nobel (karta nr 506 i nr 549). - wyroby s ł u żą ce do detonacji: -lonty detonuj ą ce - s ą ś rodkami s ł u żą cymi do detonacji zapalników, u ż ywane s ą w górnictwie rud metali kolorowych i odkrywkowym, górnictwie w ę gla kamiennego. Obecnie prawie (…) udzia ł u na tym rynku, posiada ZTS NITRON SA (karta nr 163), spotykaj ą c si ę nik łą konkurencj ą ze strony Explominex oraz Dyno Nobel. Nitrocet Nitrocet jest zwi ą zkiem chemicznym dodawanym do olejów nap ę dowych, zapewnia on m.in. rozruch silnika w niskich temperaturach. Odbiorcami Nitrocetu na rynku krajowym s ą przede wszystkim PKN ORLEN SA, Grupa Lotos SA oraz Instytut Technologii Nafty. Jak ocenia ZTS NITRON SA, jest on obecnie na rynku krajowym jedynym producentem Nitrocetu. Tym samym dokonanie tej koncentracji nie spowoduje na tym rynku po łą czenia potencja ł ów potrzebnych do jego produkcji. Rynkiem geograficznym dla Nitrocetu jest rynek europejski, gdy ż ok. (…) jego produkcji jest eksportowana, a zaledwie ok. (…) produkcji jest sprzedawana na rynku krajowym (karta nr 148 verte). Ponadto na rynku europejskim nie wyst ę puj ą jakiekolwiek bariery celne, prawne i inne, które utrudnia ł yby handel tym towarem. ZTS NITRON SA jest jednym z najwi ę kszych na rynku europejskim producentem Nitrocetu i posiada ok. (…) udzia ł u na tym rynku (karta nr 9), spotykaj ą c si ę z konkurencj ą takich firm jak (karta nr 132): SNPE Francja (…), czy Exchem Wielka Brytania (…). Z uwagi na to, i ż obecnie ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA nie posiada mocy wytwórczych do produkcji Nitrocetu, mo ż na uzna ć , i ż dokonanie tej koncentracji nie spowoduje umocnienia pozycji nowego przedsi ę biorcy na rynku, gdy ż nowoutworzony przedsi ę biorca w praktyce przejmie dotychczasow ą pozycj ę rynkow ą ZTS NITRON SA. Co prawda w wyniku dokonania zamierzonej koncentracji równie ż w zak ł adzie produkcyjnym w Bieruniu planuje si ę uruchomienie produkcji Nitrocetu, jednak ż e przewiduje si ę , i ż bior ą c pod uwag ę wielko ść utworzonych mocy 8 produkcyjnych, udzia ł nowego przedsi ę biorcy na rynku europejskim wzro ś nie nieznacznie bo do ok. (…) . Tworzywa sztuczne Obaj bezpo ś redni uczestnicy tej koncentracji prowadz ą równie ż dzia ł alno ść na rynku ró ż nego rodzaju tworzyw sztucznych tj. p ł yt, arkuszy, rur, kszta ł tek itp. Zgodnie z orzecznictwem Komisji Europejskiej (np. decyzja z dnia 17.12.2002r. Case Nr COMP/M.3025), produkty z tworzyw sztucznych mog ą by ć uwa ż ane jako jeden rynek produktowy. Komisja co prawda nie wykluczy ł a, i ż ka ż dy z tych produktów stanowi osobny rynek produktowy, jednak ż e ostatecznie Komisja pozostawi ł a t ą kwesti ę otwart ą dopóki koncentracja nie wywiera wp ł ywu na ż aden rynek produktowy. W ocenie stron niniejszej koncentracji rynek tworzyw sztucznych jest rynkiem europejskim. Podobne stanowisko zaj ęł a równie ż Komisja Europejska, która stwierdzi ł a, i ż ze wzgl ę du na niskie koszty transportu nawet na dalsze odleg ł o ś ci, standaryzacj ę tych produktów oraz podobny poziom cen, rynkiem geograficznym dla rynku tworzyw sztucznych jest rynek co najmniej europejski. W niniejszej sprawie obaj uczestnicy tej koncentracji posiadaj ą nieznaczny udzia ł w rynku europejskim tworzyw sztucznych tj. zbli ż ony do (…). Nadmieni ć nale ż y, i ż równie ż na rynku krajowym tworzyw sztucznych łą czny udzia ł uczestników tej koncentracji jest nieznaczny, gdy ż wynosi ok. (…) (karta nr 6 verte). Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw Do w ł a ś ciwej oceny, jakie skutki na rynku mo ż e spowodowa ć zamierzona koncentracja konieczne jest zdefiniowanie rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, wertykalnym oraz konglomeratowym. Definicje rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, wertykalnym oraz konglomeratowym, zosta ł y zdefiniowane w punkcie 7.2 oraz 10.1 w/w rozporz ą dzenia. a) Rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. W przedmiotowej koncentracji jak oceni ł organ antymonopolowy, istniej ą rynki w ł a ś ciwe na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Rynkami tymi s ą : -krajowy rynek produkcji i sprzeda ż y materia ł ów wybuchowych „tradycyjnych”-„starego typu” -krajowy rynek produkcji i sprzeda ż y zapalników elektrycznych, -krajowy rynek produkcji i sprzeda ż y zapalników nieelektrycznych. Materia ł y wybuchowe „starego typu”- „tradycyjne” Jak wynika z podanych powy ż ej informacji po dokonaniu zamierzonej koncentracji nowopowsta ł y przedsi ę biorca b ę dzie posiada ł ok. (…) udzia ł u na rynku krajowym tego rodzaju materia ł ów. Obecnie najsilniejsz ą pozycj ę na tym rynku posiada ZTS NITRON SA – (…), którego najwi ę kszym konkurentem jest ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA posiadaj ą cy (…) udzia ł u w rynku. Udzia ł y w rynku pozosta ł ych konkurentów s ą znacznie mniejsze. Najwi ę kszym konkurentem tych przedsi ę biorców jest Explominex (…), natomiast tacy przedsi ę biorcy jak: Dyno Nobel, Blastexpol czy FPHU „DEMEX” Miros ł aw Kaczor w Radomiu, posiadaj ą udzia ł w rynku zbli ż ony do (…). Oznacza to, i ż konkurentami posiadaj ą cymi najwi ę kszy udzia ł na tym rynku s ą ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA oraz 9 ZTS NITRON SA, natomiast pozostali przedsi ę biorcy z racji ma ł ych udzia ł ów rynkowych, praktycznie nie stanowi ą istotnej konkurencji. Tym samym mo ż na uzna ć , i ż rynek MW „tradycyjnych” jest rynkiem o charakterze oligopolistycznym. Dokonanie zamierzonej koncentracji spowoduje, i ż nowopowsta ł y przedsi ę biorca przejmie udzia ł y w rynku ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA oraz ZTS NITRON SA. Na skutek powy ż szego powstanie przedsi ę biorca posiadaj ą cy ok. (…) udzia ł u na tym rynku krajowym, który nie b ę dzie spotyka ł si ę z istotn ą konkurencj ą ze strony innych przedsi ę biorców ze wzgl ę du na ich ma ł e udzia ł y na rynku. Dlatego te ż w ocenie organu antymonopolowego dokonanie tej koncentracji nie tylko spowoduje umocnienie posiadanej obecnie przez ZTS „NITRON” SA pozycji dominuj ą cej, ale równie ż jej skutkiem b ę dzie istotne ograniczenie konkurencji na tym rynku. Zapalniki elektryczne Na rynku krajowym zapalników elektrycznych dzia ł a zarówno ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA jak i ZTS NITRON SA. Zdecydowanie najwi ę kszym przedsi ę biorc ą na tym rynku jest ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA, który posiada ok. (…) udzia ł u w rynku. Najwi ę kszym konkurentem ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA na tym rynku, jest ZTS NITRON SA, który jednak ż e posiada na tym rynku niewielki udzia ł tj. ok. (…) . Oznacza to, i ż pod dokonanej koncentracji nowopowsta ł y przedsi ę biorca b ę dzie posiada ł łą cznie (…) udzia ł u na tym rynku, spotykaj ą c si ę z niewielk ą konkurencj ą ze strony takich firm jak Austin, Blastexpol czy Explominex. Oznacza to, i ż na skutek dokonania zamierzonej koncentracji, nowopowsta ł y przedsi ę biorca nie tylko przejmie dominuj ą c ą pozycj ę rynkow ą , któr ą obecnie posiada ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA, ale równie ż dojdzie do jej umocnienia gdy ż na skutek dokonania niniejszej koncentracji, pozycja tego przedsi ę biorcy zostanie wzmocniona o posiadany obecnie udzia ł w rynku ZTS NITRON SA. Tym samym w wyniku dokonania zamierzonej koncentracji dojdzie nie tylko do umocnienia pozycji dominuj ą cej, ale równie ż do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku krajowym zapalników elektrycznych. Zapalniki nieelektryczne Jak wynika z zebranych w tym post ę powaniu informacji po dokonaniu zamierzonej koncentracji nowopowsta ł y przedsi ę biorca b ę dzie posiada ł oko ł o (…) udzia ł u na rynku krajowym tego rodzaju ś rodków inicjuj ą cych. Obecnie najsilniejsz ą pozycj ę na tym rynku posiada ZTS NITRON SA – (…), którego najwi ę kszym konkurentem jest ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA posiadaj ą cy (…) udzia ł u na tym rynku. Pozosta ł ymi konkurentami na tym rynku tacy przedsi ę biorcy jak: Blastexpol, Explominex, Austin czy Dyno Nobel, jednak ż e ich udzia ł w rynku jest niewielki. Oznacza to, i ż przedsi ę biorcami posiadaj ą cymi najwi ę kszy udzia ł na tym rynku s ą ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA oraz ZTS NITRON SA. Pozostali konkurenci, z racji ma ł ego udzia ł u na tym rynku, praktycznie nie stanowi ą dla tych przedsi ę biorców istotnej konkurencji. Tym samym mo ż na uzna ć , i ż rynek zapalników nieelektrycznych jest równie ż rynkiem o charakterze oligopolistycznym. Dokonanie zamierzonej koncentracji spowoduje, i ż nowopowsta ł y przedsi ę biorca przejmie udzia ł y w rynku ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA oraz ZTS NITRON SA. Na skutek powy ż szego powstanie przedsi ę biorca posiadaj ą cy ok. (…) udzia ł u na rynku krajowym zapalników nieelektrycznych, który praktycznie nie b ę dzie spotyka ł si ę z istotn ą konkurencj ą ze strony innych przedsi ę biorców. Dlatego te ż w ocenie organu antymonopolowego dokonanie tej koncentracji nie tylko spowoduje umocnienie posiadanej obecnie przez ZTS „NITRON” SA pozycji dominuj ą cej na tym rynku, ale równie ż jej skutkiem b ę dzie istotne ograniczenie konkurencji. b) Z kolei rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie: 10 - dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, - jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, - indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca- odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. Bior ą c pod uwag ę powy ż sz ą definicj ę rynku w ł a ś ciwego, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym, organ antymonopolowy ustali ł , i ż w przedmiotowej koncentracji brak jest rynków w ł a ś ciwych na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. c) Natomiast rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady horyzontalne i wertykalne) ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze organ antymonopolowy ustali ł , i ż w ł a ś ciwym rynkiem konglomeratowym w tej sprawie jest krajowy rynek produkcji i sprzeda ż y lontów detonuj ą cych- wyrobu s ł u żą cego do detonacji. Na rynku tym ZTS NITRON SA posiada ok. (…) udzia ł u w rynku, tylko niewielkie ilo ś ci lontów detonuj ą cych sprzedaje Explominex i Dyno Nobel (karta nr 165). Obecnie najwi ę kszymi odbiorcami lontów detonuj ą cych na rynku krajowym jest KGHM Polska Mied ź SA oraz inni odbiorcy materia ł ów wybuchowych. Po dokonaniu zamierzonej koncentracji, nowo powsta ł a spó ł ka b ę dzie nadal posiada ł a ok. (…) udzia ł u na tym rynku i tym samym b ę dzie praktycznie jedynym przedsi ę biorc ą produkuj ą cym i sprzedaj ą cym lonty detonuj ą ce. Co prawda ZTS NITRON SA wykorzystuje obecnie tylko ok. (…) swoich zdolno ś ci produkcyjnych do produkcji lontów detonuj ą cych, jednak ż e nawet ewentualne zwi ę kszenie ich produkcji przez nowopowsta łą spó ł k ę , nie spowoduje zwi ę kszenia jej udzia ł u na rynku krajowym, a jedynie wolumenu sprzeda ż y. Dlatego te ż w ocenie organu antymonopolowego dokonanie zamierzonej koncentracji nie wp ł ynie negatywnie na rynek krajowy lontów detonuj ą cych, nie spowoduje ona umocnienia obecnie posiadanej przez ZTS NITRON SA pozycji na tym rynku oraz istotnego ograniczenia konkurencji. Ocena skutków koncentracji Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy zakazuje w drodze decyzji dokonania koncentracji, w wyniku której powstanie lub umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku, wskutek czego konkurencja na rynku zostanie istotnie ograniczona. Przez pozycj ę dominuj ą c ą zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę przy tym, ż e przedsi ę biorca posiada pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Analiza przedmiotowej koncentracji wskazuje, ż e w wyniku jej dokonania dojdzie do po łą czenia najwi ę kszych konkurentów na rynku krajowym materia ł ów wybuchowych „tradycyjnych”, zapalników elektrycznych i nieelektrycznych. Po dokonaniu tej koncentracji nowopowsta ł y przedsi ę biorca b ę dzie posiada ł ok. (…) udzia ł u na rynku krajowym materia ł ów wybuchowych „tradycyjnych”, (…) udzia ł na rynku krajowym zapalników elektrycznych oraz (…) udzia ł na rynku krajowym zapalników nieelektrycznych. Tym samym na skutek dokonania tej koncentracji dojdzie nie tylko do umocnienia pozycji dominuj ą cej na krajowym rynku produkcji i sprzeda ż y materia ł ów wybuchowych „tradycyjnych” oraz zapalników elektrycznych i nieelektrycznych, ale równie ż do istotnego ograniczenia konkurencji na tych rynkach. 11 W zwi ą zku z powy ż szym, w rozpatrywanej sprawie zachodz ą przes ł anki wydania przez organ antymonopolowy zakazu dokonania przedmiotowej koncentracji. Jednak ż e w my ś l art. 19 ust. 2 ustawy antymonopolowej, organ antymonopolowy wydaje, w drodze decyzji zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku, w przypadku gdy odst ą pienie od zakazu jest uzasadnione, w szczególno ś ci gdy koncentracja: - przyczyni si ę do rozwoju ekonomicznego lub post ę pu technicznego, - mo ż e wywrze ć pozytywny wp ł yw na gospodark ę narodow ą . Powy ż szy zapis umo ż liwia wydanie zgody na dokonanie koncentracji pomimo zaistnienia przes ł anek okre ś lonych w ust. 1 tego artyku ł u, w przypadku gdy odst ą pienie od zakazu uzasadnione jest szczególnymi okoliczno ś ciami. Wskazane przez ustawodawc ę przes ł anki odst ą pienia od zakazu maj ą jedynie charakter przyk ł adowy, nie wyczerpuj ą wszelkich mo ż liwych sytuacji przemawiaj ą cych za stosowaniem tego artyku ł u. Interpretacja celu zastosowania art. 19 ust. 2 powinna by ć ś ci ś le powi ą zana z celem uregulowa ń ustawy antymonopolowej, jakim jest ochrona interesu publicznego tj. utrzymania warunków do rozwoju konkurencji, sprzyjaj ą cej wzrostowi efektywno ś ci gospodarowania oraz ochronie interesów uczestników danego rynku. Tym samym przes ł ank ą konieczn ą do wydania zgody na dokonanie koncentracji jest wykazanie, ż e jej dokonanie jest pozytywne w interesie publicznoprawnym tj. nie tylko uczestników tej koncentracji ale i dla otoczenia gospodarczego. Nie ma tym samym prawnego umocowania, odst ą pienie od zakazu koncentracji, wtedy gdy uzasadnione to jest jedynie lub g ł ównie interesami przedsi ę biorcy lub przedsi ę biorców dokonuj ą cych koncentracji. Nie oznacza to, ż e koncentracja powinna by ć zgodna wy łą cznie z interesem publicznym. Takie koncentracje w praktyce nigdy nie maj ą miejsca, bowiem przedsi ę biorcy ich dokonuj ą cy maj ą co do zasady na wzgl ę dzie w ł asny interes, natomiast planowane operacje wywieraj ą pozytywny skutek o charakterze ogólnym niejako „przy okazji” (El ż bieta Modzelewska-W ą chal. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz. Twigger. Warszawa 2002) . Jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa antymonopolowego, przy rozpatrywaniu skutków koncentracji decydowa ć powinna ocena oparta na wszechstronnym rozwa ż eniu wszystkich istotnych okoliczno ś ci sprawy, pozwalaj ą ca na zaj ę cie stanowiska czy zagro ż ony zostanie interes publicznoprawny chroniony przepisami ustawy. Za wyra ż eniem zgody na koncentracj ę mo ż e przemawia ć przyk ł adowo wzgl ą d na sprostanie konkurencji mi ę dzynarodowej, czy te ż wdro ż enie t ą drog ą post ę pu techniczno-organizacyjnego (wyrok S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 8 pa ź dziernika 1997r. sygn. akt XVII Ama 39/97). W ocenie organu antymonopolowego, w analizowanym przypadku odst ą pienie od zakazu koncentracji jest uzasadnione z uwagi na potrzeb ę ochrony interesu publicznego jak i z uwagi na to, ż e koncentracja ta przyczyni si ę do rozwoju gospodarczego i post ę pu technicznego. Skutkiem dokonania po łą czenia tych przedsi ę biorców ma by ć jak wskazali w toku tego post ę powania uczestnicy tej koncentracji, podj ę cie szeregu dzia ł a ń , które maj ą za zadanie u ł atwi ć nowopowsta ł emu przedsi ę biorcy funkcjonowanie na rynku, zapewni ć jego rozwój, umo ż liwi ć konkurowanie na rynku materia ł ów wybuchowych z innymi przedsi ę biorcami b ę d ą cymi spó ł kami zale ż nymi koncernów zagranicznych, co z kolei przyczyni si ę do wzrostu konkurencji na rynku krajowym materia ł ów wybuchowych. Do najwa ż niejszych przedsi ę wzi ęć nale ż y planowane po dokonanym po łą czeniu wydzielenie ze struktury tego przedsi ę biorcy maj ą tku trwa ł ego s ł u żą cego do produkcji tworzyw sztucznych (karta nr 136 verte). Ś rodki uzyskane z tej sprzeda ż y zostan ą przeznaczone na sfinansowanie szeregu inwestycji. Przyk ł adowo planowane jest dokonanie inwestycji skierowanych na rozwój nowoczesnych materia ł ów wybuchowych tj. emulsyjnych oraz ANFO. Przedsi ę biorcy planuj ą równie ż dokonanie szeregu innych inwestycji, do których najwi ę kszych nale żą : modernizacja produkcji zapalników nieelektrycznych czy te ż budowa linii do t ł oczenia ł usek. Natomiast w zakresie MW „tradycyjnych” przedsi ę biorcy przewiduj ą opracowywanie nowych sk ł adów chemicznych oraz eliminacj ę sk ł adników rakotwórczych. Prowadzone s ą obecnie równie ż badania maj ą ce na celu wprowadzenie na rynek najnowszej generacji zapalników elektronicznych. 12 Ponadto nowopowsta ł y przedsi ę biorca zamierza zbudowa ć now ą lini ę do produkcji Nitrocetu, który obecnie jest najwa ż niejszym produktem eksportowym ZTS NITRON SA. Umo ż liwi to z kolei temu przedsi ę biorcy ł atwiejsze konkurowanie na rynku europejskim Nitrocetu, z koncernami posiadaj ą cymi obecnie znacznie silniejsz ą pozycj ę . Oznacza to, i ż przedsi ę biorcy po dokonanej koncentracji planuj ą dalszy rozwój swojej produkcji w nowoczesne produkty i technologie oraz rozwój wyrobów obecnie produkowanych. Poczynienie tych inwestycji umo ż liwi temu przedsi ę biorcy nie tylko utrzymanie pozycji rynkowej ale i u ł atwi konkurowanie na rynku krajowym nowoczesnych materia ł ów wybuchowych i ś rodków inicjuj ą cych z innymi przedsi ę biorcami. Mo ż e to z kolei spowodowa ć wzrost konkurencyjno ś ci na rynku krajowym nowoczesnych materia ł ów wybuchowych tj. emulsyjnych oraz ANFO, na którym to rynku obecnie bardzo siln ą pozycj ę (tj. znacznie wi ę kszy udzia ł od uczestników tej koncentracji) posiada producent nale żą cy do koncernu zagranicznego tj. Blastexpol, maj ą cy odpowiednio ok. (…) udzia ł u na tych rynkach. Oznacza to, i ż dokonanie tej koncentracji nie tylko umo ż liwi nowopowsta ł emu przedsi ę biorcy rozwój produkcji nowoczesnych materia ł ów wybuchowych, ale równie ż przyczyni si ę do rozwoju konkurencji na tym rynku krajowym, co b ę dzie niew ą tpliw ą korzy ś ci ą dla uczestników tego rynku tj. odbiorców tych materia ł ów. Nie dokonanie tej koncentracji uniemo ż liwi ł oby dalszy rozwój uczestników tej koncentracji. Przedsi ę biorcy ci co prawda b ę d ą mieli zapewniony zbyt „tradycyjnych” materia ł ów wybuchowych, w postaci odbiorców - producentów w ę gla kamiennego, jednak ż e zostan ą pozbawieni mo ż liwo ś ci pozyskiwania nowych rynków zbytu tj. odbiorców u ż ytkuj ą cych nowoczesne materia ł y wybuchowe. Skutkiem powy ż szego oferta tych przedsi ę biorców na rynku materia ł ów wybuchowych b ę dzie mniej atrakcyjna, a mo ż liwo ś ci konkurowania z potentatami zagranicznymi w tej bran ż y ograniczone. Nale ż y zauwa ż y ć , i ż jak to ju ż wyja ś niono na str. 2 niniejszej decyzji, praktycznie od 10 lat na rynku polskim dzia ł aj ą producenci nale żą cy do grup kapita ł owych du ż ych koncernów zagranicznych tacy jak: Blastexpol, Dyno Nobel, Austin, Explominex, Yara Poland oraz od 2005r. UEE. Producenci ci s ą przedsi ę biorcami nale żą cymi do grup kapita ł owych dysponuj ą cych pot ęż nym zapleczem technologicznym i finansowym. Natomiast ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA oraz ZTS NITRON SA nie posiadaj ą obecnie takiego potencja ł u do rozwoju oraz wdro ż enia post ę pu technicznego, dlatego te ż pozycja rynkowa tych przedsi ę biorców s ł abnie. Nie bez znaczenia dla tej koncentracji jest równie ż pogarszaj ą ca si ę od kilku lat sytuacja finansowa tych przedsi ę biorców (karta nr 139). W okresie do roku 2001, obaj przedsi ę biorcy ponosili znacz ą ce straty netto ze swej dzia ł alno ś ci, w kolejnych latach dosz ł o w szczególno ś ci w ZTS NITRON SA do poprawy efektywno ś ci dzia ł ania, jednak ż e rok 2005r. przyniós ł gwa ł towne za ł amanie si ę sytuacji finansowej oraz poniesienie wysokich strat netto. Pogarszaj ą c ą si ę sytuacj ę finansow ą pokazuj ą wska ź niki rentowno ś ci, z których wynika, i ż w ci ą gu ostatnich 5 lat przedsi ę biorcy ci dzia ł ali na granicy lub poni ż ej poziomu rentowno ś ci. Nale ż y równie ż wskaza ć na niskie wska ź niki p ł ynno ś ci finansowej w szczególno ś ci podwy ż szonej i wysokiej, a tak ż e niekorzystny wska ź nik pokrycia zobowi ą za ń nale ż no ś ciami, które wskazuj ą na mo ż liwe problemy w sp ł acie zobowi ą za ń tych przedsi ę biorców. Jako przyczyn ę pogorszenia sytuacji finansowej przedsi ę biorcy wskazali wzrost kosztu wytworzenia wyrobów tj. wzrost cen ropy naftowej, gazu ziemnego oraz surowców chemicznych. Ponadto jako przyczyn ę pogorszenia sytuacji finansowej przedsi ę biorcy wskazali wzrost konkurencji na rynku co spowodowa ł o konieczno ść spadku cen na te wyroby. W ocenie organu antymonopolowego pogorszenia sytuacji finansowej obu przedsi ę biorców nie mo ż na upatrywa ć przede wszystkim w walce cenowej pomi ę dzy oboma przedsi ę biorcami, gdy ż z tytu ł u sprzeda ż y wszelkiego rodzaju materia ł ów wybuchowych uzyskuj ą oni łą cznie jedynie ok. 25% swoich przychodów. Dlatego te ż w ocenie organu antymonopolowego dokonanie zamierzonych dzia ł a ń restrukturyzacyjnych mo ż e przyczyni ć si ę do poprawy sytuacji finansowej nowopowsta ł ego przedsi ę biorcy, który b ę dzie w stanie sprosta ć silnej konkurencji na tym rynku. 13 W tym kontek ś cie stworzenie silnego przedsi ę biorcy mog ą cego skutecznie konkurowa ć z producentami nale żą cymi do potentatów w tej bran ż y jest jeszcze bardziej uzasadnione. Nale ż y zauwa ż y ć , i ż obydwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji, zajmuj ą si ę równie ż tzw. „produkcj ą specjaln ą ” dla celów obronnych. Co prawda produkcja ta stanowi niewielki procent ich przychodów, jednak ż e obie firmy w rozumieniu powo ł anych na str. 4 niniejszej decyzji rozporz ą dze ń , s ą przedsi ę biorcami o szczególnym znaczeniu gospodarczo- obronnym i prowadz ą dzia ł alno ść na potrzeby bezpiecze ń stwa i obronno ś ci pa ń stwa. Dlatego te ż jak wskazuje Ministerstwo Skarbu Pa ń stwa, w pi ś mie skierowanym do organu antymonopolowego w tym post ę powaniu, poniewa ż próby dokonania prywatyzacji obu przedsi ę biorców do tej pory nie powiod ł y si ę , Ministerstwo bior ą c pod uwag ę trudn ą sytuacj ę finansow ą obu przedsi ę biorców oraz zapewnienie realizacji planów ich rozwoju, powzi ęł o decyzj ę o ich po łą czeniu w jeden silny podmiot, dla którego ł atwiej b ę dzie pozyska ć inwestora strategicznego. Oznacza to, i ż równie ż w interesie publicznym jest stworzenie warunków dla zapewnienia dalszego rozwoju nowopowsta ł ego przedsi ę biorcy. W toku badania rynku przeprowadzonego na potrzeby niniejszej koncentracji, zwrócono si ę do konkurentów ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA i ZTS NITRON SA oraz ich odbiorców, o ocen ę skutków jej dokonania na rynku (karty nr od 548 do nr 552). Jak oceni ł a wi ę kszo ść konkurentów i odbiorców, rynek krajowy MW jest rynkiem konkurencyjnym, za wyj ą tkiem materia ł ów dla górnictwa w ę gla kamiennego. Jednak ż e analiza skutków dokonania niniejszej koncentracji nie wykaza ł a zagro ż e ń dla rynku krajowego MW i ś rodków inicjuj ą cych po stronie popytowej. Nale ż y zauwa ż y ć , i ż obecna struktura tego rynku, a przede wszystkim to, ż e dostawcami materia ł ów wybuchowych oraz ś rodków inicjuj ą cych dla kopal ń jest zarówno jeden jak i drugi przedsi ę biorca, wynika z warunków historycznych, gdy ż uczestnicy tej koncentracji od XIX wieku s ą praktycznie ich sta ł ymi dostawcami. St ą d te ż do tej pory nie wykszta ł ci ł a si ę znaczna konkurencja na tym rynku, chocia ż ostatnio obserwuje si ę dzia ł alno ść na tym rynku nowych konkurentów. Jak wspomniano na wcze ś niejszych stronach tej decyzji, praktycznie od 10 lat obserwuje si ę wchodzenie na krajowy rynek materia ł ów wybuchowych, nowych konkurentów, posiadaj ą cych wi ę ksze od uczestników tej koncentracji zaplecze techniczne, organizacyjne oraz finansowe. Przedsi ę biorcy ci prowadz ą przede wszystkim dzia ł alno ść na rynku „nowoczesnych” materia ł ów wybuchowych i ś rodków inicjuj ą cych. Dlatego te ż bior ą c pod uwag ę , i ż s ą to w wi ę kszo ś ci rynki rozwijaj ą ce si ę przedsi ę biorcy ci b ę d ą podejmowali próby, dalszego umacniania swojej pozycji. Jednak ż e przedsi ę biorcy ci nie tylko wchodz ą na rynek nowoczesnych MW i zapalników, ale rozpoczynaj ą równie ż dzia ł alno ść na rynkach produktowych, na których obecnie siln ą pozycj ę posiadaj ą uczestnicy tej koncentracji. Przeprowadzone badanie rynku (karty nr od 548 do nr 552) wykaza ł o, i ż w najbli ż szym czasie dzia ł alno ść na rynku krajowym MW podejmie UEE. Po otrzymaniu koncesji MSWiA, przedsi ę biorca ten zamierza prowadzi ć dzia ł alno ść na rynku krajowym nie tylko „nowoczesnych” materia ł ów wybuchowych, ale równie ż by ć dostawc ą dla kopal ń MW „tradycyjnych” oraz zapalników elektrycznych, nieelektrycznych i lontów detonuj ą cych. Ponadto od 2006r. na rynku krajowym dostawc ą zapalników elektrycznych (stosowanych g ł ównie w górnictwie) jest Austin. Dlatego te ż w ocenie organu antymonopolowego mo ż na zaobserwowa ć nie tylko wzrost konkurencji na rynku krajowym „nowoczesnych” MW ale równie ż materia ł ów u ż ywanych g ł ównie w górnictwie w ę gla kamiennego, co dodatkowo przemawia za wyra ż eniem zgody na dokonanie tej koncentracji. W ocenie organu antymonopolowego, po dokonaniu zamierzonej koncentracji nie istnieje równie ż gro ź ba znacznego wzrostu cen lub te ż narzucania innych niekorzystnych warunków sprzeda ż y przez nowopowsta ł ego przedsi ę biorc ę . Jak ustalono w toku badania rynku, przedsi ę biorcy wydobywaj ą cy w ę giel kamienny, wy ł aniaj ą dostawców MW, zapalników i lontów detonuj ą cych w drodze przetargów. Z badania rynku wynika, i ż w latach ubieg ł ych oferty na dostaw ę poszczególnych rodzajów MW i ś rodków inicjuj ą cych dla kopal ń , sk ł ada ł y w zale ż no ś ci od rodzaju zamawianego materia ł u, ZTS „ERG- 14 BIERU Ń ” SA lub ZTS „NITRON” SA lub te ż zarówno jeden jak i drugi przedsi ę biorca (karta nr 551). Jak wynika z przedstawionych przez bezpo ś rednich uczestników tej koncentracji informacji (karta nr 144 verte), w ci ą gu ostatnich 5 lat ceny MW podlega ł y ró ż nym wahaniom. W szczególno ś ci obserwuj ą c wysoko ść cen materia ł ów „tradycyjnych” przeznaczonych dla górnictwa wida ć , i ż w okresie od 2001r. do 2005r. ceny zarówno ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA jak i ZTS NITRON SA wzros ł y łą cznie zaledwie o ok. 10%. Tym samym wzrost cen by ł wolniejszy ni ż wzrost wska ź nika inflacji w tym okresie. Natomiast w przypadku pozosta ł ych produktów tych przedsi ę biorców, ich ceny nie ros ł y w drastyczny sposób. Przyk ł adowo ceny MW amonowo- saletrzanych w ci ą gu ostatnich 2 lat corocznie mala ł y, a ceny pozosta ł ych wyrobów od 2001r. do 2005r. wykazywa ł y tendencj ę spadkow ą . Nale ż y zaznaczy ć , i ż w 2005r. ceny prawie wszystkich wyrobów obu przedsi ę biorców obni ż y ł y si ę w stosunku do cen z roku 2004r. Ponadto jak wynika z przedstawionych przez tych przedsi ę biorców kalkulacji cen (karty od nr 179 do nr 339) wielko ść zysku od 2003r. nie jest wysoka gdy ż dla ZTS „ERG-BIERU Ń ” SA wynosi ł a – (…), a w 2004r. i 2005r. – (…) kosztu w ł asnego. Natomiast wysoko ść zysku dla ZTS NITRON SA od 2003r. wynosi (…) kosztu w ł asnego. Jako przyczyn ę obni ż ki cen, przedsi ę biorcy wskazali na trudno ś ci wyst ę puj ą ce na tym rynku. Jak wynika z informacji przekazanych przez tych przedsi ę biorców, co potwierdzi ł o równie ż badanie rynku, generalnie na rynku materia ł ów wybuchowych zarówno w Polsce jak i na innych rynkach krajowych, obserwuje si ę spadek zapotrzebowania w szczególno ś ci na MW „tradycyjne”. Skutkuje to nadwy ż k ą mocy produkcyjnych w porównaniu do istniej ą cego popytu. Dlatego te ż na rynku tym zachodz ą procesy koncentracyjne, obni ż anie cen MW „tradycyjnych” oraz rozwój „nowoczesnych” materia ł ów wybuchowych. Nale ż y równie ż wskaza ć , i ż ZTS NITRON SA który praktycznie jako jedyny przedsi ę biorca dzia ł a na rynku krajowym lontów detonuj ą cych, w ci ą gu ostatnich 5 lat w zasadzie nie zmieni ł poziomu cen. Natomiast wysoko ść zysku wynikaj ą ca z kalkulacji ceny lontów detonuj ą cych, jest na poziomie zysku zawartego w kalkulacji cen na wyroby, na których przedsi ę biorca ten nie posiada znacz ą cej pozycji. Z powy ż szego wynika, i ż pomimo posiadania silnej pozycji na rynku materia ł ów wybuchowych „tradycyjnych” oraz zapalników elektrycznych i nieelektrycznych, przedsi ę biorcy ci dotychczas nie podwy ż szali w znacznej wysoko ś ci cen na swoje wyroby. Nowopowsta ł y przedsi ę biorca mo ż e teoretycznie po dokonaniu koncentracji podwy ż szy ć ceny swoich wyrobów, jednak ż e z pewno ś ci ą nie b ę d ą to znaczne podwy ż ki cen. Nale ż y mie ć na uwadze, i ż jak wspomniano to powy ż ej spó ł ki w ę glowe dokonuj ą wyboru swoich dostawców w drodze przetargu. Czynnikiem decyduj ą cym o wyborze danego dostawcy jest przede wszystkim cena. Pozosta ł e kryteria jak np. to czy oferent by ł ju ż wcze ś niejszym dostawc ą , maj ą drugorz ę dne znaczenie. Oznacza to, i ż przedsi ę biorcy przyst ę puj ą cy do przetargu, musz ą w swoich decyzjach w zakresie wysoko ś ci oferowanych cen, bra ć pod uwag ę mo ż liwo ść zaproponowania korzystniejszych cen przez pozosta ł ych oferentów. Dlatego te ż potencjalna i rzeczywista konkurencja mo ż e powstrzyma ć przedsi ę biorców przed oferowaniem niekorzystnych warunków sprzeda ż y w tym i nadmiernie wygórowanych cen. Jak wskazano to powy ż ej, dokonanie tej koncentracji spowoduje istotne ograniczanie konkurencji na rynku MW „tradycyjnych” oraz zapalników elektrycznych i nieelektrycznych. Skutkiem powy ż szego nowopowsta ł y przedsi ę biorca b ę dzie posiada ł siln ą pozycj ę na rynku MW „tradycyjnych”, jednak ż e w ocenie organu antymonopolowego zarówno obecna jak i potencjalna konkurencja na tym rynku mo ż e powstrzyma ć nowopowsta ł ego przedsi ę biorc ę przed oferowaniem nadmiernie wygórowanych cen. Jak stwierdzili w badaniu rynku odbiorcy tych materia ł ów, w przypadku znacznego wzrostu cen przez dostawców (tj. powy ż ej poziomu inflacji), gdyby ich zdaniem zaproponowana podwy ż ka by ł a nieuzasadniona, lub te ż w razie „zmuszania” ich do nabywania innych produktów ni ż obj ę te przetargiem, b ę d ą oni poszukiwali innych ź róde ł dostaw. Przedsi ę biorcy ci wskazali, i ż mo ż liwym ź ród ł em zaopatrzenia w takim przypadku mog ą by ć inne kraje UE. Ponadto odbiorcy wskazali na mo ż liwo ść negocjacji wysoko ś ci cen. Jednak ż e do tej pory w ocenie odbiorców znaczne podwy ż ki cen nie mia ł y miejsca, co oznacza, ż e uczestnicy tej 15 koncentracji nie nadu ż ywali swojej pozycji na rynku. Oznacza to, i ż odbiorcy MW obecnie nie widz ą powa ż niejszych zagro ż e ń wynikaj ą cych z zamiaru dokonania tej koncentracji. Równie ż w ocenie organu antymonopolowego pod dokonaniu tej koncentracji, istniej ą ca i potencjalna konkurencja mo ż e zapobiec, nadu ż ywaniu pozycji na rynku przez nowopowsta ł ego przedsi ę biorc ę . Obecnie na tym rynku dzia ł aj ą tacy przedsi ę biorcy jak Explominex, Dyno Nobel, Blastexpol oraz FPHU „DEMEX”. Ponadto w najbli ż szym czasie rozpocznie dzia ł alno ść na rynku MW „tradycyjnych” UEE, który zamierza uczestniczy ć w przetargach na dostawy szerokiej gamy materia ł ów wybuchowych dla kopal ń w tym równie ż i „tradycyjnych”. Spowoduje to, i ż nowopowsta ł y przedsi ę biorca b ę dzie musia ł w swoich decyzjach rynkowych bra ć pod uwag ę konkurencj ę równie ż ze strony tego przedsi ę biorcy, dysponuj ą cego wi ę kszym od niego zapleczem finansowym i technicznym. W ocenie organu antymonopolowego nadmiernemu wzrostowi cen mo ż e równie ż zapobiec mo ż liwo ść importu MW „tradycyjnych” ze strony czeskich i s ł owackich producentów takich jak EXPLOSIA a.s. Czechy i ISTOCHEM na S ł owacji. Jak wskazali uczestnicy tej koncentracji, przedsi ę biorcy ci oferuj ą MW u ż ywane w górnictwie w ę gla kamiennego i po uzyskaniu odpowiednich pozwole ń administracyjnych mog ą by ć dostawcami materia ł ów wybuchowych dla polskich kopal ń . Bior ą c pod uwag ę , i ż obecnie Austin w Czechach jest dostawc ą zapalników elektrycznych dla polskich spó ł ek w ę glowych, mo ż na domniemywa ć , ż e brak jest istotnych barier, uniemo ż liwiaj ą cych import gdyby zaistnia ł a taka konieczno ść i je ś li kopalnie, tak jak zadeklarowa ł y, by ł yby zainteresowane tym ź ród ł em zaopatrzenia. Podobnie w ocenie organu antymonopolowego, na rynku zapalników elektrycznych nie istnieje gro ź ba znacznego podwy ż szania cen po dokonanej koncentracji. Nale ż y wskaza ć , i ż praktycznie do 2005r. jedynymi dostawcami zapalników elektrycznych dla spó ł ek w ę glowych byli obaj uczestnicy tej koncentracji. Natomiast od 2006r. na skutek przeprowadzonych post ę powa ń przetargowych dostawc ą zapalników elektrycznych dla dwóch spo ś ród trzech spó ł ek w ę glowych jest Austin. Wynika z powy ż szego, i ż na rynku tym wyst ę puje realna konkurencja w szczególno ś ci ze strony Austin oraz innych przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynku krajowym, która w ocenie organu antymonopolowego mo ż e zapobiec nadmiernemu wzrostowi cen przez nowopowsta ł ego przedsi ę biorc ę . Nie istnieje równie ż w ocenie organu antymonopolowego gro ź ba znacznego wzrostu cen przez nowopowsta ł ego przedsi ę biorc ę , na rynku zapalników nieelektrycznych. Nale ż y zauwa ż y ć , i ż ten rodzaj zapalników jest g ł ównie u ż ywany w górnictwie niew ę glowym oraz wsz ę dzie tam gdzie mog ą one zast ę powa ć zapalniki elektryczne. Nowopowsta ł y przedsi ę biorca b ę dzie co prawda posiada ć siln ą pozycj ę na tym rynku, jednak ż e b ę dzie spotyka ć si ę na tym rynku z liczn ą konkurencj ą ze strony takich firm jak Blastexpol, Dyno Nobel, Austin czy Explominex. Ponadto z uwagi na to, i ż jest to rynek w fazie rozwoju mo ż na oczekiwa ć nasilenia si ę walki konkurencyjnej na tym rynku w najbli ż szym czasie. Dlatego te ż w ocenie organu antymonopolowego, nowopowsta ł y przedsi ę biorca b ę dzie zmuszony w toku swojej dzia ł alno ś ci bra ć pod uwag ę zachowanie na tym rynku swoich konkurentów, co zapobiegnie znacznemu podwy ż szeniu cen. St ą d te ż w ocenie organu antymonopolowego, w obliczu wzrastaj ą cej konkurencji na rynku krajowym materia ł ów wybuchowych „tradycyjnych” oraz zapalników, ze strony takich firm jak UEE, Austin oraz innych przedsi ę biorców, nie istnieje gro ź ba, i ż odbiorcy tych materia ł ów b ę d ą zmuszeni do przyj ę cia wygórowanych cen lub te ż innych niekorzystnych dla nich warunków sprzeda ż y. Oznacza to, i ż przedsi ę biorca powsta ł y w wyniku tej koncentracji, b ę dzie zmuszony w toku swojej dzia ł alno ś ci, liczy ć si ę z coraz wi ę ksz ą konkurencj ą na tym rynku, co uzasadnia dodatkowo wyra ż enie zgody na dokonanie planowanej koncentracji. W ocenie organu antymonopolowego, przedstawione powy ż ej okoliczno ś ci, w szczególno ś ci dotycz ą ce wynikaj ą cych z rozpatrywanej koncentracji korzy ś ci, uzasadniaj ą odst ą pienie od zakazu tej koncentracji, z uwagi na to, ż e koncentracja ta przyczyni si ę do rozwoju ekonomicznego i post ę pu technicznego jej uczestników oraz przyczyni si ę do rozwoju konkurencji na rynku krajowym produkcji i sprzeda ż y „nowoczesnych” materia ł ów wybuchowych. 16 St ą d organ antymonopolowy orzek ł , jak w sentencji niniejszej decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej w zwi ą zku z art. 479(28) § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach. DYREKTOR DELEGATURY Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Katowicach ALICJA KRAL 17