RBG-7/2023

P REZES URZ ĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KON SUMENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Delegatura w Bydgoszczy Plac Kościeleckich 3, 85 - 033 Bydgoszcz tel. 5 2 345 - 56 - 44 bydgoszcz@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Wersja jawna Tajemnice prawnie chronione oznaczono jako: [tpc] Bydgoszcz, dnia 22 sierpień 202 3 r. RBG.610. 5 .2022.MW DECYZJA Nr RBG - 7 / 2023 I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 275 ), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów , Preze s Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentó w zaniechanie Katarzyny Dziurski ej prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Katarzyna Dziurska w Warszawie polegające na nieoznaczeniu jako reklamowych - w sposób jednoznaczny - postów oraz relacji na swoim koncie na portalu społecznościowym Instagram, na którym promowane są za wyna grodzeniem produkty innych przedsiębiorców (reklamodawców), co wprowadza konsumentów w błąd w zakresie charakteru tych postów oraz relacji, a przez to wyczerpuje znamiona nieuczciw ej praktyk i rynkowej zdefiniowanej w art. 6 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 w zwią zku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2070) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza zaniechanie stosowania ww. praktyki z dniem 9 listopada 202 2 r. II. Na podstawie art. 27 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2021 r. poz. 275), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Katarzynę Dziurską prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Katarzyna Dziurska w Warszawie środ ki usunięcia trwających skutków praktyk i stwierdzon ej w pkt I niniejszej decyzji, w postaci zamieszczeni a na koncie prowadzonym przez Katarzynę Dziurską w Warszawie na portalu społecznościowy m Instagram : https://www.instagram.com (na moment wydawania niniejszej decyzji działającym pod nazwą „ kasia_dziurska ” ) komunikatu w formie posta o następującej treści: „ W związku z decyzją Prezes a Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, nr RBG - 7 / 2023 , informuję, iż stosowałam praktyk ę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów polegając ą na nieoznaczaniu jako reklamowyc h - w sposób jednoznaczny - postów oraz relacji na moim koncie na portalu społecznościowym Instagram, na którym promowane są za wynagrodzeniem produkty innych 2 przedsiębiorców (reklamodawców), co zostało uznane za zaniechanie wprowadzające konsumentów w błą d w zakresie charakteru tych postów oraz relacji i tym samym stanowi ło nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 6 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Praktyki te zostały zaniechan e z dniem 9 listopada 202 2 r. Treść decyzji nr RBG - 7 /20 2 3 dostępna jest na stronie www.uokik.gov.pl” w ten sposób, że ww. oświadczenie powinno zostać opublikowane w terminie 7 (siedmiu) dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji i być utrzymywane przez okres 3 (trzech) miesięcy od daty jego opublikowan ia oraz powinno być: - napisan e standardową, domyślną czcionką o wielkości zwyczajowo używanej do tworzenia komunikatów na wskazanych portalach społecznościowych, - f ragment: „ Treść decyzji nr R B G - 7 /202 3 ” będzie stanowić hiperłącze prowadzące do niniejsz ej decyzji w wersji jawnej w domenie uokik.gov.pl ( po wydaniu decyzji do zlokalizowania i pobrania z https://decyzje.uokik.gov.pl/bp/dec_prez.nsf ), a jeżeli nie będzie możliwe umieszczenie hiperł ącza to zamiast ww. fragmentu zostanie zamieszczony link , - do treści oświadczenia na jego końcu dodane zostaną znaczniki internetowe w formie poniższych hasztagów: „# kasiadziurska , #UOKiK, #decyzjaUOKiK ” . III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 275), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na Katarzynę Dziurską prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Katarzyna Dziurska w Warszawie w związku z naru szeniem zakazu, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ww. ustawy, w zakresie opisanym w pkt I sentencji niniejszej decyzji, karę pieniężną w wysokości 16 908,00 zł (słownie : szesnaście tysięcy dziewięćset osiem złotych ), płatną do budżetu państwa . IV. N a podstawie art. 77 ust. 1 i art. 80 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 275) w zw. z art. 83 tej ustawy w zw. z art. 263 § 1 i 2 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania a dministracyjnego (Dz. U. z 202 2 r., poz. 2000 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obciąża Katarzynę Dziurską prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą Katarzyna Dziurska w Warszawie kosztami postępowania w sprawie praktyk naruszający ch zbiorowe interesy konsumentów w kwocie 110 , 00 zł (słownie: sto dziesięć złotych 00 /100 ) oraz zobowiązuje tego Przedsiębiorcę do ich zwrotu Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Uzasadnienie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „ Prezes UOKiK ” , „ Prezes Urzędu ” lub „ organ ochrony konsumentów ” ) w dniu 15 lipca 202 2 r. postanowieniem nr RBG - 5 6 /202 2 (dalej: „ Postanowienie ” ) wszcz ął wobec Katarzyny Dziurskiej prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą Katarzyna Dziurska w Wa rszawie (dalej: „ Przedsiębiorca ” , „Strona” lub „ Katarzyna Dziurska ” ) postępowanie w związku 3 z podejrzeniem stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów polegającej na nieoznaczeniu jako reklamowych - w sposób jednoznaczny - postów oraz r elacji na swoim koncie na portalu społecznościowym Instagram, na którym promowane są za wynagrodzeniem produkty innych przedsiębiorców (reklamodawców), co wprowadza konsumentów w błąd w zakresie charakteru tych postów oraz relacji, a przez to może wyczerpy wać znamiona nieuczciwej praktyki rynkowej zdefiniowanej w art. 6 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2070 , dalej: „ ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym prakt ykom rynkowym ”, „ u.p.n.p.r. ”) i godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić naruszenie art. 24 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów ( Dz.U. z 2021 r., poz. 275, dalej: „ ustawa o ochron ie konkurencji i konsumentów”, „ uokik ” ). Podstawą do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie były m.in. wyniki monitoringu mediów społecznościowych prowadzonego przez Prezesa Urzę du w ramach postępowania wyjaśniającego, sygn. RBG.405.6.2021.DD, wszczęt ego z urzędu postanowieniem z dnia 28 września 2021 r. mającego na celu wstępne ustalenie, czy działania podejmowane przez podmioty publikujące treści reklamowe na portalach społecznościowych (Instagram, Facebook, Youtube, TikTok, blogi) nie wprowadzają ko nsumentów w błąd w zakresie sposobu prezentowania treści reklamowych na ww. portalach społecznościowych, co mogłoby naruszyć przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Prezes UOKiK, pismem z dnia 15 lipca 202 2 r., wezwał Przedsiębiorcę do ustos unkowania się do stawianego mu w Postanowieniu zarzutu oraz wskazania informacji o wysokości osiągniętego w 2021 r. obrotu . Przedsiębiorca udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia 11 sierpnia 2022 r. Pismem z dnia 28 października 2022 r., Prezes Urzędu wezwał Przedsiębiorcę m.in. do przedłożenia wszystkich niezanonimizowanych umów zawartych z agencjami reklamowymi/influencerskimi, które były zawarte bądź wykonywane w latach 2021 - 2022, w ramach których Przedsiębiorca był zobowiązany do publikacji wpisu na swoim koncie portalu społecznościowego w którym prowadził działalność . Pismem z dnia 9 listopada 2022 r. Przedsiębiorca udzielił wyjaśnień oraz przedłożył żądane dokumenty . Postanowieniem nr RBG - 90 /2022 z dnia 2 8 października 2022 r. Prezes UOKiK zaliczył dok umenty wskazane w tym postanowieniu, zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym pod sygn. akt RBG. 405 . 6 .20 21 . DD w poczet dowodów, włączając je do akt postępowania w sprawie stosowania przez Przedsiębiorcę praktyk naruszających zbiorowe interesy k onsumentów , o sygn. RBG.610. 5 .2022.MW . Prezes UOKiK, pismem z dnia 11 stycznia 2023 r., wezwał Przedsiębiorcę m.in. do wskazania informacji o wysokości osiągniętego w 2022 r. obrotu . Przedsiębiorca przedłożył ww. informacje w piśmie z dnia 24 stycznia 202 3 r. Pismem z dnia 23 lutego 2023 r. Prezes Urzędu wezwał reklamodawcę Przedsiębiorcy – spółkę Carpatree sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku Białej (dalej także jako: Carpatree ) m.in. do przedłożenia korespondencji przesłanej przez Katarzynę Dziurską w wykona niu poszczególnych umów w zakresie współpracy reklamowej. Spółka udzieliła odpowiedzi w piśmie z dnia 6 marca 2023 r. 4 Prezes UOKiK, pismem z dnia 27 marca 2023 r. wezwał Katarzynę Dziurską w Warszawie m.in. do wyjaśnienia czy „Olimp Laboratories” sp. z o. o. z siedzibą w Pustyni kierował do Przedsiębiorcy wytyczne w zakresie prowadzonej na Instagramie działalności reklamowej na rzecz ww. marki . Przedsiębiorca udzielił odpowiedzi w ww. zakresie w pismach z dnia 3 oraz 4 kwietnia 2023 r. Pismem z dnia 27 mar ca 2023 r. Prezes Urzędu wezwał Carpatree m.in. do opisania zasad współpracy z Katarzyną Dziurską w Warszawie obowiązujących po 2020 r. Spółka udzieliła odpowiedzi w piśmie z dnia 5 kwietnia 2023 r. Prezes Urzędu pismem z dnia 20 lipca 2023 r. poinformowa ł Stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w sprawie. Z powyższego Strona nie skorzystała. Stanowisko Przedsiębiorcy Katarzyna Dziurska w piśmie z dnia 11 sierpnia 2022 r. nie zgodziła się z postawionym jej zarzutem wskazując m.in. , że informuje konsumentów w sposób przejrzysty o podejmowanych przez nią współpracach komercyjnych w zakresie prowadzonej na Instagramie działalności reklamowej. Przemawiać za powyższym mają m.in. używane przez Przedsiębiorcę o znaczenia w postaci hashtagów: #ad, #współpraca lub hashtagi nawiązujące do marki reklamodawcy z dodatkiem „ad”. Przedsiębiorca zwrócił także uwagę na fakt, iż treści reklamowe na jego profilu w portalu Instagram publikowane są bardzo często i w przeważaj ącej mierze z użyciem ww. oznaczeń. W konsekwencji Przedsiębiorca przyjmuje, iż komercyjny charakter tych publikacji nie może budzić wątpliwości w odbiorze przeciętnego konsumenta z uwagi na kontekst tych publikacji, tj. powtarzające się treści reklamowe d otyczące kilku określonych marek. Strona podniosła także, iż grono obserwujących ją na Instagramie konsumentów zna Katarzynę Dziurską i wie z jakimi podmiotami prowadzi komercyjną współpracę, jeśli zaś nie znają to przeglądają wcześniejsze wpisy gdzie wsp ółprace są oznaczone. Przedsiębiorca wyjaśnił, że nie kieruje swoich publikacji na Instagramie to wszystkich użytkowników tego serwisu, lecz tylko do określonego grona konsumentów, który rozumie, że współpraca z określoną marką ma z zasady komercyjny chara kter. Katarzyna Dziurska wskazała, że informacje o komercyjnej współpracy z określonymi reklamodawcami ujawniała w zwyczajowo przyjęty na Instagramie miejscu oraz w przyjęty na tej platformie sposób. Przedsiębiorca zadeklarował także, i ż wobec postawieni a przez Prezesa Urzędu przedmiotowych zarzutów, dodał do wszystkich postów związanych z komercyjną współpracą reklamową opublikowanych na swoim koncie w serwisie Instagram hashtag #reklama, na dowód czego przedłożył przykładowe zdjęcia. Prezes Urzędu usta lił następujący stan faktyczny: Katarzyna Dziurska prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej pod nr NIP: 9840179098 oraz nr REGON 362633466 . Przedsiębiorca ma zarejestrowaną 5 działalność gospodarczą od dnia 2 października 20 15 r . W ramach działalności gospodarczej Przedsiębiorca zajmuje się m.in. działalnością sportową . Dowód: wyciąg z CEIDG ( k. 346 - 347 ) . Katarzyna Dziurska od 201 2 r. prowadzi także konto na Instagramie o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępne pod adresem: www.instagram.com/ kasia_dziurska / – posiadające ponad 439 tys. obserwujących 1 . Konto jest publiczne co znaczy, że profil , w tym posty oraz relacje 2 , może zobaczyć faktycznie każdy użytkownik I nternetu zalogowany na Instagramie , a w ograniczonym zakresie także użytkownicy Internetu, którzy nie są zalogowani w ww. serwisie . Jak podaje Centrum Pomocy serwisu Instagram 3 , obraz profilowy oraz biogram profilu publicznego dostępne są bez ograniczeń dl a użytkowników Internetu, którzy nie są zalogowani w Instagramie. Spośród trzech zasadniczych formatów w jakich użytkownik Instagrama ma możliwość publikować treści (tj. posty, reelsy 4 oraz relacje), jedynie relacje stanowią tę kategorię do której dostęp z astrzeżony jest dla zalogowanych użytkowników. W zakresie dostępności do pozostałych treści Centrum Pomocy podaje, iż: „Jeżeli Twoje konto jest ustawione jako publiczne, każdy będzie mógł obejrzeć Twój profil i posty w Internecie, wchodząc na stronę instag ram.com/[Twoja nazwa użytkownika]”. Zgodnie zaś z ogólnodostępnymi informacjami, dostęp do pełnego zbioru i treści postów zawartych w profilu dla niezalogowanych do serwisu użytkowników ulega ograniczeniu poprzez wyświetlenie komunikatu o konieczności zalo gowania, co następuje po zapoznaniu się z określoną liczbą postów. Komunikat ten można jednak zamknąć klikając w przycisk zamknięcia (krzyżyk), po czym możliwe jest kontynuowanie przeglądania zbioru postów w pełnym zakresie. Ich wyświetlenie z pełnym wido kiem na opis poszczególnych postów, a także zawarte w nim hashtagi, może nastąpić poprzez wybranie danej publikacji prawym przyciskiem myszy, wybór opcji „otwórz link w nowej karcie” oraz przejście na osobną zakładkę. Zgodnie z ogólnodostępnymi informac jami Katarzyna Dziurska jest jedną z najpopularniejszych trenerek i zawodniczek fitness w Polsce, uczestniczyła również w popularnych programach telewizyjnych takich jak Taniec z Gwiazdami oraz Dance Dance Dance. Biorąc pod uwagę powyższe informacje, ora z fakt, że każdy z jej postów publikowanych na Instagramie jest lubiany i komentowany przez dużą liczbę odbiorców można ją uznać za popularnego influencera w zakresie tzw. branży fit (zdrowy i sportowy styl życia). Tytułem przykładu – instagramowe posty pr zedłożone Olimp przez Katarzynę Dziurską w raporcie z działań promocyjnych za okres styczeń - luty 2022 r., wedle statystyk na dzień sporządzenia ww. raportu – nosiły od xxxxxxx [tpc] polubień oraz były komentowane od xxx [tpc] razy. Przedłożone Olimp przez Przedsiębiorcę publikacje z serwisu Instagram w analogicznym okresie roku poprzedniego (styczeń - luty 2021 r.) wskazują, iż były komentowane przez xxx [tpc] osób a liczba ich polubień wynosiła od xxxx [tpc] oraz xxx [tpc]. 1 Stan na dzień 13 marca 2023 r. 2 Relacje (ang. In stastory ) stanowią format publikowania treści na Instagramie pozwalający na udostępnianie zdjęć oraz filmów. Zazwyczaj znikają one po 24 godzinach. Relacje wyświetlają się w wierszu w górnej części Aktualności. W ramach relacji Przedsiębiorca publikuje tr eści reklamowe. 3 https://pl - pl.facebook.com/help/instagram/116024195217477 (Dostęp: 20 . 0 7 .2023 r.). 4 tj. wpisy w formie krótkiego materiału filmowego, za: https://business.instagram.com/instagram - reels?locale=pl_PL (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 6 W dniu 26 września 2022 r. orga n ochrony konsumentów wydał dokument „Rekomendacje Prezesa UOKiK dotyczące oznaczania treści reklamowych przez influencerów w mediach społecznościowych” (dalej: Rekomendacje lub Rekomendacje Prezesa UOKiK ), który stanowi praktyczny przewodnik opisujący do bre praktyki dla rynku influencer marketingu w ww. zakresie 5 . Według zawartej w Rekomendacjach Prezesa UOKiK definicji, influencer (ang. influence – wpływ) to twórca aktywnie prowadzący swoje profile w mediach społecznościowych, komunikujący się ze swoim i obserwatorami. Poprzez swoje publikacje może wpływać na ich opinie, decyzje, czy zachowania. Influencer jest przedsiębiorcą, jeśli ze swojej aktywności internetowej czerpie korzyści materialne - nie tylko finansowe - i jednocześnie prowadzi zorganizowan ą działalność gospodarczą we własnym imieniu, w sposób ciągły . Dotyczy to także sytuacji, gdy influencer nie zarejest rował działalności gospodarczej 6 . W okresie poprzedzającym wydanie Rekomendacji dobre praktyki na ww. rynku definiowały związki branżowe – tj. Związek Pracodawców Branży Internetowej IAB Polska 7 z siedzibą w Warszawie (dalej jako: IAB Polska ) oraz Związek Stowarzyszeń Rada Reklamy z siedzibą w Warszawie 8 (dalej jako: Rada Reklamy ) . Jak wynika z ana liz rynku influencer marketingu , Instagram – konsekwentnie w ostatnich latach - stanowił najczęściej wybieraną przez reklamodawców platformę społecznościową 9 . W 2022 r. – w myśl ww. analiz – tę formę kanału komunikacji z konsumentami za pośrednictwem influencerów wybierało aż 80,4% reklamodawców. Prezes UOKiK w toku niniejszego postępowania zgromadził materiał dowodowy w pos taci m.in. postów oraz relacji publikowanych przez Przedsiębiorcę w serwisie Instagram na swoim koncie o nazwie „ kasia_dziurska ” w latach 2015 - 2022 , a także umowy łączące Pr zedsiębiorcę z reklamodawcami wykonywane w latach 202 1 - 2022 r. Dowód: protokół dotyczący utrwalenia materiału dowodowego z dnia 19 kwietnia 2022 r. wraz z załącznikiem, protokół dotyczący utrwalenia materiału dowodowego z dnia 28 kwietnia 2022 r. wraz z załącznikiem, protokół dotyczący utrwalenia materiału dowodowego z dnia 20 lipca 2023 r. wraz z załącznikiem , pismo Strony z dnia 9 listopada 2022 r. wraz z załącznikami, pismo „Olimp Laboratories” sp. z o.o. z dnia 3 czerwca 2022 r. wraz z załącznikami. W oparciu o ww. materiał dowodowy – oraz wyjaśnienia Przedsiębiorcy - Prezes Urzędu ustalił, iż Katarzyna Dziurska w ramach swojej działalności promowała w latach 20 15 - 202 2 produkty różnych marek, w sytuacji w której posty ani relacje nie były w sposób je dnoznaczny oznaczone jako reklamowe. W toku postępowania ustalono, iż Katarzyna Dziurska zawarła umowy m.in. z reklamodawcami takimi jak: Olimp Laboratories Sp. z o.o. , Carpatree Sp. z o.o. oraz z xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx w zakresie usług reklamowych na rzec z marki Cetaphil , na podstawie których publikowała reklamy w postaci postów oraz relacji umieszczanych na koncie Przedsiębiorcy prowadzonym na Instagramie. Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 20 stycznia 2023 r. 5 Komunikat prasowy: https://uokik.gov.pl/aktualnosc i.php?news_id=18898 6 Por. art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162). 7 https://www.iab.org.pl/w p - content/uploads/2021/10/INFLUENCER - MARKETING_poradnik - IAB - Polska - 2021.pdf ( Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 8 https://radareklamy.pl/kodeks - etyki/ (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 9 Za: https://reachablogger.pl/blog/ raport - badania - polski - rynek - influencer - marketingu - 2022 - oczach - reklamodawcow/ (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 7 Kwestionowana w niniejszej decyzji p raktyka była kontynuowana do czasu jej zaprzestania, tj. do dnia 9 listopada 202 2 r. Dowód: pismo Przedsiębiorcy z dnia 2 4 stycznia 2023 r. Współpraca komercyjna z reklamodawcą „Olimp Laboratories” sp. z o.o. Umowa o wykonywanie usług promocyjno - reklamowych z Amb asadorem Marki , którą Przedsiębiorca zawarł z „Olimp Laboratories” sp. z o.o. w dniu 2 stycznia 202 1 r. na okres do dnia 31 grudnia 202 2 r. , zobowiązywała go do świadczenia na rzecz ww. spółki usług promocyjno - reklamowych, w szczególności przez zamieszczan ie publikacji na koncie Przedsiębiorcy w portalu Instagram nawiązujących do produktów ww. reklamodawcy , tj. xxx [tajemnica prawnie chroniona; dalej także jako : tpc] Dowód: Pismo Strony z dnia 3 kwietnia 2023 r. W świetle umowy za powyższe Przedsiębiorca miał otrzymać xxx [tpc] xxx [tpc] W powyższym zakresie Olimp kierował do Przedsiębiorcy wytyczne zawarte w dokumencie – xxx [tpc] Powyższy dokument zawierał także xxx xx xxx xxx [tpc] W rozdziale xxx [tpc] 8 W dalszych postanowieniach xxx W ramach ww. współpracy Olimp kierował także do Przedsiębiorcy odrębne wytyczne co do sposobu oznaczania materiałów reklamowych. Powyższe było związane z zakomunikowaniem przez Prezesa UOKiK wszczęcia postępowania wyjaśniającego dot. badania zjawisk a kryptoreklamy w social mediach w wykonaniu influencerów 10 . Zalecenia Olimp – wyrażone w wiadomości elektronicznej z dnia 21 listopada 2021 r. - wskazywały, aby w przedmiotowych publikacjach zamieszczać oznaczeni e w formie hashtagu : #olimpad oraz hashtag zawierający konkretną nazwę produktu reklamodawcy. Przykład y publikacji zawierających treści reklamowe produktów marki Olimp opublikowanych w wykonaniu komercyjnej współpracy reklamowej w 2021 : Źródło: Zdjęcie z relacji umieszczonej na koncie prowadzony m przez Przedsiębiorcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opublikowanej we wrześniu 2021 r. 10 Komunikat: Kryptoreklamy w social mediach influencerów? Postępowanie wyjaśniające Prezesa UOKiK – 29.09.2021 r., dostęp: https://uokik.gov.pl/aktualno sci.php?news_id=17856 9 [tpc] Źródło: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębi orcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opubli kowany w dniu 21 czerwca 2021 r. w widoku bez rozwinięcia opisu; 10 [tpc] Źródło: post z konta na Instagramie prowadzoneg o przez Przedsiębiorcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opubli kowany w dniu 21 czerwca 2021 r. w widoku po rozwinięciu opisu; 11 Przykład y publikacji zawierających treści reklamowe produktów marki O limp opublikowanych w wykonaniu komercyjnej współpracy reklamowej w 2022 : [tpc] Źródło: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ k asia_dziurska / opubli kowany w dniu 21 lutego 202 2 r. w widoku bez rozwinię cia opisu; 12 [tpc] Źródło: fragment posta z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opubli kowany w dniu 21 lutego 2022 r. zawierający opis po jego rozwinięciu ; 13 Źródło: fragment relacji z konta Przedsiębiorcy na Instagramie opublikowanej w 2022 r. (widok w wersji mobilnej serwisu) . 14 Źródło: fr agment relacji z konta Przedsiębiorcy na Instagramie zamieszczona w dniu 10 października 2022 r. (widok serwisu w wersji przeglądarkowej ) . 15 Źródło: relacja z konta Przedsiębiorcy na Instagramie opublikowana w 2022 r. (widok w wersji mobilnej serwisu) . 16 Źródło: relacja z konta Przedsiębiorcy na Instagramie zamieszczona opublikowana w 2022 r. (widok w wersji mobilnej serwisu). 17 [tpc] Źródło: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębio rcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opubli kowany w dniu 10 marca 2022 r. w widoku bez rozwinięcia opisu; 18 Źródło: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ kasia_dz iurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opubli kowany w dniu 10 marca 2022 r. w widoku po rozwinięciu opisu; 19 Przedsiębiorca – w zakresie wszystkich przedstawionych powyżej komercyjnych publikacji - nie posługiwał się f unkcjonalnością Instagrama, dzięki której mógłby – zgodnie z regulaminem serwisu społecznościowego 11 oraz dobrymi praktykami związków branżowych rynku reklamy 12 - oznaczyć post jako sponsorowany. W takim przypadku w górnej części post a pojawi się napis Spo nsorowan e (lub inny równoważny – w zależności od zmian wprowadzanych przez Instagram), co świadczyłoby o tym, że Przedsiębiorca ma powiązania z podanym partnerem biznesowym i otrzymał wynagrodzenie za ten post. Przedsiębiorca oznaczał publikacje reklamow e produktów ww. reklamodawcy co do zasady jedynie nawiązując do marki Olimp w ramach zamieszczonego linku lub hashtagów : # olimplabspolska , # olimp_nutrition_pl , #olimp_sport_nutrition, #olimpteam , #odpormax . Katarzyna Dziurska korzystała także z tagów umies zczonych w zdjęciach poszczególnych postów , tj. znaczników również nawiązujących do marki ww. reklamodawcy , które uaktywniają się dopiero po kliknięciu w grafikę publikacji . W niektórych przypadkach wśród oznaczeń publikacji reklamowych Przedsiębiorcy z 20 22 r. pojawiał się hashtag #współpraca , zaś w konsekwencji wytycznych Olimp z dnia 21 listopada 2021 r. – także hashtag #olimpad. W zakresie ww. postów Przedsiębiorca zamieszczał treści reklamowe, np. informujące o ogólnodostępnym kodzie promocyjnym do skl epu Olimp, wśród treści o charakterze prywatnym, np. dotyczącym życia rodzinnego, a także hashtagi, takie jak np. #motywacja, #witaminy lub #koncentracja. W niektórych przypadkach Przedsiębiorca zamieścił aż 13 różnych hashtagów , przy czym oznaczenie #Oli mpad, które w zamyśle reklamodawcy miało ujawniać handlowy charakter publikacji zamieszczone zostało jako przedostatnie , tak w przypadku posta z dnia 21 lutego 2022 r . Co istotne, to Katarzyna Dziurska decydowała o zawartości post ów oraz relacji, a także zamieszcza ła opis do nich w którym były określone znaczniki (m.in. hashtagi ), xxxxx [tpc] Charakter powyższych oznaczeń – zgodnie z Rekomendacjami Prezesa UOKiK – nie wskazywał w sposób jednoznaczny na sponsorowany charakter zamieszczanych publikacji. Po wyższa praktyka w ramach współpracy Strony z „Olimp Laboratories” sp. z o.o. miała także miejsce w okresie poprzedzającym wykonanie ww. umowy. Najdawniejszy przypadek kwestionowanej praktyki miał miejsce w dniu 14 grudni a 2015 r. Prezes UOKiK ustalił, iż, już wówczas ww. podmioty wykonywały umowę w zakresie usług promocyjno - reklamowych, w ramach której Katarzyna Dziurska była zobowiązana do zamieszczania publikacji reklamowych marki Olimp na prowadzonym przez siebie koncie w serwisie społecznościowym Insta gram. Współpraca w powyższym zakresie była kontynuowana w latach późniejszych aż do czasu zaniechania praktyki. W ramach ww. współpracy zamieszczono m.in. poniższą publikację w formie posta : 11 https://www.facebook.com/help/instagram/116947042301556?helpref=faq_content (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 12 https://www.iab.org.pl/aktualnosci/przewodnik - po - influencer - marketingu - pobierz - najnowsza - publikacje - grupy - roboczej - iab - polska/ (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r. ). oraz https://www.iab.org.pl/wp - content/uploads/2016/12/Przewodnik - po - reklamie - natywnej.pdf (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 20 Opis: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Katarzynę Dziurską o nazwie „kasia_dziurska” dostępnego pod adresem: www.instagram.com/kasia_dziurska/ opublikowany w dniu 29 grudnia 20 15 r. Zdjęcie ww. publikacji przedstawia napój z logo reklamodawcy podpisany także jako „nieodłączny zestaw”. Na zdjęciu zamieszc zono tagi odwołujące się wyłącznie do nazwy reklamodawcy, m.in. olimp_sport_nutrition. Treść opisu ww. publikacji zawiera informację, iż napój przedstawiony na zdjęciu stanowi konsumencki wybór influencera. Brak natomiast jest jakichkolwiek znaczników wska zujących na komercyjny charakter współpracy ze Spółką. Dowód: Pismo Strony z dnia 13 czerwca 2022 r. oraz pismo Strony z dnia 24 stycznia 2023 r. Przedmiotowa praktyka w odniesieniu do współpracy komercyjnej z ww. reklamodawcą została zaniechana z dniem 9 listopada 202 2 r., kiedy to Przedsiębiorca w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu skorygował ostatnie przypadki naruszeń . Za zaniechaniem przedmiotowej praktyki przemawia także fakt, iż Przedsiębiorca w nowo zamieszczanych publikacjach reklamowych na rze cz ww. marki zamieszcza w ich opisie hashtag #reklama, co w sposób jednoznaczny wskazuje na komercyjny charakter publikacji. Dodatkowo Przedsiębiorca dokonał korekty oznaczeń w odniesieniu do uprzednio zamieszczonych publikacji także poprzez użycie ww. has htagu , co należy uznać za działanie mające na celu zaniechanie stosowania praktyki. Współpraca komercyjna z reklamodawcą Carpatree Umowa o współpracy , którą Przedsiębiorca zawarł w dniu 28 grudnia 202 0 r. (dalej także jako: Umowa ) w zakresie świadczenia usług reklamowych na rzecz marki Carpatree, zobowiązywała go m.in. do regularnego umieszczania materiałów promujących markę Carpatr ee na profilach Przedsiębiorcy w mediach społecznościowych, w szczególności w serwisie Instagram xx Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxx 21 xxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx [tpc] Zgodnie z umową, Przedsiębiorca miał wykon ywać powyższe usługi na rzecz reklamodawcy przez okres 12 miesięcy począwszy od 1 stycznia 202 1 r. do 31 grudnia 2021 r. W zamian za powyższe Przedsiębiorca miał otrzymać xxx [tpc] Xxx [tpc] Przykład y publikacji reklamujących produkty mark i Carpatree w ramach ww. umowy : 22 Źródło: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opublikowany dnia 26 lipca 202 1 r. , w widoku bez rozwinięcia opisu; 23 24 [tpc] Źródło: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opublikowany dnia 26 lipca 202 1 r. , w wido ku z rozwiniętym opisem; [tpc] Źródło: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opublikowany dnia 29 czerwca 202 1 r. ; pełna treść publikacji w widok u aplikacji mobilnej . 25 W dniu 28 grudnia 202 1 r. Przedsiębiorca zawarł z reklamodawcą Carpatree U mowę o współpracy , która zobowiązywała go m.in. do regularnego umieszczania materiałów promujących markę Carpatree na profi lach Przedsiębiorcy w mediach społecznościowych, w szczególności w aplikacji Instagram xxxx [tpc] Zgodnie z umową, Przedsiębiorca miał wykonywać powyższe usługi na rzecz reklamodawcy przez okres 12 miesięcy począwszy od 01 stycznia 202 2 r. do 31 grudnia 2022 r. W zamian za powyższe, Przedsiębiorca zgodnie z umową miał otrzymać miesięczne wynagrodzenie w wysokości: xxx [tpc] Xxx [tpc] Przykład y postów oraz relacji zawierając ych treści reklamowe dotyczące produkt ów marki Carpatree opublikowanych w wy konaniu ww. umowy : 26 [tpc] Źródło: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opublikowany dnia 2 6 stycznia 202 2 r. 27 Źródło: fragment relacji z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „ kasia_dziurska ” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/ kasia_dziurska / opublikowany w ramach ww. umowy w 2022 r . Przedsiębiorca ta kże w przypadku reklamowej współpracy komercyjnej z Carpatree nie posłużył się funkcjonalnością Instagrama, dzięki której mógłby oznaczyć post y oraz relacje jako sponsorowan e . Przedsiębiorca oznaczał przedmiotowe posty oraz relacje 28 reklamowe co do zasady j edynie hashtagami nawiązującymi do marki reklamodawcy : #carpetreeteam #carpatree oraz innymi o niehandlowym charakterze (np. #abs, #body) . Katarzyna Dziurska co do zasady oznaczała także przedmiotowe publikacje tagami umieszczonymi w zdjęciach poszczególny ch postów nawiązującymi do marki ww. reklamodawcy . Powyższe działania nie wskazywały w sposób jednoznaczny na komercyjny charakter zamieszczanych publikacji. Katarzyna Dziurska również w przypadku współpracy komercyjnej z ww. reklamodawcą decydowała o zawa rtości przedmiotowych post ów oraz relacji, a także zamieszcza ła opis do nich w którym były określone oznaczenia (m .in. hashtagi ) , a zawarte przez Przedsiębiorcę umowy zawierały jedynie xxx [tpc] Powyższa praktyka w odniesieniu do współpracy komercyjnej z ww. reklamodawcą została zaniechana z dniem 9 listopada 202 2 r., kiedy to Przedsiębiorca w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu skorygował ostatnie przypadki naruszeń . Za zaniechaniem przedmiotowej praktyki przemawia także fakt, iż Przedsiębiorca w nowo z amieszczanych publikacjach reklamowych na rzecz ww. marki zamieszcza w ich opisie hashtag #reklama, co w sposób jednoznaczny wskazuje na komercyjny charakter publikacji. Dodatkowo Przedsiębiorca dokonał korekty oznaczeń w odniesieniu do uprzednio zamieszcz onych publikacji także poprzez użycie ww. hashtagu, co należy uznać za działanie mające na celu zaniechanie stosowania praktyki. Współpraca z marką Cetaphil W dniu 12 lutego 2022 r. Przedsiębiorca zawarł za pośrednictwem xxxxx xxxxxxxxxxxx umowę w ramach której zobowiązywał się do realizacji określonych w umowie działań promocyjnych w zakresie marki Cetaphil. Katarzyna Dziurska zobowiązywała się m.in. do zamieszczenia xxxxxxxxxxxxxxx [tpc] oraz xxxx [tpc] na swoim koncie w serwisie Instagram. W zamian za p owyższe Przedsiębiorca – zgodnie z umową – miał otrzymać wynagrodzenie w wysokości xxxx [tpc] Zgodnie z umową, Przedsiębiorca miał wykonywać powyższe usługi do dnia xxxx [tpc] Xxxx [tpc] Poniżej przedstawiono przykłady publikacji promujących produkty ww. reklamodawcy : 29 [tpc] Źródło: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę opublikowany w dniu 4 kwietnia 2022 r. 30 Źródło: fragment relacji z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę opublikowany w wykonaniu ww. umowy. 31 Źródło: fragment relacji z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę opublikowany w wykonaniu ww. umowy. Przedsiębiorca oznaczał treści reklamowe dotyczące produktów ww. reklamodawcy co do zasady poprz ez zamieszczenie hashtagów odwołujących się do marki Cetaphil oraz w niektórych przypadkach hashtagu: # współpraca . Także i w kontekście tej współpracy reklamowej Przedsiębiorca nie korzystał z funkcjonalności serwisu Instagram dedykowanego oznaczaniu mate riałów sponsorowanych. Powyższe działania nie wskazywały w sposób jednoznaczny na komercyjny charakter zamieszczanych publikacji. Powyższa praktyka w odniesieniu do współpracy komercyjnej z ww. reklamodawcą została zaniechana z dniem 9 listopada 202 2 r. , kiedy to Przedsiębiorca w odpowiedzi na wezwanie Prezesa Urzędu skorygował wskazane w ww. wezwaniu przypadki 32 przedmiotowych naruszeń – w tym dotyczące publikacji eksponowanych na profilu Przedsiębiorcy jako jedne z pierwszych w zakładce posty. Dotyczy to post a z 17 lipca 2022 r. Za zaniechaniem przedmiotowej praktyki przemawia także fakt, iż Przedsiębiorca w nowo zamieszczanych publikacjach reklamowych na rzecz ww. marki zamieszcza w ich opisie hashtag #reklama, co w sposób jednoznaczny wskazuje na komer cyjny charakter publikacji. Dodatkowo Przedsiębiorca dokonał korekty oznaczeń w odniesieniu do uprzednio zamieszczonych publikacji także poprzez użycie ww. hashtagu, co należy uznać za działanie mające na celu zaniechanie stosowania praktyki . Podsumowując Przedsiębiorca aktywnie zamieszcza publikacje na swoim koncie na Instagramie. Przy czym zamieszcza na ww. koncie także posty niekomercyjne, np. posty dotyczące uprawiania sportu , które są publikowane wśród postów reklamowych. Częstotliwość publikacji zaró wno postów i relacji reklamowych , jak i niekomercyjnych jest dość duża. Przykładowo w styczniu 2022 r. Przedsiębiorca opublikował łącznie w ww. serwisie 25 publikacji w formie post a , w tym 14 spośród nich nie miało charakteru reklamowego , 4 posty reklamowe dotyczyły marki Olimp, a dalsze 4 marki C arpatree . Przykład post a nie mającego charakteru reklamowego: Źródło: post z konta na Instagramie prowadzonego przez Przedsiębiorcę o nazwie „kasia_dziurska” dostępnego pod adresem: https://www.instagram.com/kasia_dziurska/?hl=pl opublikowany dnia 1 stycznia 2022 r. Obrót Przedsiębiorcy w 2021 r. wyniósł xxxxxxxxxxxxxxxx [tpc] , zaś w 202 2 r. - [tpc] , w tym z tytułu prowadzonej działalności reklamo wej prowadzonej w poszczególnych ww. latach Strona osiągnęła odpowiednio obrót w wysokości: xxxxxxxxxxxxxxxxxx [tpc] oraz – wedle stanu na dzień 9 listopada 2022 – [tpc] . Dodatkowo można wskazać, iż z tytułu samej tylko działalności reklamowej świadczon ej na rzecz 33 marek Olimp, Carpatree oraz Cetaphil – Strona osiągnęła przychód w 2022 r. w wysokości xxxx [tpc] Dowód: Pismo Strony z dnia 24 stycznia 2023 r. oraz pismo Strony z dnia 9 listopada 2022 r. W tym miejscu należy zauważyć, iż xxx [tpc] Dow ód: Pismo Strony z dnia 24 stycznia 2023 r. Mając na względzie powyższe ustalenia faktyczne, Prezes UOKiK zważył, co następuje: Interes publiczny Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, ochrona interesów przedsiębiorców i k onsumentów podejmowana jest w ramach działań Prezesa Urzędu w interesie publicznym. Ingerencja Prezesa Urzędu ma na celu ochronę interesów zbiorowości, a nie wprost poszczególnych, indywidualnych uczestników rynku. Naruszenie interesu publicznego stanowi b ezwzględny warunek uznania kompetencji Prezesa Urzędu do rozstrzygnięcia określonej sprawy. Interes publiczny zostaje naruszony wówczas, gdy działania przedsiębiorcy godzą w interesy ogólnospołeczne i dotykają szerokiego kręgu uczestników rynku, zaburzając jego prawidłowe funkcjonowanie. W ocenie Prezesa Urzędu, rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny. Wiąże się bowiem z ochroną interesu wszystkich konsumentów, którzy byli lub mogą stać się odbiorcami treści reklamowych zamieszczanych na koncie Prz edsiębiorcy w serwisie Instagram , których komercyjny charakter nie został oznaczony w prawidłowy sposób . Katarzyna Dziurska – zgodnie z ogólnodostępnymi informacjami – jest jedną z najpopularniejszych trenerek i zawodniczek fitness w Polsce , uczestniczyła również w popularnych programach telewizyjnych takich jak Taniec z Gwiazdami oraz Dance Dance Dance . Przedsiębiorca będąc popularnym influencerem w branży fitness ma zatem znaczną siłę oddziaływania na decyzje konsumentów. Ukryta reklama zawarta w publik acjach zamieszczanych na koncie Przedsiębiorcy oddziaływać mogł a zarówno na każdego obserwującego jego profil ( 439 tyś. osób ), jak i każdego użytkownika Internetu , który zapoznał się z nim choćby sporadycznie. Działania Przedsiębiorcy nie dotyczą więc int eresów poszczególnych osób, których sprawy miałyby charakter jednostkowy, indywidualny i nie dający się porównać z innymi, ale szerszego kręgu konsumentów, których sytuacja jest identyczna. Naruszenie interesu publicznoprawnego przejawia się tym samym w n aruszeniu zbiorowego interesu konsumentów. W niniejszej sprawie istnieje więc możliwość poddania zachowania Przedsiębiorcy dalszej ocenie pod kątem stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik , zakazane je st stosowanie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 2 ww. ustawy, przez praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów rozumie się godzące w nie bezprawne działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczaj ami zachowanie przedsiębiorcy, w szczególności: nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny nieuczciwej konkurencji ( art. 24 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy ). Dla stwierdzenia, iż zachowanie przedsiębiorcy spełnia przesłanki ww. praktyk niezbędne jest, aby zachowanie p rzedsiębiorcy było bezprawne i naruszało zbiorowy interes konsumentów. 34 Status przedsiębiorcy Ocenę tę poprzedzić należy stwierdzeniem, że Strona jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl tego przep isu ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy - rozumie się przez to przedsiębiorcę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 20 21 r., poz. 162 , dalej: Prawo przedsiębiorców ). W myśl art. 4 ust. 1 Prawa pr zedsiębiorców, przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą. Działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalnoś ć zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły (vide art. 3 ww. ustawy). Katarzyna Dziurska prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej od paź dziernika 20 15 r . Posiada ona zatem status przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców. Wykonuje ona także w sposób ciągły we własnym imieniu i na własny rachunek zorganizowaną działalność zarobkową, w ramach której promuje za wyna grodzeniem produkty określonych reklamodawców. Mając na względzie ww. regulacje prawne oraz poczynione w sprawie ustalania faktyczne Katarzynę Dziurską należy uznać za przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 uokik . W konsekwencji Przedsiębiorca podlega regulacjom tej ustawy, w tym mają do niego zastosowanie przepisy dotyczące zakazu stosowania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Bezprawność Bezprawność w rozumieniu art. 24 ust. 1 uokik polega na zachowaniu przedsiębiorcy - w postaci dzi ałania, jak również zaniechania - które jest sprzeczne z powszechnie obowiązującym porządkiem prawnym lub dobrymi obyczajami. Bezprawność jest przy tym czynnikiem obiektywnym, a więc niezależna jest od winy i jej stopnia, jak również bez znaczenia jest świ adomość przedsiębiorcy istnienia naruszeń lub wystąpienia szkody. Nieuczciwe praktyki rynkowe Zgodnie z art. 3 u.p.n.p.r. , stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych jest zakazane. Definicję praktyki rynkowej zawiera art. 2 pkt 4 przedmiotowej ustawy wska zując, iż za taką uznaje się działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy, sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta. W zakresie poj ęcia praktyki rynkowej mieści się zatem każdy czyn przedsiębiorcy (zarówno działanie, jak i zaniechanie), jak i każda forma tego zachowania (sposób postępowania, oświadczenie, komunikat handlowy, w tym reklama i marketing). Warunkiem kwalifikowania tych fo rm jako praktyk rynkowych jest ich możliwość oddziaływania na decyzje gospodarcze konsumentów. Pojęcie produktu wskazane w wyżej przywołanym artykule ma znaczenie szerokie i obejmuje również pojęcie usługi. Dla wykazania, iż Katarzyna Dziurska stosowała n ieuczciwą praktykę rynkową koniecznym jest w pierwszej kolejności uznanie, iż zarzucone jej zachowanie mieści się w pojęciu praktyki rynkowej. Prowadzenie przez Stronę komercyjnej działalności reklamowej na koncie w serwisie Instagram dotyczącej promocj i produktów współpracujących z nią reklamodawców niewątpliwie spełnia powyższe kryteria, a zatem może być uznane za praktykę rynkową w rozumieniu u.p.n.p.r. 35 Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym dokonuje podziału nieuczciwych praktyk ryn kowych na te stypizowane w ustawie, niepodlegające ocenie w świetle przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r. oraz te w ustawie nie wskazane, zakazane po spełnieniu przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.n.p .r., stosowana przez przedsiębiorcę praktyka rynkowa jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawieran ia lub po zawarciu. W odniesieniu do praktyk stypizowanych , ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym dokonuje ich podziału na praktyk i rynkow e wprowadzające w błąd oraz agresywne praktyki rynkowe (art. 4 ust. 2 u.p.n.p.r.). Praktyki rynko we wprowadzające w błąd mogą przybrać postać czynną i bierną, tj. polegać na działaniu (art. 5 u.p.n.p.r.) albo zaniechaniu (art. 6 u.p.n.p.r.) wprowadzającym w błąd. Wyżej wymienione praktyki nie stanowią jednak praktyk zakazanych w każdych okolicznościac h (vide: art. 7 u.p.n.p.r.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.n.p.r., p raktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powodu je lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. Wprowadzającym w błąd zaniechaniem może być w szczególności nieujawnienie handlowego celu praktyki, jeżeli nie wynika on jednoznacznie z o koliczności i jeżeli powoduje to lub może spowodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął (art. 6 ust. 3 pkt 2 u.p.n.p.r . ). Model przeciętnego konsumenta Zgodnie z treścią art. 2 pkt 8 u.p.n.p.r., pr zeciętny konsument jest to konsument dostatecznie poinformowany, uważny i ostrożny. Oceny, zgodnie z brzmieniem ustawy, dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełn osprawność fizyczna lub umysłowa. Interpretacji pojęcia przeciętnego konsumenta w rozumieniu art. 2 pkt 8 upnpr jako „dostatecznie dobrze poinformowanego, uważnego i ostrożnego” dokonał także Sąd Najwyższy, w ocenie którego przeciętny konsument posiada pew ien zasób wiedzy o rzeczywistości gospodarczej, w jakiej styka się z przekazem reklamowym. Jako uważny i ostrożny konsument, potrafi wiadomości te wykorzystywać do analizy przekazu reklamowego, wobec którego musi zachowywać pewien stopień racjonalnego kry tycyzmu (niewielkiej podejrzliwości). Jak się wskazuje w piśmiennictwie, uwaga i ostrożność konsumenta zakładają, że ma on świadomość, iż nie zawsze przekaz reklamowy będzie całkowicie zgodny z rzeczywistością, co pozwala na posługiwanie się w reklamie pr zesadą, ale w żaden sposób nie uzasadnia posługiwania się informacjami nieprawdziwymi 13 . Podkreślenia również wymaga, iż test przeciętnego konsumenta nie jest przy tym testem statystycznym. Prawodawca unijny w punkcie 18 preambuły Dyrektywy 2005/29/WE Parla mentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku 13 Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2014 r., III SK 34/13. 36 wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Par lamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady (dalej także jako: Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych ) wskazał, iż w celu ustalenia typowej reakcji przeciętnego konsumenta w danym przypadku kra jowe sądy i organy administracyjne obowiązane są polegać na własnej umiejętności oceny, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE 14 . Jak wynika z powyższej definicji przeciętnego konsumenta, ustawodawca wymaga od konsumenta rozsądku i uwagi, jednakże daje mu jedn ocześnie prawo do rzetelnej, niewprowadzającej w błąd informacji, zawierającej wszelkie niezbędne dane dotyczące oferowanego produktu . Ciężar przekazania informacji o produkcie spoczywa na przedsiębiorcy, który występując na rynku w roli profesjonalisty po winien zadbać o to, żeby jego klient uzyskał pełną informację pozwalającą na podjęcie świadomej decyzji. Z tego powodu prawo do informacji uznawane jest za fundament ochrony konsumenta w Unii Europejskiej 15 . Zarzucane Przedsiębiorcy praktyki podlegają ocen ie z punktu widzenia ustalonego modelu przeciętnego konsumenta. Model przeciętnego konsumenta musi być definiowany w nawiązaniu do konkretnych warunków ustalonych w sprawie oraz do realiów związanych z odbiorcą określonych produktów, do którego kierowane były reklamy. Z uwagi na charakter produktów ( odżywki, suplementy diety , odzież sportowa oraz kosmetyki ) oraz charakter mediów wykorzystywanych w ramach działalności reklamowej ( internetowe serwisy społecznościowe typu: Instagram ), należy stwierdzić, iż p ublikacje zamieszczane przez Przedsiębiorcę w serwisie Instagram kierowane były do wszystkich użytkowników Internetu zalogowanych w serwisie Instagram. Jak wskazują badania, „polski konsument staje się coraz bardziej cyfrowy” 16 . W niektórych segmentach ha ndlu detalicznego – jak zakup odzieży – korzystanie z zakupów online sięga 50%. Większość badanych konsumentów (61%) szukając informacji o produktach i cenach sięga także do kanałów internetowych. Wyłącznie kanałami tradycyjnymi posługuje się do tego celu tylko 32% polskich konsumentów . Decyzje te są często podejmowane w oparciu o opinię influencerów – których obserwuje lub zapoznaje się z ich opiniami aż 63,8% polskich konsumentów 17 . Na początku 2023 r. – wedle danych przedstawionych przez administratora Instagrama – serwis ten posiadał w Polsce przeszło 10 mln. u żytkowników 18 , na tle 27,5 mln. użytkowników wszystkich serwisów społecznościowych w Polsce . Z asięg w jakim Instagram eksponuje treści reklamowe dotyczy przeszło 2 5 % populacji Polski . Należy także zauważyć, iż przeciętny użytkownik Internetu w Polsce spędza średnio 2 godziny w serwisach społecznościowych 19 , a trzy czwarte spośród nich korzysta przynajmniej z jednego serwisu społecznościowego, przy czym Instagram należy do grona najbardziej popularnyc h platform tego typu zarówno w Polsce jak i na świecie . Do najpopularniejszych tematów poruszanych w serwisach 14 Sprawa C - 210/96, Gut Springenheide i Tusky/Oberkreisdirektor Steinfurt, 16 lipca 1998 r., pkt 31, 32, 36 i 37. Zob. też sprawa C - 220/98, Estee Lauder Cosmetics GmbH & Co. ORG/Lancaster Group GmbH, opinia rzecznika generalne go Fennelly, pkt 28 za Zawiadomienie Komisji - Wytyczne dotyczące wykładni i stosowania dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrzny m (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2021/C 526/01), źródło https://sip.lex.pl/akty - prawne/dzienniki - UE/zawiadomieni e - komisji - wytyczne - dotyczace - wykladni - i - stosowania - dyrektywy - 69518873 , (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 15 A. Kin, Przeciętny konsument: pojęcie i znaczenie dla ochrony konsumenta , http://bazhum.muzhp.pl/media//files/Rynek_Spoleczenstwo_Kultura/Rynek_Spoleczenstwo_Kultura - r2012 - t - n3/Rynek_Spoleczenstwo_Ku ltura - r2012 - t - n3 - s20 - 25/Rynek_Spoleczenstwo_Kultura - r2012 - t - n3 - s20 - 25.pdf , s. 22; (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 16 Za: https://www.ey.com/pl_pl/news/201 9/08/jak - polscy - konsumenci - kupuja - w - sieci - wyniki - badania - ey (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 17 Reklama w kontekście działań influencerów. Raport badawczy SW Research, listopad 2022 r., za: https://uokik.gov.pl/download.php?id=19746 18 Za: https://datareportal.com/reports/digital - 2023 - poland (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 19 Za: https://datareportal.com/reports/digital - 20 20 - global - digital - overview (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 37 społecznościowych zarówno przez influencerów jak i konsumentów należ ą m.in. zdrowy tryb życia, żywność oraz tematyka odzieżowa 20 . Odbiorcami treś ci reklamowych na koncie Przedsiębiorcy mogły być przy tym osoby, które np. okazjonalnie weszły na jego konto bądź też otrzymały link od znajomych , przy czym – odbiorcami ww. treści mogą być także osoby, które nie posiadają konta w serwisie Instagram . Niem niej , w zdecydowanej większości adresatami treści reklamowych promowanych przez Przedsiębiorcę są osoby , które interesują się zdrowym i aktywnym trybem życia oraz umieją korzystać w sposób dostateczny z Internetu oraz z mediów społecznościowych. W dzisiejs zych czasach powyższe cechy przypisać można zarówno osobom młodym, jak i starszym, mieszkańcom dużych miast, jak i wsi, czy też osobom z wykształceniem wyższym, jak i podstawowym. Dlatego można uznać, że potencjalnymi odbiorcami postów publikowanych przez Przedsiębiorcę jest każdy użytkownik Internetu mający dostęp do serwisu Instagram za pośrednictwem odpowiednich urządzeń takich jak kompu ter, tablet bądź telefon komórkowy, w tym zarówno za pośrednictwem przeglądarki stron www lub dedykowanej aplikacji mo bilnej 21 . Jest to niejednorodna grupa, składająca się z osób w różnym wieku, wykształceniu, miejscu zamieszkania i doświadczeniu życiowym. Aktualnie można zaobserwować wzrost popularności influencerów w mediach społecznościowych . Jest to trend ogólnoświato wy wi doczny również na polskim rynku 22 . Możli wość wpływania na użytkowników I nternetu została szybko wykorzystana przez branżę reklamową, co doprowadziło do ukształtowania influencer marketingu jako oso bnej, dynamicznie rozwijającej się, dziedziny marketing u . Polega on a na wykorzystywaniu m.in. użytkowników Instagrama prowadzących własne kanały w mediach społecznościowych do promowania towarów i usług. Dzięki temu reklamodawcy prezentują swoje produkty określonej grupie odbiorców (zwykle jednolitej i aktywn ej społeczności obserwujących, czyli followersów), którzy bardziej ufają poleceniom influencerów niż reklamie w telewizji, radiu czy gazecie. Okazuje się, że takie polecenia uwiarygadniają przekaz reklamowy, zaś odbiorcy zdają się zapominać, że produkty z achwalane przez influencerów niekoniecznie zostały przez nich swobodnie wybrane. Influencerzy bardzo dobrze znają swoich „fanów” i wiedzą, jak do nich trafić. Większość obserwujących traktuje influencerów jak swoich znajomych, którym ufają bardziej niż mar kom, zatem ich zdanie przy zakupie pro duktu bardzo się dla nich liczy 23 . Mając na względzie powyższe w niniejszym postępowaniu konstrukcję modelu przeciętnego konsumenta należy ustalić bez odwoływania się do przynależności do szczególnej grupy konsumentów. Badania socjologiczne dotyczące reklam Celem weryfikacji wstępnych ustaleń stanu faktycznego Prezes Urzędu zlecił przeprowadzenie przez agencję demoskopową SW Research sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej także jako: SW Research ) bada ń socjologiczny ch na temat świadomości oraz doświadczeń konsumentów dotyczących treści reklamowych w Internecie . Badania te uwzględniały specyfikę influencer marketingu w serwisach społecznościowych, w tym na Instagramie . 20 https://www.ccpc.ie/business/research/market - research/ccpc - online - behaviour - inf luencer - marketing - research/ s. 14 ; por. https://financesonline.com/instagram - trends/ (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 21 Większość użytkowników serwisów społecznościowych stanowią korzysta jednak z tych usług poprzez aplikacje mobilne, za: https://datareportal.com/reports/digital - 2021 - global - overview - report (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 22 https://socialpress. pl/2022/02/influencer - marketing - czy - wciaz - warto - w - niego - inwestowac (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 23 K. Grzybczyk Odpowiedzialność prawna influencerów za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy K. Bilewska, D. Krekora - Zając (red.), Wykonanie zobowiązań. Ks ięga jubileuszowa dedykowana profesorowi Adamowi Brzozowskiemu, Warszawa 2021. 38 Ustalenia SW Research zostały oparte na metod zie wywiadów on - line (CAWI) na reprezentatywnej – przeszło dwutysięcznej - próbie polskich internautów w wieku 15 - 65 lat. Próba była kontrolowana pod względem rozkładu: płci, wieku, wielkości miejsca zamieszkania oraz wykształcenia. Należy podkreślić, że Prezes Urzędu dokonał jednak samodzielnej oceny kwestionowanych działań Przedsiębiorcy, która została przedstawiona w dalszej części decyzji. Wyniki badań ww. agencji demoskopowej mają w niniejszej sprawie charakter pomocniczy, wspierający ocenę dokonaną przez Prezesa Urzędu. Na celowość przeprowadzania badań socjologicznych zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny (rozpoznający sprawę dotyczącą stosowania praktyki naruszającej zbiorowe interesy konsumentów 24 ) stwierdzając jednoznacznie, że dokonując oceny stanu faktyc znego, badan ia takie należy brać pod uwagę 25 . Z ustaleń SW Research wynika, że • Niemal 64% badanych zapoznaje się z materiałami przygotowanymi przez influencerów. • Wśród nich prawie połowie (46%) zdarzyło się podjąć decyzję zakupową na podstawie ich rekomen dacji. Wyniki te są zdecydowanie wyższe w przypadku osób najmłodszych – w wieku 15 – 24 lat (89% zapoznaje się z materiałami, 55% podejmuje na ich podstawie decyzje zakupowe) – oraz osób, które regularnie obserwują influencerów (63% podejmuje na ich podsta wie decyzje zakupowe). • Tylko 5% internautów zapoznających się materiałami influencerów nie zwraca uwagi na ich ewentualnie reklamowy charakter. • Fakt, że influencer otrzymał wynagrodzenie za opinię lub polecanie produktów i usług, wpływa na zaufanie u ponad połowy badanych. • Oznaczenia treści reklamowej w przypadku influencerów powinny znajdować się na początku przygotowanego materiału – tak uważa 66% badanych. • 85% badanych uważa, że influencer powinien jednoznacznie oznaczać materiały, w których promuje wła sne produkty lub usługi i zachęca do ich zakupu. Powyższe badania korespondują z ustaleniami raportu Komisji Europejskiej 26 z 2018 r., opracowanego we współpracy z GfK Belgium N.V. z siedzibą w Leuven , który wskazuje na trudności w rozpoznawaniu przez konsu mentów komercyjnego charakteru reklamy natywnej w mediach społecznościowych. Reklama natywna 27 stanowi płatn y rodzaj działań promujących markę, usługę lub produkt. Często oferuje ona treści dopasowane do zainteresowań odbiorców lub dodatkowe treści informac yjne/edukacyjne, przez co nazywana jest nienachalną formą reklamy. Przyjmując postać edukacyjnego artykułu w portalu internetowym lub post a influencera w serwisie społecznościowym – reklama natywna może występować poza środowiskiem reklamodawcy, czym odró żnia się od standardowego materiału reklamowego . Nie zawierając stosownych oznaczeń tego rodzaju publikacja może stanowić przykład reklamy ukrytej. Należy w tym miejscu zauważyć, iż posty oraz relacje zamieszczane przez Przedsiębiorcę na jego koncie w serw isie Instagram spełniają powyższe cechy reklamy natywnej. 24 Decyzja Prezesa Urzędu z dnia 2 maja 2013 r., DDK - 2/2013, t reść decyzji dostępna jest na stronie https://decyzje.uokik.gov.pl/bp/dec_prez.nsf. 25 Wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 24 listopada 2015 r., VI ACa 1725/14. 26 Behavioural study on advertising and m arketing practices in online social media. Final Report, Komisja Europejska, kwiecień 2018 r.; za: https://commission.europa.eu/system/files/2018 - 07/osm - final - report_en.pdf (Dostęp: 20.07.2023 r.). 27 https://www.whitepress.com/pl /baza - wiedzy/133/reklama - natywna - po - tym - tekscie - zrozumiesz - czym - jest (Dostęp: 20.07.2023 r.). 39 Badania behawioralne w zakresie w reklamy ukrytej wskazują, iż jednym z zasadniczych elementów, który pozwala konsumentom na rozpoznanie ukrytej reklamy jest m.in. – obok nazwy reklamodawcy - oznaczenie wskazujące na fakt komercyjnej współpracy (ang. disclosure tag ) 28 . Choć są to najbardziej jednoznaczne formy ujawnienia handlowego celu działań przedsiębiorcy (np. w formie wyrażenia: sponsorowane), ich obecność w treś ciach reklamowych nie zawsze stanowi gwarancję jasności przekazu dla konsumentów, w szczególności w sytuacji gdy stosowane przez influencera oznaczenie opiera się wyłącznie na tekstowym hashtagu (np. #ad), który jest krótki a do tego umiejscowiony – jak to bardzo często bywa – wśród rozwlekłego opisu lub szeregu innych hashtagów. Ustalenia ww. raportu, oparte na próbie przeszło 9 tysięcy konsumentów z 6 różnych krajów, pokazały, że jedynie 6% konsumentów potrafiło prawidłowo ocenić charakter wszystkich pub likacji jako reklamowy bądź niekomercyjny, a 29% pamiętało o jego wyświetleniu. Wskaźniki rozpoznawalności treści komercyjnych wśród konsumentów rosną do poziomu 64% 29 o ile użyte zostały standardowe oznaczenia komercyjnej współpracy w ramach funkcjonalnoś ci poszczególnych platform. Dla porównania typową reklamę, która nie stanowi reklamy natywnej, potrafi rozpoznać 80% konsumentów, co pokazuje, iż dedykowane funkcjonalności platform społecznościowych do oznaczania treści komercyjnych, choć dają pewien pozi om ochrony, nie spełniają jednak w pełni swojej roli. W przedmiotowym raporcie zauważono także, iż funkcjonalności służące do oznaczania materiałów sponsorowanych na poszczególnych platformach społecznościowych posługują się zróżnicowanymi określeniami, ze wskazaniem na „sponsorowane” lub „reklamowe” jako te, które najlepiej w aspekcie jednoznaczności wyrażają handlowy cel praktyki 30 . W konsekwencji konsumenci co do zasady negatywnie oceniają treści, które zostaną przez nich rozpoznane jako ukryta reklama , w tym reklama natywna, jako, że ograniczają one możliwość ich krytycznej oceny i podjęcie świadomego wyboru konsumenckiego. Autorzy raportu podkreślają w konkluzjach konieczność wzmocnienia skuteczności ochrony konsumentów przed reklamą ukrytą, co może zostać osiągnięte przez stosowanie – z jednej strony – oznaczeń opartych na jednoznacznych sformułowaniach, a z drugiej na zapewnieniu ich odpowiedniej widoczności 31 . Praktyka wprowadzająca w błąd Praktyki wprowadzające w błąd mogą polegać zarówno na dział aniu (art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym) jak i zaniechaniu (art. 6 tej ustawy). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.n.p.r. , p raktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął. W razie wątpliwości za istotne informacje, o których mowa w ust. 1, uważa się informacje, które przedsiębiorca stosujący praktykę rynkową jest obowiązany podać konsumentom na podstawie odrębnych przepisów (art. 6 ust. 2 u.p.n.p.r . ) . Wymaga podkreślenia, że obowiązek rzetelnego informowania konsumentów obejmuje w szystkie etapy sprzedaży, począwszy od przekazów reklamowych (ofertowych), 28 Behavioural study…, str. 35. 29 Behavioural study on…, str. 38. 30 Behavioural study on…, str. 39 , 42. 31 Behavioural study on…, str. 44. 40 których celem jest zainteresowanie potencjalnych nabywców ofertą handlową przedsiębiorcy, aż do momentu zawarcia umowy, której przedmiotem będzie nabycie towaru lub usługi. Szczegól ną uwagę ustawodawca przywiązuje do właściwego informowania konsumentów w początkowej fazie sprzedaży, gdyż właśnie na tym etapie stosowana przez profesjonalistów reklama i nierzetelna informacja wpłynąć może na decyzje konsumentów w zakresie zakupu. Wprow adzającym w błąd zaniec haniem może być w szczególności nieujawnienie handlowego celu praktyki, jeżeli nie wynika on jednoznacznie z okoliczności i jeżeli powoduje to lub może spowodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, które j inaczej by nie podjął (art. 6 ust. 3 u.p.n.p.r.). Ustawa jednocześnie przewiduje definicję legalną pojęcia „decyzji dotyczącej umowy”, przez co należy rozumieć podejmowaną przez konsumenta decyzję, co do tego w jaki sposób i na jakich warunkach dokona z akupu, zapłaci za produkt w całości lub w części, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej czynności, czy też powstrzymać się od jej dokonania (art . 2 pkt 7 u.p.n.pr.). W okolicznościach niniejszej sprawy , decyzja ta mogła polegać przede wszystkim na dokonaniu zakupu reklamowanego przez Przedsiębiorcę towaru, ale także na wejści u na stronę internetową reklamodawcy , ocen ie jego produktów, zweryfikowan i u cen bądź samym tylko zainteresowaniu się ofertą , co wynikać mogło z podejmowanych przez Przedsiębiorcę dział ań w zakresie influencer marketingu, tj. budowy zaufania do produktu czy poszerzania rozpoznawalności marki . Przykładem nadużyć opisanych w ww. p rzepisach prawa jest zarzucana Przedsiębiorcy praktyka, polegając a na nieoznaczeniu w sposób jednoznaczny , jako reklamowych , postów oraz relacji na swoim koncie na portalu społecznościowym Instagram, na którym promowane są za wynagrodzeniem produkty innych przedsiębiorców (reklamodawców), co wprowadza konsumentów w błąd w zakresie charakteru tych postów oraz relacji . Warto przy tym zwrócić uwagę na Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące wykładni i stosowania dyrektywy 2005/29/WE. Wskazano w nich, iż ujawni enie elementu handlowego musi być jasne i odpowiednie, a także uwzględniające środek przekazu, za pośrednictwem którego odbywa się marketing, w tym kontekst, lokowanie, harmonogram, czas trwania, język, grupę docelową i inne kwestie. Musi być ono wystarcza jąco widoczne, aby odpowiednio informować przeciętnego konsumenta lub konsumenta podatnego na zagrożenia, który jest odbiorcą treści. Na przykład nie można uznać ujawnienia za odpowiednie, jeżeli nie wyświetlono informacji dotyczącej informacji handlowej w widoczny sposób (np. hashtagi na końcu długiego oświadczenia; jedynie oznaczenie przedsiębiorcy tagiem ) lub dotarcie do takiej informacji wymaga od konsumenta poczynienia dodatkowych czynności (np. kliknięcia na komunikat "dowiedz się więcej") 32 . Konkrety zację opisanych wyżej standardów stanowią szczegółowe zalecenia zawarte w Rekomendacjach Prezesa UOKiK. W myśl ww. dokumentu, oznaczenia materiałów reklamowych zamieszczanych przez influencerów w ramach komercyjnej współpracy, powinny być jednoznaczne, czy telne oraz zrozumiałe dla każdego odbiorcy. Przedsiębiorca powinien, z jednej strony, w sposób niebudzący wątpliwości wskazywać na komercyjny charakter publikacji, z drugiej zaś – informować o reklamowanej marce. Posłużyć mogą do tego - wskazane w Rekomend acjach – zalecane określenia, takie jak: reklama, materiał sponsorowany bądź płatna współpraca, których użycie w oznaczeniu publikacji jest istotne z punktu widzenia jego jednoznaczności. 32 Zawiadomienie Komisji – Wytyczne dotyczące wykładni i stosowania dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym ( Dz.Urz.UE.C 2021 Nr 526, str. 1). 41 Wymóg czytelności materiału reklamowego to przede wszystkim zapewnie nie odpowiedniej widoczności ww. elementów. Pomocne w tym zakresie może okazać się zastosowanie wyróżniającej się – względem tła – oraz odpowiednio dużej czcionki. Prezes UOKiK zaleca również skorzystać z funkcjonalności poszczególnych serwisów społecznośc iowych, które oferują - obok możliwości oznaczeń publikacji we własnym zakresie – także pewne domyślne rozwiązania dedykowane oznaczaniu materiałów reklamowych (oznaczanie dwupoziomowe). Istotne jest także odpowiednie umiejscowienie przedmiotowych oznaczeń . W myśl Rekomendacji, winny one znajdować się na początku opisu bądź nagrania, co pozwoli konsumentom już na wstępnym etapie zapoznać się z charakterem danej publikacji. Na czytelność przekazu rzutują także względy techniczne funkcjonowania niektórych se rwisów społecznościowych. Materiały reklamowe wyświetlane są bowiem w odmienny sposób na urządzeniach mobilnych oraz w wersji komputerowej, co także należy uwzględnić. Czytelne oznaczenie publikacji winno być także widoczne zarówno dla stałych obserwatoró w danego profilu , jak i tych, którzy zapoznają się z nim dopiero po raz pierwszy. Aby materiały reklamowe były zrozumiałe dla każdego odbiorcy, Prezes UOKiK rekomenduje posługiwanie się w przedmiotowych oznaczeniach językiem polskim, w wypadku profili p rowadzonych w tym języku. Mając na względzie powyższe uwagi, nie można uznać, żeby hashtagi jakimi posługuje się Przedsiębiorca takie jak # o limp , # cetaphil lub # c arpatree w jakikolwiek sposób ujawniały element handlowy publikacji zamieszczanych na jego ka nale w serwisie Instagram. Nie przesądza bowiem o komercyjnym charakterze współpracy oznaczenie wpisu za pomocą hashtagu, który wskazuje wyłącznie na nazwę marki. Także pozostałe oznaczenia jakimi posługuje się Przedsiębiorca , w tym hashtag #ad, należy uz nać za niespełniające ww. standardów. Wyrażenie „ ad ” jest skrótem od angielskiego słowa advertisement. W konsekwencji nie można go uznać za zrozumiałe dla przeciętnego konsumenta posiadającego miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (zw rócił na to uwagę w komunikacie prasowym Prezes UOKiK 33 ). Konsumenci w Polsce posługują się językiem polskim i nie muszą znać języka angielskiego, a tym bardziej kojarzyć skrótu od angielskiego sformułowania. Natomiast połączenie go z częścią nazwy reklamo dawcy i posługiwanie się przez Przedsiębiorcę hasztagiem #olimpad oraz #carpetreead, a następnie umieszczenie go wśród innych hasztagów czyni go jeszcze mniej zrozumiałym. W związku z powyższym oznaczenie przez Przedsiębiorcę postów reklamowych m.in. produ któw marki Olimp hasztagiem #olimpad, a także oznaczanie postów reklamowych produktów marki Carpetree hasztagiem #carpetreead nie może być w żaden sposób uznane za jasne i zrozumiałe dla przeciętnego konsumenta. Waloru jednoznaczności nie sposób także pr zypisać oznaczeniu w postaci hashtagu #współpraca. Wyrażenie to – zgodnie z jego znaczeniem zawartym w Słowniku języka polskiego PWN – oznacza bowiem m.in. działalność prowadzoną wspólnie przez jakieś osoby, instytucje lub państwa 34 , odnosi się zatem do wsp ółdziałania, nie zawiera jednak elementu komercyjnego. Jak wynika z zawartych przez Przedsiębiorcę umów, reklamodawcy na ogół oczekiwali zamieszczania określonych oznaczeń w toku zlecanych kampanii reklamowych. Należy jednak podkreślić, iż w pierwszej ko lejności to na Przedsiębiorcy – jako na profesjonalnym uczestniku obrotu i ostatecznym autorze publikacji – spoczywał obowiązek należytej staranności w zakresie ujawnienia sponsorowanego charakteru współpracy. Przedsiębiorca posiadał w tym zakresie pełną s wobodę. 33 https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=17856&news_page=12 (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 34 Za: https://sjp.pwn.pl/sjp/;2538059 (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 42 Dodatkowo za naruszeniem standardów obowiązujących w przedmiotowej branży, przemawia także ograniczona widoczność dokonywanych przez Przedsiębiorcę oznaczeń. Hashtagi stanowiące oznaczenie publikacji Przedsiębiorcy, obserwowane w wersji mobilnej se rwisu Instagram, zarówno - dostępnej za pośrednictwem przeglądarki internetowej jak i aplikacji mobilnej, nie są bowiem widoczne na wstępnym etapie zapoznawania się z ww. materiałem, lecz dopiero po skorzystaniu z opcji „więcej” bądź dotknięciu ekranu w aplikacji mobilnej . Powyższe powoduje, iż nawet hashtagi, które nawiązują do marki reklamodawcy nie są widoczne bez dokonania przez konsumenta dodatkowych czynności (tj. rozwinięcia dalszej treści przez przycisk „więcej”). Brak prawidłowych oznaczeń mógł wprowadzić w błąd konsumentów, którzy oglądali profil Przedsiębiorcy. Przeciętny konsument po wejściu na konto Przedsiębiorcy i zapoznaniu się z postami mógł nie rozróżnić, które posty były reklamowe, a które były neutralnymi publikacjami Katarzyny Dziurs kiej . Konsument mógł uznać, że pozytywne opinie o produktach publikowane przez Przedsiębiorcę, stanowią jego własną niezależną opinię, wynikającą z doświadczenia w używaniu i testowaniu danych produktów. Katarzyna Dziurska jako influencerka ma dużą siłę od działywania na osoby, które obserwują jej profil, ponieważ w naturalny sposób chcą korzystać z jej doświadczeń konsumenckich. Już samo oznaczenie nazwy producenta przez Przedsiębiorcę, może skłonić konsumenta do zapoznania się z jego ofertą ( wejścia na str onę internetową, oceny produktów, zweryfikowania cen ) i buduje w jego świadomości pozycję reklamowanej marki. Należy zauważyć, że oddziaływanie na decyzje zakupowe konsumentów jest znacznie większe, gdy będą oni wierzyli, że influencer pokazuje im określo ne produkty czy usługi z dobrej woli lub dlatego, bo produkt jest – w ocenie tego influencera - wyjątkowy czy najlepszy z dostępnych na rynku, bo sam go kupuje i używa. Konsument mógł znacznie chętniej postanowić o zawarciu umowy z producentami reklamowany ch marek i dokonać zakupu ich produktów, będąc przekonany, że opinia Przedsiębiorcy jest bezinteresowna i wynika z jego życiowych doświadczeń. Dlatego w ocenie Prezesa UOKiK brak oznaczenia postów jako reklamy co najmniej mogło mieć istotny wpływ na decyz je konsumentów dotyczące możliwości zawarcia umowy z reklamodawcą. Nadto, konsumenci nie powinni być zmuszani do oglądania reklam, jeżeli tego nie chcą. Podstawowa funkcjonalność wszystkich serwisów społecznościowych polega na ciągłym przewijaniu wielu zdj ęć i filmów w poszukiwaniu interesujących treści. Konsumenci powinni od razu móc zorientować się, czy pokazywany na portalu post bądź relacja jest reklamą, niezależną opinią influencera czy też inną neutralną informacją z jego życia. Może to bowiem determ inować ich decyzje dotyczące tego, czy zechcą obejrzeć określoną relację lub przeczytać post – w całości - wraz z opisem oraz komentarzami. Powyższe wynika także z oczekiwania konsumentów potwierdzonego badaniami demoskopowymi. Jest to tym istotniejsze, i ż nieprawidłowo oznaczone publikacje Przedsiębiorcy mogą oddziaływać także na konsumentów, którzy nie są obserwującymi jego profil. Serwis Instagram zawiera szereg funkcjonalności (np. zakładka Eksploruj), które są nakierowane na promocję nowych treści dla konsumentów, tj. pochodzących spoza profili, które aktualnie obserwują, ale w ramach tematyki, która ich interesuje np. p o pularna tematyka fitness, zdrowy tryb życia lub żywność. Także podstawowa funkcjonalność ww. serwisu, choć co do zasady prezentująca w zakładce Aktualności treści z profili obserwowanych może prezentować również inne treści, w ramach zainteresowań konsumenta. W odniesieniu do publikacji reklamowych zamieszczanych przez Przedsiębiorcę w ramach współpracy z „Olimp Laboratories” należy ws kazać, iż xx [tpc] 43 Xxx [tpc] Xxx [tpc] Przedmiotowe publikacje miały zatem sprawiać wrażenie prywatnej aktywności sportowej influencera, jego autentycznych wyborów konsumenckich, a jednoznaczna informacja o handlowym celu publikacji miała być pomini ęta , ograniczona do wskazania marki rekl amodawcy . Powyższe ma wpływ na zniekształcenie przedkontraktowego zachowania rynkowego konsumenta i może wpływać na podjęcie przez niego decyzji dotyczącej zakupu reklamowanych przez Przedsiębiorcę produktów . W oce nie Prezesa Urzędu, bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, czy i w jakim ewentualnie stopniu konsument może zweryfikować otrzymane informacje. Kluczowe znaczenie dla zaistnienia niedozwolonej praktyki ma wewnętrzne przekonanie konsumenta i dokonany przez niego odbiór przekazu Przedsiębiorcy w chwili zapoznania się z nim. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Prezesa Urzędu, tylko podanie przez Przedsiębiorcę rzetelnej i pełnej informacji o reklamowym charakterze zamieszczanych publikacji , po zwoliłoby przeciętnemu konsumentowi na podjęcie świadomej decyzji dotyczącej ewentualnego zakupu reklamowanych przez niego produktów . Tylko bowiem konsument poinformowany o rzeczywistym charakterze publikacji , mógłby zrezygnować z zapoznania się z nimi lu b przygotować się do świadomego, ostrożnego zakupu reklamowanych produktów . W konsekwencji , praktykę Przedsiębiorcy opisaną w pkt I sentencji niniejszej decyzji, należało uznać za nieuczciwą praktykę rynkową w rozumieniu art. 6 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowy m , a jej stosowanie w obrocie konsumenckim za bezprawne. Z godnie z motywem 8 preambuły Dyrektyw y o nieuczciwych praktykach handlowych , transponowanej do prawa polskiego przepisami u.p .n.p.r. , chroni ona także - choć w pośredni sposób - podmioty działające zgodnie z prawem przed konkurentami, którzy nie przestrzegają reguł wyznaczonych w tej dyrektywie . Powyższe odpowiada realiom gospodarki rynkowej, bowiem z decydowana większość zachowa ń przedsiębiorców dotyka nie tylko interesów konsumentów, ale także innych przedsiębiorców 35 . Mając na względzie ww. współ zależność , należy wskazać , iż działani a influencerów oraz ich reklamodawców w zakresie tzw. reklamy ukrytej mogą powodować zaburzenie r eguł zdrowej konkurencji na określonych rynkach. Z jednej strony, influencer zachęcając ko nsumenta do skorzystania z oferty swojego reklamodawcy może w nieuczciwy sposób rozszerzać krąg klientó w swojego sponsora . Z drugiej zaś strony , influencer poprzez re klamę ukrytą sam może zyskiwać przewagi na rynku reklamy uzyskując lepsze statystyki oddziaływania na konsumentów z uwagi na fakt, iż konsumenci na ogół mniej chętnie zapoznają się z reklamą o jawnym charakterze . Uwzględniając wskazane okoliczności, na po dstawie art. 26 ust. 1 uokik, orzeczono jak w pkt I sentencji. 35 Prawo konkurencji, Rozdzia ł XI. Reklama i rozpowszechnianie innych informacji , T. 15 red. Kępiński 20 14 , wyd. 1, Legalis , str. 21. 44 Ustosunkowanie do stanowiska Przedsiębiorcy Prawidłowość stosowanych przez Przedsiębiorcę oznaczeń kome rcyjnych publikacji reklamowych, w zakresie stosowanych hashtagów, omówiono już w poprz edniej części niniejszej decyzji. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na dalszą argumentację Strony . Przedsiębiorca wskazał, iż całościowy kontekst treści zamieszczanych na jego profilu, w tym zwłaszcza powtarzająca się współpraca z niektórymi markami oraz to, że krąg odbiorców publikacji Katarzyny Dziurskiej stanowią co do zasady jedynie jej obserwujący, powodują, iż nie można racjonalnie oczekiwać, iż tego rodzaju działalność wprowadzi konsumenta w błąd co do charakteru zamieszczanych publikacji. Tego rodz aju argumentacja nie jest uzasadniona w świetle przywołanych wyżej badań demoskopowych, wymaganych prawem standardów ochrony konsumenta oraz mając na względzie i tę okoliczność, że profil Przedsiębiorcy odwiedzać mogą także użytkownicy serwisu Instagram, k tórzy trafili na zamieszczane przez niego treści sponsorowane po raz pierwszy lub w sposób przypadkowy. Należy także mieć na względzie, iż algorytm serwisu Instagram wprawdzie co do zasady proponuje użytkownikom treści pochodzące z obserwowanych profilów , jednak w części proponowane są także materiały spoza tego grona. Co więcej niektóre funkcjonalności serwisu Instagram (np. zakładka Eksploruj) nakierowane są na odkrywanie zupełnie nowych treści z nieobserwowanych dotychczas profili, wedle tematyki zaint eresowań użytkownika. W konsekwencji osoby interesujące się sportem, zdrowym trybem życia mogą natrafić na profil Przedsiębiorcy nie będąc jednocześnie obserwatorami jego profilu. Z publikacjami zamieszczonymi na profilu Przedsiębiorcy w serwisie I nstagram w szerokim zakresie zapoznać się może każdy użytkownik Internetu, także bez dostępu do ww. serwisu, w ramach funkcjonalności samego serwisu. Strona wskazała również, iż od początku współpracy z Olimp , Cetaphil oraz Carpatree ujawniła fakt komercyjnej ws półpracy z tymi podmiotami poprzez , m.in. wskazanie w określonych publikacjach, iż nawiązała współpracę z ww. markami w charakterze ambasadora marki . Tego rodzaju oświadczenie nie może zostać uznane za wystarczają ce. Skoro bowiem powoływane wyżej Wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące dyrektywy 2005/29/WE wskazują, iż nie sposób uznać ujawnienia handlowego celu praktyki za wystarczające jeśli dotarcie do tej informacji wymaga od konsumenta dodatkowych czynności - takiej jak kliknięcia w przycisk „dowiedź się więcej”, to tym bardziej za nieodpowiednie należy uznać oczekiwanie od konsumenta, iż ten będzie poszukiwał przedmiotowej informacji w gronie setek publikacji zamieszczanych przez influencera na przestrzeni miesięcy na swoim koncie. Jak wspomniano wyże j – w styczniu 2022 r. Przedsiębiorca opublikował 25 postów, z czego 4 dotyczyły marki Olimp a dalsze 4 marki Carpatree . Podobnie za niewystarczające – w świetle ww. wytycznych, należy uznać oświadczenie o statusie ambasadora marki umieszczone w sekcji BIO profilu Przedsiębiorcy na Instagramie , z uwagi na jego umiejscowienie w zupełnie innym miejscu profilu niż poszczególne publikacje reklamowe. Ponadto wyrażenie „ambasador marki” użyte w kontekście firmy reklamodawcy lub jego produktu – co prawda - stano wi silną sugestię co do komercyjnego charakteru współpracy, cytowane wyżej badania pokazują jednak , iż konsumenci jako bardziej jednoznaczne oznaczenia postrzegają zupełnie inne wyrażenia (tj. „sponsorowane”, „reklamowe”) . Dodatkowo z godnie ze słownikiem j ęzyka polskiego PWN, ambasador to m.in. „rzecznik czegoś lub obrońca czyichś interesów” 36 , 36 https://sjp.pwn.pl/szukaj/ambasador.html (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 45 a więc pojęcie, które nie zawiera komercyjnego elementu . W tym miejscu można także wskazać, iż – zgodnie z Encyklopedią Zarządzania oraz cytowaną tam literaturą – am basador marki to pojęcie na tyle ogólne, że obejmuje de facto każdą osobę, która rekomenduje daną markę w jakikolwiek sposób, w tym konsumenta, który poleca jakiś produkt innemu konsumentowi 37 . Nie są także w pełni prawdziwe deklaracje Przedsiębiorcy o dok onaniu korekty przedmiotowych publikacji już w odpowiedzi na postanowienie o wszczęciu postępowania , o czym świadczy – zaprezentowana wyżej - przykładowa relacja opublikowana w dniu 10 października 2022 r. Przedsiębiorca dokonywał korekt przedmiotowej dzi ałalności stopniowo w toku kolejnych wezwań organu ochrony konsumentów. Zaniechanie stosowania praktyki Przedsiębiorca już na etapie ustosunkowania się do stawianego mu przez Prezesa Urzędu zarzutu oświadczył, iż zaprzestał rzeczonych praktyk. W myśl pism a Przedsiębiorcy z dnia 11 sierpnia 2022 r., Katarzyna Dziurska wszystkie nowe posty sponsorowane oznacza zamieszczają c m.in. hashta g # reklama . W myśl art. 27 ust. 3 uokik, który stanowi, iż ciężar udowodnienia okoliczności, o których mowa w ust. 1, spoc zywa na przedsiębiorcy , wezwano także Stronę do przedłożenia dowodów w zakresie zaniechania rzeczonej praktyki . Przedłożone przez Przedsiębiorcę informacje oraz monitoring prowadzony z urzędu wykazały, iż Przedsiębiorca dokonał stosownych zmian w zakresie oznaczeń współprac komercyjnych w odniesieniu do większości przedmiotowych publikacji zamieszcz a nych na swoim koncie Instagram w okresie po wszczęciu niniejszego postępowania . W piśmie z dnia 28 października 202 2 r. Prezes UOKiK wskazał na dalsze możliwe uchybienia widoczne na koncie Instagram Przedsiębiorcy . Strona w odpowiedzi na ww. wezwanie usunęła przedmiotowe nieprawidłowości korzystając m.in. z funkcjonalności platformy Instagram do oznaczania materiałów sponsorowanych oraz hashtagów #reklama . Maj ąc na względzie powyższe, Prezes UOKiK uznał, iż zaniechanie stosowanej praktyki nastąpiło w dniu 9 listopada 202 2 r. Jest to data odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK z dnia 28 października 202 2 r. Uwzględniając wskazane okoliczności, na podstawie art. 2 7 ust. 1 i 2 ustaw y o ochronie konkurencji i konsumentów orzeczono jak w pkt I sentencji decyzji. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2008 r. (sygn. akt III SK 27/07) wyjaśnił, że gramatyczna wykładnia pojęcia zbiorowy interes konsumentów prowadzi do wniosku, że chodzi o zachowanie przedsiębiorcy, które godzi w interesy grupy osób stanowiących określony zbiór. Rezultaty tej wykładni modyfikuje zastrzeżenie, że nie jest zbiorowym interesem konsu mentów suma interesów indywidualnych. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że przy konstruowaniu pojęcia „zbiorowy interes konsumentów” nie można opierać się tylko i wyłącznie na tym, czy oceniana praktyka skierowana jest do nieoznaczonego z góry kręgu podm iotów. Zdaniem Sądu, wystarczające powinno być 37 https://mfiles.pl/pl/index.php/Ambasador_marki (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 46 ustalenie, że zachowanie przedsiębiorcy nie jest podejmowane w stosunku do zindywidualizowanych konsumentów, lecz względem członków danej grupy (określonego kręgu podmiotów), wyodrębnionych spośród ogółu konsu mentów za pomocą wspólnego dla nich kryterium. Sąd Najwyższy uznał, że praktyką naruszającą zbiorowe interesy konsumentów jest (...) takie zachowanie przedsiębiorcy, które podejmowane jest w warunkach wskazujących na powtarzalność zachowania w stosunku do indywidualnych konsumentów wchodzących w skład grupy, do której adresowane są zachowania przedsiębiorcy, w taki sposób, że potencjalnie ofiarą takiego zachowania może być każdy konsument będący klientem lub potencjalnym klientem przedsiębiorcy . Interes ko nsumentów należy rozumieć jako interes prawny (a nie faktyczny), a więc uznany przez ustawodawcę jako zasługujący na ochronę i zabezpieczenie. Pojęcie to obejmuje swym zakresem prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych przez pr zedsiębiorcę warunkach rynkowych, zapewniających konsumentom możliwość dokonywania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny na etapie przedkontraktowym i w czasie wykonywania umowy. Efektem naruszenia int eresu prawnego może być naruszenie również stricte ekonomicznych interesów konsumentów (o wymiarze majątkowym). Godzenie w zbiorowe interesy konsumentów może polegać zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagrożeniu ich naruszenia. Nie jest zatem konieczne us talenie, że którykolwiek z konsumentów został rzeczywiście poszkodowany wskutek stosowanej przez przedsiębiorcę praktyki. W niniejszej sprawie skutkami działań Przedsiębiorcy dotknięty mógł zostać nieoznaczony z góry krąg konsumentów – wszyscy konsumenci – zainteresowani kupnem suplementów diety lub odzieży sportowej - którzy zapoznali się z treściami reklamowymi zamieszczonymi przez Przedsiębiorcę na należącym do niego koncie w serwisie Instagram. Stosowane przez Przedsiębiorcę praktyki nie dotyczyły zi ndywidualizowanego kręgu osób. Potencjalnie każdy konsument mógł dokonać zakupu reklamowanych przez Przedsiębiorcę produktów, jak również zapoznać się z jego ofertą (wejść na stronę internetową, ocenić produkty), co budowało w świadomości konsumenta pozycj ę reklamowanej marki w konsekwencji jej reklamowania przez znaną osobę . Przy czym bez znaczenia pozostaje faktyczna liczba konsumentów, którzy tego dokonali w wyniku przedmiotowej praktyki . Nie mamy tutaj również do czynienia z sytuacją, w której Przedsi ębiorca występuje ze swoją ofertą do poszczególnych, zindywidualizowanych konsumentów z osobna. W konsekwencji uznać należy, iż w niniejszym przypadku, to potencjalnie nieoznaczona z góry grupa konsumentów , która może zainteresować się ofertą prezentowaną na koncie Przedsiębiorcy w serwisie Instagram . Zaznaczyć należy, że zarzucone Przedsiębiorcy praktyki wprowadzające w błąd, naruszają bezpośrednio prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezakłóconych warunkach rynkowych. Stosowane przez P rzedsiębiorcę praktyki ograniczają bowiem konsumentom możliwość dokonania transakcji przy całkowitym zrozumieniu, jaki jest ich rzeczywisty sens ekonomiczny i prawny. Nie ma zatem wątpliwości, że działania Przedsiębiorcy naruszają zbiorowy interes konsumen tów. 47 Ad II . Obowiązek usunięcia trwających skutków naruszenia Zgodnie z art. 27 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może określić środki usunięcia trwających skutków naruszenia zbiorowych interesów ko nsumentów, w szczególności może zobowiązać przedsiębiorcę do złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji. Prezes Urzędu powołując się na przepis art. 27 ust. 4 uokik , który zawiera odesłanie do przepisu art. 26 ust. 2 uokik uznał w niniejszej sprawie, iż celowym będzie zastosowanie przewidzianych w tym ostatnim unormowaniu środków, mimo że zaniechano już stosowania niedozwolonej praktyki. Takie rozstrzygnięcie zmierza również do realizacji funkcji edukac yjnej oraz prewencyjnej tak wobec Przedsiębiorcy jak i innych uczestników rynku. Katarzyna Dziurska w ramach swojej działalności promowała na swoim koncie w serwisie Instagram produkty różnych marek, w sytuacji w której posty ani relacje nie były w prawid łowy sposób oznaczone jako reklamowe. Mając powyższe na względzie, w ocenie P rezesa UOKiK zasadnym jest aby konsumenci , w szczególności obserwujący regularnie konto Przedsiębiorcy, mogli zapoznać się z informacją o stwierdzonym niniejszą decyzją narusze ni u. S koro bowiem praktyka P rzedsiębiorcy wprowadzała konsumentów w błąd, usunięcie jej skutków musi polegać na przekazaniu konsumentom odpowiedniej informacji dotyczącej zachowania przedsiębiorcy w tych samych nośnikach przekazu informacji, w jakich doszło do naruszenia . W tym miejscu wskazać należy, iż z punktu widzenia interesu publicznego – istotne jest to, aby zastosować skuteczny sposób dotarcia do konsumentów, którzy mogli podjąć decyzję dotyczącą umowy, której nie podjęliby gdyby nie przedmiotowe zani echanie Przedsiębiorcy . Wskazany w decyzji środek usunięcia skutków ma zatem na celu poinformowanie konsumentów, iż promowanie przez Przedsiębiorcę określonych produktów odbywa się za wynagrodzeniem ze strony reklamodawców. Określenie pa rametrów technicz nych oświadczenia ma natomiast za zadanie zapewnić ich widoczność i czytelność na koncie Przedsiębiorcy w portalu społecznościowym Instagram . Równocześnie zakres nałożon ych obowiązk ów jest proporcjonalny do możliwości Przedsiębiorcy i wagi stwierdzonego n aruszenia. Jest to obowiązek, którego realizacja nie będzie dla podmiotu uciążliwa, a jednocześnie przyczyni się do zrealizowania funkcji edukacyjnej decyzji. Zobowiązanie do złożenia oświadczenia powinno pozostawać w związku z rozpatrywanym naruszeniem , z tych też powodów Prezes Urzędu zobowiązał Przedsiębiorcę do złożenia oświadczenia informującego o niniejszej decyzji w postaci komunikatu na swoim koncie w portalu Instagram , które to konto administrowane jest przez Stronę . W związku z powyższym, Prez es Urzędu orzekł jak w pkt II sentencji decyzji. Ad I II . Kara pieniężna Zasady kalkulacji kary 48 Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w w ysokości nie większej niż 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie, dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 24 ustawy. Art. 106 u st. 3 ww. ustawy przewiduje w pkt 3 , że obrót - o którym mowa w ust. 1 - oblicza się jako sumę udokumentowanych przychodów uzyskanych w roku obrotowym w szczególności ze sprzedaży produktów, towarów lub materiałów, przychodów finansowych oraz przychodów z działalności realizowanej na pods tawie statutu lub innego dokumentu określającego zakres działalności przedsiębiorcy, a także wartości uzyskanych przez przedsiębiorcę dotacji przedmiotowych - w przypadku braku dokumentów, o których mowa w pkt 1 i 2 . W myśl art. 106 ust. 5 uokik . , w przyp adku gdy przedsiębiorca w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary nie osiągnął obrotu lub osiągnął obrót w wysokości nieprzekraczającej równowartości 100 000 euro, Prezes Urzędu nakładając karę pieniężną na podstawie ust. 1 uwzględnia średni obrót osiągnięty przez przedsiębiorcę w trzech kolejnych latach obrotowych poprzedzających rok nałożenia kary. W przypadku gdy przedsiębiorca nie osiągnął obrotu w okresie trzyletnim, o którym mowa w ust. 5, lub gdy obrót przedsiębiorcy obliczony na podstawie t ego przepisu nie przekracza równowartości 100 000 euro, Prezes Urzędu może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nieprzekraczającej równowartości 10 000 euro (art. 106 ust. 6 uokik) . Z przesłanej przez Przedsiębiorcę infor macji o wysokości uzyskanego obrotu wynika, iż Katarzyna Dziurska osiągnęła w roku obrotowym 2022 r. obrót w wysokości xxxxxxxxx [tpc] , co uwzględniając średni kurs euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu 31 grudnia 20 2 2 r., tj. 4,6899 zł 38 , stano wi xxxxxxxxxxxxxxx [tpc] . S tosownie bowiem do art. 5 uokik , przeliczenie wartości euro oraz innych walut obcych na złote oraz wartości złotego na euro jest dokonywane według kursu średniego walut obcych ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dni u roku kalendarzowego pop rzedzającego rok nałożenia kary . Obrót Katarzyny Dziurskiej w roku obrotowym po przedzającym rok nałożenia kary ( 20 2 2 r. ) jest więc wyższy niż 100 000 euro. Powyższe uzasadnia nałożeni e na Przedsiębiorcę kar y pieniężn ej , o której m owa w art. 106 ust. 1 uokik, bez uwzględnienia szczegółowych zasad ustalania jej wysokości przewidzianych w ust. 5 - 6 tego przepisu. Kara maksymalna zaś (10% przychodu) może w niniejszej sprawie wynieść xx [tpc] . Kara pieniężna za naruszenie zakazu stoso wania praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 ustawy, ma charakter fakultatywny. O tym, czy w konkretnej sprawie w odniesieniu do wskazanego przedsiębiorcy zasadne jest nałożenie kary pieniężnej decyduje, w ramach uznan ia administracyjnego, Prezes Urzędu. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, przede wszystkim charakter zarzuconej Przedsiębiorcy praktyki naruszającej zbiorowy interes konsumentów oraz skalę naruszeń, Prezes Urzędu uznał, że uzasadnione jest nałożenie na P rz edsiębiorcę kary pieniężnej za jej stosowanie. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów nie określają jakichkolwiek przesłanek, od których uzależnione byłoby podjęcie decyzji 38 https://www.nbp.pl/home.aspx?navid=archa&c=/ascx/tabarch.ascx&n=a252z221230 (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 49 o nałożeniu kary. Ustawodawca wskazał je dynie w art. 111 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy okoliczności, które Prezes Urzędu ma obowiązek uwzględnić decydując o wymiarze kary pieniężnej. Są to w szczególności okoliczności naruszenia przepisów ustawy oraz uprzednie naruszenie przepisów ustawy, a także: okr es, stopień oraz skutki rynkowe naruszenia przepisów ustawy, przy czym stopień naruszenia Prezes Urzędu ocenia biorąc pod uwagę okoliczności dotyczące natury naruszenia i działalności przedsiębiorcy, która stano wiła przedmiot naruszenia. Ustalając wysokość kary pieniężnej Prezes Urzędu bierze również pod uwagę okoliczności łagodzące oraz obciążające, które wystąpiły w sprawie (art. 111 ust. 2 uokik) . Zgodnie z art. 111 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 111 ust. 3 pkt 1 lit. a - d ustawy o ochronie konkurencji i konsu mentów, okolicznościami łagodzącymi są w szczególności: dobrowolne usunięcie skutków naruszenia, zaniechanie stosowania zakazanej praktyki przed wszczęciem postępowania lub niezwłocznie po jego wszczęciu , podjęcie z własnej inicjatywy działań w celu zaprze stania naruszenia lub usunięcia jego skutków oraz współpraca z Prezesem Urzędu w toku postępowania, w szczególności przyczynienie się do szybkiego i sprawnego przeprowadzenia postępowania. Wśród zamkniętego katalogu okoliczności obci ążających art. 111 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 111 ust. 4 pkt 1 lit. c - d ww. ustawy wymienia: znaczny zasięg terytorialny naruszenia lub jego skutków, znaczne korzyści uzyskane przez przedsiębiorcę w związku z dokonanym naruszeniem, dokonanie uprzednio podobnego naruszenia oraz um yślność naruszenia. Przy ustaleniu wysokości kary Prezes Urzędu wziął pod uwagę: okoliczności naruszenia przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy oraz okres, stopień i skutki rynkowe naruszenia. Prezes Urzędu rozważył ponadto, czy wysokość kary powinna podleg ać modyfikacjom z uwagi na okoliczności łagodzące lub obciążające. Okres narusze nia W toku prowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalił, iż Przedsiębiorca w latach 20 15 - 2022 wykonywał umowy z co najmniej trzema reklamodawcami na podstawie których publi kował odpłatnie reklamy w postaci postów oraz relacji umieszczanych na koncie Przedsiębiorcy prowadzonym na Instagramie. Publikacje te nie były jednak oznaczone w sposób jednoznaczny jako reklamowe , co nie ujawniało celu handlowego praktyki . Praktyka Prz edsiębiorcy opisana w niniejszej decyzji była zatem długotrwała , gdyż trwała od dnia 1 4 grudnia 20 15 r. , a jej zaniechanie nastąpił o w dniu 9 listopada 202 2 r. Uprzednie naruszenie Strona nie była wcześniej adresatem decyzji Prezesa UOKiK, a zatem jest to jej pierwszy przypadek naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Stopień i skutki naruszenia Jeżeli chodzi zaś o stopień naruszenia ustawy, to Prezes UOKiK postrzega go jako średni . Na taką ocenę wpływa fakt, że S trona dopuszczała się przed miotowej praktyki wiedząc, że jest popularnym influencerem w branży fitness . Konto Przedsiębiorcy w serwisie Instagram śledzi 439 tyś. o bserwujących . Powyższe plasuje Katarzynę Dziurską 50 w kategorii makroinfluencerów 39 , których zasięg oddziaływania na decy zje konsumentów jest znaczny. Odwiedzający konto Instagram „ kasia_dziurska ” użytkownicy Internetu – zgodnie z założeniem reklamodawców – mogli traktować publikacje Przedsiębiorcy jako wiarygodne źródło informacji, nie wiedząc jednak, że nie są one w pełni obiektywne. Z drugiej strony jak dotąd – w toku postępowania wyjaśniającego oraz postępowania właś ciwego Prezes Urzędu nie otrzymał żadnych skarg na działalność Przedsiębiorcy w powyższym zakresie. Umyślność Możliwość nałożenia kary uwarunkowana jest stw ierdzeniem co najmniej nieumyślności działań przedsiębiorcy. W ocenie Prezesa UOKiK, Katarzyna Dziurska nie dochowała reguł ostrożności, które cechować winny przedsiębiorcę w branży influencer marketingu w zakresie rozgraniczenia informacji prywatnych doty czących m.in. ocen produktów od treści reklamowych. Przedsiębiorca powinien był oznaczać treści reklamowe w sposó b jednoznaczny, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz dobrymi praktykami promowanymi od lat zarówno przez związki branżowe działające na prz edmiotowym rynku jak i organ ochrony konsumentów . Z uwagi na powyższe Prezes UOKiK uznał, iż Strona działała nieumyślnie. Wyliczenie kwoty bazowej kary Przy nakładaniu kary pieniężnej wzięto pod uwagę fakt, iż Strona postępowania, będąc profesjonalnym ucze stnikiem obrotu, wprowadzała konsumentów w błąd i jednocześnie w związku z tym czerpała korzyści materialne. Ustalając wymiar kary pieniężnej , Prezes UOKiK w pierwszej kolejności dokonał oceny wagi stwierdzonej praktyki. Ocenę wagi naruszenia uzależnion o od etapu kontraktowania (zawierania umowy), na jakim doszło do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Ponieważ praktyka polegała na zachęcie do skorzystania z produktów określonych podmiotów, przejawiała się ona na etapie przedkontraktowym. Oceniaj ąc wagę naruszenia Prezes UOKiK miał na względzie także dług i czas stosowania praktyki. Mając na uwadze powyższe, w tym długi, kilkuletni okres stosowania praktyki, w oparciu o wartość przychodu skarżonego Przedsiębiorcy, ustalono, kwotę bazową kary w w ysokości xxxxxxxxxxxx [tpc] , co stanowi xxx [tpc] przychodu. [tpc] Okoliczności łagodzące i obciążające P rzy nakładaniu kary pieniężnej należy rozważyć wystąpienie okoliczności łagodzących i obciążających, które mają wpływ na wysokość kar. W niniejszej sprawie 39 https://socialpress.pl/2022/06/makro - a - mikroinfluencer - czym - sie - roznia - jak - wplywaja - na - dzialania - marketingowe (Dostęp: 20 .0 7 .2023 r.). 51 Prezes UOKiK stwierdził wystąpienie okoliczności łagodzącej w postaci zaniechania przez Przedsiębiorcę stosowania praktyki określonej w pkt I sentencji. W tym miejscu należy zauważyć, iż pełne zaniechanie przedmiotowej praktyki nastąpił o na późnym etapie postępowania właściwego , w konsekwencji wezwania Prezesa Urzędu z dnia 28 października 202 2 r. W październiku 2022 r. monitoring prowadzony w toku postępowania w dalszym ciągu wykazywał naruszenia w nowo zamieszczanych publikacjach Przed siębiorcy (vide: przywołana wyżej relacja z dnia 10 października 2022 r.) . Powyższe powoduje, iż obniżenie kwoty bazowej wyniesie xxx [tpc] W przedmiotowym postępowaniu Prezes Urzędu stwierdził także okoliczność łagodzącą w postaci podjęcia z własnej inicj atywy działań w celu usunięcia skutków naruszenia. Przedsię biorca dokonał licznych korekt oznaczeń współprac komercyjnych w odniesieniu do zamieszczonych na swoim profilu publikacji. W konsekwencji należy uznać, iż kwota bazowa winna być obniżona o dalsze xxxxx [tpc] Za okoliczność obciążającą Prezes Urzędu uznał znaczny zasięg terytorialny naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Podkreślenia wymaga, że Przedsiębiorca prowadzi działalność reklamową za pośrednictwem internetowego serwisu społecznościowe go Instagram do którego dostęp ma faktycznie każdy użytkownik Internetu, w tym w ograniczonym zakresie także internauta niezalogowany w ww. serwisie. Powyższe powoduje, iż kwotę bazową należy podnieść o xxxx [tpc] Obliczenie kary Podsumowując nałożona na Przedsiębiorcę kara (po zaokrągleniu do pełnego złotego) wynosi 16 908,00 zł , co stanowi xxx [tpc] kary maksymalnej. Podsumowanie Zdaniem Prezesa Urzędu, orzeczona kara jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez Przedsiębiorcę przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Kara ta pełnią przede wszystkim funkcję represyjną, stanowiąc sankcję i dolegliwość za naruszenie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz prewencyjną, zapobiegającą ponownemu ich naruszeniu. Nie bez znaczenia jest ponadto jej walor wychowawczy, odstraszający dla innych przedsiębiorców przed stosowaniem w przyszłości tego typu praktyk w obrocie z konsumentami. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik , karę pieniężną należy uiścić w terminie 14 dni o d dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 . Ad I V . Koszty postępowania Przepis art. 77 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów przewiduje, że jeżeli w wyniku postępowania Prezes Urzędu stwierdził naruszenie przepisów ustawy, przedsiębiorca, który dopuścił się tego naruszenia, jest zobowiązany ponieść koszty postępowania. Zgodnie z art. 80 ww. ustawy, Prezes Urzędu rozstrzyga o kosztach w dro dze postanowienia, które może być zamieszczone w decyzji kończącej postępowanie. Należy zauważyć, że ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie zawiera 52 wyczerpujących regulacji dotyczących rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Art. 83 tej ustawy st anowi jednak, że w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Prezesem Urzędu stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 202 1 r., poz. 735 zm. – dalej: „ k.p.a. ” ). Stosownie do art. 26 4 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Do kosztów przeprowadzonego postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów zaliczono poniesione koszty doręczenia pism w toku postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów , w wysokości 110,00 zł. Koszty niniejszego postępowania przedsiębiorca obowiązany je st wpłacić na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Warszawie w NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnienie się decyzji. Pouczeni a Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. z 20 21 r. poz. 1805 ze zm., dalej: „ k.p.c. ” ) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony K onkurencji i Konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. W przypadku kwestionowania wyłącznie postanowienia o kosztach zawartego w pkt I V decyzji, na podstawie art. 264 § 2 k.p.a. w zw. z art. 83 i art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w związku z 479 32 k.p.c., Przedsiębiorcy przysługuje prawo wniesienia zażalenia do Sądu Okręgowego w Warsz awie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie tygodnia od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 20 21 r., poz. 2257 ze zm. ), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zażalenie na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie w wysokości 500 zł. Zgodnie z art. 102 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych o sobie fizycznej, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. 53 Stosownie do treści art. 117 § 1, § 2 i § 4 k . p . c . strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba fizyczna, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy pr awnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Osoba fizyczna, która nie ma miejsca zamieszkania w siedzibie tego sądu, może złożyć wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sądzie rejonowym właściwym ze względu na miejsce swego zamieszkania, który niezwł ocznie przesyła ten wniosek sądowi właściwemu. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Bydgoszczy Piotr Adamczewski