DOK-159/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK2-421/11/05/KD Warszawa, 12 grudnia 2005 r. DECYZJA Nr DOK- 159/2005 Na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm) w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez Lotos Paliwa Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku kontroli nad cz ęś ci ą przedsi ę biorcy Slovnaft Polska S.A. z siedzib ą w Krakowie, poprzez umo ż liwienie nawi ą zania przez Lotos Paliwa Sp. z o.o. wspó ł pracy z 10 przedsi ę biorcami prowadz ą cymi stacje paliw pod mark ą Slovnaft w systemie franchisingowym. Uzasadnienie W dniu 11 pa ź dziernika 2005 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: Prezes Urz ę du) wp ł yn ął wniosek spó ł ki Lotos Paliwa Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku (dalej: Lotos Paliwa lub Zg ł aszaj ą cy) w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez Lotos Paliwa kontroli na cz ęś ci ą Slovnaft Polska S.A. z siedzib ą w Krakowie (dalej: Slovnaft Polska) okre ś lonej w art. 12 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.,) (dalej: Ustawa) poprzez umo ż liwienie nawi ą zania przez Lotos Paliwa wspó ł pracy z 10 przedsi ę biorcami prowadz ą cymi stacje paliw pod mark ą Slovnaft. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm) (dalej: k.p.a.), w zwi ą zku z art. 80 Ustawy , w tym samym dniu wszcz ę te zosta ł o post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym Prezes Urz ę du powiadomi ł Zg ł aszaj ą cego pismem z dnia 23 listopada 2005 r. Uczestnicy koncentracji Lotos Paliwa jest przedsi ę biorc ą prowadz ą cym dzia ł alno ść w zakresie hurtowej i detalicznej sprzeda ż y paliw oraz lekkiego oleju opa ł owego, zarz ą dzaj ą cym sieci ą stacji paliw na terytorium ca ł ej Polski. Podmiot ten nale ż y do grupy kapita ł owej Grupa Lotos S. A., w której podmiotem dominuj ą cym jest kontrolowana w 100% przez Skarb Pa ń stwa Nafta Polska S.A. z siedzib ą w Warszawie. Slovnaft Polska jest spó ł k ą prawa polskiego bezpo ś rednio kontrolowan ą przez Slovnaft a.s. z siedzib ą w Bratys ł awie nale żą c ą do grupy kapita ł owej MOL, w której podmiotem dominuj ą cym jest w ę gierska spó ł ka MOL Magyar Olaj - es Gazipari Rt. – jeden z najwi ę kszych podmiotów sektora naftowo – gazowniczego w Europie Ś rodkowej. G ł ównym przedmiotem dzia ł alno ś ci Slovnaft Polska jest hurtowy obrót paliwami p ł ynnymi oraz sprzeda ż detaliczna paliw na stacjach benzynowych na terytorium Polski. Prezes Urz ę du ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Jak wynika z informacji przedstawionych we wniosku, przedmiotowa koncentracja polega ć ma na przej ę ciu cz ęś ci obecnej dzia ł alno ś ci Slovnaft Polska poprzez kilkuetapowe umo ż liwienie nawi ą zania przez Lotos Paliwa wspó ł pracy z 10 przedsi ę biorcami prowadz ą cymi obecnie stacje paliw pod mark ą Slovnaft w systemie franchisingowym. W latach 2002-2003 Slovnaft Polska zawar ł umowy franchisingowe z 10 przedsi ę biorcami prowadz ą cymi dzia ł alno ść w zakresie detalicznej sprzeda ż y paliw. Obecnie w zwi ą zku z zamiarem wycofania si ę z polskiego rynku detalicznej sprzeda ż y paliw, Slovnaft Polska rezygnuje ze wspó ł pracy ze swoimi dotychczasowymi partnerami nale żą cymi do sieci franchisingowej Slovnaft. Wobec zainteresowania spó ł ki Lotos Paliwa nawi ą zaniem stosunków handlowych z dotychczasowymi partnerami Slovnaft Polska, spó ł ki te dnia 28 wrze ś nia 2005 r. zawar ł y „Umow ę dotycz ą c ą Stacji Partnerskich” okre ś laj ą c ą warunki ich wzajemnej wspó ł pracy w celu umo ż liwienia zawarcia przez Lotos Paliwa umów franchisingowych z tymi przedsi ę biorcami. Umowa powy ż sza przewiduje, i ż po uzgodnieniu warunków wspó ł pracy, Slovnaft Polska, Lotos Paliwa oraz ka ż dy z 10 dotychczasowych partnerów Slovnaft Polska zawr ą porozumienie trójstronne. Zgodnie z tym porozumieniem Slovnaft Polska rozwi ąż e umow ę franchisingow ą z dotychczasowym partnerem, a Lotos Paliwa i w ł a ś ciwy partner zobowi ążą si ę do zawarcia umowy o wspó ł pracy w systemie franchisingowym Lotos. Przedmiot transakcji pomi ę dzy Zg ł aszaj ą cym a Slovnaft Polska obejmie równie ż maj ą tek ruchomy – wyposa ż enie stacji dostarczone w ł a ś ciwym przedsi ę biorcom przez Slovnaft Polska. Lotos Paliwa nab ę dzie ponadto zapasy paliw znajduj ą ce si ę na w ł a ś ciwych stacjach. Nabycie maj ą tku Slovanft Polska s ł u żą cego do prowadzenia stacji paliw oraz wspomnianych zapasów nast ą pi pod warunkiem zawarcia przez Lotos Paliwa poszczególnych umów z dotychczasowymi partnerami Slovnaft Polska. Przedmiotowa transakcja nie obejmie nabycia praw w ł asno ś ci ani u ż ytkowania wieczystego nieruchomo ś ci gruntowych, ani te ż prawa w ł asno ś ci budynków i urz ą dze ń wchodz ą cych w sk ł ad przedmiotowych stacji paliw. Prawa te pozostan ą pod kontrol ą w ł a ś ciwych przedsi ę biorców – dotychczasowych partnerów Slovnaft Polska. Ustawodawca przyzna ł Prezesowi Urz ę du uprawnienia do kontroli ex ante koncentracji rynkowych dokonywanych przez przedsi ę biorców. Kontrola ta ma na celu uniemo ż liwienie 2 powstania takiej podmiotowej struktury rynku, która sprzyja nadu ż ywaniu przez przedsi ę biorców przewagi rynkowej nad innymi jego uczestnikami. D ąż enie do wzmocnienia pozycji rynkowej jest naturalnym zachowaniem przedsi ę biorców i dokonywa ć si ę mo ż e w drodze dzia ł a ń indywidualnych, jak np. przejmowanie kontroli nad konkurentami, lub te ż mo ż e przyj ąć posta ć dzia ł a ń skoordynowanych z innymi uczestnikami rynku. Polega ć mog ą one w szczególno ś ci na operacjach o charakterze strukturalnym (fuzje) lub na wchodzeniu w mniej trwa ł e relacje umowne z innymi przedsi ę biorcami (dzia ł ania niestrukturalne). Przedmiotem uregulowa ń Ustawy odno ś nie kontroli koncentracji przedsi ę biorców s ą jedynie te dzia ł ania (indywidualne i skoordynowane), które dotykaj ą struktury rynku i stwarzaj ą w zwi ą zku z tym powi ą zania, co do zasady trwalsze, ani ż eli dzia ł ania o charakterze niestrukturalnym. 1 Nie oznacza to oczywi ś cie, i ż te ostatnie nie podlegaj ą kontroli Prezesa Urz ę du w ogóle. Mog ą by ć one bowiem przedmiotem oceny pod k ą tem zgodno ś ci z przepisami Ustawy dotycz ą cymi praktyk ograniczaj ą cych konkurencj ę . Zgodnie z przepisem art. 12 ust. 2 pkt 2) Ustawy, obowi ą zkowi zg ł oszenia podlega ka ż da operacja, której skutkiem jest przej ę cie kontroli nad ca ł o ś ci ą lub cz ęś ci ą przedsi ę biorcy, lub przedsi ę biorców. Istot ą przej ę cia kontroli w rozumieniu Ustawy (art. 4 pkt 13) jest uzyskanie mo ż liwo ś ci wywierania decyduj ą cego wp ł ywu na dotychczas niezale ż nie operuj ą cego przedsi ę biorc ę lub przedsi ę biorców. Analiza przedstawionego przez Zg ł aszaj ą cego harmonogramu operacji pomi ę dzy Lotos Paliwa, a Slovnaft Polska, nie daje podstaw do uznania, i ż na którymkolwiek etapie prowadzi ona do przej ę cia bezpo ś redniej, czy te ż po ś redniej kontroli Lotos Paliwa nad Slovnaft Polska. Przedmiotowa operacja ma na celu jedynie umo ż liwienie nawi ą zania przez Zg ł aszaj ą cego wspó ł pracy z dotychczasowymi partnerami Slovnaft Polska na zasadzie umów handlowych, których zawarcie zale ż e ć b ę dzie w równiej mierze od zgody Lotos Paliwa, jak i w ł a ś ciwych przedsi ę biorców prowadz ą cych stacje paliw. Umowa z 28 wrze ś nia 2005 r. nie przewiduje bowiem ogólnej cesji praw wynikaj ą cych z dotychczasowych umów spó ł ki Slovnaft Polska z jej partnerami, lecz wspó ł dzia ł anie w zakresie umo ż liwienia zawarcia podobnych umów przez Zg ł aszaj ą cego. Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze, nale ż y uzna ć , i ż zamiar dokonania przedmiotowej operacji nie podlega obowi ą zkowi zg ł oszenia okre ś lonemu w przepisie art. 12 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2) Ustawy, z uwagi na fakt, i ż operacja ta nie doprowadzi do przej ę cia kontroli nad ca ł o ś ci ą lub cz ęś ci ą przedsi ę biorcy przez jednego lub wi ę cej przedsi ę biorców. Post ę powanie wszcz ę te w zwi ą zku z powy ż szym zg ł oszeniem, uzna ć zatem trzeba za bezprzedmiotowe. Wobec faktu, i ż Ustawa nie reguluje kwestii bezprzedmiotowo ś ci post ę powania oraz w zwi ą zku z generaln ą regu łą wyra ż on ą w art. 80 Ustawy odsy ł aj ą c ą w takich przypadkach do regulacji k.p.a., zastosowanie w niniejszej sprawie znajdzie przepis art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 105 § 1 k.p.a., organ administracji wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania, gdy post ę powanie to z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe. Umorzenie z powodu 1 E. Modzelewska – W ą chal, „Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz”, Warszawa, 2002, str. 134. 3 bezprzedmiotowo ś ci jest obligatoryjne, co wynika z kategorycznego brzmienia tego przepisu. Przes ł ank ą umorzenia jest bezprzedmiotowo ść post ę powania „z jakiejkolwiek przyczyny”, czyli z ka ż dej przyczyny powoduj ą cej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa NSA, z bezprzedmiotowo ś ci ą post ę powania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. 2 Przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania, co zostanie ujawnione dopiero w tocz ą cym si ę post ę powaniu, mo ż e ona powsta ć tak ż e w czasie trwania post ę powania, a wi ę c w sprawie ju ż zawis ł ej przed organem administracyjnym. W niniejszej sprawie, przymiot bezprzedmiotowo ś ci przypisa ć nale ż y post ę powaniu ju ż od momentu jego wszcz ę cia, z uwagi na pierwotny brak przedmiotowego elementu w ł a ś ciwego stosunku prawno-administracyjnego - obowi ą zku zg ł oszenia Prezesowi Urz ę du zamiaru dokonania operacji handlowej pomi ę dzy Lotos Paliwa, a Slovnaft Polska. Maj ą c powy ż sze na wzgl ę dzie, orzeczono jak w sentencji. Od niniejszej decyzji, na podstawie art. 78 ust. 1 Ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c., stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia dor ę czenia decyzji. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów p.o. Zast ę pcy Dyrektora Departamentu Ochrony Konkurencji El ż bieta Witkowska - Grochowalska Otrzymuj ą : Pani Ma ł gorzata Surdek Pani Ma ł gorzata Urba ń ska Pan Miko ł aj Piaskowski CMS Cameron McKenna Pawe ł D ę bowski Spó ł ka Komandytowa ul. Emilii Plater 53 00-113 Warszawa pe ł nomocnicy Lotos Paliwa Sp. z o.o. z siedzib ą w Gda ń sku 2 Wyrok Naczelnego S ą du Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1995 r., SA/ Ł d 2424/94, ONSA 1996/2/80. 4