DOK-134/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK2-422- 1/05/ML Warszawa, dn. 28 pa ź dziernika 2005 r. DECYZJA Nr DOK - 134/2005 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 oraz art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek TVN S.A. z siedzib ą w Warszawie i Telewizji Polsat S.A. z siedzib ą w Warszawie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na utworzeniu przez TVN S.A. z siedzib ą w Warszawie i Telewizj ę Polsat S.A. z siedzib ą w Warszawie wspólnego przedsi ę biorcy pod firm ą Polski Operator Telewizyjny Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. UZASADNIENIE W dniu 19 lipca 2005 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej Prezes Urz ę du b ą d ź organ antymonopolowy) wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na utworzeniu przez TVN S.A. oraz Telewizj ę Polsat S.A. nowej spó ł ki pod firm ą Polski Operator Telewizyjny Sp. z o.o. (dalej POT). W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, tj.: - łą czny obrót przedsi ę biorców bior ą cych udzia ł w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł warto ść okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm. - dalej zwanej te ż ustaw ą antymonopolow ą ), tj. równowarto ść 50 mln euro, - utworzenie nowego przedsi ę biorcy, jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonym w art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej, - nie wyst ę puje w tej sprawie ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia zamiaru koncentracji, Prezes Urz ę du wszcz ął post ę powanie w powy ż szej sprawie, o czym zawiadomi ł strony pismami: - Telewizj ę Polsat z dnia 5 sierpnia 2005 r., - TVN S.A. z dnia 9 sierpnia 2005 r. zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.). 2 Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Utworzenie POT jest ś ci ś le zwi ą zane z procesem konwersji analogowo-cyfrowej w Polsce. Do wprowadzenia konwersji analogowo-cyfrowej, czyli do przej ś cia od nadawania analogowego do nadawania cyfrowego naziemnego Polska jest zobowi ą zana podpisanymi umowami w ramach cz ł onkostwa w Unii Europejskiej. Ze wzgl ę du na du ż e znaczenie transformacji analogowo-cyfrowej z punktu widzenia polityki pa ń stwa – planowana jest ona jako przedsi ę wzi ę cie d ł ugofalowe, prowadzone na podstawie przyj ę tej przez Rad ę Ministrów w dniu 4 maja 2005 r. „Strategii przej ś cia z techniki analogowej na cyfrow ą w zakresie telewizji naziemnej” (opracowanej przez Mi ę dzyresortowy Zespó ł do Spraw Wprowadzenia Telewizji i Radiofonii Cyfrowej w Polsce, powo ł any na mocy Zarz ą dzenia nr 5 Prezesa Rady Ministrów z dn. 26 stycznia 2004 r.). Poniewa ż prowadzenie dzia ł alno ś ci polegaj ą cej na rozpowszechnianiu lub rozprowadzaniu programów radiofonicznych lub telewizyjnych w sposób cyfrowy drog ą rozsiewcz ą naziemn ą jest dzia ł alno ś ci ą telekomunikacyjn ą , zatem reguluj ą j ą przepisy ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171 poz. 1800 z pó ź n, zm.). Przepisy ww. ustawy wyznaczaj ą ramy przyznawania cz ę stotliwo ś ci (stanowi ą cych element prowadzenia dzia ł alno ś ci telekomunikacyjnej z wykorzystaniem fal radiowych) oraz wy ł aniania operatorów multipleksów 1 . Cz ę stotliwo ś ci s ą dobrami ograniczonymi, co wymaga ich reglamentacji. Uprawnienie do korzystania z cz ę stotliwo ś ci nabywa si ę na podstawie przydzia ł u tzw. „rezerwacji”. Rezerwacj ę cz ę stotliwo ś ci na cele rozpowszechniania i rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych dokonuje, zmienia lub cofa Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji (dalej KRRiT), w uzgodnieniu z Prezesem Urz ę du Regulacji Telekomunikacji i Poczty (art. 114 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo telekomunikacyjne). Rezerwacja cz ę stotliwo ś ci dla operatora multipleksu nast ą pi w trybie konkursu (art. 117 ustawy prawo telekomunikacyjne) og ł oszonego przez KRRiT, w porozumieniu z Prezesem Urz ę dem Regulacji Telekomunikacji i Poczty, poprzedzonego post ę powaniem konsultacyjnym, które umo ż liwia zainteresowanym podmiotom wyra ż enie stanowiska do projektu rozstrzygni ę cia zaproponowanego przez KRRiT. Szczegó ł owe zasady przeprowadzenia konsultacji i konkursu okre ś la rozporz ą dzenie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 wrze ś nia 2005 w sprawie trybu og ł aszania konkursu na rezerwacj ę cz ę stotliwo ś ci na cele rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych w sposób cyfrowy drog ą rozsiewcz ą naziemn ą . W og ł oszeniu o konkursie KRRiT albo wprost okre ś li programy radiofoniczne lub telewizyjne, które b ę d ą tworzy ć sygna ł multipleksu, wraz z ich uporz ą dkowaniem w sygnale multipleksu albo wska ż e jedynie liczb ę tych programów (§3 pkt e ww. rozporz ą dzenia). Decyduj ą cym kryterium oceny ofert z ł o ż onych w konkursie, zgodnie z przepisami Prawa telekomunikacyjnego, jest zachowanie warunków konkurencji. W ś wietle art. 117 ust. 5 Prawa telekomunikacyjnego w sprawie zachowania warunków konkurencji, Przewodnicz ą cy KRRiT 1 Operator multipleksu, to podmiot, który b ę dzie ś wiadczy ł us ł ug ę dla nadawców, polegaj ą c ą na multipleksowaniu sygna ł u. Sygna ł multipleksu to zespolony strumie ń danych cyfrowych sk ł adaj ą cy si ę z dwóch lub wi ę cej strumieni zawieraj ą cych dane o programach radiowych, telewizyjnych, systemie warunkowego dost ę pu i us ł ugach dodatkowych, mieszcz ą cych si ę w okre ś lonym kanale. Istniej ą ró ż ne regu ł y kodowania (algorytmów) sygna ł u cyfrowego. Charakteryzuj ą si ę one znaczn ą kompresj ą danych. W Polsce rozpatrywane jest wykorzystanie jednej z dwóch regu ł kodowania – MPEG-2 (4-5 programów) lub MPEG-4 (8-10 programów). 3 zasi ę ga opinii Prezesa UOKiK. Oznacza to, i ż w trakcie konkursu ka ż da oferta zostanie przeanalizowana przez Prezesa UOKiK pod k ą tem jej wp ł ywu na zachowanie warunków konkurencji na rynku. W tym równie ż ocenione zostan ą skutki rynkowe ewentualnych powi ą za ń wertykalnych pomi ę dzy oferentem, a nadawcami programów, które mia ł yby zosta ć umieszczone w danym multipleksie. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 115 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego, rezerwacja cz ę stotliwo ś ci zostanie przyznana w formie decyzji KRRiT i b ę dzie zawiera ł a m.in. nast ę puj ą ce elementy: 1) okre ś lenie programów telewizyjnych lub radiofonicznych, tworz ą cych zespolony sygna ł cyfrowy rozpowszechniany lub rozprowadzany za pomoc ą rezerwowanej cz ę stotliwo ś ci (sygna ł multipleksu) , 2) uporz ą dkowanie w sygnale multipleksu programów, 3) okre ś lenie propozycji udzia ł u w sygnale multipleksu audiowizualnych sk ł adników tego sygna ł u, 4) okre ś lenie obszaru, na którym mo ż e by ć rozpowszechniany lub rozprowadzany sygna ł multipleksu, 5) okre ś lenie wykorzystania pojemno ś ci systemów transmisyjnych. Oznacza to, ż e w decyzji o rezerwacji cz ę stotliwo ś ci zostan ą okre ś lone przez Krajow ą Rad ę Radiofonii i Telewizji programy telewizyjne lub radiofoniczne tworz ą ce zespolony sygna ł cyfrowy rozpowszechniany lub rozprowadzany za pomoc ą rezerwowanej cz ę stotliwo ś ci. Z tego przepisu wynika, ż e ostatecznie to KRRiT w drodze decyzji administracyjnej przes ą dzi, jakie programy znajd ą si ę na multipleksie. Niemniej jednak ww. rozporz ą dzenie dopuszcza sytuacj ę , kiedy to potencjalny operator multipleksu, przyst ę puj ą c do konkursu na rezerwacj ę cz ę stotliwo ś ci przedstawi (zaproponuje) w ł asn ą ofert ę programow ą . Nie zmienia to jednak faktu, i ż nawet w takiej sytuacji ostateczna akceptacja zawarto ś ci programowej nale ż e ć b ę dzie do KRRiT. Podobnie jakakolwiek zmiana programów telewizyjnych lub radiofonicznych stanowi ą cych zawarto ść multipleksu ju ż po wydaniu decyzji rezerwacyjnej b ę dzie wymaga ł a zmiany decyzji przez KRRiT, po zasi ę gni ę ciu opinii Prezesa URTiP (art. 114 ust. 2 pkt 2 prawa telekomunikacyjnego). Ponadto nale ż y zauwa ż y ć , i ż dwa pierwsze multipleksy powinny by ć przeznaczone dla istniej ą cych naziemnych programów nadawców polskich takich jak: TVP1, TVP2, TVP3 (program sieciowy), POLSAT, TVN, TV4, PULS. KRRiT na zasadzie ci ą g ł o ś ci koncesji, b ę dzie musia ł a zapewni ć nadawcom tych programów miejsce na konkretnym multipleksie. Naziemna radiodyfuzja b ę dzie realizowana w wi ę kszo ś ci w tych samych zakresach cz ę stotliwo ś ci, które obecnie wykorzystywane s ą dla potrzeb emisji analogowej 2 . W „Strategii przej ś cia z techniki analogowej na cyfrow ą w zakresie telewizji naziemnej” przyj ę to, i ż transformacja analogowo-cyfrowa w Polsce w zakresie telewizji naziemnej, nast ę powa ł a b ę dzie stopniowo z zachowaniem w okresie przej ś ciowym, na danym obszarze, równoleg ł ej transmisji analogowej i cyfrowej ( tzw. simulcasting ). Zaprzestanie nadawania naziemnej telewizji analogowej powinno nast ą pi ć do ko ń ca 2014 r., po spe ł nieniu nast ę puj ą cych warunków: ¾ osi ą gni ę cia 95% dost ę pno ś ci (stopie ń pokrycia kraju naziemnymi sieciami cyfrowymi, tzw. kryterium zasi ę gu), ¾ osi ą gni ę cia 90% nasycenia (% gospodarstw domowych wyposa ż onych w sprz ę t do odbioru cyfrowego, tj. zintegrowany odbiornik cyfrowy (iDTV) do bezpo ś redniego odbioru sygna ł u cyfrowego lub specjaln ą przystawk ę do tradycyjnego odbiornika 2 Obecnie cz ęść cz ę stotliwo ś ci jest jeszcze w posiadaniu wojska – sukcesywnie b ę d ą one uwalniane. analogowego (STB – set-top-box), dokonuj ą c ą konwersji sygna ł u cyfrowego na analogowy, mo ż liwy do odebrania przez tradycyjny odbiornik, tzw. kryterium odbioru). W pocz ą tkowym etapie konwersji ma nast ą pi ć uruchomienie dwóch pierwszych multipleksów na wybranym, ograniczonym obszarze, tj. Warszawa i Wielkopolska (docelowo multipleksy te maj ą obj ąć swoim pokryciem obszar ca ł ego kraju). Nast ę pnie, planuje si ę uruchomienie kolejnego multipleksu. I etap konwersji 2 multipleksy w województwie wielkopolskim ( ~ 3,3 mln mieszka ń ców), 2 multipleksy w Warszawie ( ~ 2,9 mln mieszka ń ców). Wprowadzenie nadawania cyfrowego naziemnego jest procesem trudnym i zwi ą zanym z konieczno ś ci ą rozwi ą zania licznych problemów. Obecnie, szereg zagadnie ń nie jest jeszcze uregulowanych i rozwi ą zanych, np.: • nie zosta ł y uwolnione cz ę stotliwo ś ci, którymi obecnie dysponuje wojsko, a które maj ą by ć wykorzystane do transmisji sygna ł u, • nie jest okre ś lony do ko ń ca model programowej roli operatora multipleksu (jego poziomu swobody w zakresie uk ł adu programów w multipleksie), • nie jest ustalony harmonogram wprowadzania nadawania cyfrowego naziemnego w poszczególnych regionach Polski, • nie okre ś lono, czy operator, który otrzyma cz ę stotliwo ś ci w ramach dwóch pierwszych multipleksów na obszarze Warszawy lub Wielkopolski, automatycznie uzyska przydzia ł y w innych regionach, • powa ż nym problemem jest tak ż e sposób finansowania od strony odbiorców – bowiem wprowadzenie cyfrowego nadawania wi ąż e si ę z konieczno ś ci ą nabycia przez odbiorc ę dekodera lub zintegrowanego odbiornika. Jest to tylko cz ęść problemów, przed jakimi staje pa ń stwo w trakcie konwersji analogowo-cyfrowej. Ostateczny kszta ł t tego procesu i kolejno ść uruchamiania telewizji cyfrowej w wybranych regionach b ę dzie zale ż a ł od przyj ę tej przez pa ń stwo polityki rozwoju mediów cyfrowych, od preferencji nadawców i akceptacji spo ł ecznej. Przyczyny i zakres koncentracji Koncentracja polega na utworzeniu przez TVN S.A. i Polsat S.A. wspólnego przedsi ę biorcy Polski Operator Telewizyjny Sp. z o.o. Spó ł ka ma zosta ć powo ł ana w celu eksploatacji systemów naziemnej telewizji cyfrowej. Spó ł ka b ę dzie wspó ł pracowa ł a z 4 5 nadawcami, operatorami telekomunikacyjnymi, dostawcami us ł ug ś wiadczonych drog ą elektroniczn ą i dostawcami urz ą dze ń do odbioru programów. Strony podkre ś laj ą , ż e udzia ł w utworzeniu POT podyktowany jest zamiarem uczestnictwa w procesie cyfryzacji emisji radiowo-telewizyjnej. Telewizja Polsat S.A. oraz TVN S.A., jako nadawcy zainteresowani s ą rozwojem techniki cyfrowej zwi ą zanej z polepszeniem jako ś ci technicznej przekazu oraz uatrakcyjnieniem programu. Spó ł ka POT, jako operator telekomunikacyjny naziemnej platformy cyfrowej (operator multipleksu) – dzia ł aj ą c w ramach okre ś lonych przepisami prawa i decyzjami w ł a ś ciwych organów administracji – realizowa ł a b ę dzie wszechstronn ą ofert ę ś wiadczenia us ł ug w zakresie cyfrowej transmisji programów (telewizja i radio) oraz innych us ł ug łą czno ś ci elektronicznej. Przedmiotem dzia ł alno ś ci POT (w zakresie eksploatacji systemów naziemnej telewizji cyfrowej) b ę dzie: - radiokomunikacja, - radiodyfuzja, - dzia ł alno ść telekomunikacyjna pozosta ł a, - dzia ł alno ść radiowa i telewizyjna, - wynajem pozosta ł ych maszyn i urz ą dze ń , - dzia ł alno ść w zakresie oprogramowania, - przetwarzanie danych, - dzia ł alno ść zwi ą zana z bazami danych, - dzia ł alno ść zwi ą zana z informatyk ą , pozosta ł a. Us ł ugobiorcami POT b ę d ą nadawcy telewizyjni, nadawcy radiowi, oraz ewentualnie dostawcy tzw. us ł ug dodatkowych. POT b ę dzie ś wiadczy ł swoje us ł ugi w oparciu o infrastruktur ę w ł asn ą lub z wykorzystaniem infrastruktury innych podmiotów (np. w ł a ś cicieli obiektów i/lub urz ą dze ń nadawczych). POT b ę dzie równie ż korzysta ł z us ł ug innych dostawców us ł ug telekomunikacyjnych, w zakresie tzw. dosy ł u sygna ł u (us ł ug polegaj ą cych na przesyle sygna ł u od multipleksu do nadajnika). Prowadzenie przez POT wy ż ej opisanej dzia ł alno ś ci operatorskiej wymaga ł o b ę dzie, m.in.: - uzyskania wpisu do rejestru przedsi ę biorców telekomunikacyjnych, prowadzonego przez Krajow ą Rad ę Radiofonii i Telewizji na podstawie przepisów ustawy Prawo telekomunikacyjne (art. 10 ust. 3 ustawy prawo telekomunikacyjne), - otrzymania rezerwacji cz ę stotliwo ś ci, na której nadawany b ę dzie zmultipleksowany sygna ł cyfrowy - rezerwacja cz ę stotliwo ś ci dla operatora multipleksu nast ą pi w trybie konkursu przeprowadzonego przez KRRiT, - nawi ą zania wspó ł pracy z przedsi ę biorstwami posiadaj ą cymi obiekty i/lub urz ą dzenia nadawcze oraz podpisanie stosownych umów na ś wiadczenie tych us ł ug na rzecz POT. Opis przedsi ę biorców bior ą cych udzia ł w koncentracji Grupa kapita ł owa Polsat dzia ł a na nast ę puj ą cych rynkach: - nadawania programów telewizyjnych, - reklamy, - us ł ug interaktywnych (audioteks, sms), - wynajmu transponderów, - us ł ug sprzeda ż y licencji do audycji, - sprzeda ż y licencji do kana ł u tematycznego Polsat Sport dla operatorów kablowych, - produkcji filmów i nagra ń wideo oraz us ł ugi pokrewne, - rozprowadzania programów telewizyjnych przez satelitarne platformy cyfrowe DTH, - us ł ug reklamowych, - us ł ug ubezpieczeniowych oraz funduszy emerytalno-rentowych, 6 - us ł ug rozprowadzania programów telewizyjnych przez nadajniki naziemne, - us ł ug rozprowadzania programów telewizyjnych przez satelitarne platformy cyfrowe. Spó ł ka aktywna – Telewizja Polsat S.A. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Telewizji Polsat S.A. jest: - dzia ł alno ść radiowa i telewizyjna, - dzia ł alno ść reklamowa, - wynajem pozosta ł ych maszyn i urz ą dze ń . Grupa ITI, do której nale ż y TVN S.A. jest zorganizowana w czterech segmentach operacyjnych: ¾ nadawanie i produkcja programów telewizyjnych – grupa ITI jest zaanga ż owana przede wszystkim w nadawanie w Polsce dwóch ogólnodost ę pnych, naziemnych programów telewizyjnych emituj ą cych wiadomo ś ci, programy informacyjne i rozrywkowe, seriale telewizyjne oraz filmy pod mark ą TVN i TVN 7, nadawanie i produkcj ę kilku tematycznych kana ł ów, a w ś ród nich jedynego polskiego ca ł odobowego programu informacyjnego TVN 24, polskiego kana ł u pogodowego TVN Meteo, kana ł u motoryzacyjnego TVN Turbo, kobiecego kana ł u TVN Style oraz ITVN, kana ł u rozrywkowego przeznaczonego dla Polaków mieszkaj ą cych za granic ą , a tak ż e w produkcj ę polskich programów i reklam telewizyjnych, sprzeda ż i udost ę pnianie wideokaset, p ł yt DVD i licencji na filmy kinowe, ¾ rozrywka – grupa ITI zajmuje si ę budow ą i prowadzeniem kin w Polsce pod mark ą Multikino (obecnie dysponuje 74 ekranami w siedmiu obiektach zlokalizowanych w Warszawie, Poznaniu, Krakowie, Gda ń sku, Szczecinie, Bydgoszczy i Zabrzu), dzia ł alno ść segmentu obejmuje równie ż prowadzenie Klubu Pi ł karskiego Legia Warszawa S.S.A., ¾ nowe media – grupa ITI jest w ł a ś cicielem Onet.pl, wiod ą cego polskiego portalu internetowego oraz Wydawnictwa Pascal Sp. z o.o. - czo ł owego wydawcy przewodników turystycznych (zarówno w ł asnych, jak t ł umacze ń ). Wydawnictwo Pascal Sp. z o.o. na rynku przewodników ma znacz ą c ą pozycj ę - ponad Tajemnica przedsi ę biorstwa udzia ł w rynku polskim, a w rynku kartograficznym - Tajemnica przedsi ę biorstwa udzia ł w na obszarze RP, ¾ pozosta ł e – spó ł ki ś wiadcz ą ce g ł ównie us ł ugi zarz ą dcze i doradcze na rzecz jednostek wchodz ą cych w sk ł ad Grupy ITI oraz dzia ł alno ść Media Business Center Sp. z o.o. w zakresie wynajmu powierzchni biurowej. Spó ł ka aktywna – TVN S.A. TVN jest prywatnym nadawc ą telewizyjnym. Jest nadawc ą pi ę ciu programów telewizyjnych: ¾ bezp ł atnej telewizji TVN dystrybuowanej za pomoc ą nadajników naziemnych, nadajników satelitarnych (w tym satelitarnych platform cyfrowych) oraz sieci kablowych, ¾ bezp ł atnej telewizji TVN 7 dystrybuowanej za pomoc ą satelitarnych platform cyfrowych oraz sieci telewizji kablowych, ¾ p ł atnej telewizji TVN Style dystrybuowanej za pomoc ą nadajników satelitarnych (w tym satelitarnych platform cyfrowych) oraz sieci telewizji kablowych, ¾ p ł atnej telewizji TVN Meteo dystrybuowanej za pomoc ą satelitarnych platform cyfrowych oraz sieci telewizji kablowych, ¾ p ł atnej telewizji ITVN dystrybuowanej za pomoc ą nadajników satelitarnych oraz sieci telewizji kablowych. 7 Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy o ochronie konkurencji, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). W przypadku niniejszej koncentracji istniej ą rynki wspólne – rynki, na których dzia ł aj ą zarówno przedsi ę biorcy z Grupy ITI jak i przedsi ę biorcy z Grupy Polsat (przyk ł adowo: rynek nadawców telewizyjnych, rynek produkcji telewizyjnej). W niniejszej sprawie konieczna jest analiza rynku, na którym b ę dzie dzia ł a ł nowoutworzony przedsi ę biorca POT. Zbadania wymagaj ą równie ż rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym i konglomeratowym. Rynek, na którym ma dzia ł a ć POT, zdefiniowany jako rynek us ł ug telekomunikacyjnych w zakresie rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych w sposób cyfrowy drog ą rozsiewcz ą naziemn ą – jest rynkiem dopiero powstaj ą cym. Prowadzone s ą próbne emisje (np. przez TVP poprzez TP Emitel) sygna ł u naziemnego cyfrowego. Nowo powstaj ą cy rynek b ę dzie rynkiem regulowanym i trudno obecnie przewidzie ć , jak ą swobod ą b ę d ą dysponowa ć dzia ł aj ą cy na nim przedsi ę biorcy (jednak ż e o jakiejkolwiek swobodzie mo ż na mówi ć tylko w zakresie obowi ą zuj ą cych przepisów Prawa telekomunikacyjnego). Dzia ł alno ść polegaj ą ca na rozpowszechnianiu i rozprowadzaniu programów radiofonicznych i telewizyjnych drog ą rozsiewcz ą satelitarn ą oraz analogow ą prowadz ą dwie spó ł ki nale żą ce do Grupy Polsat. Warto ść przychodów z tego typu us ł ug osi ą ganych przez spó ł ki z grupy TVN i Polsat stanowi ą mniej ni ż Tajemnica przedsi ę biorstwa przychodów osi ą ganych z tego tytu ł u na terenie kraju. I. Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw. Maj ą c na uwadze definicje rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w za łą czniku do rozporz ą dzenia Rady Ministrów w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. z 2002r., Nr 86, poz. 334) , organ antymonopolowy uzna ł , i ż : A/ Rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. Brak jest rynków, na które przedmiotowa koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym , gdy ż ż adna ze spó ł ek nie prowadzi dzia ł alno ś ci na krajowym rynku us ł ug telekomunikacyjnych w zakresie rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych w sposób cyfrowy drog ą rozsiewcz ą naziemn ą – nie dojdzie zatem w wyniku koncentracji do uzyskania powy ż ej 20% w tym rynku. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e spó ł ki z grup kapita ł owych, do których nale żą uczestnicy koncentracji dzia ł aj ą wprawdzie na rynku rozpowszechniania i rozprowadzania programów radiofonicznych i telewizyjnych, ale w sposób satelitarny lub analogowy. Nie mo ż na uzna ć , ż e s ą to rynki substytucyjne wobec rynku us ł ug telekomunikacyjnych w zakresie rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych w sposób cyfrowy drog ą rozsiewcz ą naziemn ą . Przemawiaj ą za tym nast ę puj ą ce argumenty: 8 ¾ poprzez platformy cyfrowe satelitarne s ą rozprowadzane i rozpowszechniane programy p ł atne. Telewizja cyfrowa naziemna natomiast, przynajmniej w najbli ż szych latach, b ę dzie rozprowadza ł a i rozpowszechnia ł a wy łą cznie programy bezp ł atne. Praktycznie dopiero po uruchomieniu trzeciego multipleksu, b ę dzie mo ż liwe ewentualne umieszczanie na nim programów p ł atnych, ¾ dzia ł alno ść multipleksów b ę dzie regulowana – operatorowi, w ocenie Prezesa UOKiK, narzucona zostanie zarówno ilo ść kana ł ów, jak i ich sk ł ad. Zatem dzia ł alno ść przedsi ę biorcy (multipleksera) nie b ę dzie nosi ł a cech swobodnego dzia ł ania gospodarczego. Np. multiplekser nie b ę dzie móg ł samodzielnie dobiera ć programów wchodz ą cych w sk ł ad multipleksu. Natomiast operator platformy cyfrowej satelitarnej sam kszta ł tuje jej uk ł ad i dobiera nadawane kana ł y, ¾ sygna ł analogowy b ę dzie stopniowo wy łą czany i zast ę powany sygna ł em cyfrowym naziemnym, a ż do zupe ł nej likwidacji nadawania analogowego – nast ę puje tutaj zatem zmiana technologii, narzucona poprzez decyzje administracyjne, ¾ programy satelitarne (tzw. free to air) s ą nadawane bez konieczno ś ci uzyskiwania przez nadawc ę zgody regulatora rynku, natomiast telewizja naziemna cyfrowa musi korzysta ć z przyznanych cz ę stotliwo ś ci przez organ administracji pa ń stwowej, ¾ oferta programowa telewizji analogowej (w przysz ł o ś ci telewizji cyfrowej naziemnej) i telewizji satelitarnej (free to air) s ą diametralnie ró ż ne. Telewizja analogowa oferuje najbardziej popularne bezp ł atne programy polskoj ę zyczne, takich nadawców jak TVP, TVN czy Polsat. Tych programów natomiast nie mo ż na odbiera ć poprzez talerz do odbioru satelitarnego. Nawet jednak gdyby uzna ć , ż e powy ż sze us ł ugi s ą wzgl ę dem siebie substytucyjne, to łą czny udzia ł przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji nie przekracza 20% - wynosi ok. 10%. B/ Rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym, jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie: - dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, - jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, - indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. W niniejszej koncentracji wyst ę puj ą wprawdzie rynki, które s ą poprzednim i nast ę pnym szczeblem obrotu dla jej uczestników (i ich grup kapita ł owych), i w których posiadaj ą oni powy ż ej 30% udzia ł u Tajemnica przedsi ę biorstwa . Nale ż y jednak zauwa ż y ć , ż e ostatecznie to nie operator multipleksu (np. POT) b ę dzie decydowa ł o umieszczeniu okre ś lonego kana ł u w multipleksie, lecz KRRiT. W szczególno ś ci dotyczy to istniej ą cych ju ż kana ł ów, tj. TVN, Polsat, Puls, TVP 1, TVP 2, TVP 3, TV 4, które z zasady ci ą g ł o ś ci koncesji b ę d ą musia ł y by ć umieszczone w multipleksie. Zatem, operator multipleksu nie b ę dzie móg ł , w ocenie Prezesa UOKiK, ca ł kiem swobodnie (komercyjnie) podejmowa ć decyzji dotycz ą cych wyboru programów tworz ą cych zespolony sygna ł cyfrowy. C/ Rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. 9 Rynkiem konglomeratowym w tej koncentracji jest rynek krajowy przewodników turystycznych (wydawanych przez spó ł k ę nale żą c ą do grupy kapita ł owej TVN S.A. – Wydawnictwo Pascal Sp. z o.o.). Udzia ł w tym rynku wynosi Tajemnica przedsi ę biorstwa II. Ocena skutków koncentracji Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, ż e Prezes UOKiK wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji na rynku. Organ antymonopolowy uzna ł , ż e przedmiotowa koncentracja spe ł nia wskazane powy ż ej kryteria ustawowe. Przyjmuj ą c niniejsze stanowisko, Prezes UOKiK mia ł na wzgl ę dzie w szczególno ś ci, i ż : - dotychczas sygna ł radiowo-telewizyjny dociera ł do odbiorcy trzema drogami – poprzez sygna ł analogowy, sygna ł cyfrowy satelitarny oraz kabel. Po wprowadzeniu konwersji nadawanie analogowe zostanie zast ą pione nadawaniem cyfrowym naziemnym. Ta droga b ę dzie dawa ł a nadawcom wi ę ksze mo ż liwo ś ci (np. us ł ugi dodatkowe – np. elektroniczny przewodnik po programach, mo ż liwo ść wprowadzenia „kodów rodzicielskich” blokuj ą cych dzieciom dost ę p do programów przeznaczonych wy łą cznie dla doros ł ych, us ł uga pay-per-viev itd.), lepsza b ę dzie jako ść sygna ł u, - rynek us ł ug telekomunikacyjnych jest rynkiem regulowanym, a zatem nie b ę d ą tu dzia ł a ł y mechanizmy stricte rynkowe. POT w wielu wypadkach b ę dzie jedynie „wykonawc ą ” decyzji KRRiT, - rezerwacja cz ę stotliwo ś ci dla operatora multipleksu nast ę puje w trybie konkursu przeprowadzonego przez KRRiT (art. 117 ustawy z 16 lipca 2004 r. prawo telekomunikacyjne Dz. U. z 2004 r. Nr 171 poz. 1800), poprzedzonego post ę powaniem konsultacyjnym. Decyduj ą cym kryterium oceny ofert jest zachowanie warunków konkurencji, w tym przedmiocie b ę dzie si ę wypowiada ł Prezes UOKiK (art.117 ust. 5 Ustawy prawo telekomunikacyjne), a zatem w konkretnej sytuacji organ antymonopolowy b ę dzie móg ł wypowiedzie ć si ę , co do wyboru operatora w kontek ś cie przepisów o ochronie konkurencji, - POT musi ubiega ć si ę o rezerwacj ę cz ę stotliwo ś ci w ramach powy ż szego konkursu, - operator multipleksu b ę dzie, w ocenie Prezesa UOKiK, operatorem, który nie b ę dzie móg ł samodzielnie w sposób komercyjny umieszcza ć programów w multipleksie, poniewa ż to KRRiT b ę dzie decydowa ł a o programach wchodz ą cych w sk ł ad sygna ł u operatora multipleksu (art. 115 ust. 3 ustawy prawo telekomunikacyjne), - wprowadzenie telewizji naziemnej cyfrowej jest procesem z ł o ż onym i d ł ugotrwa ł ym. Ponadto, powstaj ą ci ą gle nowe mo ż liwo ś ci przekazu sygna ł u telewizyjnego, np. poprzez sie ć szerokopasmow ą , co mo ż e spowodowa ć ż e inne technologie b ę d ą konkurowa ć z przekazywaniem sygna ł u telewizji cyfrowej naziemnej, - brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja mog ł aby wywiera ć wp ł yw w uj ę ciu horyzontalnym, - istniej ą wprawdzie rynki maj ą ce prze ł o ż enie wertykalne, ale ze wzgl ę du na fakt, i ż „zetkni ę cie” tych rynków jest poddane regulacji, nie mo ż na mówi ć , w tym przypadku o funkcjonowaniu mechanizmów rynkowych (relacjach), a tym samym o wp ł ywie koncentracji na rynek w uk ł adzie wertykalnym, - rynkiem w uj ę ciu konglomeratowym jest rynek przewodników turystycznych. Nie ma on jednak wp ł ywu na rynek w ł a ś ciwy koncentracji, 10 - TVN S.A. oraz Telewizja Polsat S.A. b ę d ą wspó ł pracowa ł y ze sob ą tylko w obszarze dzia ł ania POT, natomiast w pozosta ł ej dzia ł alno ś ci b ę d ą nadal ze sob ą konkurowa ć . Rynek us ł ug telekomunikacyjnych w zakresie rozpowszechniania lub rozprowadzania programów radiofonicznych lub telewizyjnych w sposób cyfrowy drog ą rozsiewcz ą naziemn ą jest nowym, powstaj ą cym rynkiem. Obecnie, po przyj ę tej przez Rad ę Ministrów „Strategii przej ś cia z techniki analogowej na cyfrow ą w zakresie telewizji naziemnej” trwaj ą uzgodnienia dotycz ą ce szczegó ł ów wprowadzenia telewizji naziemnej cyfrowej w Polsce, przygotowywane s ą za ł o ż enia prawno-organizacyjne tego zamierzenia. Trudno jest przewidzie ć efekty podejmowanych dzia ł a ń , nie istnieje jeszcze rynek, nie dzia ł aj ą na nim zatem przedsi ę biorcy. Wiele problemów natury prawno-organizacyjno-finansowej nie zosta ł o jeszcze rozwi ą zanych. Do ś wiadczenia innych pa ń stw w zakresie wprowadzania naziemnej technologii przesy ł u sygna ł u cyfrowego, tak ż e nie s ą wystarczaj ą ce i nie jest mo ż liwe przeniesienie na polski rynek gotowych wzorców. Zatem przedsi ę biorcy, którzy uzyskaj ą status operatora multipleksu, b ę d ą budowa ć od podstaw ten rynek. Trudno jest przewidzie ć , jak na now ą ofert ę zareaguj ą odbiorcy, jakie koszty na inwestycje b ę d ą musieli ponie ść operatorzy, kto b ę dzie ich konkurentem, jak d ł ugo b ę dzie trwa ł proces wdra ż ania tej technologii i jak d ł ugo b ę dzie funkcjonowa ł podwójny system nadawania tzw. simulcasting (koszty ponosi ć b ę d ą nadawcy). Reasumuj ą c, nie mo ż na w chwili obecnej przewidzie ć ostatecznie kszta ł tu tego rynku, warunków w jakim b ę d ą dzia ł a ł y na nim podmioty. Jednak ż e nale ż y stwierdzi ć , i ż sam fakt zawi ą zania nowego podmiotu przez Telewizj ę Polsat S.A. i TVN S.A., który zamierza dopiero podj ąć dzia ł alno ść na przedmiotowym rynku, nie stwarza zagro ż enia dla konkurencji. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Podpisa ł a p.o. Dyrektora Departamentu Ochrony Konkurencji Monika Bychowska Otrzymuj ą : 1/ Pani Ma ł gorzata Urba ń ska Pani Ma ł gorzata Surdek Pan Miko ł aj Piaskowski CMS Cameron McKenna Spó ł ka Komandytowa ul. Emilii Plater 53 00-113 Warszawa – pe ł nomocnicy TVN Spó ł ka Akcyjna ul. Wiertnicza 166 02-952 Warszawa 2/ Telewizja Polsat S.A. ul. Ostrobramska 77 04-175 Warszawa 3/ a/a