DOK-106/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DOK-1-421/23/05/ES Warszawa, 2005-09-19 DECYZJA Nr DOK - 106/2005 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2004 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Jastrz ę bskiej Spó ł ki W ę glowej S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdrój wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na przej ę ciu przez Jastrz ę bsk ą Spó ł k ę W ę glow ą S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdrój kontroli nad spó ł kami: 1) Kombinat Koksochemiczny Zabrze S.A. z siedzib ą w Zabrzu, 2) Zak ł ady Koksownicze Wa ł brzych S.A. z siedzib ą w Wa ł brzychu. UZASADNIENIE W dniu 9 maja 2005 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o od Jastrz ę bskiej Spó ł ki W ę glowej S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdrój (zwanej dalej „JSW”) zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez ww. przedsi ę biorc ę kontroli nad dwiema spó ł kami, tj.: - Kombinatem Koksochemicznym Zabrze S.A. z siedzib ą w Zabrzu (zwanym dalej „KK Zabrze”), - Zak ł adami Koksowniczymi Wa ł brzych S.A. z siedzib ą w Wa ł brzychu (zwanymi dalej „ZK Wa ł brzych”). W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie zamiaru koncentracji, tj.: - łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), zwanej dalej „ustaw ą antymonopolow ą ”, - przej ę cie przez jednego przedsi ę biorc ę kontroli nad innymi przedsi ę biorcami jest jedn ą z form koncentracji, okre ś lon ą w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia zamiaru koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej tak ż e „organem antymonopolowym”, wszcz ął post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym 2 powiadomi ł wnioskodawc ę pismem z dnia 6 czerwca 2005 r., zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.). W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje. Opis i przyczyny transakcji. Planowana transakcja polega na przej ę ciu przez JSW kontroli nad KK Zabrze i ZK Wa ł brzych, w drodze wniesienia przez Skarb Pa ń stwa w formie aportu do JSW ok. 69 % akcji ww. spó ł ek. Obj ę cie akcji ww. spó ł ek przez JSW jest zwi ą zane z realizacj ą programu „Strategia prywatyzacji sektora górnictwa w ę gla kamiennego” przyj ę tej 20 grudnia 2004 r. przez Rad ę Ministrów, stanowi ą cego integraln ą cz ęść programu „Restrukturyzacja górnictwa w ę gla kamiennego w latach 2004-2006 oraz strategia na lata 2007-2010” . Jednym z g ł ównych kierunków dzia ł a ń wyznaczonych w „Strategii prywatyzacji” jest utworzenie Grupy W ę glowo-Koksowej. Wspomniany program przewiduje, ż e w JSW zostanie skoncentrowana dzia ł alno ść zwi ą zana z wydobyciem w ę gla koksowego oraz produkcj ą koksu. Jednocze ś nie JSW stanie si ę spó ł k ą dominuj ą c ą w tzw. Grupie W ę glowo-Koksowej, w sk ł ad której wchodzi ć b ę d ą : - JSW jako spó ł ka dominuj ą ca, - Koksownia Przyja źń Sp. z o.o. – spó ł ka zale ż na JSW od po ł owy 2005 r., - KK Zabrze, - ZK Wa ł brzych. Jak wskaza ł a JSW planowana konsolidacja ze spó ł kami dzia ł aj ą cymi w bran ż y koksowniczej ma na celu: - wzmocnienie dotychczasowych powi ą za ń handlowych i kooperacyjnych pomi ę dzy sektorem produkcji w ę gla koksowego i sektorem koksowniczym, - koordynacj ę polityki inwestycyjnej w sektorze w ę gla i koksu, zw ł aszcza w zakresie programów inwestycyjnych koksowni i dostawców w ę gla koksowego w celu dostosowania zdolno ś ci produkcyjnych koksowni do wielko ś ci dostaw w ę gla koksowego, - zabezpieczenie dostaw w ę gla koksowego dla koksowni, - wykorzystanie wspólnej strategii w zakresie zarz ą dzania finansami i ograniczanie kosztów, - maksymalizacj ę eksportu koksu jako produktu bardziej przetworzonego kosztem proporcjonalnego ograniczenia eksportu w ę gla koksowego, - zwi ę kszenie wiarygodno ś ci finansowej oraz zdolno ś ci do pozyskania kapita ł u, - efektywniejsze zarz ą dzanie skonsolidowan ą grup ą podmiotów. Uczestnicy koncentracji. I. Jastrz ę bska Spó ł ka W ę glowa S.A. – to jednoosobowa spó ł ka akcyjna Skarbu Pa ń stwa, prowadz ą ca dzia ł alno ść na rynku wydobycia w ę gla kamiennego, w szczególno ś ci w ę gla koksowego i energetycznego, górnictwa gazu ziemnego, 3 dystrybucji i sprzeda ż y energii elektrycznej, dystrybucji ciep ł a, poboru i uzdatniania wody, sprzeda ż y hurtowej paliw sta ł ych, ciek ł ych, gazowych oraz produktów pochodnych. Przedmiot jej dzia ł alno ś ci obejmuje równie ż agencyjn ą sprzeda ż paliw, rud metali, materia ł ów budowlanych, wyrobów w ł ókienniczych, odzie ż y, obuwia, wyrobów skórzanych i innych towarów, oraz dzia ł alno ść geologiczn ą , poszukiwawczo-rozpoznawcz ą , geodezyjn ą , kartograficzn ą i prace badawczo- rozwojowe w dziedzinie nauk technicznych. JSW jest jedynym w kraju istotnym producentem w ę gla kamiennego ortokoksowego typu 35 wykorzystywanym do produkcji koksu. W 2005 r. JSW przej ęł a kontrol ę nad Koksowni ą Przyja źń Sp. z o.o., która dzia ł a na rynku produkcji i sprzeda ż y koksu. JSW tworzy grup ę kapita ł ow ą , w sk ł ad której wchodz ą nast ę puj ą ce podmioty: 1) Jastrz ę bskie Zak ł ady Remontowe Sp. z o.o. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdrój – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść us ł ugow ą w zakresie remontów wykonywanych na rzecz oraz na zlecenie Jastrz ę bskiej Spó ł ki W ę glowej S.A., 2) Jastrz ę bska Spó ł ka Kolejowa Sp. z o.o. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdrój – spó ł ka b ę d ą ca w ł a ś cicielem budynków, budowli oraz urz ą dze ń przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i prowadz ą ca dzia ł alno ść polegaj ą c ą na zarz ą dzaniu liniami kolejowymi, 3) Jastrz ę bska Agencja Turystyczna Sp. z o.o. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdrój – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie us ł ug turystycznych z wykorzystaniem w ł asnych obiektów w Tatrach, Beskidach, na Mazurach i nad Ba ł tykiem, 4) Jastrz ę bska Spó ł ka Ubezpieczeniowa Sp. z o.o. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdrój – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie ubezpiecze ń na ż ycie i ubezpiecze ń maj ą tkowych, 5) Spó ł ka Energetyczna „Jastrz ę bie” S.A. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdrój – spó ł ka dzia ł aj ą ca na rynku wytwarzania energii elektrycznej w skojarzeniu z energi ą ciepln ą na potrzeby kopal ń Jastrz ę bskiej Spó ł ki W ę glowej S.A, energii cieplnej w skojarzeniu z energi ą elektryczn ą na potrzeby miast i osiedli Jastrz ę bie Zdrój, Paw ł owice Ś l ą skie i Suszca i energii ch ł odniczej produkowanej dla potrzeb KWK „Pniówek” w Paw ł owicach Ś l. w skojarzeniu z energi ą elektryczn ą i ciepln ą oraz sprz ęż onego powietrza dla potrzeb KWK „Zofiówka” w Jastrz ę biu Zdrój, 6) Centralne Laboratorium Pomiarowo-Badawcze Sp. z o.o. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdrój – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść na rzecz Jastrz ę bskiej Spó ł ki W ę glowej w zakresie zleconych jej zada ń , 7) Polski Koks S.A. z siedzib ą w Katowicach – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie eksportu koksu, 8) Jastrz ę bska Strefa Aktywno ś ci Gospodarczej Sp. z o.o. z siedzib ą w Jastrz ę biu Zdrój – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść na rzecz Jastrz ę bskiej Spó ł ki W ę glowej S.A. w zakresie zleconych jej zada ń , 9) Koksownia Przyja źń Sp. z o.o. z siedzib ą w D ą browie Górniczej – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie produkcji i sprzeda ż y koksu oraz w ę glopochodnych koksu. 4 II. Kombinat Koksowniczy Zabrze S.A. – to spó ł ka akcyjna Skarbu Pa ń stwa, prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie wytwarzania i przetwarzania produktów koksowania w ę gla, dystrybucji i wytwarzania energii elektrycznej, wytwarzania paliw gazowych, produkcji i dystrybucji ciep ł a, robót ogólnobudowlanych, obs ł ugi i naprawy pojazdów mechanicznych. Dzia ł alno ść ww. spó ł ki obejmuje ponadto towarowy transport drogowy pojazdami specjalizowanymi i uniwersalnymi, wynajem samochodów ci ęż arowych z kierowc ą , magazynowanie i przechowywanie towarów, zarz ą dzanie nieruchomo ś ciami. G ł ówny przedmiot dzia ł ania spó ł ki stanowi jednak produkcja koksu. KK Zabrze sprawuje kontrol ę nad nast ę puj ą cymi podmiotami: 1) Carbotrans Sp. z o.o. z siedzib ą w Zabrzu – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść na rynku us ł ug transportowych, 2) PPHU Rem-Bud Sp. z o.o. z siedzib ą w Zabrzu – spó ł ka prowadz ą ca dzia ł alno ść w zakresie us ł ug remontowo-budowlanych, 3) Orlik Sp. z o.o. z siedzib ą w Ustroniu – prowadz ą ca dzia ł alno ść na rynku us ł ug hotelarskich. III. Zak ł ady Koksownicze Wa ł brzych S.A. – to spó ł ka Skarbu Pa ń stwa, której podstawowa dzia ł alno ść koncentruje si ę na produkcji i zbycie koksu. Sprzeda ż koksu stanowi ł a w 2004 r. ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % przychodów tej spó ł ki. Spó ł ka posiada mo ż liwo ś ci technologiczne produkcji koksu odlewniczego, wielkopiecowego i przemys ł owo-opa ł owego. Ponadto, spó ł ka ta wytwarza produkty w ę glopochodne, tj. smo łę koksownicz ą , benzol, siarczan amonu i fenolan sodu, b ę d ą ce produktami ubocznym powstaj ą cymi przy produkcji koksu. ZK Wa ł brzych s ą najwi ę kszym krajowym producentem koksu odlewniczego. ZK Wa ł brzych sprawuj ą kontrol ę nad nast ę puj ą cymi podmiotami: 1) ZUT „Techkoks” Sp. z o.o. z siedzib ą w Wa ł brzychu – prowadz ą ca dzia ł alno ść na rynku us ł ug technicznych, 2) ZUR-M „Koksomet” Sp. z o.o. z siedzib ą w Wa ł brzychu – ś wiadcz ą ca us ł ugi w zakresie utrzymania ruchu mechanicznego na rzecz ZK Wa ł brzych, 3) ZUE „epeKoks” Sp. z o.o. z siedzib ą w Wa ł brzychu – ś wiadcz ą ca us ł ugi utrzymania ruchu elektro-energetycznego na rzecz ZK Wa ł brzych. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materia ł u dowodowego organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje. Rynki w ł a ś ciwe w sprawie, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). 5 W przedmiotowej koncentracji zasadnicze znaczenie maj ą nast ę puj ą ce rynki: 1) rynek koksu hutniczego, odlewniczego i przemys ł owo-opa ł owego, 2) rynek produktów w ę glopochodnych, 3 ) rynek w ę gla koksowego. A) Rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20 %. 1. Rynek koksu hutniczego, odlewniczego i przemys ł owo-opa ł owego. Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, ż e ka ż dy z uczestników planowanej koncentracji prowadzi dzia ł alno ść na rynku produkcji i sprzeda ż y koksu. JSW, za po ś rednictwem kontrolowanej od po ł owy 2005 r. Koksowni Przyja źń Sp. z o.o., produkuje przede wszystkim koks hutniczy i w mniejszym zakresie koks przemys ł owo-opa ł owy. Ponadto inna spó ł ka zale ż na JSW, tj. Polski Koks S.A. prowadzi dzia ł alno ść na rynku sprzeda ż y koksu. ZK Wa ł brzych s ą najwi ę kszym krajowym producentem koksu odlewniczego, ale produkuj ą równie ż koks hutniczy i przemys ł owo-opa ł owy. KK Zabrze produkuje koks hutniczy, przemys ł owo-opa ł owy i w niewielkich ilo ś ciach koks odlewniczy. Ka ż dy z ww. rodzajów koksu nale ż y zakwalifikowa ć jako odr ę bny rynek w ł a ś ciwy od strony produktowej . Za takim okre ś leniem rynku od strony produktowej przemawiaj ą nast ę puj ą ce wzgl ę dy. Koks jest paliwem uzyskiwanym poprzez wy ż arzanie w ę gla koksowego w specjalnie skonstruowanych bateriach koksowniczych. W trakcie wy ż arzania ulatniaj ą si ę z w ę gla cz ęś ci lotne w postaci gazów, a pozostaje czysty koks o du ż ej zawarto ś ci w ę gla – produkt wysokokaloryczny i wolno spalaj ą cy si ę . Uzyskany w ten sposób koks jest nast ę pnie sch ł adzany i kierowany przeno ś nikami ta ś mowymi do sortowni, gdzie nast ę puje rozsortowanie wyprodukowanego koksu na odpowiednie frakcje za pomoc ą przesiewaczy. Jak wynika z ustale ń organu antymonopolowego produkcja poszczególnych rodzajów koksu odbywa si ę na tych samych instalacjach produkcyjnych, a przestawienie baterii koksowniczych na produkcj ę innego rodzaju koksu w zasadzie nie wymaga modyfikacji tych instalacji. Jedynie przy przestawianiu produkcji na koks odlewniczy specjalny wymagane s ą pewne zmiany na oddziale w ę glowni i piecowni, które trwaj ą oko ł o 48 godzin. Ich wykonanie nie poci ą ga jednak ż e za sob ą dodatkowych kosztów. Powy ż sze mo ż e ś wiadczy ć o tym, i ż koks charakteryzuje si ę stosunkowo daleko id ą c ą substytucyjno ś ci ą pod wzgl ę dem procesu produkcyjnego. Niemniej, mo ż liwo ś ci zamiennego stosowania poszczególnych rodzajów koksu przez odbiorców s ą stosunkowo ograniczone. Z punktu widzenia popytu poszczególne rodzaje koksu posiadaj ą specyficzne w ł a ś ciwo ś ci, a w zwi ą zku z tym przeznaczenie, co w znacznym stopniu ogranicza mo ż liwo ś ci ich wykorzystania w pewnych zastosowaniach. O zastosowaniu danego rodzaju koksu decyduje przede wszystkim proces technologiczny, który wymaga okre ś lonych parametrów tego surowca, takich jak: jako ść , granulacja, wytrzyma ł o ść na zgniatanie czy ś cieralno ść . Nie bez znaczenia 6 pozostaj ą równie ż kwestie ekonomiczne, które powoduj ą , ż e w piecach przystosowanych do spalania np. koksu grubego nie op ł aca si ę stosowa ć koksu drobnego. Powy ż sze dotyczy w szczególno ś ci koksu odlewniczego. Z informacji uzyskanych od odbiorców koksu odlewniczego wynika, ż e nie posiada on swojego zamiennika, który posiada ł by parametry wymagane przez proces produkcyjny zwi ą zany z wytopem ż eliwa czy te ż produkcj ą we ł ny mineralnej. Ze wzgl ę du na jego szczególne w ł a ś ciwo ś ci, m.in. bardzo du żą wytrzyma ł o ść mechaniczn ą , nie jest mo ż liwe zamienne stosowanie tego koksu z innymi jego rodzajami. Proces technologiczny przy produkcji we ł ny mineralnej równie ż wymaga u ż ycia wy łą cznie koksu odlewniczego o wysokiej granulacji i wysokiej wytrzyma ł o ś ci mechanicznej. Podstawowym surowcem wykorzystywanym do produkcji ka ż dego z ww. rodzajów koksu jest w ę giel koksowy, a w zasadzie jego mieszanki, oparte na w ę glu ortokoksowym typu 35 oraz w ę glu gazowo-koksowym typu 34. Zmiana rodzaju produkowanego koksu zwi ą zana jest ś ci ś le z u ż yciem odpowiedniej mieszanki w ę glowej. Sk ł ad tej mieszanki jest stosunkowo zró ż nicowany, bowiem zale ż y od przeznaczenia koksu. Poszczególne rodzaje w ę gla koksowego stanowi ą ce komponenty mieszanek wsadowych, s ą zró ż nicowane jako ś ciowo, zarówno pod wzgl ę dem w ł a ś ciwo ś ci koksotwórczych, jak i sk ł adu chemicznego. Posiadaj ą wi ę c dla odbiorców – producentów koksu - ró ż n ą warto ść u ż ytkow ą . Szczególnie istotne s ą te w ł a ś ciwo ś ci w ę gla, które gwarantuj ą uzyskanie koksu o po żą danej jako ś ci, tzn. wska ź niki charakteryzuj ą ce stopie ń uw ę glenia, w ł a ś ciwo ś ci koksotwórcze oraz zawarto ść sk ł adników balastowych i szkodliwych (wilgo ć , popió ł , siarka, fosfor, alkalia). Poszczególne koksownie ró ż nicuj ą sk ł ad mieszanki, a udzia ł w ę gla typu 35 waha si ę od 50 % do 80 %. Pozosta ł e 20 % do 50 % stanowi w ę giel typu 34. Podstawowym surowcem do produkcji koksu hutniczego kierowanego na eksport s ą w ę gle ortokoksowe typu 35.1 i 35.2. Wi ąż e si ę to ś ci ś le z wymaganiami hutnictwa zachodnioeuropejskiego, stosuj ą cego technologi ę PCI wdmuchu py ł u w ę glowego do wielkich pieców, przy której zmniejsza si ę ilo ść zu ż ywanego koksu, ale wzrastaj ą wymagania odno ś nie jego jako ś ci. Na przyk ł ad w Koksowni Przyja źń Sp. z o.o., która wi ę kszo ść produkowanego koksu hutniczego eksportuje, zak ł adany ś redni sk ł ad mieszanki koksowniczej o wysokich parametrach jako ś ciowych zawiera (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w ę gli ortokoksowych typu 35 i ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w ę gli gazowo-koksowych typu 34. W 2003 r. do produkcji koksu eksportowego stosowano mieszanki z udzia ł em (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w ę gli typu 34, natomiast do produkcji koksu standardowego mieszanki z udzia ł em (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w ę gla typu 34. 1 Dla koksu kierowanego do hut krajowych (nie stosuj ą cych technologii PCI) mieszanki komponowane s ą na bazie w ę gli typu 35 i 34, przy czym udzia ł tych ostatnich jest zale ż ny od wymaga ń jako ś ciowych stawianych przez poszczególnych odbiorców. Obecnie, ś redni udzia ł w ę gla typu 35 w mieszance wsadowej stosowanej do produkcji koksu hutniczego kierowanego do hut krajowych wynosi ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Koks uzyskany z w ę gla typu 34 kwalifikowany jest jako koks przemys ł owo-opa ł owy. W koksowniach KK Zabrze, ZK Wa ł brzych i Koksowni Przyja źń Sp. z o.o. stosuje si ę zarówno w ę gle typu 35, jak i typu 34. Jednak ż e jak wskazano powy ż ej, koks uzyskany z w ę gla typu 34 posiada 1 Ozga-Blaschke U: Mo ż liwo ś ci zabezpieczenia dostaw w ę gla koksowego dla krajowego przemys ł u koksowniczego. Polityka energetyczna, tom 7. Zeszyt specjalny 2004, Wyd. Instytut GSMiE PAN, Kraków, s.493-504. 7 gorsze parametry jako ś ciowe, co mo ż e uniemo ż liwia ć jego wykorzystanie w niektórych zastosowaniach. Natomiast zastosowanie w ę gla typu 35 pozwala uzyskiwa ć koks o parametrach wymaganych przez hutnictwo. Zatem z punktu widzenia odbiorców, poszczególne rodzaje koksu posiadaj ą na tyle odmienne w ł a ś ciwo ś ci u ż ytkowe, i ż nie s ą one postrzegane jako zamienniki. Z ustale ń organu antymonopolowego wynika równie ż , i ż poszczególne rodzaje koksu s ą zró ż nicowane pod wzgl ę dem cenowym. Jak wynika z informacji zawartych w sprawozdaniach finansowych KK Zabrze i ZK Wa ł brzych, ś rednia cena koksu hutniczego KK Zabrze w 2004 r. wynosi ł a (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, koksu odlewniczego (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, koksu opa ł owego (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t i koksu przemys ł owego (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t 2 . Ró ż nica pomi ę dzy cen ą koksu hutniczego i odlewniczego wynosi ł a ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Zdecydowanie wi ę ksza rozbie ż no ść w cenach wyst ę puje w przypadku koksu odlewniczego, koksu opa ł owego i koksu przemys ł owego, gdzie ró ż nice w cenach wynosi ł y odpowiednio (tajemnica przedsi ę biorstwa) % i (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Bardziej zbli ż one pod wzgl ę dem cenowym by ł y ceny koksu hutniczego i odlewniczego w ZK Wa ł brzych, które w 2004 r. wynios ł y odpowiednio (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t dla koksu hutniczego i (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t dla koksu odlewniczego. Ś rednia cena koksu przemys ł owo-opa ł owego wynosi ł a (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t. i by ł a ni ż sza od koksu hutniczego o (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, za ś od koksu odlewniczego o (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Z informacji przekazanych przez JSW wynika, ż e ś rednia cena koksu hutniczego w Koksowni Przyja źń Sp. z o.o. w 2004 r. wynosi ł a (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, a cena koksu przemys ł owo-opa ł owego wynosi ł a (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t. Ró ż nica w cenach dwóch ww. rodzajów koksu wynosi ł a ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. W porównaniu do cen koksu odlewniczego KK Zabrze koks hutniczy Koksowni Przyja źń by ł zbli ż ony pod wzgl ę dem cenowym, a ró ż nica wynosi ł a (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Du ż e rozbie ż no ś ci wyst ę powa ł y natomiast w cenach koksu hutniczego i koksu przemys ł owo-opa ł owego. Ró ż nice te kszta ł towa ł y si ę na poziomie zbli ż onym do ró ż nic cenowych koksu hutniczego i przemys ł owo- opa ł owego w KK Zabrze i ZK Wa ł brzych. Maj ą c na wzgl ę dzie wykazane powy ż ej podobie ń stwa i ró ż nice pomi ę dzy poszczególnymi rodzajami koksu organ antymonopolowy uzna ł , i ż koks hutniczy, koks odlewniczy i koks przemys ł owo-opa ł owy stanowi ą odr ę bne rynki w ł a ś ciwe produktowo. W odniesieniu do aspektu geograficznego poszczególnych rodzajów koksu nale ż y uzna ć , i ż rynkiem w ł a ś ciwym jest rynek co najmniej europejski. Za takim wyznaczeniem rynku w aspekcie terytorialnym przemawia w szczególno ś ci specyfika samego produktu, jakim jest koks, jak równie ż specyfika obrotu tym produktem oraz skala dzia ł alno ś ci uczestników planowanej koncentracji, którzy s ą istotnymi producentami i dostawcami tego surowca na rynku europejskim. 2 Poszczególne koksownie stosuj ą w ł asny podzia ł rodzajowy i asortymentowy produkowanego koksu. W przypadku KK Zabrze podano osobno ś rednie ceny koksu przemys ł owego i koksu opa ł owego, zgodnie z informacj ą zawart ą w sprawozdaniu tej spó ł ki. Niemniej, zgodnie z obowi ą zuj ą cymi w bran ż y koksowniczej normami koks przemys ł owy i opa ł owy s ą zaliczane do jednej grupy produktowej. 8 Wi ę kszo ść znacz ą cych producentów koksu, w tym równie ż producentów polskich, prowadzi dzia ł alno ść na skal ę globaln ą . Koks jest produktem kierowanym do ś ci ś le okre ś lonego grona odbiorców. Rynek odbiorców jest stosunkowo skoncentrowany i sk ł ada si ę z grupy du ż ych klientów, tj. europejskich koncernów stalowych, prowadz ą cych dzia ł alno ść o zasi ę gu globalnym, które z regu ł y zakupuj ą du ż e ilo ś ci koksu. Na przestrzeni ostatnich kilku lat w Europie dosz ł o do fuzji, w wyniku których powsta ł jeden z najwi ę kszych na ś wiecie koncernów stalowych, tj. Corus (z po łą czenia British Steel i holenderskiej grupy Hoogovens), a pod koniec 2001 r. Komisja Europejska wyrazi ł a zgod ę na po łą czenie spó ł ek Usinor (Francja), Acefalia (Hiszpania) i Arbed (Luksemburg). Dzi ę ki tej koncentracji powsta ł a grupa Arcelor produkuj ą ca jedn ą czwart ą wytwarzanej w Europie stali. W Polsce, Polskie Huty Stali S.A. zosta ł y przej ę te przez koncern Mittal Steel. Koncern ten przej ął równie ż kontrol ę nad ameryka ń skim koncernem International Steel Group, staj ą c si ę najwi ę kszym producentem stali na ś wiecie. Powy ż sze zjawiska konsolidacyjne koncernów stalowych, zarówno na ś wiecie, jak i w Europie, maj ą istotny wp ł yw na sytuacj ę firm dzia ł aj ą cych w sektorze „w ę glowo-koksowym”, bowiem g ł ówni odbiorcy koksu tradycyjnie pozyskuj ą surowce do produkcji hutniczej ze ź róde ł nie tylko europejskich, ale równie ż poza Europ ą . Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, i ż ok. 97 % ś wiatowej produkcji koksu wytwarzane jest przez koksownie b ę d ą ce integraln ą cz ęś ci ą zak ł adów hutniczych lub koksownie po łą czone kapita ł owo z hutami. Zaledwie 3 % koksu jest wytwarzane przez koksownie niezale ż ne, ukierunkowane na produkcj ę rynkow ą , dla których rynek obrotu koksem z regu ł y wykracza poza rynki narodowe. Do takich w ł a ś nie zak ł adów zaliczaj ą si ę Koksownia Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych. G ł ównymi eksporterami koksu od kilku lat pozostaj ą Chiny i Polska. Ich łą czny udzia ł w produkcji ś wiatowej w 2003 r. wynosi ł ok. 70 %. Polska po Chinach plasuje si ę na drugim miejscu na ś wiecie pod wzgl ę dem eksportu tego surowca z 14 % udzia ł em w ś wiatowym eksporcie koksu. G ł ównym odbiorc ą koksu produkowanego przez polskie koksownie, obok rynku krajowego, jest rynek europejski, w szczególno ś ci za ś hutnictwo Niemiec, Austrii i Finlandii. Koks jest importowany na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego z ró ż nych regionów ś wiata, g ł ównie z Chin, Polski, Ukrainy i Rosji. Szacunkowy import koksu do Europy w 2004 r. wynosi ł ok. 9,6 mln ton, co stanowi ł o ok. 19 % zapotrzebowania rynku europejskiego na ten surowiec. Jak wy ż ej wskazano, zdecydowan ą wi ę kszo ść tego importu – ok. 4,6 mln ton - stanowi ł y dostawy z Chin. Natomiast Polska jest jednym z najwi ę kszych producentów koksu w Europie. Produkcja krajowa zaspokaja niemal w ca ł o ś ci popyt krajowy, a znacz ą ca cz ęść wytwarzanego koksu jest eksportowana, w przewa ż aj ą cej mierze na rynek europejski. W skali ca ł ego kraju, wielko ść eksportu (w uj ę ciu ilo ś ciowym) w 2003 r. wynios ł a ok. 5 mln ton, a w 2004 r. ok. 4,5 mln ton. Eksport stanowi ł ponad 70 % ca ł kowitej sprzeda ż y koksu zrealizowanej przez polskie koksownie, co ilustruj ą poni ż sze dane: tys. ton Wyszczególnienie 2003 r. 2004 r. Sprzeda ż koksu ogó ł em polskich koksowni 6.785,7 6.353,6 9 Eksport koksu ogó ł em polskich koksowni 4.782,8 4.683,1 % udzia ł eksportu w sprzeda ż y koksu ogó ł em 70,5 % 73,7 % Ź ród ł o: Obliczenia w ł asne UOKiK na podstawie informacji przekazanych przez polskie koksownie. Sprzeda ż eksportowa ma równie ż istotne znaczenie w obrotach handlowych uczestników planowanej koncentracji. Szacunkowy udzia ł Koksowni Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych w ca ł kowitym eksporcie polskiego koksu (w uj ę ciu ilo ś ciowym) w 2003 r. wynosi ł ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, za ś w 2004 r. ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. W eksporcie ww. koksowni dominowa ł koks (tajemnica przedsi ę biorstwa) . Na drugim miejscu plasowa ł si ę koks (tajemnica przedsi ę biorstwa) , a na trzecim koks (tajemnica przedsi ę biorstwa) . Szacunkowy łą czny udzia ł Koksowni Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych w europejskim rynku koksu – szacowanym na poziomie 56 mln ton w 2004 r. – wynosi ł ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Kolejnym istotnym argumentem wskazuj ą cym na europejski wymiar sprzeda ż y koksu jest fakt, ż e po przyst ą pieniu Polski do Unii Europejskiej, zmieni ł a si ę sytuacja polskich producentów tego surowca w zakresie ochrony rynku przed importem. W zwi ą zku z obowi ą zuj ą c ą w Unii Europejskiej polityk ą w tym zakresie, znikn ęł y bariery importowe w postaci kontyngentów i ce ł importowych. W chwili obecnej import tego surowca nie podlega ż adnym ograniczeniom ilo ś ciowym, a stawka celna wynosi 0 %. Jak wynika z ustale ń organu antymonopolowego, warunki w zakresie op ł acalno ś ci importu koksu do Polski uleg ł y w zwi ą zku z tym w 2004 r. znacz ą cej poprawie w porównaniu do 2003 r. W 2004 r. import tego surowca do Polski wzrós ł ponad sze ś ciokrotnie w stosunku do 2003 r. i stanowi ł ok. 8 % sprzeda ż y krajowej, podczas gdy w 2003 r. udzia ł tego importu by ł marginalny, bowiem oscylowa ł w granicach 1,2 %. Jak wskaza ł a JSW, op ł acalno ść importu do Polski jest determinowana g ł ównie cenami koksu na rynkach mi ę dzynarodowych, na które decyduj ą cy wp ł yw ma koniunktura na rynku ż elaza i stali oraz polityka eksportowa Chin, b ę d ą cych g ł ównym producentem koksu na ś wiecie. Nie bez znaczenia pozostaj ą koszty transportu tego surowca, zw ł aszcza drog ą morsk ą , na które sk ł adaj ą si ę w g ł ównej mierze koszty frachtu (od 25 USD/t do 50 USD/T), ubezpieczenia, prze ł adunku w porcie, mar ż a po ś rednika. W zwi ą zku z faktem, ż e import koksu kontraktowany jest w USD, kolejnym istotnym czynnikiem maj ą cym wp ł yw na op ł acalno ść importu koksu do Polski jest kurs USD/PLN. Umocnienie si ę polskiej z ł otówki w stosunku do dolara ameryka ń skiego, które mia ł o miejsce od 2004 r., niew ą tpliwie wp ł yn ęł o na popraw ę op ł acalno ś ci tego importu. Ponadto zauwa ż alna tendencja w kierunku zmniejszania si ę dysproporcji pomi ę dzy cenami koksu oferowanego przez polskie koksownie i cenami koksu z importu sk ł ania do wniosku, i ż import koksu jest przedsi ę wzi ę ciem op ł acalnym. Analiza cen poszczególnych rodzajów koksu sprowadzanego do Polski przez importerów tego surowca w 2004 r. wskazuje, i ż rzeczywiste ceny koksu, po 10 jakich by ł on sprowadzany do Polski, by ł y zbli ż one do cen koksu oferowanych przez Koksowni ę Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych. Ś rednia cena koksu hutniczego z importu wynosi ł a ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, a wi ę c by ł a ni ż sza od ś redniej ceny koksu hutniczego sprzedawanego przez ka ż d ą z ww. koksowni. Ś rednia cena koksu odlewniczego z importu wynosi ł a ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t i by ł a ni ż sza o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % od ś redniej ceny koksu odlewniczego KK Zabrze i wy ż sza o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % od ś redniej ceny koksu odlewniczego ZK Wa ł brzych. Jak wskaza ł a JSW, wed ł ug stanu na czerwiec 2005 r., cena koksu importowanego z Chin kszta ł towa ł a si ę na poziomie ok. 250 USD/t, tj. ok. 815 z ł /t. Jest to cena ni ż sza ni ż ś rednia cena koksu importowanego z Chin z pocz ą tku 2004 r., która kszta ł towa ł a si ę na poziomie ok. 437 USD/t. Tak du ż y spadek cen na rynkach mi ę dzynarodowych by ł wynikiem przede wszystkim wzrostu eksportu koksu z Chin oraz spadku koniunktury na rynku stali. W pierwszej po ł owie 2005 r. w porównaniu z IV kwarta ł em 2004 r. spad ł y równie ż ceny koksu na rynku polskim. Ceny koksu hutniczego sprzedawanego przez Koksowni ę Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych spad ł y w pierwszym pó ł roczu 2005 r. o ponad (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, kszta ł tuj ą c si ę na poziomie (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t. Powy ż sze informacje wskazuj ą , i ż ceny koksu uczestników planowanej koncentracji s ą zbli ż one do cen koksu z importu. Maj ą c na wzgl ę dzie fakt, i ż brak jest barier administracyjno-prawnych w zakresie importu koksu oraz zmniejszaj ą ce si ę dysproporcje pomi ę dzy cenami tego surowca z importu a cenami krajowymi, nale ż y uzna ć , i ż warunki konkurencji na terytorium Polski w zakresie sprzeda ż y koksu nie odbiegaj ą w szczególny sposób od warunków panuj ą cych na rynku europejskim. Tym samym nie ma podstaw do zaw ęż ania rynku koksu w aspekcie terytorialnym do rynku krajowego. A zatem w niniejszej koncentracji, rynkiem w ł a ś ciwym dla sprzeda ż y koksu (bez wzgl ę du na rodzaj koksu) w aspekcie geograficznym jest rynek co najmniej europejski. Wielko ść zu ż ycia koksu na rynku europejskim w latach 2003-2004, oszacowan ą na podstawie informacji z CRU International oraz spó ł ki Polski Koks S.A., ilustruje poni ż sza tabela: tys. ton Wyszczególnienie 2003 r. 2004 r. Zu ż ycie koksu w Europie ogó ł em, w tym 55.820 56.080 - zu ż ycie koksu hutniczego 47.820 48.260 - zu ż ycie koksu odlewniczego 1.400 1.400 - zu ż ycie koksu przemys ł owo-opa ł owego 6.600 6.420 Szacunkowy udzia ł Koksowni Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych w europejskim rynku koksu, okre ś lony na podstawie informacji z ww. koksowni, dotycz ą cych sprzeda ż y poszczególnych rodzajów koksu oraz wielko ś ci zu ż ycia 11 poszczególnych rodzajów koksu w Europie zaprezentowanych powy ż ej, przedstawia ł si ę nast ę puj ą co: (tajemnica przedsi ę biorstwa) Z powy ż szej tabeli wnika, ż e łą czny udzia ł JSW (za po ś rednictwem Koksowni Przyja źń Sp. z o.o.), KK Zabrze i ZK Wa ł brzych na rynku europejskim w sprzeda ż y poszczególnych rodzajów koksu wynosi ł odpowiednio: - w koksie hutniczym – (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2003 r. i (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2004 r., - w koksie odlewniczym – (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2003 r. i (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2004 r., - w koksie przemys ł owo-opa ł owym – (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2003 r. i (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2004 r. W zakresie koksu hutniczego g ł ównymi konkurentami dla uczestników planowanej koncentracji s ą koksownie dzia ł aj ą ce w Europie, w szczególno ś ci koksownie wchodz ą ce w sk ł ad koncernów stalowych oraz firmy zajmuj ą ce si ę handlem koksem na ś wiecie. Odbiorcami koksu hutniczego s ą koncerny stalowe, dla których surowiec ten ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia bezpiecze ń stwa produkcji stali. Z tego wzgl ę du dane dotycz ą ce sprzeda ż y koksu hutniczego nie s ą publikowane. St ą d okre ś lenie udzia ł u w rynku koksu hutniczego poszczególnych konkurentów dzia ł aj ą cych na tym rynku produktowym, jest niemo ż liwe. Je ś li chodzi o europejski rynek koksu odlewniczego, jego wielko ść jest szacowana na ok. 1,4 mln ton koksu rocznie. Najwi ę kszym europejskim producentem koksu odlewniczego jest koksowania Carlin we Francji, której roczna produkcja to ok. 600 tys. ton. Kolejnym podmiotem na tym rynku s ą ZK Wa ł brzych z roczn ą produkcj ą na poziomie ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton. Do istotnych producentów koksu odlewniczego nale żą równie ż dwie koksownie czeskie OKK i OOK, których łą czna roczna produkcja jest szacowana na ok. 200 tys. ton. Pozosta ł a produkcja tego rodzaju koksu w Europie jest zlokalizowana w Hiszpanii i we W ł oszech. Łą czna produkcja koksu odlewniczego w Europie jest szacowana na ok. 1.000 – 1.200 tys. ton. Pozosta ł a cz ęść , tj. ok. 200-400 tys. ton stanowi import z Chin. W zakresie koksu przemys ł owo-opa ł owego konkurentami dla uczestników planowanej koncentracji, podobnie jak w przypadku koksu hutniczego, s ą koksownie europejskie. Podkre ś li ć nale ż y, i ż koks przemys ł owo-opa ł owy stanowi niejako „odpad” przy produkcji koksu hutniczego. Znajduje on g ł ównie zastosowanie jako no ś nik energii w przemy ś le cementowym, cukrownictwie, przy produkcji metali nie ż elaznych. Z punktu widzenia rynku europejskiego wykorzystanie koksu jako paliwa opa ł owego ma marginalne znaczenie. 2. Rynek produktów w ę glopochodnych. Rynek produktów w ę glopochodnych wytwarzanych przez uczestników koncentracji obejmuje: - smo łę koksownicz ą , - benzol, - siarczan amonu, 12 - fenolan sodu, - siark ę oraz - gaz koksowniczy, przy czym Koksownia Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych produkuj ą smo łę koksownicz ą , benzol, siarczan amonu i gaz koksowniczy. Ponadto KK Zabrze i ZK Wa ł brzych produkuj ą fenolan sodu i siark ę , których nie wytwarza Koksownia Przyja źń Sp. z o.o. Wszystkie ww. produkty stanowi ą produkty uboczne powstaj ą ce przy produkcji koksu, a ich udzia ł w warto ś ci sprzeda ż y ogó ł em poszczególnych koksowni jest stosunkowo niewielki i stanowi ł w 2004 r. w przychodach Koksowni Przyja źń Sp. z o.o. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, KK Zabrze (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, a w ZK Wa ł brzych (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Podkre ś li ć nale ż y, i ż ka ż dy z ww. produktów stanowi odr ę bny rynek produktowy. Smo ł a koksownicza jest g ł ównym surowcem u ż ywanym na ś wiecie do produkcji naftalenu. Oprócz naftalenu produkowanego ze smo ł y koksowniczej w ę glowej, od 1961 odzyskuje si ę naftalen z ropy naftowej. Smo ł a koksownicza jest równie ż wykorzystywana do produkcji paków elektrodowych, oleju p ł uczkowego, olejów do produkcji sadzy, oleju impregnacyjnego i opa ł owego oraz emalii ochronnych. Benzol produkowany przez koksownie jest surowcem dla przemys ł u chemicznego, s ł u żą cym g ł ównie do produkcji benzenu, toluenu, ksylenu, solwennafty i ż ywic kumaronowo-indenowych. Substytutem dla ww. produktu jest benzen petrochemiczny. Siarczan amonu to produkt zaliczany do szeroko rozumianego rynku nawozów azotowych. W Polsce powstaje on jako produkt uboczny w procesach wytwarzania kaprolaktamu w zak ł adach azotowych oraz w koksowniach. Fenolan sodu to produkt wykorzystywany w przemy ś le chemicznym jako komponent przy destylacji smo ł y i benzolu. Na rynku nie wyst ę puj ą substytuty tego produktu w ę glopochodnego. Siarka stanowi surowiec wykorzystywany w przemy ś le chemicznym i papierniczym. Substytutem siarki powstaj ą cej jako odpad z procesów technologicznych jest siarka kopalna. Gaz koksowniczy powstaj ą cy w procesie koksowania wykorzystywany jest w znacznym stopniu do celów technologicznych na potrzeby w ł asne koksowni. S ł u ż y bowiem jako paliwo do ogrzania baterii koksowniczych, jednak ż e po oczyszczeniu, gaz koksowniczy mo ż e by ć substytutem gazu ziemnego. Rynki w ł a ś ciwe w aspekcie geograficznym w odniesieniu do smo ł y koksowniczej, benzolu i fenolanu sodu maj ą wymiar rynku europejskiego. Obrót ww. produktami nie jest ograniczony ż adnymi barierami w postaci kontyngentów lub ce ł importowych. Argumentem przemawiaj ą cym za takim okre ś leniem rynku w ł a ś ciwego w aspekcie geograficznym dla ww. produktów w wymiarze europejskim jest tak ż e fakt, i ż ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % produktów w ę glopochodnych wyprodukowanych przez koksownie uczestnicz ą ce w koncentracji jest eksportowanych, g ł ównie na rynek europejski, w tym do (tajemnica przedsi ę biorstwa) . 13 Z uwagi na fakt, i ż produkty w ę glopochodne, w tym smo ł a koksownicza, fenolan sodu, benzol, s ą produktami ubocznymi powstaj ą cymi przy produkcji koksu, wielko ść rynku dla tych produktów zosta ł a oszacowana na bazie informacji dotycz ą cej europejskiej produkcji koksu, zawartej w CRU International . Dla oszacowania wielko ś ci produkcji w ę glopochodnych na rynku europejskim pos ł u ż ono si ę wska ź nikami produkcji poszczególnych produktów w ę glopochodnych w proporcji do produkcji koksu dla koksowni Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych. Na tej bazie wyznaczono ś rednie wska ź niki produkcji w ę glopochodnych (uzysku) jako procent produkcji koksu i na ich podstawie oszacowano wielko ść europejskiego rynku produktów w ę glopochodnych. Jak wskaza ł a JSW produkcja produktów w ę glopochodnych na rynku europejskim w latach 2003-2004 przedstawia ł si ę nast ę puj ą co: (tajemnica przedsi ę biorstwa) Łą czny udzia ł Koksowni Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych w latach 2003-2004 r. w sprzeda ż y ww. produktów na rynku europejskim przedstawia ł si ę nast ę puj ą co: (tajemnica przedsi ę biorstwa) Ź ród ł o: Obliczenia w ł asne JSW Z informacji przekazanych przez JSW wynika, ż e w Europie potentatem w zakresie produkcji smo ł y s ą Niemcy, Wielka Brytania oraz Polska. W 2004 r. polskie koksownie wyprodukowa ł y ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. smo ł y koksowniczej. W 2004 r. Koksownia Przyja źń Sp. z o.o. ponad (tajemnica przedsi ę biorstwa) % smo ł y koksowniczej sprzedawa ł a poza rynkiem krajowym, do (tajemnica przedsi ę biorstwa) . KK Zabrze kierowa ł a na eksport ponad (tajemnica przedsi ę biorstwa) % smo ł y koksowniczej, g ł ównie na rynek (tajemnica przedsi ę biorstwa) . Natomiast ZK Wa ł brzych ponad (tajemnica przedsi ę biorstwa) % smo ł y koksowniczej sprzedawa ł y na rynek (tajemnica przedsi ę biorstwa) . G ł ównym odbiorc ą smo ł y sprzedawanej przez ww. koksownie jest (tajemnica przedsi ę biorstwa) . Produkcja benzolu stanowi niewielki procent w stosunku do produkcji benzenu petrochemicznego, stanowi ą cego odpowiednik benzolu koksowniczego. W zwi ą zku z tym udzia ł uczestników koncentracji przedstawiony w powy ż szej tabeli w zakresie sprzeda ż y benzolu, w przypadku w łą czenia do tego rynku benzenu, uleg ł by znacznemu zmniejszeniu. Sprzeda ż benzolu produkowanego przez Koksowni ę Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych w (tajemnica przedsi ę biorstwa) % kierowana jest na eksport do (tajemnica przedsi ę biorstwa) , pozosta ł e (tajemnica przedsi ę biorstwa) % sprzedawane jest na rynku polskim. Ceny benzolu s ą wyznaczane w oparciu o notowania kontraktowe benzenu petrochemicznego (ICIS-LOR) na gie ł dach zagranicznych. G ł ównym odbiorc ą benzolu jest (tajemnica przedsi ę biorstwa) . Ewentualne nadwy ż ki w formie transakcji spotowych sprzedawane s ą za po ś rednictwem (tajemnica przedsi ę biorstwa) do (tajemnica przedsi ę biorstwa) . Koksownia Przyja źń Sp. z o.o. od wielu lat ma zakontraktowan ą ca łą produkcj ę benzolu i zagwarantowany zbyt na ten surowiec na sta ł ym poziomie. Fenolan sodu wytwarzany przez KK Zabrze i ZK Wa ł brzych w 2004 r. sprzedawany by ł (tajemnica przedsi ę biorstwa) . G ł ównym odbiorc ą tego produktu jest 14 przemys ł chemiczny, który wykorzystuje fenolan sodu m.in. w procesie technologicznym jako komponent przy destylacji smo ł y i benzolu. Jedynym odbiorc ą fenolanu sodu wyprodukowanego przez KK Zabrze by ł a (tajemnica przedsi ę biorstwa) . ZK Wa ł brzych (tajemnica przedsi ę biorstwa) % wyprodukowanego fenolanu sodu sprzeda ł y spó ł ce (tajemnica przedsi ę biorstwa) . G ł ównymi konkurentami uczestników planowanej transakcji w zakresie fenolanu sodu s ą wszystkie koksownie dzia ł aj ą ce na rynku europejskim. Kolejnymi produktami w ę glopochodnymi sprzedawanymi przez uczestników planowanej koncentracji, nie uwzgl ę dnionymi w tabeli powy ż ej jest siarczan amonu, siarka i gaz koksowniczy. Rynkiem w ł a ś ciwym geograficznie dla siarczanu amonu jest rynek o zasi ę gu ś wiatowym. Wspomniany nawóz jest przedmiotem istotnego eksportu poza terytorium Polski. G ł ówne obszary zu ż ycia tego nawozu obejmuj ą kontynent europejski i obszary obu Ameryk, w szczególno ś ci za ś Ameryki Po ł udniowej. Najwi ę kszym producentem siarczanu amonu w Polsce s ą Zak ł ady Azotowe „Pu ł awy” S.A. i Zak ł ady Azotowe S.A. w Tarnowie, które w 2004 r. sprzeda ł y ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton tego nawozu w przeliczeniu na czysty azot. Łą czna wielko ść produkcji siarczanu amonu w 2004 r. w Koksowni Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze wynios ł a ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton., tj. ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton w przeliczeniu na czysty azot. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e ś wiatowa konsumpcja siarczanu amonu odpowiada ś wiatowej produkcji tego nawozu. Wed ł ug statystyk IFA 3 , ś wiatowa sprzeda ż siarczanu amonu wynosi ł a w 2002 r. ok. 3.622 tys. ton tego nawozu w przeliczeniu na czysty azot. Z uwagi na fakt i ż w okresie od 2002 r. nie zamkni ę to, ani te ż nie uruchomiono nowych fabryk kaprolaktamu, z których pochodzi zdecydowana wi ę kszo ść siarczanu amonu, nale ż y uzna ć , ż e ś wiatowa sprzeda ż tego nawozu nie uleg ł a ż adnemu istotnemu zwi ę kszeniu w 2004 r. Szacunkowy udzia ł siarczanu amonu sprzedawanego przez Koksowni ę Przyja źń Sp. z o.o. i KK Zabrze stanowi zatem (tajemnica przedsi ę biorstwa) udzia ł w stosunku do ś wiatowej sprzeda ż y tego nawozu i wynosi zdecydowanie poni ż ej (tajemnica przedsi ę biorstwa) % 4 . Produkcja siarki w Polsce jest szacowana na ok. 940 tys. ton. Udzia ł KK Zabrze i ZK Wa ł brzych w krajowej produkcji siarki wynosi poni ż ej (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, i ż siarka wytwarzana w KK Zabrze jest w ca ł o ś ci sprzedawana (tajemnica przedsi ę biorstwa) . W przypadku ZK Wa ł brzych ca ł o ść siarki by ł a sprzedawana (tajemnica przedsi ę biorstwa) . W Polsce produkcj ą siarki zajmuj ą si ę kopalnie KiZPS Siarkopol w Tarnobrzegu, KiZChS Siarkopol w Grzybowie, oraz zak ł ady przemys ł owe produkuj ą ce siark ę z tzw. odzysku, w tym PKN Orlen S.A., Grupa Lotos S.A., PGNiG S.A., huty miedzi i cynku oraz koksownie. Szacunkowy udzia ł KK Zabrze w sprzeda ż y siarki na terytorium Polski oscyluje w granicach (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Jednocze ś nie nale ż y stwierdzi ć , i ż nawet gdyby uzna ć , i ż rynek w ł a ś ciwy w aspekcie geograficznym obejmuje obszar szerszy ni ż terytorium Polski, to udzia ł y 3 IFA – International Fertilizer Industry Association – Mi ę dzynarodowe Stowarzyszenie Przemys ł u Nawozowego 4 Udzia ł oszacowany w odniesieniu do ś wiatowej produkcji siarczanu amonu, która odpowiada ś wiatowemu zu ż yciu tego nawozu. 15 uczestników planowanej koncentracji w wy ż ej okre ś lonym rynku produktowym uleg ł yby jedynie dalszemu pomniejszeniu. Za rynek w ł a ś ciwy geograficznie dla gazu koksowniczego nale ż y uzna ć rynek krajowy. Jednak ż e z uwagi na fakt, i ż w porównaniu do poda ż y gazu ziemnego w odniesieniu do którego gaz koksowniczy mo ż e by ć traktowany jako substytut, sprzeda ż gazu koksowniczego jest nieistotna dla bilansu gazu w Polsce, a tym bardziej, poza jej terytorium, wspomniany produkt zosta ł pomini ę ty w charakterystyce rynków produktów w ę glopochodnych. Szacunkowy udzia ł koksowni uczestnicz ą cych w koncentracji w produkcji gazu koksowniczego, przy uwzgl ę dnieniu poda ż y gazu ziemnego, stanowi ą cego substytut gazu koksowniczego w 2003 r. w Polsce wynosi ł (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Ze wzgl ę du na to, ż e ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % wytwarzanego przez te koksownie gazu jest zu ż ywana na potrzeby w ł asne, udzia ł w rynku sprzeda ż y tego produktu ulegnie jeszcze wi ę kszemu zmniejszeniu w stosunku do udzia ł u oszacowanego powy ż ej. Reasumuj ą c, stwierdzi ć nale ż y, i ż łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji w ż adnym z omówionych powy ż ej europejskich rynków: - produktów w ę glopochodnych, - koksu hutniczego, odlewniczego i przemys ł owo-opa ł owego, nie przeacza progu 20 %. A zatem nale ż y uzna ć , i ż nie stanowi ą one rynków w ł a ś ciwych, na które transakcja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. B) Rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek, je ż eli równocze ś nie dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji i indywidualny lub łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30 %, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. 3. Rynek w ę gla koksowego i koksu. Relacje typu dostawca-odbiorca, jakie wyst ę puj ą pomi ę dzy uczestnikami planowanej koncentracji wskazuj ą na istnienie rynków powi ą zanych wertykalnie. Z ustale ń organu antymonopolowego wynika ż e JSW dostarcza do KK Zabrze i ZK Wa ł brzych w ę gle koksowe typu 34 i typu 35, stanowi ą ce podstawow ą baz ę surowcow ą do wytwarzanego przez ww. koksownie koksu. JSW jest w zasadzie jedynym krajowym producentem w ę gla koksowego typu 35, w tym jedynym krajowym producentem w ę gla ortokoksowego typu 35.2 (100 % udzia ł u w rynku) i najwi ę kszym producentem w ę gla typu 35.1 (ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % udzia ł u w rynku). W ł a ś ciwo ś ci i specyfika tych w ę gli powoduje, ż e mog ą one znale źć zastosowanie wy łą cznie w procesie koksowania. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, i ż obecnie coraz cz ęś ciej odchodzi si ę od produkcji koksu z w ę gla gazowo-koksowego typu 34. W ę giel ten stanowi paliwo o niskiej wydajno ś ci energetycznej, co powoduje, 16 ż e w odniesieniu do poziomu zu ż ycia w ę gla ortokoksowego typu 35 podczas analogicznego procesu, produkcja koksu z w ę gla typu 34 wi ąż e si ę z konieczno ś ci ą stosowania nadmiernych ilo ś ci tego surowca. Rentowna produkcja koksu mo ż e mie ć zatem miejsce g ł ównie na bazie w ę gla ortokoksowego typu 35. Jak wskazano w niniejszej decyzji, w zale ż no ś ci od rodzaju produkowanego przez poszczególne koksownie koksu udzia ł poszczególnych typów w ę gla koksowego w mieszance wsadowej jest zró ż nicowany. W ę giel koksowy typu 35 (zaliczany wed ł ug klasyfikacji handlowej stosowanej na rynkach mi ę dzynarodowych do klasy „hard”) posiadaj ą cy najlepsze w ł a ś ciwo ś ci koksotwórcze, stosowany jest do produkcji wysokogatunkowego koksu hutniczego, którego g ł ównym u ż ytkownikiem jest przemys ł hutniczy. W ę giel typu 34 nie nadaje si ę samodzielnie do produkcji koksu dobrej jako ś ci, bowiem posiada znacznie gorsze w ł a ś ciwo ś ci koksotwórcze. Jednak ż e z uwagi na fakt, i ż w produkcji poszczególnych rodzajów koksu stosuje si ę mieszanki w ę gla koksowego typu 34 i typu 35, nale ż y uzna ć i ż w niniejszej koncentracji rynkiem w ł a ś ciwym od strony produktowej jest rynek w ę gla koksowego, bez ostatecznego przes ą dzania o konieczno ś ci wyodr ę bniana poszczególnych jego typów. Okre ś laj ą c rynek w ł a ś ciwy dla w ę gla koksowego w aspekcie geograficznym , organ antymonopolowy uzna ł , i ż rynek w ł a ś ciwy terytorialnie dla tego produktu ma wymiar co najmniej europejski. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż w chwili obecnej brak jest ogranicze ń kontyngentowych w imporcie tego surowca do Polski, które w istotny sposób ogranicza ł yby mo ż liwo ś ci nap ł ywu tego surowca do Polski. W 2003 r. i na pocz ą tku 2004 r. w Polsce obowi ą zywa ł y kontyngenty na import w ę gla koksowego. W 2003 r. sprowadzono do Polski ok. 383 tys. ton w ę gla koksowego, co stanowi ł o 2,8 % zu ż ycia krajowego tego surowca. 100 % tego importu stanowi ł y dostawy pochodz ą ce z Republiki Czeskiej. Ś rednia cena (loco granica) tego w ę gla wynosi ł a ok. 47,3 USD, tj. ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł . W porównaniu z cenami w ę gla koksowego JSW, które w 2003 r. wynosi ł y ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, ceny w ę gla importowanego z Republiki Czeskiej by ł y o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % ni ż sze 5 . W 2004 r. import w ę gla koksowego do Polski w porównaniu z 2003 r. wzrós ł o ok. 57 % i wynosi ł 602,5 tys. ton, co stanowi ł o 4,4 % krajowego zu ż ycia tego surowca. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e po przyst ą pieniu Polski do Unii Europejskiej w maju 2004 r. zmieni ł a si ę sytuacja w zakresie ochrony rynku przed importem tego surowca, bowiem znikn ęł y bariery importowe w postaci kontyngentów i ce ł importowych. Z analizy struktury importu w ę gla koksowego w 2004 r. wynika, ż e g ł ówne dostawy – ok. 95 % ca ł ego importu - pochodzi ł y z Republiki Czeskiej, sk ą d sprowadzono ok. 571 tys. ton tego surowca w ś redniej cenie (loco granica) ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t. Import z Federacji Rosyjskiej wyniós ł ok. 11 tys. ton w ś redniej cenie (loco granica) na poziomie ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t. Pozosta ł e dostawy pochodzi ł y z Niemiec, sk ą d sprowadzono ok.18,2 tys. ton w ę gla koksowego w ś redniej cenie na poziomie ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t. 5 Ś rednia cena w ę gla z importu z Republiki Czeskiej i JSW wyliczona wg ś redniego kursu USD w NBP w 2003 r. na poziomie 3,89 PLN, w oparciu o dane wielko ś ci importu i ś rednich cen w ę gla koksowego, przekazane przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy. 17 Marginalny udzia ł w imporcie mia ł y dostawy z Kuby 1,4 tys. ton w cenie (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t i dostawy z Ukrainy 1,1 tys. ton w ś redniej cenie (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł / 6 t. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, i ż import z Kuby i z Ukrainy mia ł charakter incydentalny i dotyczy ł stosunkowo niewielkiej ilo ś ci tego surowca. St ą d te ż ś rednie ceny, po jakich by ł sprowadzony do Polski, odbiegaj ą od poziomu cen w ę gla sprowadzonego z innych kierunków. W porównaniu z cenami JSW (loco kopalnia) na poziomie (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, ceny w ę gla importowanego drog ą l ą dow ą z Republiki Czeskiej, z Federacji Rosyjskiej i z Ukrainy by ł y ni ż sze od cen JSW. W ę giel koksowy importowany z Niemiec by ł zdecydowanie dro ż szy - o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % od w ę gla JSW. Jednak ż e w ę giel sprowadzany z Niemiec to w ę giel pochodz ą cy de facto z Australii, sprowadzany drog ą morsk ą , st ą d jego cena odbiega od cen w ę gla sprowadzanego do Polski drog ą l ą dow ą . Z informacji przekazanych przez JSW wynika, ż e g ł ównymi producentami w ę gla koksowego zlokalizowanymi w s ą siedztwie Polski s ą Rosja, Republika Czeska, Niemcy i Ukraina. Mo ż liwy zakup w ę gla odpowiadaj ą cy typowi w ę gla 35 i 34 z innych kierunków, tj. z USA, Australii, Kanady czy Chin, by ł nieop ł acalny, ze wzgl ę du na wysokie koszty frachtu, prze ł adunku i transportu z portów do poszczególnych odbiorców zlokalizowanych na terytorium Polski. Z porównania szacunkowych kosztów potencjalnego importu w ę gla koksowego typu 34 i typu 35 do Polski drog ą morsk ą i kolej ą , wynika, ż e w latach 2003-2004 i w I kwartale 2005 r. wyst ę powa ł y znacz ą ce dysproporcje pomi ę dzy cenami w ę gla koksowego importowanego w porównaniu z w ę glem koksowym sprzedawanym w kraju, co ilustruje poni ż sze zestawienie. (tajemnica przedsi ę biorstwa) * Potencjalny import z USA. Kanady, Australii i Chin. ** Potencjalny import z Republiki Czeskiej i z Rosji. Uwaga: Ś rednie ceny w ę gla koksowego JSW przeliczone na USD wg ś redniego kursu NBP 3,89 w 2003 r., 3,65 USD w 2004 r. i 3,07 USD w I kw. 2005 r. Analiza kosztów zwi ą zanych z potencjalnym importem w ę gla koksowego typu 34 drog ą l ą dow ą , z takich kierunków jak Republika Czeska i Rosja, wskazuje, ż e dysproporcje pomi ę dzy cen ą w ę gla JSW i szacunkow ą cen ą w ę gla importowanego drog ą l ą dow ą latach 2003-2004 zmniejsza ł y si ę . a w 2004 r. cena w ę gla koksowego typu 34 z importu by ł a porównywalna z cen ą w ę gla JSW. W przypadku potencjalnego importu w ę gla typu 34 drog ą morsk ą nale ż y stwierdzi ć , i ż by ł on nieop ł acalny, co jednak ż e nie ma istotnego znaczenia w niniejszej koncentracji, zwa ż ywszy, ż e poda ż tego typu w ę gla zdecydowanie przewy ż sza popyt, a poza tym op ł acalno ść importu drog ą morsk ą wskazywa ł oby, co do zasady na rynek ś wiatowy jako w ł a ś ciwy geograficznie – czyli szerszy ni ż europejski, który zosta ł wskazany za w ł a ś ciwy dla tego produktu. Nieco inaczej wygl ą da sytuacja w przypadku w ę gla koksowego typu 35. Dane liczbowe zawarte w powy ż szej tabeli wskazuj ą , ż e dysproporcje w cenach tego typu w ę gla by ł y du ż o istotniejsze. W 2003 r. ś rednie ceny w ę gla koksowego stanowi ą cego odpowiednik w ę gla typu 35, sprowadzanego drog ą morsk ą z takich kierunków jak USA, Kanada, Australia czy Chiny, by ł y wy ż sze od cen JSW o ok. (tajemnica 6 Ś rednie cena w ę gla z importu w 2004 r. wyliczone wg ś redniego kursu USD w NBP w 2004 r. na poziomie 3,65 PLN, w oparciu o dane dotycz ą ce wielko ś ci importu i ś rednich cen w ę gla koksowego, przekazane przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy. 18 przedsi ę biorstwa) %. Natomiast w przypadku importu drog ą l ą dow ą , z takich kierunków jak Republika Czeska i Rosja ceny by ł y na takim samym poziomie. W 2004 r. dysproporcje w przypadku importu w ę gla typu 35 drog ą morsk ą w stosunku do 2003 r. zmniejszy ł y si ę do poziomu (tajemnica prze DEG – Deutsche Investitions – und Entwicklungsesellschaft mbh dsi ę biorstwa) %, ale w ę giel importowany drog ą morsk ą by ł nadal dro ż szy od w ę gla JSW. W przypadku w ę gla importowanego drog ą l ą dow ą proporcje si ę odwróci ł y, i w ę giel JSW by ł dro ż szy od w ę gla z importu o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Podobna tendencja wyst ę powa ł a w I kwartale 2005 r., jednak ż e z t ą ró ż nic ą , i ż w ę giel typu 35 sprowadzany drog ą morsk ą by ł dro ż szy od w ę gla JSW o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, natomiast ceny w ę gla sprowadzanego drog ą l ą dow ą by ł y o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % ni ż sze od cen w ę gla JSW. Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, ż e dysproporcje pomi ę dzy rzeczywistymi cenami poszczególnych gatunków w ę gla koksowego sprowadzanego do Polski w latach 2003-2004 i cenami w ę gla JSW by ł y zdecydowanie mniejsze ani ż eli wynika to z dokonanych powy ż ej szacunków w zakresie potencjalnego importu tego surowca. Jak wynika z informacji przekazanych przez JSW, Koksownia Przyja źń Sp. z o.o., KK Zabrze i ZK Wa ł brzych w latach 2003 - 2004 importowa ł y w ę giel koksowy typu 34 i typu 35. Wielko ść tych zakupów oraz ceny, po jakich ww. koksownie nabywa ł y w ę giel koksowy w latach 2003-2004 ilustruje poni ż sza tabela: (tajemnica przedsi ę biorstwa) W 2003 r. Koksownia Przyja źń Sp. z o.o. zakupi ł a w (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton w ę gla koksowego typu 35 w cenie (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t., a wi ę c w cenie o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % ni ż szej od cen JSW. Z kolei ZK Wa ł brzych zakupi ł y w (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton w ę gla koksowego typu 35 w cenie (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, a wi ę c w cenie o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % wy ż szej od ceny JSW. Natomiast KK Zabrze zakupi ł równie ż w (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton w ę gla typu 34 w cenie (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, tj. po cenie wy ż szej od ceny JSW o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. W 2004 r. Koksownia Przyja źń Sp. z o.o. sprowadzi ł a do Polski z (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton w ę gla koksowego typu 35 w cenie (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, tj. w cenie ni ż szej od ceny JSW o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. W tym samym okresie ZK Wa ł brzych zakupi ł y w (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton w ę gla koksowego typu 35 w cenie (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, tj. o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % wy ż szej od cen JSW. Ponadto KK Zabrze zakupi ł ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) tys. ton w ę gla koksowego typu 35 z (tajemnica przedsi ę biorstwa) w cenie (tajemnica przedsi ę biorstwa) z ł /t, a wi ę c w cenie ni ż szej o ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % od cen JSW. Równie ż informacje o ś rednich cenach (loco granica) w ę gla koksowego importowanego do Polski w latach 2003-2004 i w I kwartale 2005 r. uzyskane przez organ antymonopolowy z Ministerstwa Gospodarki i Pracy, wskazuj ą , ż e w ę giel koksowy sprzedawany przez JSW pod wzgl ę dem cenowym nie odbiega ł w 19 szczególnie istotny sposób od cen w ę gla sprowadzanego z importu, co wcze ś niej wykazano w niniejszej decyzji. Powy ż sze potwierdza opini ę JSW, i ż w latach 2003-2004 ceny w ę gla koksowego w obrocie na rynkach mi ę dzynarodowych by ł y cz ę sto ni ż sze od cen sprzeda ż y w ę gla przez JSW, co oznacza, i ż ceny w ę gli koksowych z importu nie stanowi ą istotnej bariery ograniczaj ą cej mo ż liwo ść obrotu tym surowcem w Polsce, i wskazuj ą raczej na to, ż e rynek obrotu w ę glem koksowym w wymiarze geograficznym zdecydowanie wykracza poza terytorium Polski i ma charakter co najmniej europejski. Ś wiadczy o tym równie ż fakt, i ż w ę giel koksowy jest przedmiotem znacz ą cego eksportu. W 2003 r. eksport z Polski tego surowca stanowi ł ok. 17,3 % sprzeda ż y, a w 2004 r. ok. 20 % sprzeda ż y. W 2003 r. udzia ł eksportu w ę gla koksowego stanowi ł ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % ca ł kowitej sprzeda ż y w ę gla koksowego JSW. Nale ż y uzna ć , ż e jest to, co do zasady ca ł y eksport w ę gla koksowego typu 35, z uwagi na fakt, i ż JSW jest jedynym istotnym producentem tego typu w ę gla. W 2004 r. eksport spad ł do poziomu (tajemnica przedsi ę biorstwa) %, ale nadal stanowi ł istotn ą pozycj ę . Podkre ś li ć równie ż nale ż y, i ż ponad (tajemnica przedsi ę biorstwa) % tego eksportu stanowi sprzeda ż w ę gla koksowego typu 35. Sprzeda ż eksportowa w g ł ównej mierze jest realizowana za po ś rednictwem spó ł ki W ę glokoks S.A., cz ęś ciowo za ś bezpo ś rednio do (tajemnica przedsi ę biorstwa) . JSW posiada z odbiorcami w ę gla umowy wieloletnie, okre ś laj ą ce ramowe warunki wspó ł pracy, a warunki szczegó ł owe s ą skonkretyzowane w umowach rocznych i aneksach do tych umów. Mi ę dzynarodowy rynek w ę gla koksowego po stronie dostawców jest w ma ł ym stopniu zró ż nicowany, zw ł aszcza w zakresie dobrych jako ś ciowo w ę gli typu hard, do których zaliczany jest w ę giel koksowy typu 35, wytwarzany przez JSW. Pod koniec 2004 r. popyt na w ę giel koksowy w eksporcie osi ą gn ął rekordowy poziom. W ś ród g ł ównych ś wiatowych dostawców w ę gla koksowego na rynek mi ę dzynarodowy czo ł owe pozycje zajmuj ą od wielu lat Australia, USA, Kanada, Chiny, Indonezja, Rosja i Polska. O pozycji polskich producentów w ę gla koksowego przes ą dza d ł ugoletnia obecno ść na rynku dostaw tego surowca, jak równie ż posiadana baza w ę gli koksowych. Jako ść tych w ę gli umo ż liwia wytwarzanie koksu na wymagaj ą ce rynki eksportowe. Oko ł o (tajemnica przedsi ę biorstwa) % sprzeda ż y eksportowej realizowane jest przez jednego po ś rednika, tj. (tajemnica przedsi ę biorstwa) . W 2003 r. JSW sprzeda ł a na eksport ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) mln ton w ę gla koksowego, co stanowi ł o (tajemnica przedsi ę biorstwa) % ca ł kowitej sprzeda ż y w ę gla koksowego tej spó ł ki. Udzia ł w ę gla typu 35 w ca ł kowitym eksporcie w ę gla koksowego stanowi ł (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. W porównaniu z t ą wielko ś ci ą sprzeda ż w ę gla typu 34 by ł a minimalna. W 2004 r. sprzeda ż w ę gla koksowego JSW na eksport wynios ł a ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) mln ton, co stanowi ł o (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w stosunku do ca ł ej sprzeda ż y w ę gla koksowego. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % tego eksportu stanowi ł w ę giel koksowy typu 35, pozosta ł y eksport stanowi ł w ę giel koksowy typu 34. Na tak okre ś lonym rynku geograficznym (europejskim) zu ż ycie w ę gla koksowego w latach 2003 -2004 ilustruje poni ż sza tabela: mln ton 2003 r. 2004 r. 20 Zu ż ycie Produkcja Import Eksport Zu ż ycie Produkcja Import Eksport Europa, w tym: 89,3 42,4 52,0 6,7 90,4 41,5 56,1 6,8 Belgia 3,4 - 3,2 - 3,6 - 3,6 - Francja 6,5 - 6,5 - 6,8 - 6,8 - Niemcy 23,0 17,3 5,5 - 23,6 16,6 6,8 - Hiszpania 3,6 - 3,3 - 3,9 - 4,0 - Wielka Brytania 6,8 0,4 6,5 - 6,8 0,4 6,3 - Austria 1,9 - 1,9 - 1,9 - 1,8 - Finlandia 1,2 - 1,2 - 1,3 - 1,4 - W ł ochy 5,2 - 4,7 - 5,1 - 5,1 - Holandia 4,4 - 4,6 0,3 4,6 - 5,0 0,4 Szwecja 1,7 - 1,8 - 1,7 - 1,7 - Turcja 5,6 - 4,7 - 7,5 - 7,0 - Polska 14,8 16,1 0,4 2,7 13,7 16,5 0,6 3,0 Czechy 4.8 7,3 0,4 3,7 4,5 7,9 0,6 3,4 S ł owacja 2,8 - 2,8 - 2,8 - 2,8 - W ę gry 0,8 - 0,7 - 0,9 - 0,9 - Bu ł garia 1,2 - 1,2 - 0,8 - 0,8 - Rumunia 2,9 - 2,9 - 0,3 - 0,3 - Ź ród ł o: Dane opracowane przez JSW na podstawie Coal Information 2005, IEA Statistics. Udzia ł w ę gla koksowego z Jastrz ę bskiej Spó ł ki W ę glowej w ca ł kowitym zu ż yciu w ę gla koksowego w Europie, oszacowany na podstawie danych dotycz ą cych zu ż ycia w ę gla w Europie za 2003 i 2004 (w oparciu o informacje Coal Information ) przedstawia ł si ę nast ę puj ą co: tys. ton Wyszczególnienie 2003 r. 2004 r. Zu ż ycie w ę gla koksowego (tys. ton) 89.352 90.364 Sprzeda ż w ę gla koksowego przez JSW (tys. ton) 11.492 11.311 Udzia ł JSW w rynku europejskim 12,9 % 12,5 % Ź ród ł o: Opracowanie w ł asne JSW na podstawie Coal Information 2005, IEA Statistics Do najwi ę kszych europejskich konkurentów JSW na rynku w ę gla koksowego zaliczy ć nale ż y kopalnie nale żą ce do koncernu RAG w Niemczech oraz kopalnie czeskie. Poni ż ej w tabeli przedstawiono szacunki dotycz ą ce udzia ł u konkurencji w rynku w ę gla koksowego w Europie. Szacunki opieraj ą si ę na danych dotycz ą cych produkcji, importu i eksportu w ę gla koksowego w Europie na bazie informacji pochodz ą cych z Coal Information 2005. (tajemnica przedsi ę biorstwa) Ź ród ł o: Udzia ł oszacowany przez JSW na podstawie danych dotycz ą cych importu w ę gla koksowego pomniejszony o jego eksport. 21 Wskaza ć nale ż y, i ż w grupie pozosta ł ych dostawców w ę gla koksowego znajduj ą si ę firmy zajmuj ą ce si ę ś wiatowym handlem w ę glem oraz innymi surowcami, do których zaliczy ć nale ż y mi ę dzy innymi BHP Billington, Rio Tinto, Anglo American Coal oraz Strata. Z uwagi na fakt, i ż wi ę kszo ść w ę gla koksowego z importu trafia do koncernów stalowych, informacje dotycz ą ce wielko ś ci tych zakupów nie s ą publikowane. Przedstawione powy ż ej informacje wskazuj ą , ż e udzia ł JSW w europejskim rynku w ę gla koksowego w latach 2003-2004 oscylowa ł w granicach poni ż ej (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Jednocze ś nie łą czny udzia ł JSW (za po ś rednictwem Koksowni Przyja źń Sp. z o.o.), KK Zabrze i ZK Wa ł brzych na rynku europejskim w sprzeda ż y poszczególnych rodzajów koksu (do ich produkcji wykorzystywany jest w ę giel koksowy) wynosi ł odpowiednio: - w koksie hutniczym – (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2003 r. i (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2004 r., - w koksie odlewniczym – (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2003 r. i (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2004 r., - w koksie przemys ł owo-opa ł owym – (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2003 r. i (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2004 r. Równie ż w przypadku tzw. produktów w ę glopochodnych (do ich produkcji wykorzystywany jest w ę giel koksowy) łą czny udzia ł uczestników koncentracji nie przekroczy ł progu (tajemnica przedsi ę biorstwa) %. Z uwagi zatem na fakt, ż e udzia ł y na rynkach, na których istniej ą powi ą zania wertykalne pomi ę dzy uczestnikami koncentracji, nie przekracza 30 %, nale ż y równie ż uzna ć , i ż brak jest rynków na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. m C) Rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , jest ka ż dy rynek, na którym pomi ę dzy uczestnikami koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40 % udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. W niniejszej koncentracji nie wyst ę puj ą rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Ocena skutków koncentracji. Przepis art. 17 ustawy antymonopolowej stanowi, ż e Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie b ą d ź umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Analiza skutków niniejszej koncentracji wykaza ł a, ż e w przedmiotowej koncentracji nie ma rynków, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, wertykalnym lub konglomeratowym. Organ antymonopolowy, dokonuj ą c oceny zasadno ś ci wyra ż enia zgody na przeprowadzenie przedmiotowej koncentracji, wzi ął pod uwag ę nast ę puj ą ce przes ł anki: 22 - Brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym,wertykalnym i konglomeratowym; - Na europejskim rynku koksu hutniczego, odlewniczego i przemys ł owo- opa ł owego – uznanym za rynek w ł a ś ciwy pod wzgl ę dem geograficznym dla ww. produktów - łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji w 2004 r. kszta ł towa ł si ę na poziomie (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w odniesieniu do koksu hutniczego, (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w odniesieniu do koksu odlewniczego, (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w odniesieniu do koksu przemys ł owo-opa ł owego. - W przypadku europejskiego rynku poszczególnych produktów w ę glopochodnych szacunkowy łą czny udzia ł uczestników koncentracji w 2004 r. nie przekroczy ł (tajemnica przedsi ę biorstwa ) %. - W przypadku europejskiego rynku w ę gla koksowego udzia ł JSW wyniós ł ok. (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2003 r. i (tajemnica przedsi ę biorstwa) % w 2004 r. - Udzia ł y te s ą zatem dalekie od tych, z którymi ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej. Brak jest zatem podstaw, aby przypuszcza ć , i ż na tych rynkach dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji. - Analiza cen, brak barier prawnych w granicach UE, wielko ść eksportu oraz rosn ą cy import produktów podlegaj ą cych ocenie w niniejszej koncentracji wskazuj ą na brak argumentów, które pozwoli ł yby na uznanie, ż e rynkiem dla nich w ł a ś ciwym geograficznie jest rynek krajowy (oprócz gazu koksowniczego, w przypadku którego wskazano, ż e rynkiem w ł a ś ciwym jest rynek krajowy). - Bior ą c pod uwag ę mi ę dzynarodowe tendencje do konsolidacji przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych na rynkach koksowych, w ę glowych i hutniczych (rynki te s ą ze sob ą ś ci ś le powi ą zane) utworzenie Grupy W ę glowo – Koksowej b ę dzie stanowi ł o realn ą przeciwwag ę dla innych mi ę dzynarodowych koncernów dzia ł aj ą cych w tych segmentach, a w szczególno ś ci dla koncernu Mittal Steel, który tylko w Polsce posiada (tajemnica przedsi ę biorstwa ) % mocy produkcyjnych koksu. - Dodatkowo nale ż y zauwa ż y ć , ż e zarówno JSW, jak KK Zabrze oraz ZK Wa ł brzych kontrolowane s ą aktualnie przez Skarb Pa ń stwa. Pomimo, ż e Skarb Pa ń stwa nie mo ż e by ć , w ś wietle ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , traktowany jako przedsi ę biorca dominuj ą cy wobec tych podmiotów, co w konsekwencji nie pozwala na zastosowanie art. 13 pkt 6 ustawy, to nale ż y z ca łą stanowczo ś ci ą podkre ś li ć , ż e po dokonaniu koncentracji nie dojdzie do zmiany struktury w ł a ś cicielskiej uczestników koncentracji. Nadal Skarb Pa ń stwa b ę dzie bezpo ś rednio i po ś rednio kontrolowa ł wszystkie trzy podmioty. Reasumuj ą c, nale ż y stwierdzi ć , i ż planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Post ę powanie w sprawie wykaza ł o, ż e przej ę cie przez Jastrz ę bsk ą Spó ł k ę W ę glow ą S.A. kontroli nad Kombinatem Koksochemicznym Zabrze S.A. i Zak ł adami Koksowniczymi Wa ł brzych S.A. nie przyczyni si ę do istotnego ograniczenia konkurencji na europejskim rynku koksu hutniczego, odlewniczego i przemys ł owo-opa ł owego, produktów w ę glopochodnych i w ę gla koksowego, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej. 23 Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w zwi ą zku z art. 479 28 k.p.c., od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. WICEPREZES Jaros ł aw Król Otrzymuje: Jastrz ę bska Spó ł ka W ę glowa S.A. Ul. Amii Krajowej 56 44-330 Jastrz ę bie Zdrój