DNR-381/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-202(15)/11/BB Warszawa, 28 grudnia 2011 r. Decyzja DNR-2/381/2011 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez producenta - Ireneusza Makowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą FPH RABBIT w Częstochowie, zabawek – zając kod EAN 5904799000188 i motyl kod EAN 5904799000157, niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454) oraz w pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” tego rozporządzenia, w związku z wycofaniem wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej u producenta - Ireneusza Makowskiego prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą FPH RABBIT w Częstochowie, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach Delegatura w Częstochowie, stwierdzili w ofercie handlowej zabawki: zając kod EAN 5904799000188 i motyl kod EAN 5904799000157. Zabawka zając kod EAN 5904799000188 to figurka zająca na dwóch kółkach, przeznaczona do popychania z „prowadnicą” o dł. około 48 cm, zakończoną uchwytem. Podczas popychania porusza się głowa zająca oraz jego przednie łapki, w których 2 umieszczono dzwoneczek, a takŜe obracają się elementy znajdujące się po bokach zabawki, zawierające po 3 róŜnokolorowe kule. Wyrób wykonany z plastiku. Na etykiecie umieszczonej na opakowaniu zabawki znajdowały się następujące informacje: „zając, kod kreskowy 5904799000188, znak CE, znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3), opakowanie nie jest zabawką, nie naleŜy udostępniać go dzieciom, zalecane jest odpakowanie zabawki przez osobę dorosłą, zabawka przeznaczona jest do uŜywania przez dzieci pod nadzorem osoby dorosłej ze względu na istnienie małych elementów, które dzieci mogą połknąć, zabawka przeznaczona dla dzieci powyŜej 3 lat ze względu na moŜliwość występowania małych elementów lub ostrych krawędzi, zabawkę naleŜy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci poniŜej 3 lat, opakowanie wraz z metką zachować dla celów informacyjnych, PN-EN 71-6, FIRMA PRODUKCYJNO HANDLOWA RABBIT IRENEUSZ MAKOWSKI, 42-200 Częstochowa, Poznańska 64” . Zabawka motyl kod EAN 5904799000157 to zabawka do pchania w formie motyla z „prowadnicą” o dł. około 48 cm, zakończoną uchwytem. Wyrób wykonany z kolorowego, twardego i miękkiego (kulki) tworzywa sztucznego. Posiada 2 koła osadzone na plastikowej osi. W aŜurowych skrzydłach motyla umieszczono kulki. W trakcie jazdy motyl porusza skrzydłami dzięki połączeniu ich z kołami za pomocą 2 plastikowych kształtek. Na etykiecie umieszczonej na opakowaniu zabawki znajdowały się następujące informacje: „motyl, kod kreskowy 5904799000157, znak CE, znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3), opakowanie nie jest zabawka, nie naleŜy udostępniać je dzieciom, zalecane jest odpakowanie zabawki przez osobę dorosłą, zabawka przeznaczona jest do uŜywania przez dzieci pod nadzorem osoby dorosłej ze względu na istnienie małych elementów, które dzieci mogą połknąć, zabawka przeznaczona dla dzieci powyŜej 3 lat ze względu na moŜliwość występowania małych elementów lub ostrych krawędzi, zabawkę naleŜy przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci poniŜej 3 lat, opakowanie wraz z metką zachować dla celów informacyjnych, PN-EN 71-6, FIRMA PRODUKCYJNO HANDLOWA RABBIT IRENEUSZ MAKOWSKI, 42-200 Częstochowa, Poznańska 64” . Mając na uwadze funkcje i cechy charakterystyczne zabawek (wspomaganie nauki chodzenia, łatwe do poruszania, wymagające utrzymania uchwytu na niewielkiej wysokości), wskazujące na ich przeznaczenie dla dzieci poniŜej 3 lat oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne’’) Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Katowicach, zlecił laboratorium przeprowadzenie badań na zgodność z wymaganiami dla zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. 3 Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdania z badań nr 147/2011 i 148/2011) wykazały, Ŝe ww. zabawki nie spełniają wymagań pkt 5.1 b (zając) i pkt 5.10 (motyl) normy PN-EN 71-1+A8:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małych elementów (zając – część dzwoneczka, kulka; motyl - kulki), które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części. W związku z powyŜszym, Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, wydał w dniu 29 czerwca 2011 r. decyzje, w których zakazał kontrolowanemu, tj. Ireneuszowi Makowskiemu, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą FPH RABBIT w Częstochowie, dalszego udostępniania ww. zabawek na okres 2 miesięcy. Na podstawie otrzymanych akt kontroli, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) uznał, iŜ wyroby nie spełniają zasadniczych wymagań określonych w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454) oraz w pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do tego rozporządzenia, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małych elementów, które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części stwarzając ryzyko uduszenia w przypadku ich połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych i pismem z dnia 3 sierpnia 2011 r. powiadomił producenta Ireneusza Makowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą FPH RABBIT w Częstochowie (zwanego dalej takŜe „stroną”) o wszczęciu postępowania administracyjnego. Decyzjami DNR-2/261/2011 i DNR-2/262/2011 z dnia 3 sierpnia 2011 r. Prezes UOKiK, działając na podstawie art. 40k ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności, przedłuŜył wydany dla Ireneusza Makowskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą FPH RABBIT w Częstochowie, zakaz dalszego udostępniania przedmiotowych wyrobów do czasu zakończenia prowadzonego postępowania Pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. strona nadesłała listę odbiorców zabawki zając kod EAN 5904799000188. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. wydanym na podstawie art. 41b ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobów lub wycofanie ich z obrotu i powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami w formie 4 ogłoszenia zamieszczonego w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim oraz wyjaśnił, jakie naleŜy przedstawić dowody na powyŜszą okoliczność. W dniu 9 września 2011 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wpłynęło pismo, w którym strona poinformowała organ prowadzący postępowanie o podjętych działaniach naprawczych. Wyjaśniała, iŜ zabawka motyl kod EAN 5904799000157 znajdowała się w jej ofercie handlowej, ale nie została sprzedana Ŝadnemu odbiorcy. Natomiast odbiorcy zabawki zając kod EAN 5904799000188 zostali poinformowani o stwierdzonych niezgodnościach przedmiotowego wyrobu, jednak nie posiadali juŜ ww. zabawki w ofercie sprzedaŜy, na dowód czego strona załączyła kopie oświadczeń kontrahentów o braku wyrobu na stanie magazynowym. Ponadto, strona oświadczyła, iŜ dokonała zmian konstrukcyjnych w produkowanych zabawkach motyl i zając , w celu wyeliminowania występujących niezgodności i przekazała przedmiotowe wyroby do badań w Polskim Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie. Pismem z dnia 12 września 2011 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony o nadesłanie oryginałów przedmiotowych oświadczeń bądź kopii potwierdzonych za zgodność z oryginałem. Przy piśmie z dnia 26 września 2011 r. strona przekazała Ŝądane dokumenty potwierdzone za zgodność z oryginałem. Pismem z dnia 25 października 2011 r. strona poinformowała organ prowadzący postępowanie o trudnościach w uzyskaniu brakującego oświadczenia od jednego z kontrahentów oraz o trwającym procesie usuwania niezgodności w produkowanych zabawkach. W dniu 14 listopada 2011 r. strona nadesłała brakującą kopię oświadczenia odbiorcy o nieposiadaniu na stanie magazynowym zabawki zając , poświadczoną za zgodność z oryginałem, natomiast w dniu 13 grudnia 2011 r. przekazała fakturę VAT wraz z potwierdzenie złoŜenia zamówienia na umieszczenie ogłoszenia prasowego. Strona została powiadomiona przez organ prowadzący postępowanie o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, jednak z przysługujących jej uprawnień nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi i innymi wymaganiami jest osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu. 5 Według art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności, producentem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. Ireneusz Makowski, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą FPH RABBIT w Częstochowie jest producentem zabawek – zając kod EAN 5904799000188 i motyl kod EAN 5904799000157. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Prezes UOKiK uznał za uzasadnione zakwalifikowanie przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach Delegatura w Częstochowie przedmiotowych zabawek dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat i poddanie ich badaniom o surowszych parametrach. Klasyfikacja zabawki do określonej kategorii wiekowej dokonana przez producenta moŜe bowiem zostać zakwestionowana przez organ nadzoru rynku, jeŜeli z obiektywnej oceny cech, właściwości i funkcji uŜytkowych zabawki wynika, Ŝe jest ona sprzeczna z rzeczywistym przeznaczeniem wiekowym wyrobu (pkt 3 Wytycznych nr 4 Komisji Europejskiej dotyczących stosowania dyrektywy Bezpieczeństwa Zabawek – 88/378/EWG). W niniejszym przypadku oczywistym jest, Ŝe zakwestionowane zabawki z uwagi na łatwość ich poruszania oraz wspomaganie nauki chodzenia przeznaczone są dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. Ponadto, zgodnie z pkt 8.1 normy PN-EN 71-1+A9:2009 jeśli występują powaŜne wątpliwości, co do tego, dla jakiej grupy wiekowej zabawka jest przeznaczona, zabawka musi być poddana surowszym badaniom. Przeprowadzone badania laboratoryjne ww. zabawek wykazały naruszenie wymagań zawartych w pkt 5.1 lit. b ( zając ) i pkt 5.10 ( motyl ) normy PN-EN 71-1+A8:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” . 6 Stwierdzone niezgodności, biorąc pod uwagę zdolności dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia, uzasadniały wszczęcie przez Prezes UOKiK postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. oraz w 1.4.2 i pkt 1.4.3 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do tego rozporządzenia, pojawienie się w wyniku badania małych elementów, które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części stwarzając ryzyko uduszenia w przypadku ich połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych. Przepis § 8 ust. 2 rozporządzenia MG stanowi , Ŝe podczas projektowania i produkowania zabawek powinny być uwzględnione zdolności dzieci, a tam, gdzie to właściwe, ich opiekunów, w szczególności w przypadku zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy lub z innych określonych grup wiekowych. Natomiast, zgodnie z brzmieniem pkt 1.4.2 ww. załącznika, zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Według pkt 1.4.3 cyt. załącznika zaś, zabawki i ich części przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. Bezspornym jest fakt, Ŝe przedmiotowe zabawki, biorąc pod uwagę umiejętności dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia, nie spełniają zasadniczych wymagań bezpieczeństwa i zagraŜają zdrowiu ich uŜytkowników – małych dzieci. W tym okresie Ŝycia, dzieci chętnie wkładają przedmioty do buzi, a połknięcie małych elementów (kulka, część dzwoneczka), które z uwagi na zdolności manualne dzieci mogą zostać łatwo odłączone od zabawek, moŜe skutkować zadławieniem lub uduszeniem. Strona nie kwestionowała przyjętej przez organ prowadzący postępowanie kwalifikacji prawnej stwierdzonych niezgodności. Przedstawione w toku postępowania administracyjnego przez stronę dowody, tj.: oświadczenie o braku nabywców zabawki motyl kod EAN 5904799000157, lista odbiorców zabawki zając kod EAN 5904799000188, oświadczenia kontrahentów o nieposiadaniu na stanie magazynowym zabawki zając oraz faktura VAT i zlecenie umieszczenie ogłoszenia prasowego, w ocenie Prezesa UOKiK są wystarczającą podstawą 7 do uznania, iŜ brak jest obecnie w obrocie kwestionowanych wyrobów. Istotnym jest równieŜ podjęcie przez stronę działań w celu usunięcia niezgodności w produkowanych zabawkach. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu. W związku z powyŜszym Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 e zm.), w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymują: Ireneusz Makowski FPH RABBIT ul. Poznańska 64 42-200 Częstochowa Do wiadomości: 1. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (KJ-Cz.8361.47.2011) 2. a/a