DNR-320/2009

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-57(11)/09/MŚ Warszawa, 11 grudnia 2009 r. DECYZJA DNR-2/320/2009 Na podstawie art. 38 ust. 3 pkt 1, art. 41c ust. 3 pkt 1 i 4 oraz art. 41c ust. 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie wprowadzonych do obrotu przenośnych, spalinowych, łańcuchowych pilarek do drewna Harder PN 4500 i Harder 5200, niespełniających wymagań zasadniczych określonych w § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170), przez importera Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1) przedsiębiorcy temu nakazuje: a) wycofanie z obrotu przenośnych, spalinowych, łańcuchowych pilarek do drewna Harder PN 4500 i Harder PN 5200, niespełniających wymagań zasadniczych określonych w § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. Nr 259, poz. 2170); b) powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami, w formie ogłoszenia w ramce o wielkości 7/7 cm o treści: „Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Targowa 72, informuje, iż przenośne, spalinowe, łańcuchowe pilarki do drewna Harder PN 4500 i Harder PN 5200, nie spełniają zasadniczych wymagań określonych w § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa, z uwagi na możliwość blokowania przycisku przyśpiesznika co uniemożliwia przerwanie pracy pilarek i w następstwie może stanowić zagrożenie dla życia i bezpieczeństwa operatora (użytkownika)”; powyższe ogłoszenie powinno zostać zamieszczone w trzech dziennikach (gazetach) o zasięgu ogólnopolskim, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji; 2) nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. 2 UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu, w sklepie Leroy Merlin, Al. Karkonoska 85 we Wrocławiu, należącym do Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, stwierdzono w sprzedaży przenośne, spalinowe, łańcuchowe pilarki do drewna Harder PN 4500 i Harder PN 5200. Na podstawie dokumentu celnego SAD z dnia 4 sierpnia 2008 r. i 9 grudnia 2008 r. oraz faktury PN00108-3H-3 z dnia 23 czerwca 2008 r. i faktury PN00208-3H z dnia 2 listopada 2008 r., ustalono, że wyroby zostały zakupione przez Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie od JINHUA PIONEER MACHINERY&ELECTRON CO.,LTD, JINHUA INDUSTRY ZONE 727, SHENLI ROAD, JINHUA CHINA 321016. Przenośne, spalinowe, łańcuchowe pilarki do drewna Harder PN 4500 i Harder 5200, znajdowały się w tekturowym kartonie, opatrzonym ilustracjami wyrobu, jego nazwą, określeniem modelu, danymi producenta oraz importera, kodem EAN. Ponadto umieszczono na opakowaniu szereg parametrów technicznych pilarek, między innymi: moc, masę, pojemność skokową silnika, wymiary prowadnicy łańcucha, pojemność paliwa itp. W formie graficznej przedstawiono regulację obrotów pilarek oraz umieszczono piktogramy wskazujące na konieczność używania sprzętu ochronnego podczas pracy, takiego jak okulary, nauszniki, rękawice i maski. Na opakowaniu umieszczono znak CE, GS i S. Ponadto podano informacje o dwuletniej ochronie reklamacyjnej, czasie reakcji stopu pilarki oraz informacje o zastosowanym dwusuwowym silniku spalinowym. Bezpośrednio na wyrobach znajdowały się etykiety samoprzylepne, które zawierały: - dla pilarki Harder 4500: model PN 4500; dla pilarki Harder 5200: model PN 5200, - LWA 110 dB, - producent: JINHUA PIONEER MACHINERY&ELECTRON CO.,LTD, adres: JINHUA INDUSTRY ZONE 727, SHENLI ROAD, JINHUA CHINA 321016, - data produkcji: 28/05/2008, - UWAGA 1. Nigdy nie używaj czystej benzyny. 2. Używać benzyny o liczbie oktanowej co najmniej 90 i olej do silników dwusuwowych. 3. Zmieszać benzynę z olejem w proporcji 25:1, - znak CE oraz znaki graficzne przedstawiające: informacja nakazująca przeczytanie instrukcji, zakładanie ochronnych okularów, nakrycia głowy, rękawic i nauszników, dwa czarne wykrzykniki w żółtych trójkątach, w tym jeden z graficzną ilustracją, ochrona reklamacyjna Harder 2 lata, 3 - dla pilarki Harder PN 4500: Harder Serial# 2008 45-03419; dla pilarki Harder PN 5200: Harder Serial# 2008 20085200533. W opakowaniu jednostkowym znajdowały się: pilarka spalinowa, hamulec odbiciowy, prowadnica łańcucha w osłonie z tworzywa sztucznego, pojemnik służący do sporządzania mieszanki paliwowej, łańcuch, zęby oraz śruby do ich zamocowania, klucze imbusowe, wkrętak, klucz do świec, pilnik okrągły do ostrzenia łańcucha, zapasowe części do sprzęgła pilarki (dwie rolki) oraz instrukcja obsługi z deklaracją zgodności. Obudowa spalinowych pilarek łańcuchowych wykonana była z tworzywa sztucznego w kolorze pomarańczowym i szarym. Składała się z kilku części m.in. paneli bocznych, obudowy filtra, chwytu tylnego. Prowadnica oraz łańcuch zapakowane były osobno z przeznaczeniem do samodzielnego montażu. Prowadnica posiadła osłonę z tworzywa sztucznego. Pilarki wyposażono w dwa uchwyty, przedni pałąkowy opasający górną oraz lewą stronę pilarek. Chwyt o przekroju okrągłym wykonany z metalu pokryty szarym tworzywem o ryflowanej fakturze ułatwiającej chwyt oraz drugi - chwyt tylny - wyprowadzony z tylniej części obudowy w kształcie tzw. ucha i stanowiący integralną część obudowy. Górna część „ucha” stanowiła sam chwyt, natomiast dolną część „ucha” wykonano w ten sposób, iż jej szeroki i płaski kształt umożliwiał pewne przydepnięcie przez operatora podczas uruchomienia pilarki zgodnie ze wskazówkami podanymi w instrukcji. Ponadto podczas pracy pilarką ta część stanowiła obudowę zabezpieczającą prawą dłoń operatora. Tylny chwyt w swojej górnej części posiadał trzy przyciski - jeden - od wewnątrz „ucha”, czyli spodu chwytu - określony w instrukcji jako spustowy przycisk przepustnicy, drugi - od góry chwytu, określony w instrukcji jako blokada przepustnicy oraz trzeci przycisk z boku chwytu określany w instrukcji jako przełącznik ustalający przepustnicę. Przy przednim chwycie w górnej części obudowy zamontowano przestawną dźwignię tzw. hamulec odbiciowy. Pilarki łańcuchowe wyposażono w linkę startera zakończoną profilowanym chwytem z tworzywa sztucznego oraz z boku obudowy dwa korki wlewowe: jeden do paliwa drugi do oleju i śruby do regulacji gaźnika. Ponadto od strony tylnego chwytu w obudowie znajdowały się dławik i wyłącznik. Od przodu obudowy obok prowadnicy przewidziano zamocowanie na dwie śruby dołączonych do pilarki tzw. zębów. Z prawej strony obudowy pilarek znajdowały się dwie śruby mocujące prowadnicę łańcucha oraz śruby naprężenia łańcucha. Badania przeprowadzone przez Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, ul. Czerniakowska 16, (sprawozdanie z badań nr 240/PB/2009/NB i nr 241/PB/2009/NB), w zakresie normy PN-EN ISO 11681-1:2006 4 „Maszyny dla leśnictwa. Wymagania bezpieczeństwa i badanie pilarek łańcuchowych przenośnych. Część 1: Pilarki łańcuchowe do prac leśnych”, wykazały, że przenośne, spalinowe, łańcuchowe pilarki do drewna Harder PN 4500 i Harder PN 5200 nie spełniają wymagań określonych w punkcie 5.10.2 ww. normy, z uwagi na możliwość blokowania przycisku przyśpiesznika podczas pracy pilarką przy pomocy przycisku blokującego, co powoduje, że przycisk przyśpiesznika nie wraca automatycznie do położenia jałowego po jego zwolnieniu przez operatora. W związku z powyższym w dniu 5 czerwca 2008 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wydał, na podstawie art. 40 k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, kontrolowanemu, tj. Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zakaz dalszego przekazywania przenośnych, spalinowych, łańcuchowych pilarek do drewna Harder PN 4500 i Harder 5200, użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi do dnia 5 sierpnia 2009 r. W dniu 16 lipca 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął przeciwko Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (zwanej dalej także „stroną”) postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia do obrotu przenośnych, spalinowych, łańcuchowych pilarek do drewna Harder PN 4500 i Harder PN 5200, niespełniających zasadniczych wymagań określonych w § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (zwanego dalej „rozporządzeniem”), z uwagi na brak wyposażenia przedmiotowych pilarek w element sterowniczy, przy użyciu którego można doprowadzić w bezpieczny sposób, do całkowitego ich zatrzymania w normalnym trybie. Jednocześnie w dniu 16 lipca 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał postanowienie, w którym wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobu lub wycofanie go z obrotu. Strona została poinformowana, jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. Decyzją z dnia 16 lipca 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedłużył wydany przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej dla Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zakaz dalszego przekazywania wyrobów użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi, do czasu zakończenia prowadzonego postępowania. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz postanowienie zostało stronie prawidłowo doręczone w dniu 22 lipca 2009 r. Pismem z dnia 6 sierpnia 2009 r., które wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 7 sierpnia 2009 r., strona poinformowała, że w związku 5 z postanowieniem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 16 lipca 2009 r., w momencie otrzymania decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu, KBP-NU-42-1007/NR/09 KBP-NU-42-166/NR/09, wstrzymała dalszą sprzedaż przedmiotowych wyrobów we wszystkich sklepach sieci handlowej. Dalej w piśmie wskazano, że podczas testów konstrukcyjnych wykonywanych przed wprowadzeniem wyrobów do obrotu, jednostka badająca TÜV Rheinland Product Service nie stwierdziła w urządzeniach obecności przycisku blokującego na stałe przepustnicę. Zamontowanie przepustnicy zostało samowolnie dokonane w części modeli pilarek Harder PN 4500 i PN 5200 przez ich producenta, tj. Jinhua Pioneer Machinery and Electron Co. Ltd. W związku z powyższym strona oświadczyła, iż po konsultacjach z serwisem, tj. TECH MIG PPHU oraz producentem, postanowiła usunąć stwierdzoną niezgodność. Usunięcie niezgodności polegać będzie na usunięciu przycisku blokującego. W piśmie poinformowano, że ze względu na ograniczone możliwości magazynowe firmy serwisującej usuwanie niezgodności będzie odbywać się według ustalonego harmonogramu. Termin usunięcia przycisku blokującego w 388 szt. wyrobów pozostających w magazynach strony został wyznaczony na dzień 1 października 2009 r. Ponadto Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, oświadczyła, że dokłada wszelkich starań by zlokalizować wszystkich klientów, którzy zakupili zakwestionowane wyroby, w celu powiadomienia ich o konieczności usunięcia przycisku i skontaktowania się ze stroną. Do momentu usunięcia wszystkich nieprawidłowości strona oświadczyła, ze nie wznowi sprzedaży przedmiotach pilarek. Jednocześnie Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie poinformowała, że zażądała od producenta wyrobów usunięcia niezgodności oraz, że wyroby te przed wysyłkami będą poddawane zaostrzonej kontroli. Strona również oświadczyła, że po zakończeniu procesu usunięcia niezgodności poinformuje Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o jego wynikach odrębnym pismem. Do pisma załączono raport z testów konstrukcyjnych dla modelu PN5200 nr. 70.199.8.204.002, instrukcję usunięcia przycisku blokującego przepustnicę, bony wyjścia (potwierdzenie wysłania towaru do serwisu i magazynu centralnego), potwierdzenie przyjęcia zlecenia przez TECH MIG PPHU, upoważnienie Jarosława Hurynia do występowania przed organami nadzoru rynku w imieniu Leroy Merlin Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie i potwierdzenie dokonania przelewu. W dniu 9 listopada 2009 r. skontaktowano się telefonicznie z przedstawicielem Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie i poinformowano, że w celu zakończenia postępowania konieczne jest przedłożenie dowodów, potwierdzających wycofanie wyrobów 6 z obrotu. Uzyskano informację, że spółka poinformuje o przebiegu usuwania niezgodności w dniu 16 listopada 2009 r. (dowód notatka służbowa). Zważywszy, że strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających usunięcie niezgodności kwestionowanych wyrobów, w dniu 17 listopada 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wezwał stronę do przedstawienia dowodów potwierdzających podjęcie ww. działań. Jednocześnie Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, iż przed wydaniem decyzji nakazującej wycofanie przedmiotowej zabawki z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach, przysługuje jej prawo zapoznania się ze zgromadzonymi aktami oraz wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów . Strona z prawa tego nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Przedsiębiorca Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie jest importerem wprowadzającym do obrotu przenośne, spalinowe, łańcuchowe pilarki do drewna Harder PN 4500 i Harder PN 5200. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, za importera uważa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, mającą siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Przedmiotowy wyrób został wyprodukowany w Chinach, importowany i wprowadzony do obrotu przez Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Badania przeprowadzone przez Centralny Instytut Ochrony Pracy - Państwowego Instytutu Badawczego w Warszawie, ul. Czerniakowska 16 (sprawozdanie z badań nr 240/PB/2009/NB i nr 241/PB/2009/NB), w zakresie normy PN-EN ISO 11681-1:2006 „Maszyny dla leśnictwa. Wymagania bezpieczeństwa i badanie pilarek łańcuchowych przenośnych. Część 1: Pilarki łańcuchowe do prac leśnych”, wykazały, że przenośne, 7 spalinowe, łańcuchowe pilarki do drewna Harder PN 4500 i Harder PN 5200 nie spełniają wymagań określonych w punkcie 5.10.2. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 19 ust. 1 rozporządzenia, z uwagi na to, że wyroby nie zostały wyposażone w element sterowniczy, przy użyciu którego można doprowadzić, w bezpieczny sposób, do całkowitego jej zatrzymania w normalnym trybie. W toku postępowania przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów powiadomiono stronę o możliwości podjęcia działań zmierzających do usunięcia niezgodności bądź wycofania wyrobów z obrotu i wyznaczono jej termin na ich podjęcie. Poinformowano również, jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. Podkreślić należy, iż kierowana w toku postępowania do strony korespondencja została prawidłowo doręczona. Strona została pouczona o przysługującym jej prawie brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności wypowiadania się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania żądań, a także przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Strona jednak z tego prawa nie skorzystała. Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie zadeklarowała, że do dnia 1 października 2009 r. przeprowadzi działania mające na celu usunięcie stwierdzonych niezgodności w przedmiotowych pilarkach, znajdujących się na stanie magazynowym oraz nabytych przez klientów, poprzez usunięcie przycisku blokującego przepustnicę. W tym celu strona oświadczyła, że dołoży wszelkich starań, aby powiadomić wszystkich nabywców przedmiotowych wyrobów o zagrożeniach przez nie stwarzanych i zapewnić im możliwość usunięcia niezgodności. Pomimo powyższej deklaracji strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających ww. działania. Pismo Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 17 listopada 2009 r., wzywające stronę do przedstawienia dowodów świadczących o podjętych działaniach, potwierdzających usunięcie niezgodności, pozostało bez odpowiedzi, choć zostało prawidłowo doręczone w dniu 24 listopada 2009 r. Mając powyższe na uwadze oraz zagrożenie, jakie stwarzają dla użytkowników przedmiotowe wyroby, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż niezbędne jest nakazanie wycofania ww. wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. 8 Ponadto w trosce o bezpieczeństwo użytkowników (konsumentów) kwestionowanych wyrobów, które mogą zagrażać ich zdrowiu, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż zachodzi konieczność w interesie użytkowników (konsumentów) nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i orzekł jak w sentencji. Decyzja ostateczna, zgodnie z art. 39a ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stanowi podstawę wpisu do prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 42 ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymują: Leroy Merlin Polska Sp. z o.o. ul. Targowa 72 03-734 Warszawa Do wiadomości: 1. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 2. a/a z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes