DNR-294/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-141(21)/12/KBO Warszawa, dnia 7 grudnia 2012 r. DECYZJA DNR-2/294/2012 Na podstawie art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm., j. t.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez PIEROT Sp. z o. o. z siedzibą w Skarbimierzycach zabawki malucha , NO.838-6, kod EAN 5900700076358, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454), zwanego dalej „rozporządzeniem”, w związku z wycofaniem wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej u Wiesławy Biegańskiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowe „DAMI” w Gdyni przy ul. Puckiej 11, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gdańsku stwierdzili w ofercie handlowej m. in. zabawkę malucha, NO.838-6, kod EAN 5900700076358. Jak ustalono (nr akt kontroli NR.8361.95.2012.BB.DK, NR.8361.163.2012.BB.DK), kontrolowana zakupiła przedmiotową zabawkę w liczbie 48 szt. od PIEROT Sp. z o. o. z siedzibą w Skarbimierzycach na podstawie faktury z dnia 29 listopada 2010 r. pod nazwą „kołyszący się owad-grzechotka /24”. Przedmiotowa zabawka została wyprodukowana w Chinach i zakupiona przez PIEROT Sp. z o. o. z siedzibą w Skarbimierzycach od Mega Win Toys Ltd., Hong Kong w ilości 240 szt., na podstawie faktury INV10-2731 z 28 października 2010 r. Zabawka malucha NO.838-6, kod EAN 5900700076358, to niemowlęcy zestaw aktywizujący, w kształcie piramidy, złoŜony z umieszczonego na podstawie trzonu, zakończonego kulą, która kształtem nawiązuje do głowy mrówki z czółkami. Wokół trzonu zabawki znajdują się ruchome elementy aktywizujące, róŜniące się kolorem i kształtem, w tym elementy do chwytania rączkami. Zabawka wykonana jest z twardego kolorowego tworzywa sztucznego. Składa się ze stoŜkowatego 2 trzonu o zaokrąglonej podstawie (średnica podstawy ok. 129 mm, wysokość całego elementu ok. 156 mm, wysokość zabawki po nałoŜeniu wszystkich elementów to ok. 190 mm), na którym umieszczono grzechotkę kształtem przypominającą kwiatuszek (o średnicy ok. 126 mm) z trzema kuleczkami (o średnicy ok. 28 mm) z elementami grzechoczącymi w środku, element z pofalowanymi brzegami (o średnicy ok. 100 mm), grzechotkę w kształcie obręczy z elementami grzechoczącymi w środku (o średnicy ok. 80 mm), główkę (o średnicy ok. 68 mm) z czułkami z gumopodobnego tworzywa. Zabawka jest uruchamiana poprzez przesunięcie przełącznika i wciśnięcie „głowy” zabawki – mrówki. Zasilana jest trzema wymiennymi bateriami R6. Przedział na baterie zamknięto metalową śrubką. Po włączeniu zabawka obraca się i wydaje melodię. Na opakowaniu umieszczono m.in.: No. 838-6 , kod EAN 5900700076358 , Importer: PIEROT Sp. z o.o., Skarbimierzyce 19, 72-002 Dołuje , Zabawka przeznaczona dla dzieci powyŜej 6 miesięcy, Wyprodukowano w Chinach, ostrzeŜenie w języku obcym o treści: „ Ryzyko zadławienia – małe elementy. Nie dla dzieci poniŜej 6 miesięcy ”. W instrukcji umieszczono zapis „ Zabawka przeznaczona dla dzieci powyŜej 3 lat”. Bezpośrednio na zabawce umieszczono znak CE, napis „ made in China ”, oznaczenie napięciem nominalnym i kształtem baterii (w przedziale bateryjnym). Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie wykazały, Ŝe przedmiotowa zabawka jest niezgodna z wymaganiami pkt 5.1 normy PN-EN 71-1:2011 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”, z uwagi na to, Ŝe w wyniku badania częściowemu pęknięciu uległ szew jednej z kuleczek z elementami grzechoczącymi (łączący dwie półkule tego elementu) grzechotki w kształcie kwiatuszka. Pęknięcie to stwarza zagroŜenie pojawienia się (np. przy uderzeniu zabawką) małych elementów grzechoczących, które stanowią niebezpieczeństwo dla dziecka (sprawozdanie z badań Nr 87/2012 z 28 marca 2012 r.). Prezes Urzędu Konkurencji i Konsumenta uznał, Ŝe powyŜsza nieprawidłowość stanowi niezgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami określonymi w pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia, z uwagi na to, Ŝe stwarza zagroŜenie pojawienia się (np. przy uderzeniu zabawką) małych elementów grzechoczących, które połknięte mogą stwarzać ryzyko uduszenia uŜytkownika, poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania, zaklinowanie w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych lub teŜ w wyniku połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych. Pismem z dnia 23 maja 2012 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił PIEROT Sp. z o. o. z siedzibą w Skarbimierzycach o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki malucha , NO.838-6, kod EAN 5900700076358, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia. 3 Jednocześnie Prezes UOKiK wezwał stronę do przedstawienia faktur, na podstawie których dokonano zakupu przedmiotowego wyrobu, dokumentu odprawy celnej SAD oraz do przesłania pełnej listy odbiorców wyrobu, ze wskazaniem ilości sztuk dostarczonych kaŜdemu z nich i okresu, w którym były udostępniane. Wraz z pismem z dnia 4 czerwca 2012 r. (wpłynęło do UOKiK w dniu 11 czerwca 2012 r.), strona przesłała dokumenty zakupu wyrobu (fakturę, list od dostawcy, dokumenty SAD), dokument przyjęcia PZ i fakturę wewnętrzną, a takŜe listę dziewięciu odbiorców wyrobu, łącznie 219 szt. wyrobu. Strona poinformowała równieŜ, Ŝe 19 sztuk wyrobu sprzedała na paragony, a dwie sztuki uległy zniszczeniu w czasie prezentacji. Ponadto, strona zwróciła się o wyjaśnienie wątpliwości związanych z zasadnością wszczęcia postępowania. Zdaniem strony z przeprowadzonych badań nie wynikało, aby w czasie badania laboratoryjnego wyrobu wyodrębniły się małe elementy, które dyskwalifikowałyby zabawkę. W postanowieniu z dnia 4 lipca 2012 r. (doręczonym stronie w dniu 9 lipca 2012 r.), Prezes UOKiK wyjaśnił, Ŝe pęknięcie szwu kuleczki z elementami gruchoczącymi jest wystarczające do uznania zabawki za niezgodną z wymaganiami. Pęknięcie to, przy uderzeniu zabawką, stwarza zagroŜenie pojawienia się małych elementów grzechoczących, które stanowią niebezpieczeństwo dla dziecka, co stanowi niezgodność z pkt 5.1 normy PN-EN 71-1:2011 Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ” oraz pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia. Jednocześnie postanowieniem z dnia 4 lipca 2012 r. Prezes UOKiK wyznaczył stronie termin 21 dni na wycofanie wyrobu z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach, a takŜe poinformował jakie dowody naleŜy przedstawić na potwierdzenie podjętych działań. W dniu 12 lipca 2012 r. (wpłynęło do UOKiK w dniu 17 lipca 2012 r.) strona zwróciła się o odstąpienie od Ŝądania wycofania zabawki, zawartego w postanowieniu Prezesa UOKiK z dnia 4 lipca 2012 r. wskazując na koszty związane z wycofaniem wyrobu z obrotu i koszty zamieszczenia wymaganego ogłoszenia. Zdaniem strony wyrób jest zgodny z zasadniczymi wymaganiami i zabawka nie stwarza Ŝadnego niebezpieczeństwa. Próby rozbicia zabawki przez stronę przy uŜyciu własnej siły zakończyły się niepowodzeniem. W dniu 8 sierpnia 2012 r. Prezes UOKiK zwrócił się do Specjalistycznego Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie z prośbą o zajęcie stanowiska w odniesieniu do zgłaszanych przez stronę wątpliwości dotyczących interpretacji otrzymanych wyników badań. W odpowiedzi na to pismem z dnia 16 sierpnia 2012 r. (wpłynęło do UOKiK w dniu 20 sierpnia 2012 r.) Dyrektor Specjalistycznego Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie wyjaśnił na jakiej podstawie uznał przedmiotową zabawkę za niezgodną z punktem 5.1 normy PN-EN 71-1:2011 Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”. 4 Pismem z dnia 3 września 2012 r. (doręczonym stronie w dniu 7 września 2012 r.) Prezes UOKiK, wyjaśnił, iŜ niezgodność przedmiotowej zabawki nie polega na tym, Ŝe oddzieliły się od niej części mieszczące się całkowicie w cylindrze do badania małych części, lecz na tym, iŜ podczas prób wytrzymałości udarnościowej, obudowa zabawki pękła ponad dopuszczalny poziom, w sposób powodujący zagroŜenie dla dziecka. Z wymagań normy wynika, Ŝe nie jest istotna dostępność małej części w chwili wykonania badania, ale to czy obudowa zawierająca małe części w ogóle pękła i jakie to jest pęknięcie. ZagroŜenie w przypadku jakiegokolwiek pęknięcia jest na tyle duŜe, Ŝe np. przy uderzaniu zabawką moŜe w końcu spowodować uwolnienie małego elementu stwarzającego niebezpieczeństwo dla dziecka. Dlatego teŜ, przedmiotową zabawkę poddano badaniom na zgodność z wymaganiami normy PN-EN 71-1:2011 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”. Załącznik A.26 do tej normy stanowi, Ŝe celem wymagań dotyczących obudowy zabawek, jest zapewnienie ich wytrzymałości. Obudowy zabawek zawierających małe części nie mogą pękać, gdyŜ wówczas małe elementy będą wypadać i stanowić będą zagroŜenie dla dziecka. Strona, pomimo tego, Ŝe nie podzieliła wniosków wynikających ze stanowiska Specjalistycznego Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie, dokonała czynności zmierzających do wycofania zabawki z obrotu. Ponadto, zwróciła się do Prezesa UOKiK z wnioskiem o odstąpienie od obowiązku zamieszczenia ogłoszenia w gazecie o zasięgu ogólnopolskim i zastąpienia go ogłoszeniem na swojej stronie internetowej. Ze względu na duŜe zagroŜenie dla zdrowia i Ŝycia dziecka, stwarzane przez kwestionowany wyrób, Prezes UOKiK odmówił odstąpienia od wskazanego w postanowieniu sposobu powiadomienia konsumentów. Pismem z dnia 17 października 2012 r. (doręczonym stronie w dniu 22 października 2012 r.) Prezes UOKiK wezwał stronę do przedstawienia dowodów potwierdzających wycofanie wyrobu z obrotu oraz zawiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma. Przy pismach z dnia 29 października 2012 r. i 19 listopada 2012 r. strona przesłała oświadczenia dziewięciu odbiorców wyrobu o nieposiadaniu go na stanie magazynowym, kserokopię ogłoszenia zamieszczonego w dzienniku o zasięgu ogólnopolskim oraz fakturę za to ogłoszenie, a takŜe protokół zniszczenia 21 szt. zabawki pozostających na stanie magazynowym strony. W toku postępowania strona była informowana o wynikających z art. 10 k.p.a. uprawnieniach do czynnego udziału w sprawie, w tym m.in. zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz moŜliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził, co następuje: 5 Na podstawie art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Ustalono, Ŝe PIEROT sp. z o. o. z siedzibą w Skarbimierzycach jest importerem zabawki malucha , NO.838-6, kod EAN 5900700076358. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek Badania laboratoryjne wykazały, Ŝe przedmiotowa zabawka jest niezgodna z wymaganiami określonymi w pkt 1.4.2 i pkt 1.4.3 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia, z uwagi na pęknięcie szwu jednej z kuleczek z elementami grzechoczącymi (łączącego dwie półkule tego elementu), grzechotki w kształcie kwiatuszka, co stwarza zagroŜenie pojawienia się (np. przy uderzeniu zabawką) małych elementów grzechoczących, które połknięte mogą stwarzać ryzyko uduszenia uŜytkownika, poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania, zaklinowanie w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych lub teŜ w wyniku połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych. Wskazane przepisy Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia stanowią: • pkt 1.4.2, iŜ zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych; • pkt 1.4.3, iŜ zabawki i ich części przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. 6 Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach rozporządzenia. W toku postępowania strona miała wątpliwości co do zasadności wszczęcia postępowania, jednakŜe podjęła działania zmierzające do wycofania z obrotu kwestionowanego wyrobu. Strona przedstawiła dowody podjętych działań tj. oświadczenia o nieposiadaniu na stanie magazynowym wyrobu przez wszystkich jego odbiorców, dowody zniszczenia wszystkich posiadanych przez stronę sztuk wyrobu oraz dowody powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu w formie ogłoszenia w dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim. Zebrane dowody świadczą o wycofaniu wyrobu z obrotu. Zgodnie z art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.), „wycofanie wyrobu z obrotu” oznacza dowolny środek, którego celem jest zapobieŜenie udostępnieniu na rynku produktu w danym łańcuchu dostaw. Zgodnie natomiast z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli wyrób został wycofany z obrotu lub uŜytku. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymują: PIEROT Sp. z o. o. Skarbimierzyce 19 72-002 Dołuje Do wiadomości: 1. Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (NR.8361.95.2012.BB.DK,NR.8361.163.2012.BB.DK) 2. a/a z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Nadzoru Rynku Anna Mazurak