DNR-276/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-176(15)/12/EG Warszawa, 23 listopada 2012 r. DECYZJA DNR-2/276/2012 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 j. t. ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne prowadzone przeciwko KRAWAL Krakowska Wytwórnia Lalek Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie, w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki lalka BASIA, kod kreskowy 5904227110045 niezgodnej ze szczegółowymi wymaganiami określonymi w pkt 1.4.2. oraz 1.4.3. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454), z uwagi na wycofanie wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy Krzysztofa Pawelca, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PRZEDSIĘBIORSTWO HANDLOWO – USUŁGOWE „KIMEX” w Radomiu, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie, Delegatura w Radomiu, stwierdzili w ofercie handlowej zabawkę lalka BASIA, kod kreskowy 5904227110045. Kontrolowany zakupił przedmiotową zabawkę na podstawie faktury VAT nr 1782/80/F z dnia 5 grudnia 2011 r. od KRAWAL Krakowska Wytwórnia Lalek Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie w ilości 9 sztuk. KRAWAL Krakowska Wytwórnia Lalek Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie jest producentem zabawki lalka BASIA, kod kreskowy 5904227110045. 2 Przedmiotowa zabawka to lalka, której szyję, korpus, ręce, nogi wykonano z twardego tworzywa sztucznego oraz głowę z tworzywa gumopodobnego. Lalka ubrana jest w ubranko dwuczęściowe, składające się z bluzeczki i spódniczki, wykonanych z materiału tekstylnego. Do głowy przymocowano sztuczne włosy związane w dwa kucyki przy pomocy gumek. Do kaŜdej gumki przymocowano plastikowy element dekoracyjny w postaci róŜowego misia. Na nogach lalki umieszczono plastikowe buciki. Zabawkę zapakowano w tekturowe, otwierane pudełko z okienkiem z przezroczystego tworzywa sztucznego, przez które widać zabawkę. Na opakowaniu zabawki umieszczono następujące informacje: lalka BASIA; kod kreskowy 5904227110045; KRAWAL Krakowska Wytwórnia Lalek Spółka z o.o., ul. Bonarka 21, 30-415 Kraków, Poland, tel/fax (012) 266- 30-50; Produkt polski; MOJA LALA; oznakowanie CE; znak ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3); ostrzeŜenia: UWAGA zabawka nieodpowiednia dla dzieci poniŜej 3 lat. MoŜe zawierać małe, łatwe do połknięcia przez dzieci części. UWAGA przed oddaniem lalki swoim dzieciom proszę usunąć wszystkie elementy mocujące lalkę w opakowaniu. Zalecane jest zachowanie opakowania celem identyfikacji producenta. Ubranko prać w temperaturze 30ºC. Mając na uwadze funkcje i cechy charakterystyczne zabawki (lalka o prostym wzorze, którą moŜna łatwo ubierać i rozbierać, słuŜąca do przytulania), wskazujące na jej przeznaczenie dla dzieci poniŜej 3 lat oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 „Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne”) inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie, Delegatura w Radomiu, przeprowadzili badania zabawki na zgodność z wymaganiami dla zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. Badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie, Delegatura w Radomiu (sprawozdanie z badań nr 43/2012 z dnia 4 czerwca 2012 r.) wykazały, Ŝe zabawka lalka BASIA, kod kreskowy 5904227110045 nie spełnia wymagań określonych w punkcie 5.1a) normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , z uwagi na występowanie w zabawce małych elementów (elementy dekoracyjne na włosach i buciki) mieszczących się całkowicie w cylindrze do badania małych części, których połknięcie moŜe stanowić ryzyko uduszenia albo zadławienia. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej uznał, iŜ przedmiotowa zabawka nie spełnia szczegółowych wymagań określonych w pkt 1.4.2. oraz 1.4.3. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki 3 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454), zwanego dalej „rozporządzeniem”. W związku z powyŜszym przekazał akta z przeprowadzonej kontroli Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w celu wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o systemie oceny zgodności. Pismem z dnia 6 lipca 2012 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem UOKiK”, zawiadomił KRAWAL Krakowska Wytwórnia Lalek Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki lalka BASIA, kod kreskowy 5904227110045 niespełniającej szczegółowych wymagań określonych w punkcie 1.4.2. oraz 1.4.3. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia, z uwagi na występowanie w zabawce małych elementów całkowicie mieszczących się w cylindrze do badania małych części, które mogą zostać połknięte lub wprowadzone do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka i mogą stanowić ryzyko uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania, zaklinowania w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Jednocześnie, zwrócił się do strony o dostarczenie pełnej listy adresowej odbiorców zabawki ze wskazaniem ilości wyrobów dostarczonych kaŜdemu z nich oraz okresu, w którym były one wprowadzone do obrotu. W odpowiedzi na zawiadomienie Prezesa UOKiK o wszczęciu postępowania administracyjnego pismem z dnia 12 lipca 2012 r. (do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło w dniu 17 lipca 2012 r.) strona poinformowała, iŜ w latach 2011 i 2012, lalka BASIA, kod kreskowy 5904227110045 została sprzedana w łącznej ilości 775 sztuk. Ponadto wskazała, iŜ wymagania określone w pkt 1.4.3. Załącznika Nr 1 do rozporządzenia dotyczą zabawek i ich części przeznaczonych dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, natomiast przedmiotowa zabawka jest przeznaczona dla dzieci powyŜej 3-go roku Ŝycia, o czym informuje ostrzeŜenie zamieszone na opakowaniu zabawki o treści: „Zabawka nieodpowiednia dla dzieci poniŜej 3 lat” oraz znak ostrzegawczy dotyczący wieku. Przy ww. piśmie strona przekazała zestawienie 117 odbiorców zabawki wraz ze sprzedanymi ilościami oraz okresami, w których były wprowadzone do obrotu, elektroniczne dokumenty źródłowe dotyczące sprzedaŜy lalki BASIA, kod kreskowy 5904227110045 oraz opakowanie zabawki wraz zamieszczonymi ostrzeŜeniami dotyczącymi grupy wiekowej, dla której zabawka jest przeznaczona. 4 Postanowieniem z dnia 27 lipca 2012 r. Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności wyrobu ze szczegółowymi wymaganiami albo wycofanie go z obrotu wraz z powiadomieniem konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim. Strona została poinformowana o dowodach, jakie powinna przedstawić na okoliczność podjętych działań. Jednocześnie, odnosząc się do wyjaśnień strony dotyczących kwalifikacji zabawki do odpowiedniej grupy wiekowej Prezes UOKiK wskazał, iŜ obowiązkiem organu wyspecjalizowanego w zakresie nadzoru rynku jest m.in. ocena dokonanej przez producenta kwalifikacji zabawki dla wskazanej grupy wiekowej. Rzeczywiste przeznaczenie zabawek ma pierwszeństwo przed deklarowanym przez producenta przeznaczeniem. Wyjaśnił, iŜ mając na uwadze cechy i funkcje zabawki będącej przedmiotem postępowania administracyjnego (lalka o prostym wzorze, którą moŜna łatwo ubierać i rozbierać, słuŜąca do przytulania) oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne’’), przedmiotowa zabawka przeznaczona jest przede wszystkim dla dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia i musi być dla tej grupy wiekowej bezpieczna. Nie ma natomiast Ŝadnych przeciwwskazań, aby ww. zabawką bawiły się takŜe dzieci starsze, jednakŜe ze względu na fakt, Ŝe jest przeznaczona dla obu grup wiekowych powinna spełniać równieŜ ostrzejsze wymagania dotyczące zabawek dla dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia. Pismem z dnia 24 sierpnia 2012 r. strona poinformowała, iŜ kontrahenci hurtowi oraz detaliczni, którzy zakupili przedmiotową zabawkę zostali powiadomieni pismem z dnia 3 sierpnia 2012 r. o konieczności wycofania wyrobu z obrotu w trybie natychmiastowym. Ponadto, do czasu rozstrzygnięcia przez spółkę o dalszym losie zabawki (usunięcia stwierdzonych niezgodności co wiąŜe się ze zmianami technologicznymi jej produkcji albo definitywnego zakończenia jej produkcji) przy piśmie, które wysłano do odbiorców zabawki przedłoŜono nową ofertę sprzedaŜy wyrobów spółki nie uwzględniającą zakwestionowanego wyrobu. Przy ww. piśmie, strona przekazała: wykaz faktur korygujących z tytułu zwróconych lalek BASIA, kod kreskowy 5904227110045 z placówek handlowych, w których na dzień powiadomienia o wycofaniu z obrotu zabawka znajdowała się jeszcze na stanie magazynowym wraz ze zwróconymi ilościami, kopię pisma informującego odbiorców o konieczności wstrzymania dalszej sprzedaŜy zabawki i zwrotu jej do producenta, nową ofertę sprzedaŜy wyrobów spółki bez zakwestionowanego wyrobu, kopię pocztowej ksiąŜki nadawczej potwierdzającej nadanie przesyłek do kontrahentów, wycinek prasowy 5 z ogłoszeniem o wymaganej treści oraz faktury korygujące potwierdzające zwrot zabawek do strony przez 58 kontrahentów. W związku z nieprzekazaniem w wyznaczonym terminie dowodów, potwierdzających wycofanie z obrotu przedmiotowej zabawki, pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. Prezes UOKiK wezwał stronę do przedstawienia wszystkich dowodów potwierdzających wycofanie zabawki z obrotu. W odpowiedzi na wezwanie Prezesa UOKiK, przy z dnia 27 września 2012 r. strona przekazała oświadczenia 42 odbiorców o nieposiadaniu przedmiotowej lalki na stanie magazynowym. Ponadto, ww. pismem strona zwróciła się z prośbą o wydłuŜenie terminu na przedstawienie wymaganych dowodów, z uwagi na bardzo duŜą ilość kontrahentów rozproszonych na terenie całego kraju. W odpowiedzi, pismem z dnia 3 października 2012 r. Prezes UOKiK przychylił się do prośby strony i przedłuŜył termin na przekazanie wymaganych dowodów w sprawie. Przy piśmie z dnia 15 października 2012 r. (do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło w dniu 17 października 2012 r.) strona przekazała oświadczenia 14 odbiorców o braku zabawki lalka BASIA, kod kreskowy 5904227110045 na stanie magazynowym oraz fakturę korygującą potwierdzającą zwrot 2 sztuk zabawki od kontrahenta. W uzupełnieniu do wcześniejszej korespondencji strony, w dniu 23 października 2012 r. wpłynęły faksem do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów brakujące dowody w sprawie: oświadczenie kontrahenta o braku na stanie magazynowym zakwestionowanego wyrobu oraz faktura korygująca potwierdzająca zwrot 1 sztuki zabawki przez kontrahenta do strony. Oryginały dowodów wpłynęły do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 12 listopada 2012 r. Strona została poinformowana o prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona z powyŜszych uprawnień nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Przepis art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, Ŝe stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Stroną postępowania moŜe być takŜe dystrybutor. 6 Zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności za producenta uwaŜa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. W świetle podanych wyŜej definicji ustawowych KRAWAL Krakowska Wytwórnia Lalek Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Krakowie jest producentem zabawki lalka BASIA, kod kreskowy 5904227110045. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. W wyniku badań organoleptycznych (sprawozdanie z badań organoleptycznych nr 43/2012 z dnia 4 czerwca 2012 r.) stwierdzono, Ŝe zabawka nie spełnia wymagań normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” . Wyniki badań organoleptycznych uzasadniały wszczęcie postępowania administracyjnego na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki niezgodnej ze szczegółowymi wymaganiami. Prezes UOKiK powiadomił stronę, o moŜliwości podjęcia działań zmierzających do usunięcia niezgodności wyrobu ze szczegółowymi wymaganiami bądź wycofanie go z obrotu wraz z powiadomieniem konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim i wyznaczył jej termin na ich podjęcie. Strona została poinformowana równieŜ, jakie naleŜy przedstawić dowody na potwierdzenie podjętych działań. W wyniku prowadzonego postępowania strona nadesłała do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zestawienie adresowe 117 odbiorców, faktury korygujące potwierdzające zwrot zabawek przez 60 kontrahentów do strony w łącznej ilości 253 sztuk, oświadczenia 57 odbiorców o braku wyrobu na stanie magazynowym, dowody poinformowania kontrahentów o zagroŜeniu stwarzanym przez zabawkę, a takŜe wycinek prasowy z gazety (dziennika) o zasięgu ogólnopolskim z wymaganym ogłoszeniem informującym konsumentów o stwierdzonym niezgodnościach zabawki ze szczegółowymi wymaganiami. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu oraz konsumenci zostali powiadomieni o stwierdzonych niezgodnościach. 7 Oznacza to, Ŝe zgodnie z art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008, str. 30) przedmiotowy wyrób nie będzie udostępniany przez stronę postępowania. Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe niezgodność wyrobu z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami została usunięta bądź wyrób został wycofany z obrotu. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymują: KRAWAL Krakowska Wytwórnia Lalek Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Bonarka 21 30-415 Kraków Do wiadomości: 1. Krzysztof Pawelec PRZEDSIĘBIORSTWO HANDLOWO – USŁUGOWE „KIMEX” ul. Wojska Polskiego 22/24 26-600 Radom 2. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (nr akt kontroli DR.8361.269.2012) 3. a/a z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka