DNR-254/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-262(6)/13/AWM/IS Warszawa, dnia 18 grudnia 2013 r. DECYZJA DNR-2/254/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 ze zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po rozpatrzeniu odwołania Zbigniewa Kępki, zam. w Łowiczu, ul. Moniuszki 11, od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 20 września 2013 r. umarzającej w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku Zbigniewa Kępki, zam. w Łowiczu, ul. Moniuszki 11, o uchylenie na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji z dnia 4 sierpnia 1999 r., znak nr: PU-42-145/99, nakładającej na Zbigniewa Kępkę, zam. w Łowiczu, ul. Moniuszki 11, na podstawie art. 26 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250 ze zm.) obowiązek zapłaty kwoty 170.295,28 zł stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaŜy zapalniczek gazowych w okresie od dnia 10 sierpnia 1996 r. do dnia 23 czerwca 1999 r. bez uzyskania certyfikatu na znak bezpieczeństwa, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 23 – 24 czerwca oraz 16 – 26 lipca 1999 r. u przedsiębiorcy Zbigniewa Kępki, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „Export – Import, Hurt – Detal” w Łowiczu, ul. Moniuszki 11, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi ustalili, Ŝe w latach 1996 – 1999 kontrolowany przedsiębiorca wprowadził do sprzedaŜy co najmniej 27. 304 sztuki zapalniczek gazowych o wartości 170.295,28 zł, bez uzyskania certyfikatu na znak bezpieczeństwa, bądź złoŜenia wniosku o jego przyznanie, a więc z naruszeniem art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. o badaniach i certyfikacji (Dz. U. Nr 55, poz. 250 ze zm.), zwanej dalej: „ustawą o badaniach i certyfikacji”. 2 W związku z ustaleniami kontroli, pismem z dnia 4 sierpnia 1999 r., znak nr: PU-42- 145/99, Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wezwał Zbigniewa Kępkę do zapłaty, w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma, na rzecz Urzędu Skarbowego w Łowiczu kwoty 170.295,28 zł stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaŜy zakwestionowanych zapalniczek, stosowanie do treści art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji. Przedsiębiorca został równieŜ pouczony o prawie złoŜenia, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), zwanej dalej: „ustawą o NSA”, skargi w sprawie nałoŜonej sankcji bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma. Zbigniew Kępka w skierowanej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skardze z dnia 4 września 1999 r. na „decyzję Wojewódzkiej Inspekcji Handlowej w Łodzi z dnia 1999.08.4. doręczoną 1999.08.9. w sprawie PU-42-145/99”, wniósł o uchylenie decyzji z dnia 4 sierpnia 1999 r. w sprawie obciąŜenia sankcją ekonomiczną w wysokości 170.295,28 zł oraz orzeczenie, Ŝe sankcji tej nie jest w stanie zapłacić, o wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez NSA, z uwagi na ogromną dolegliwość sankcji oraz o zwolnienie od wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia 25 listopada 1999 r., sygn. akt II SA/Łd 1401/99, Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi odrzucił skargę Zbigniewa Kępki jako niedopuszczalną. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in, Ŝe sankcje określone w ustawie o badaniach i certyfikacji polegają na ustawowym obowiązku wpłaty przez przedsiębiorcę do budŜetu państwa określonej kwoty, jednakŜe w odniesieniu do konkretnego przedsiębiorcy następuje konkretyzacja wskazanego obowiązku wynikającego z mocy ustawy w drodze „czynności z zakresu administracji publicznej”, dotyczącej stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisów prawa, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA. Sąd wskazał równieŜ, Ŝe skargę moŜna wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeŜeli słuŜyły skarŜącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 34 ust. 1 ustawy o NSA). JeŜeli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, to przed jej wniesieniem naleŜy zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (art. 34 ust. 3 ustawy o NSA), a skarga moŜe być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Sąd uznał, Ŝe kwestionowany skargą akt organu nakładający na przedsiębiorcę obowiązek wpłacenia do budŜetu państwa kwoty 170.295,28 zł stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaŜy wyrobów nieoznaczonych znakiem bezpieczeństwa, jest aktem o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA, a skarŜący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał trybu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA, tj. nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa. 3 Wysokość zaległości z tytułu sankcji wraz z odsetkami za zwłokę została ustalona decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łowiczu, Nr US.III.VAT861/791/99 z dnia 27 października 1999 r. Pismem z dnia 7 lutego 2000 r. Zbigniew Kępka skierował do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej pismem z dnia 17 lutego 2000 r. podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie naliczenia sankcji ekonomicznej przewidzianej w art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji oraz stwierdził, Ŝe w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów – ani prawa materialnego ani proceduralnego. Organ jednocześnie pouczył przedsiębiorcę o moŜliwości złoŜenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Pismem z dnia 28 marca 2013 r. (do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi wpłynęło w dniu 22 sierpnia 2013 r.) Zbigniew Kępka, zam. w Łowiczu, ul. Moniuszki 11 złoŜył wniosek o uchylenie, na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 4 sierpnia 1999 r. (nr PU-42-145/99) nakładającej karę finansową w wysokości 170.295,28 zł stanowiącą 100% sumy uzyskanej ze sprzedaŜy zapalniczek gazowych w okresie od 10 sierpnia 1996 r. do 23 czerwca 1999 r. bez uzyskania certyfikatu na znak bezpieczeństwa. Decyzją z dnia 20 września 2013 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 104 i 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku Zbigniewa Kępki, zam. w Łowiczu, ul. Moniuszki 11, o uchylenie na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji z dnia 4 sierpnia 1999 r. (nr: PU-42-145/99), nakładającej na Zbigniewa Kępkę sankcję ekonomiczną - karę finansową w wysokości 170.295,28 zł stanowiącą 100% sumy uzyskanej ze sprzedaŜy zapalniczek gazowych w okresie od 10 sierpnia 1996 r. do 23 czerwca 1999 r. bez uzyskania certyfikatu na znak bezpieczeństwa. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w uzasadnieniu decyzji stwierdził, Ŝe przepisy ustawy o badaniach i certyfikacji nie przyznały organom Inspekcji Handlowej prawa do ustalania lub określania w drodze decyzji administracyjnej zobowiązań z tytułu sankcji określonych przepisem art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji. Pismo Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi z dnia 4 sierpnia 1999 r. (znak: PU- 42-145/99) nie jest decyzją administracyjną, lecz aktem organu administracji publicznej w sprawie indywidualnej stwierdzającym istnienie obowiązku przedsiębiorcy wynikającego z przepisu art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji (określonym w przepisie art. 16 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA). Jest to akt administracji inny niŜ decyzja administracyjna, nie przysługuje od tego aktu środek odwoławczy, lecz moŜliwość zwrócenia się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, w oparciu o przepis art. 34 ust. 3 ustawy o NSA. Po dokonaniu wezwania, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, moŜe być wniesiona skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w uzasadnieniu decyzji stwierdził, Ŝe na podstawie art. 154 i 155 Kodeksu postępowania administracyjnego nie moŜna dokonać weryfikacji czynności materialno–technicznej organów administracji publicznej, jaką było pismo z dnia 4 sierpnia 1999 r. (znak: PU-42-145/99). Tryby postępowania przewidziane w art. 154 i w art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego słuŜą wyłącznie weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Wobec stwierdzenia, Ŝe pismo z dnia 4 sierpnia 1999 r. (znak: PU-42- 145/99) nie jest decyzją administracyjną, Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, działając na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył w całości postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Zbigniew Kępka, zam. w Łowiczu, ul. Moniuszki 11, w całości zaskarŜył decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 20 września 2013 r. (PO.021.28.2013) i wniósł o jej uchylenie w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarŜonej decyzji w całości i przekazanie jej organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem strony decyzja z dnia 20 września 2013 r. jest niezasadna. Organ I instancji umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na okoliczność, Ŝe w jego ocenie pismo Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi z dnia 4 sierpnia 1999 r. nakładające na stronę, na podstawie art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji, sankcję ekonomiczną jest aktem administracyjnym innym niŜ decyzja administracyjna, który moŜna skarŜyć w trybie przewidzianym w art. 34 ust. 3 ustawy o NSA, t.j. przez zwrócenie się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a następnie po upływie 30 dni od daty doręczenia wezwania wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ I instancji błędnie pouczył stronę o moŜliwym trybie odwołania, bowiem ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie obowiązuje od dnia 1 stycznia 2004 r., kiedy to została uchylona w związku z wejściem w Ŝycie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 2017), dalej: „p.p.s.a.”. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeŜeli ustawa nie przewiduje środków zaskarŜenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a., moŜna wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarŜący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności, do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie na podstawie 5 art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeŜeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. MoŜliwość wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa a następnie wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie istnieje dla strony na gruncie przepisów ustawy p.p.s.a., ze względu na ograniczenia terminowe w zakresie moŜliwości skorzystania z tej drogi wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Taki stan rzeczy, przy przyjęciu stanowiska organu I instancji w zakresie formy prawnej pisma Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi z dnia 4 sierpnia 1999 r. pozbawia stronę jakiejkolwiek drogi prawnej umoŜliwiającej jego zaskarŜenie do Sądu. Przyjmując stanowisko organu I instancji strona nie tylko nie moŜe skorzystać z drogi postępowania sądowego, ale równieŜ nie ma moŜliwości Ŝądania uchylenia decyzji administracyjnej, czy teŜ stwierdzenia jej niewaŜności. W ocenie strony organ I instancji błędnie przyjął, Ŝe pismo Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 4 sierpnia 1999 r. dotyczące nałoŜenia sankcji ekonomicznej nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z brzmienia przepisu art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy o badaniach i certyfikacji wynika, Ŝe obowiązek przedsiębiorcy zapłaty wskazanej kwoty powstaje w sytuacji, gdy wprowadzone do obrotu wyroby przez przedsiębiorcę zostaną podwaŜone przez kontrolujący organ. Organ kwestionując wprowadzone wyroby dokonuje władczego działania polegającego na zastosowaniu do konkretnego stanu faktycznego przepisów ustawy, z których wynika obowiązek uzyskania dla danego wyrobu znaku bezpieczeństwa (certyfikacji) bądź stosowania wymagań stanowiących podstawę przyznania tego znaku. Z treści obu przepisów art. 26 ust. 1 i 2 i art. 27 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji wynikało, Ŝe ustalony w czasie kontroli stan faktyczny organ kontrolujący odnosi do przepisów ustawy i wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych, określających, które z wyrobów (usług) powinny być opatrzone znakiem bezpieczeństwa przy wprowadzaniu do obrotu, a następnie – jeŜeli kwestionuje wprowadzenie ich do obrotu – określa ilość i wartość tych wyrobów, co oznacza nałoŜenie sankcji ekonomicznej. Strona przywołała uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2003 r. (sygn. akt OPS2/03), w której Sąd podniósł fakt istnienia rozbieŜności w zakresie kwalifikacji charakteru prawnego sankcji z art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji. Wskazał, Ŝe z treści przepisów wynika, Ŝe ustawodawca przypisał organom kontroli uprawnienia do działania polegające na stosowaniu norm ogólnych i abstrakcyjnych o charakterze materialnym, powszechnie obowiązujących oraz rozstrzyganie na podstawie tych norm o sytuacji podmiotu niepodporządkowanego temu organowi, czego konsekwencją jest 6 zobowiązanie tego podmiotu do wykonania obowiązku zagroŜonego w razie niewykonania egzekucją administracyjną (art. 28 ust. 2 ustawy o badaniach i certyfikacji). Przypisane organom kontroli działania spełniają kryteria, jakie wynikają z art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w ujęciu doktrynalnym charakteryzują decyzję administracyjną. Omawiane przepisy w niezmiennym brzmieniu obowiązują od wejścia w Ŝycie ustawy o badaniach i certyfikacji, to jest od dnia 1 stycznia 1994 r., a zatem przed wejściem w Ŝycie ustawy o NSA, która objęła kontrolą sądu administracyjnego równieŜ akty i czynności z zakresu administracji publicznej podjęte poza postępowaniem jurysdykcyjnym. Zdaniem Sądu przyjęcie koncepcji, zgodnie z którą o sankcjach ekonomicznych przewidzianych w art. 26 ust. 1 i ust. 2 ustawy o badaniach i certyfikacji nie rozstrzyga organ decyzją administracyjną, oznaczałoby, Ŝe przed wejściem w Ŝycie ustawy o NSA podmiotowi obciąŜonemu taką sankcją nie przysługiwałyby jakiekolwiek środki instancyjnego zaskarŜenia w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Biorąc za punkt wyjścia domniemanie o działaniu ustawodawcy z poszanowaniem zasad demokratycznego państwa prawnego, dzięki zastosowaniu wykładni historycznej naleŜy dojść do wniosku, Ŝe intencją ustawodawcy było orzekanie o sankcji ekonomicznej w drodze decyzji administracyjnej, poniewaŜ tylko przy tej formie działania organu strona tego postępowania w początkowym okresie obowiązywania ustawy, to jest do czasu wejścia w Ŝycie ustawy o NSA, miała odpowiednie gwarancje procesowe dla ochrony swych praw, przyjęcie odmiennej zasady oznaczałoby całkowite pozbawienie jej w tym okresie ochrony. Zdaniem strony powyŜsza uchwała NSA pozostaje aktualna w niniejszej sprawie, bowiem dotyczy stanu faktycznego istniejącego w stanie prawnym, w którym brakuje stosownych uregulowań gwarantujących moŜliwość skorzystania z drogi postępowania sądowego. W stanie faktycznym przywołanym w uchwale NSA strona dostrzega własną sytuację, gdyŜ nie ma zapewnionej naleŜnej ochrony w postępowaniu administracyjnym. W aktualnym stanie prawnym strona nie ma moŜliwości zaskarŜenia aktu, z uwagi na zmianę przepisów. Uznanie, Ŝe pismo z dnia 4 sierpnia 1999 r. jest aktem administracyjnym, nie daje stronie moŜliwości wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, z uwagi na nowe brzmienie przepisów dotyczących tej instytucji, które znalazły się w art. 53 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a. Przyjęcie stanowiska, Ŝe pismo z dnia 4 sierpnia 1999 r. stanowi decyzję administracyjną dałoby stronie odpowiednie gwarancje procesowe zapewniające ochronę jej prawa w postaci moŜliwości Ŝądania uchylenia takiej decyzji lub stwierdzenia jej niewaŜności. W konsekwencji strona miałaby moŜliwość wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zdaniem strony decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, z uwagi na nie przyznanie pismu z dnia 4 sierpnia 1999 r. statusu decyzji administracyjnej jawi się jako sprzeczna nie tylko 7 z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ale równieŜ z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konstytucji wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Tymczasem aktualny stan faktyczny i prawny stawia w lepszym połoŜeniu przedsiębiorców, w stosunku do których pod rządem nowych przepisów toczy się takie postępowanie dając im moŜliwość skorzystania z drogi postępowania sądowego. Tymczasem stronie takiej drogi się odmawia. Ponadto takie postępowanie stanowi naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym kaŜdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezaleŜny, bezstronny i niezawisły sąd. Przepis ten przyznaje obywatelowi jedno z podstawowych praw obywatelskich, stanowiących fundament demokratycznego państwa w postaci prawa do sądu. Prawo to związane jest z załoŜeniem, Ŝe jedynie sąd moŜe zdecydować ostatecznie o wolnościach, prawach i obowiązkach jednostki. Ponadto strona podniosła, Ŝe przepis art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji w brzmieniu obowiązującym w dniu nałoŜenia na stronę sankcji ekonomicznej był przepisem nadmiernie rygorystycznym, sprzecznym z zasadą racjonalności prawa. Przepis ten powstał w czasie, kiedy działalność gospodarcza dopiero rodziła się w wolnej Polsce i ustawodawca tworzył prawo, które nie zawsze było racjonalne. Dostrzegając powyŜsze ustawodawca z dniem 10 września 1999 r. nadał przepisowi art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji brzmienie o następującej treści: „Przedsiębiorca, który wprowadził do obrotu wyroby podlegające oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczone tym znakiem, wyprodukowane niezgodnie z wymogami stanowiącymi podstawę przyznania prawa stosowania tego znaku lub nie posiadające dokumentu dopuszczającego do obrotu, a takŜe nie spełniające wymagań stanowiących podstawę do wydania tego dokumentu, jest obowiązany wpłacić do budŜetu państwa kwotę stanowiącą 100% sumy uzyskanej ze sprzedaŜy zakwestionowanych wyrobów”. Ustawodawca więc miesiąc po obciąŜeniu strony sankcją ekonomiczną znacznie zmienił stan prawny. Biorąc pod uwagę treść powyŜszego przepisu strona nie podlegałaby pod jego dyspozycję, a tym samym nie zostałaby nałoŜona na nią sankcja ekonomiczna. Po dokonanych zmianach bowiem moŜliwość nałoŜenia takiej sankcji przez organ istniała tylko w sytuacji, gdy przedsiębiorca wprowadził do obrotu wyroby podlegające oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczone tym znakiem, wyprodukowane niezgodnie z wymaganiami stanowiącymi podstawę przyznania prawa stosowania tego znaku. Tym samym ustawodawca wprowadził moŜliwość zastosowania sankcji w sytuacji spełnienia łącznie dwóch warunków, tj. po pierwsze – wprowadzenia do obrotu wyrobów podlegających oznaczeniu znakiem bezpieczeństwa, a nie oznaczonych tym znakiem i po drugie – produkty takie miały być wyprodukowane niezgodnie z wymaganiami 8 stanowiącymi podstawę przyznania prawa stosowania tego znaku. Tymczasem strona wykazała w treści wniosku o uchylenie decyzji z dnia 4 sierpnia 1999 r., Ŝe wprowadzony do obrotu wyrób spełniał wymagania stanowiące podstawę przyznania takiego znaku bezpieczeństwa. Wyrób otrzymał wymagane certyfikaty bezpieczeństwa B nr 241/99 oraz nr 242/99, a sporządzone raporty nr 26/GU/99 oraz nr 227/GU/99 Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa potwierdziły spełnianie w 100% wymagań bezpieczeństwa. Tym bardziej wniosek strony o uchylenie decyzji z dnia 4 sierpnia 1999 r. jawi się jako zasadny i konieczny. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził, co następuje. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 ze zm.) w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, jeŜeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Organem wyŜszego stopnia jest Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej: „Prezes UOKiK”. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez stronę z zachowaniem ustawowego terminu środka odwoławczego, Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 20 września 2013 r. SkarŜący odwołanie od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 20 września 2013 r., umarzającej w całości jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie z wniosku Zbigniewa Kępki, zam. w Łowiczu, ul. Moniuszki 11, o uchylenie na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzji z dnia 4 sierpnia 1999 r., znak nr: PU-42-145/99, nakładającej na Zbigniewa Kępkę, na podstawie art. 26 ustawy o badaniach i certyfikacji, obowiązek zapłaty kwoty 170.295,28 zł stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaŜy zapalniczek gazowych w okresie od dnia 10 sierpnia 1996 r. do dnia 23 czerwca 1999 r. bez uzyskania certyfikatu na znak bezpieczeństwa, opiera na błędnym stanowisku, iŜ zaskarŜone pismo stanowi decyzję administracyjną. Strona skarŜąca dokonując negatywnej oceny decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 20 września 2013 r., pomija stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniu z dnia 25 listopada 1999 r. Sygn. akt II SA/Łd 1401/99 wydanym na skutek skargi strony na akt Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 4 sierpnia 1999 r. Z orzeczenia tego jednoznacznie 9 wynika, Ŝe NSA rozpatrując skargę uznał zaskarŜone pismo za czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, o której mowa w art. 16 ust.1 pkt 4 ustawy o NSA obowiązującej w dniu wydania przez Sąd orzeczenia. Za podstawę odrzucenia skargi Sąd przyjął art. 34 ust. 3 ówczesnej ustawy o NSA, z którego wynikało, Ŝe strona przed złoŜeniem skargi nie wyczerpała przysługujących jej środków zaskarŜenia, tj. w tym przypadku nie zwróciła się do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wskazać naleŜy, Ŝe uwzględniając orzeczenie Sądu strona pismem z dnia 7 lutego 2000 r. skierowała do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej takie wezwanie. Pismem z dnia 17 lutego 2000 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie naliczenia sankcji ekonomicznej przewidzianej w art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji oraz stwierdził, Ŝe w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów – ani prawa materialnego ani proceduralnego. Organ jednocześnie pouczył przedsiębiorcę o moŜliwości złoŜenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. ZauwaŜyć naleŜy, Ŝe skarŜący w niniejszej sprawie pomija fakt, iŜ nie wykorzystał moŜliwości złoŜenia skargi do NSA po doręczeniu Łódzkiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej wezwania do zaprzestania naruszenia prawa. W ocenie Prezesa UOKiK niniejszej sprawy nie moŜna rozpatrywać w oderwaniu od art. 30 ustawy o NSA, zgodnie z którym ocena prawna wyraŜona w orzeczeniu Sądu wiąŜe w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarŜenia. Zasada ta podobnie brzmi w aktualnie obowiązującym art. 153 p.p.s.a., który stanowi, iŜ ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyraŜone w orzeczeniu Sądu wiąŜą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie było przedmiotem zaskarŜenia. Zasada ta wyraŜona w obu powołanych wyŜej przepisach ma charakter bezwzględnie obowiązujący wobec czego, ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie moŜe pominąć oceny prawnej wyraŜonej w orzeczeniu, gdyŜ ocena ta wiąŜe go w danej sprawie. W wyroku sygn. nr IGSK 1591/11 z dnia 14 marca 2013 r. NSA stwierdził, iŜ naruszenie przez organ administracji publicznej tej zasady powoduje konieczność uchylenia zaskarŜonego aktu (czynności). Takie samo stanowisko wyraził WSA w Olsztynie w wyroku sygn. IISA/OI/1350/12 z dnia 23 kwietnia 2013 r. Bezwzględnie obowiązujący charakter powołanych przepisów art. 30 ustawy o NSA i art.153 p.p.s.a. powoduje, Ŝe ani sąd, ani organ administracyjny orzekając ponownie w tej 10 samej sprawie, nie moŜe pominąć oceny prawnej wyraŜonej wcześniej w orzeczeniu, gdyŜ ocena ta wiąŜe go w sprawie. Zatem Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej był związany oceną zawartą w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt VIII/SA/Wa/606/12 obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyraŜonej w wyroku sądu administracyjnego ciąŜący na organie i na sądzie moŜe być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym. Związanie wynikające z powyŜszych przepisów przestaje obowiązywać przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ lub sąd jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (wyrok WSA w Olsztynie sygn. I SA/OI 259/12, wyrok NSA sygn. I OSK 1790/11). Po pierwsze wskazać naleŜy, Ŝe sprawa ta nie była przedmiotem ponownego rozpoznania przez organ lub sąd administracyjny. W sprawie dotyczącej nałoŜenia na Zbigniewa Kępkę sankcji ekonomicznej nie uległ zmianie stan faktyczny ani prawny. Zmiana z dniem 10 września 1999 r. treści przepisu art. 26 ust. 1 ustawy o badaniach i certyfikacji, nie zmieniła stanu prawnego, jaki obowiązywał na dzień skierowania do strony pisma z dnia 4 sierpnia 1999 r. (PU-42-145/99) w sposób mający wpływ na aktualność oceny prawnej wyraŜonej przez NSA w postanowieniu z dnia 25 listopada 1999 r. Zmiana przepisu nie miała i nie moŜe mieć wpływu na sprawę dotyczącą nałoŜenia na Zbigniewa Kępkę sankcji ekonomicznej, gdyŜ nie dotyczyła charakteru prawnego aktu nakładającego na przedsiębiorcę obowiązek wpłacenia do budŜetu państwo kwoty stanowiącej 100% sumy uzyskanej ze sprzedaŜy zakwestionowanych wyrobów. W świetle powyŜszego Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, gdyŜ wymagałoby to uznania przez organ aktu, uznanego przez NSA za inną czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą stwierdzenia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, za decyzję administracyjną, co pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z zasadą związania organu oceną wyraŜoną w orzeczeniu sądu administracyjnego. Tryb postępowania przewidziany w art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego, o którego zastosowanie wnosiła strona słuŜy wyłącznie weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego nie moŜna dokonać weryfikacji czynności materialno-technicznej organu administracji publicznej. Uchylenie lub zmiana decyzji administracyjnej w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego moŜe nastąpić, gdy łącznie są spełnione następujące przesłanki: postępowanie w sprawie indywidualnej zostało zakończone decyzją 11 ostateczną, na podstawie której Ŝadna ze stron nie nabyła prawa oraz za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (por. Andrzej Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el., 2013, pkt 1 i 9). Nieistnienie decyzji ostatecznej czyni bezprzedmiotowym dokonywanie przez organ oceny, czy są spełnione pozostałe przesłanki zastosowania art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego. JeŜeli wszczęte i prowadzone postępowanie nie doprowadzi do wydania decyzji w przedmiocie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego z braku spełnienia któregokolwiek z warunków ustawowych, wydaje się decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego (Alicja Plucińska – Filipowicz, Komentarz do zmiany art.154 Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzonej przez Dz.U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18, LEX/el., 2011). W świetle powyŜszego wszelkie podnoszone przez stroną w złoŜonym odwołaniu zarzuty dotyczące m.in. błędnego uznania przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej pisma z dnia 4 września 1999 r. za akt administracyjny inny niŜ decyzja administracyjna, co za tym idzie błędnego pouczenia o moŜliwym trybie odwołania, pozbawienia drogi prawnej umoŜliwiającej zaskarŜenie sprawy do sądu, występujących sprzeczności z Kodeksem postępowania administracyjnego i naruszenie Konstytucji RP nie mogą być uznane za zasadne i stanowiące podstawę do uchylenia zaskarŜonej decyzji. W tym stanie rzeczy naleŜało orzec, jak w sentencji decyzji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Na decyzję zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarŜącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Zbigniew Kępka ul. Moniuszki 11 99-400 Łowicz Do wiadomości: 1. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (PO.021.28.2013) 2. a/a