DNR-249/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-79(30)/13/KBO Warszawa, dnia 13 grudnia 2013 r. DECYZJA DNR-2/249/2013 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 i art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t. j., Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935, ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzonej do obrotu przez Marka Wróblewskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą MAREK WRÓBLEWSKI Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa „MAREK” w Częstochowie, zabawki marakasy „MARACAS” „grzechotka”, M10, kod EAN: 5905392000070, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 ze zm.), w związku z wycofaniem wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowym i Handlowym „DANTE” Sp. z o. o. z siedzibą w Szczecinie, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie (nr akt kontroli WNB.8361.160.2012.Mk, WNB.8361.1.2013.Mk), stwierdzili w ofercie handlowej m. in. zabawkę marakasy „MARACAS” „grzechotka”, M10, kod EAN: 5905392000070. Jak ustalili inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie, kontrolowana spółka zakupiła przedmiotową zabawkę w liczbie 20 szt. od producenta - Marka Wróblewskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą MAREK WRÓBLEWSKI Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa „MAREK” w Częstochowie, na podstawie faktury VAT Nr 578 z dnia 17 września 2012 r. Zabawka marakasy „MARACAS” „grzechotka”, M10, kod EAN: 5905392000070, to grzechotka w kształcie marakasu o długości ok. 168 mm, wykonana z kolorowego tworzywa sztucznego z elementami grzechoczącymi w środku. 2 Wyrób znajdował się w przezroczystej foliowej torebce zamykanej zgiętym w pół kolorowym kartonikiem, zszytym zszywkami. Do wyrobu dołączona była tekturowa etykieta. Na etykiecie zamieszczono m.in.: F.P.H.U. MAREK, Marek Wróblewski, ul. śyzna 15 b, 42-202 Częstochowa. Marakasy „Maracas”, „Grzechotka”, kod kreskowy: 5905392000070, popularny instrument rytmiczny Indian Południowej Ameryki, pomoc dydaktyczna, zakazuje się udostępniania opakowań z tworzyw sztucznych dzieciom do zabawy, gdyŜ istnieje zagroŜenie zadławienia się, zalecane jest odpakowanie zabawki przez osobę dorosłą ze względu na występujące w opakowaniu metalowe zszywki, które mogą skaleczyć lub dostać się do przewodu pokarmowego lub układu oddechowego dziecka, naleŜy zachować etykietę, poniewaŜ zawiera waŜne informacje, wyprodukowano w Polsce, znak CE. Na zlecenie Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie zabawkę przebadano jako przeznaczoną dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, gdyŜ ze względu na cechy i wielkość wyrobu zakwalifikowany został jako grzechotka dla dzieci. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie wykazały niezgodności ww. wyrobu z wymaganiami pkt 5.8a zharmonizowanej normy PN-EN 71-1:2011 Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne ”, z uwagi na niewłaściwy kształt i rozmiar zabawki, co moŜe stwarzać ryzyko uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania, zaklinowania w ustach, gardle lub wejściu do dolnych dróg oddechowych (sprawozdanie z badań Nr 385/2012 z dnia 13 grudnia 2012 r.). PowyŜsza nieprawidłowość stanowi niezgodność z pkt 1.4.2 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 ze zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem”, z uwagi na niewłaściwy kształt i rozmiar zabawki, co moŜe stwarzać ryzyko uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania, zaklinowania w ustach, gardle lub wejściu do dolnych dróg oddechowych. Zgodnie z pkt 1.4.2 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia „ Zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych”. Pismem z dnia 15 kwietnia 2013 r. (doręczonym stronie w dniu 22 kwietnia 2013 r.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił Marka Wróblewskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą MAREK WRÓBLEWSKI Firma Produkcyjno-Handlowo- Usługowa „MAREK” w Częstochowie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego 3 prowadzonego na podstawie ww. ustawy o systemie oceny zgodności w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki marakasy „MARACAS” „grzechotka”, M10, kod EAN: 5905392000070 , niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia. Ponadto, Prezes UOKiK zwrócił się do strony z prośbą o przesłanie pełnej listy odbiorców przedmiotowego wyrobu, ze wskazaniem ilości wyrobu dostarczonego kaŜdemu z odbiorców i okresu, w którym był on wprowadzany do obrotu w terminie 7 dni. Pismem z dnia 29 kwietnia 2013 r. (wpłynęło do UOKiK w dniu 2 maja 2013 r.) strona przesłała listę 28 odbiorców łącznie 717 szt. przedmiotowego wyrobu. Jednocześnie strona m. in. zakwestionowała ustalenia Prezesa UOKiK co do zakwalifikowania przedmiotowej zabawki jako grzechotki dla dzieci zbyt małych, aby mogły siadać bez pomocy, a co za tym idzie, poddaniu jej badaniom jako przeznaczonej dla dzieci poniŜej 3 roku Ŝycia. Prezes UOKiK w piśmie z dnia 5 lipca 2013 r. (doręczonym stronie w dniu 15 lipca 2013 r.) wyjaśnił, iŜ wyrób jest prostą zabawką muzyczną, która moŜe być uŜytkowana przez dzieci wszystkich grup wiekowych, a wielkość (wymiary) tej zabawki nie odbiega od przeciętnych wielkości (wymiarów) grzechotek przeznaczonych dla niemowląt. Wszystkie cechy zabawki marakasy „MARACAS” „grzechotka”, M10, kod EAN: 5905392000070, w szczególności jej wielkość, masa, wygląd, a takŜe fakt, iŜ zabawka wydaje dźwięk przy kaŜdym ruchu i nie wymaga od dziecka umiejętności grzechotania w określonym rytmie lub poruszania zabawką w ściśle określony sposób, powodują, Ŝe zasadnie została poddana badaniom na zgodność z pkt 5.8 normy EN 71-1:2011, tj. spełniania przez nią wymagań w zakresie kształtu i rozmiaru. Geometryczne formy wskazują, Ŝe zabawka ta moŜe zostać uŜyta przez najmłodsze dzieci jako grzechotka i z tego powodu musi ona spełniać równieŜ wymagania w zakresie kształtu i rozmiaru określone w pkt 5.8 normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Wymagania fizyczne i mechaniczne.” . Prezes UOKiK przypomniał, iŜ zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia, „zabawka to wyrób zaprojektowany lub przeznaczony do zabawy oraz wyrób, który ze względu na swoje cechy charakterystyczne lub wygląd moŜe być uŜyty do zabawy przez dzieci w wieku poniŜej 14 lat”. W związku z tym, Prezes UOKiK jest zobligowany do prowadzenia postępowania na podstawie ww. ustawy o systemie oceny zgodności wobec kaŜdego wyrobu spełniającego wymagania powyŜszej definicji, znajdującego się w obrocie handlowym. Jednocześnie, kaŜdy taki wyrób musi spełniać wszystkie stosowne wymagania rozporządzenia oraz zharmonizowanej normy PN-EN 71-1:2011 Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne . 4 Ponadto, zamieszczone na zabawce oznakowanie znakiem CE równieŜ przemawia za zakwalifikowaniem wyrobu jako zabawki, a dostępność w sklepie dla szerokiego kręgu odbiorców nie chroni przed docelowym przeznaczeniem dla dzieci w wieku poniŜej 3 roku Ŝycia. Oznakowanie wyrobu nazwą „grzechotka” niewątpliwie stwarza niebezpieczeństwo, iŜ potencjalny konsument moŜe potraktować wyrób jako zabawkę przeznaczoną dla małych dzieci, a nie „pomoc dydaktyczną, instrument rytmiczny” dla dzieci starszych. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2013 r. (doręczonym stronie w dniu 29 lipca 2013 r.), Prezes UOKiK wyznaczył stronie termin 21 dni na wycofanie wyrobu z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu z zasadniczymi wymaganiami w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim w formie ogłoszenia o wielkości min. 7/7 cm. Strona została powiadomiona, jakie dowody naleŜy przedstawić na okoliczność podjętych działań. Pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. (wpłynęło do UOKiK w dniu 19 sierpnia 2013 r.) strona przesłała oświadczenia 10 odbiorców o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowego wyrobu oraz 10 faktur korygujących potwierdzające wycofanie wyrobu od odbiorców oraz dowód zamieszczenia w gazecie (dzienniku) o zasięgu ogólnopolskim ogłoszenia, w którym powiadomiła konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu z zasadniczymi wymaganiami, a takŜe zdjęcie zabawki po zmianach konstrukcyjnych. Pismem z dnia 5 września 2013 r. (doręczonym stronie w dniu 13 września 2013 r.) Prezes UOKiK wezwał stronę do przedstawienia dowodów wycofania wyrobu od wszystkich odbiorców w terminie 7 dni od otrzymania niniejszego pisma. Wraz z pismem z dna 23 września 2013 r. (wpłynęło do UOKiK w dniu 27 września 2013 r.) strona przesłała oświadczenia od czterech odbiorców wyrobu oraz jedną fakturę korygującą potwierdzającą wycofanie wyrobu od odbiorcy. Ponadto, strona oświadczyła, iŜ niektórzy z odbiorców ww. wyrobu wykorzystują go do nauki muzyki, a nie jako grzechotkę dla małych dzieci. Strona oświadczyła takŜe, iŜ od niektórych odbiorców nie udało się jej uzyskać dowodów wycofania wyrobu, pomimo licznych prób kontaktu z nimi. W odpowiedzi na to, Prezes UOKiK pismem z dnia 3 października 2013 r. (doręczonym stronie w dniu 7 października 2013 r.) poinformował stronę, iŜ do zakończenia postępowania w niniejszej sprawie konieczne jest przedstawienie dowodów potwierdzających poinformowanie wszystkich odbiorców o niezgodnościach ww. wyrobu z zasadniczymi wymaganiami, w tym takŜe placówek wykorzystujących marakasy do nauki muzyki. W związku z brakiem moŜliwości uzyskania przez stronę dowodów wycofania wyrobu z obrotu od niektórych odbiorców, Prezes UOKiK wystosował do nich prośby o przesłanie 5 informacji o tym czy przedmiotowy wyrób znajduje się na ich stanie magazynowym bądź teŜ oświadczenia o braku wyrobu na ich stanie magazynowym. W odpowiedzi na to, przedsiębiorcy przesłali do Prezesa UOKiK oświadczenia o braku przedmiotowego wyrobu na stanie magazynowym. Wraz z pismem z dnia 14 października 2013 r. (wpłynęło do UOKiK w dniu 17 października 2013 r.) strona przesłała oświadczenie jednego odbiorcy o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowego wyrobu oraz poświadczone za zgodność z oryginałem wydruki wiadomości e-mail wystosowanych do trzech odbiorców, informujących ich o zagroŜeniach stwarzanych przez wyrób. Pismem z dnia 4 grudnia 2013 r. strona została poinformowana o wynikających z art. 10 kpa uprawnieniach do czynnego udziału w sprawie, w tym m.in. o prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz o moŜliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona skorzystała z prawa do czynnego udziału w postępowaniu w dniu 2 maja 2013 r. Dowód: notatka ze spotkania z dnia 2 maja 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził, co następuje: Na podstawie art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do uŜytku wyrób niezgodny z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Ustalono, iŜ MAREK WRÓBLEWSKI, prowadzący działalność gospodarcza pod nazwą MAREK WRÓBLEWSKI Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa „MAREK” w Częstochowie jest producentem zabawki marakasy „MARACAS” „grzechotka”, M10, kod EAN: 5905392000070. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 20 ustawy o systemie oceny zgodności przez producenta naleŜy rozumieć osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. 6 Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z siedzibą w Lublinie wykazały niezgodności ww. wyrobu z wymaganiami z pkt 1.4.2 Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia. Przepis pkt 1.4.2 załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia stanowi, iŜ zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Stwierdzona niezgodność uzasadniała wszczęcie przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach rozporządzenia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, Ŝe strona wycofała przedmiotowy wyrób z obrotu, na dowód czego przedstawiła oświadczenia odbiorców o nieposiadaniu wyrobu na stanie magazynowym, faktury korygujące, potwierdzające wycofanie wyrobu od odbiorców oraz potwierdzenia poinformowania odbiorców o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu. Ponadto, strona poinformowała konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach wyrobu w formie ogłoszenia w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim, na dowód czego przekazała egzemplarz gazety zawierającej stosowane ogłoszenie. Ponadto, dwóch odbiorców przesłało do Prezesa UOKiK oświadczenia o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowego wyrobu. Mając na uwadze powyŜsze, Prezes UOKiK uznał przedstawione w toku postępowania dowody za wystarczające do zakończenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 postępowania w zakresie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do uŜytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie zaś z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli niezgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami została usunięta albo wyrób został wycofany z obrotu. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. 7 P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymuje: Marek Wróblewski Firma Produkcyjno-Handlowo-Usługowa „MAREK” Ul. Focha 81 42-217 Częstochowa Do wiadomości: 1. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (WNB.8361.160.2012.Mk, WNB.8361.1.2013.Mk) 2. a/a Z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka