DNR-247/2015

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-331(3)/15/IS Warszawa, dnia 13 listopada 2015 r. DECYZJA DNR-2/247/2015 Na podstawie art. 40k ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645 z późn. zm.) oraz art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanawia przedłużyć wydany w dniu 17 września 2015 r. przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej dla przedsiębiorcy „LEROY-MERLIN POLSKA” Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zakaz udostępniania 1 sztuki pilarki spalinowej GardeTech, model: C-52, kod kreskowy: 5900789552002, niezgodnej z wymaganiami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1228 z późn. zm.), do czasu zakończenia postępowania. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu w „LEROY-MERLIN POLSKA” Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, miejsce przeprowadzenia kontroli – Swadzim, ul. Św. Antoniego 6, 62-080 Tarnowo Podgórne, stwierdzono w ofercie handlowej ww. pilarkę, oznaczoną: producent – Gardetech Sp. z o.o. ul. Robotnicza 72, 53-608 Wrocław, zakupioną przez kontrolowanego przedsiębiorcę w ilości 1200 sztuk, na podstawie faktury nr FV/14/00011 z dnia 4 lutego 2014 r. od „GARDETECH” Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu. W wyniku oględzin przeprowadzonych przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu stwierdzono, że ww. pilarka nie spełnia 2 wymagań normy PN-EN ISO 11681-1:2011 Maszyny dla leśnictwa – Wymagania bezpieczeństwa i badanie pilarek łańcuchowych przenośnych – Cześć 1: Pilarki łańcuchowe do prac leśnych, dalej „norma”, oraz wymagań rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz. U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1228 z późn. zm.), dalej „rozporządzenie”, z uwagi na: • brak podania w parametrach technicznych: użytkowej długości prowadnicy w cm, maksymalnej prędkości przesuwu łańcucha w m/s, masy wyrobu bez łańcucha i prowadnicy oraz z opróżnionymi zbiornikami w kg – pkt 5.1.2 normy (§ 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak podania w parametrach technicznych: typu prowadnicy i łańcucha tnącego, grubości ogniwa prowadzącego w mm – pkt 5.1.2 normy (§ 59 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia), • brak podania w parametrach technicznych wartości poziomu ciśnienia oraz mocy akustycznej zgodnie z ISO 22868 oraz wartości poziomu wibracji zgodnie z ISO 22867 wraz z poziomem niepewności – pkt 5.1.2 normy (§ 59 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia, § 64 rozporządzenia), • brak informacji dotyczących: używania osłony prowadnicy podczas składowania maszyny, instrukcji zabezpieczenia maszyny podczas transportu w celu zapobieżenia wyciekom paliwa, zniszczeniom lub zranieniom – pkt 5.1.3 a normy (§ 59 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia), • brak informacji dotyczących czyszczenia i konserwacji przed składowaniem pilarki – pkt 5.1.3 a normy (§ 59 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia), • brak listy rekomendowanych kombinacji łańcuchów tnących i prowadnic z podaniem konsekwencji wynikających z użycia kombinacji niezalecanych – pkt 5.1.3 b (§ 59 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia), • sposób ostrzenia łańcucha tnącego podano poprzez zamieszczenie nieczytelnych rysunków oraz opisano w sposób uproszczony bez wyjaśnienia zasad pracy – pkt 5.1.3 b (§ 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak opisu regularnego sprawdzania funkcjonowania sprzęgła (brak ruchu łańcucha tnącego na biegu jałowym) – pkt 5.1.3 b normy (§ 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak opisu, identyfikacji i nazewnictwa zasadniczych części maszyny, włączając urządzenia bezpieczeństwa oraz wyjaśnienia ich funkcji – pkt 5.1.3 c normy (§ 59 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia), 3 • brak objaśnienia symboli użytych na maszynie: rozruch ręczny, regulacja smarowania łańcucha, hamulec łańcucha, symbol gorących powierzchni – pkt 5.1.3 c normy (§ 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak podania poziomu ciśnienia akustycznego dla pozycji operatora, występującego ryzyka oraz podejmowanych środków w celu jego zminimalizowania – pkt 5.1.3 c normy (§ 59 ust. 1 pkt 21 rozporządzenia), • brak podania deklarowanego poziomu wibracji, występującego ryzyka oraz podejmowanych środków w celu jego zminimalizowania – pkt 5.1.3 c normy (§ 64 rozporządzenia), • brak notatki informującej użytkownika, że przepisy krajowe mogą ograniczać użytkowanie maszyny – pkt 5.1.3 d normy (§ 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak wskazania codziennych przeglądów po upadku lub innych uderzeniach w celu identyfikacji istotnego uszkodzenia lub usterek – pkt 5.1.3 d normy (§ 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak instrukcji dotyczącej wyboru i użytkowania obuwia ochronnego o antypoślizgowej podeszwie – pkt 5.1.3 d normy (§ 59 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia), • brak instrukcji dotyczącej narażenia na hałas oraz wskazania na stosowanie odpowiednich środków ochrony słuchu, w tym zalecenia do ograniczenia czasu pracy jeśli zachodzi taka potrzeba – pkt 5.1.3 d normy (§ 59 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia), • brak instrukcji dotyczącej narażenia na wibracje wraz z wyjaśnieniem choroby białych palców oraz środków ochrony dla użytkowników, w tym zalecenia do ograniczenia czasu pracy jeśli zachodzi taka potrzeba – pkt 5.1.3 d normy (§ 59 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia), • brak wyjaśnienia zjawiska „poślizgu” i „skakania” oraz opadania pilarki przy końcu cięcia oraz sposobów ich uniknięcia – pkt 5.1.3 d normy (§ 59 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia), • brak ostrzeżeń o mgle olejowej oraz pyle roboczym – pkt 5.1.3 d normy (§ 59 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia), • brak opisu dotyczącego poprawnego użycia ostrogi zębatej – pkt 5.1.3 d normy (§ 59 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia), • brak specyfikacji części zamiennych mających wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo operatora, w szczególności łańcucha tnącego i prowadnicy – pkt 5.1.3 e normy (§ 59 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia), 4 • brak rysunków umożliwiających użytkownikowi podejmowanie czynności naprawczych – pkt 5.1.3 e normy (§ 59 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia), • brak podania wystarczających informacji umożliwiających użytkownikowi poprawne serwisowanie elementów systemu bezpieczeństwa przez cały okres użytkowania maszyny oraz wyjaśnienia konsekwencji wynikających z usuwania lub modyfikacji elementów systemu bezpieczeństwa – pkt 5.1.3 e normy (§ 59 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia), • brak sposobu działania dźwigni ssania, brak identyfikacji korka i/lub wlewu zbiornika oleju oraz śrub regulacji gaźnika – pkt 5.2 normy (§ 57 ust. 1 rozporządzenia). Ponadto stwierdzono, że w deklaracji zgodności dla pilarki nie wskazano zastosowanych norm zharmonizowanych. Zgodnie z art. 40k ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1645 z późn. zm.) w przypadku gdy w wyniku kontroli organ wyspecjalizowany, który ją przeprowadził, stwierdzi, że wyrób nie spełnia zasadniczych, szczegółowych lub innych wymagań, może, w drodze decyzji, zakazać udostępniania wyrobu na okres nie dłuższy niż 2 miesiące. W związku z powyższym Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wydał w dniu 17 września 2015 r. decyzję, w której zakazał kontrolowanemu przedsiębiorcy udostępniania 1 sztuki pilarki spalinowej GardeTech, model: C-52, kod kreskowy: 5900789552002, na okres 2 miesięcy od dnia doręczenia niniejszej decyzji, z uwagi na naruszenie wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn. W uzasadnieniu decyzji Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej wskazał, że prawidłowo sporządzona instrukcja jest warunkiem bezpiecznego użytkowania wyrobu, a brak wymaganych informacji naraża użytkownika na zagrożenie wystąpienia urazu w wyniku wypadku, co może doprowadzić do obrażenia ciała lub śmierci. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Akta z przeprowadzonej kontroli przekazano do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów celem wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. 5 Zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności postępowania w zakresie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Pismem z dnia 5 listopada 2015 r. Prezes Urzędu Och rony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił „ GARDETECH ” Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, w sprawie wprowadzonej do obrotu pilarki spalinowej GardeTech, model: C - 5 2, kod kreskowy: 5900789552002, niezgodnej z wymaganiami rozporządzenia: • § 57 ust. 1, z uwagi na brak informacji niezbędnych do bezpiecznego użytkowania maszyny (brak sposobu działania dźwigni ssania, brak identyfikacji korka i/lub wlewu zbiornika oleju oraz śrub regulacji gaźnika), • § 59 ust. 1 pkt 4, z uwagi na brak w instrukcji ogólnego opisu maszyny z wyszczególnieniem jej części składowych, • § 59 ust. 1 pkt 5, z uwagi na brak w instrukcji rysunków, schematów, opisów i objaśnień niezbędnych do użytkowania, konserwacji i naprawy maszyny oraz sprawdzenia prawidłowości jej działania (wskazanych w ww. punktach normy), • § 59 ust. 1 pkt 12, z uwagi na brak w instrukcji informacji dotyczących ryzyka istniejącego mimo zastosowania konstrukcji bezpiecznej samej w sobie, środków zabezpieczających i dodatkowych środków ochronnych (wskazanych w ww. punktach normy), • § 59 ust. 1 pkt 14, z uwagi na brak w instrukcji podstawowych parametrów narzędzi (typu prowadnicy i łańcucha tnącego, grubości ogniwa prowadzącego w mm), które można stosować w maszynie, • § 59 ust. 1 pkt 16, z uwagi na brak w instrukcji informacji określających bezpieczne warunki transportu, przenoszenia i przechowywania maszyny, • § 59 ust. 1 pkt 18, z uwagi na brak w instrukcji opisu czynności konserwacyjnych, jakie powinien wykonywać użytkownik oraz zapobiegawczych środków konserwacji, • § 59 ust. 1 pkt 19, z uwagi na brak instrukcji umożliwiających bezpieczne przeprowadzenie regulacji i konserwacji, w tym środków ochrony, jakie należy podjąć w trakcie tych czynności, • § 59 ust. 1 pkt 20, z uwagi na brak w instrukcji specyfikacji części zamiennych, jakie mają zostać użyte, jeżeli mają one wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo operatorów, • § 59 ust. 1 pkt 21, z uwagi na brak w instrukcji parametrów dotyczących emisji hałasu, 6 • § 64, z uwagi na brak w instrukcji informacji dotyczących drgań przenoszonych przez maszynę, • pkt 1.3.7. załącznika nr 3 do rozporządzenia, z uwagi na brak w deklaracji zgodności odniesienia do zastosowanych norm zharmonizowanych. Na podstawie § 57 ust. 1 rozporządzenia oprócz oznaczeń, o których mowa w § 56 ust. 1, na maszynie powinny znaleźć się pełne informacje dotyczące typu maszyny oraz informacje niezbędne do bezpiecznego użytkowania maszyny. Zgodnie z treścią przepisu § 59 ust. 1 rozporządzenia instrukcja powinna zawierać co najmniej następujące informacje, jeżeli ma to zastosowanie: 4) ogólny opis maszyny; 5) rysunki, schematy, opisy i objaśnienia niezbędne do użytkowania, konserwacji i naprawy maszyny oraz sprawdzenia prawidłowości jej działania; 12) informacje dotyczące ryzyka istniejącego mimo zastosowania konstrukcji bezpiecznej samej w sobie, środków zabezpieczających i dodatkowych środków ochronnych; 14) podstawowe parametry narzędzi, które można stosować w maszynie; 16) określające bezpieczne warunki transportu, przenoszenia i przechowywania, z podaniem masy maszyny i jej poszczególnych części, jeżeli istnieje konieczność osobnego transportu; 18) opis czynności regulacyjnych i konserwacyjnych, jakie powinien wykonywać użytkownik, oraz zapobiegawcze środki konserwacji; 19) instrukcje umożliwiające bezpieczne przeprowadzenie regulacji i konserwacji, w tym środki ochronne, jakie należy podjąć w trakcie tych czynności; 20) specyfikacje części zamiennych, jakie mają zostać użyte, jeżeli mają one wpływ na zdrowie i bezpieczeństwo operatorów; 21) parametry dotyczące emisji hałasu: a) poziom ciśnienia akustycznego na stanowiskach pracy skorygowanego charakterystyką A, jeżeli przekracza on 70 dB(A); natomiast jeżeli poziom ten nie przekracza 70 dB(A), to powinno być to wyraźnie zaznaczone w instrukcji, b) szczytową chwilową wartość ciśnienia akustycznego na stanowiskach pracy skorygowaną charakterystyką C, jeżeli przekracza ona 63 Pa (130 dB w stosunku do 20 μPa), c) poziom mocy akustycznej maszyny skorygowany charakterystyką A, jeżeli poziom emitowanego ciśnienia akustycznego na stanowiskach pracy skorygowany charakterystyką A przekracza 80 dB(A). Na podstawie § 64 ust. 1 rozporządzenia instrukcja dołączona do maszyny przenośnej trzymanej w ręku lub prowadzonej ręcznie powinna zawierać następujące informacje, dotyczące drgań przenoszonych przez maszynę: 7 1)całkowitą wartość drgań działających na kończyny górne operatora, jeżeli wartość ta określona na podstawie odpowiedniej metody badania przekroczy 2,5 m/s 2 ; w przypadku gdy wartość ta nie przekroczy 2,5 m/s 2 , należy zamieścić tę informację w instrukcji; 2)niepewność pomiarową. 2. Wartości te muszą być albo zmierzone dla danej maszyny, albo ustalone na podstawie pomiarów wykonanych dla technicznie porównywalnej maszyny. 3. W przypadku gdy normy zharmonizowane nie są stosowane, parametry drgań mierzy się przy zastosowaniu najbardziej odpowiedniej metody pomiarów dla danej maszyny. 4. Instrukcja, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać odniesienie do zastosowanej normy zharmonizowanej, a w przypadku, o którym mowa w ust. 3, informacje o warunkach pracy maszyny podczas pomiarów i zastosowanych metodach pomiaru. Według treści załącznika nr 3 do rozporządzenia deklaracja zgodności WE powinna zawierać, m.in.: odniesienie do zastosowanych norm zharmonizowanych, jeżeli ma to zastosowanie (pkt 1.3.7.). Na podstawie art. 40k ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności w przypadku wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 41, organ wyspecjalizowany prowadzący postępowanie może, w drodze decyzji, przedłużyć okres obowiązywania zakazu, o którym mowa w ust. 1, do czasu zakończenia postępowania. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że ze względu na stwierdzone niezgodności pilarki spalinowej zasadne jest przedłużenie zakazu Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 17 września 2015 r. Zgodnie z art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W niniejszej sprawie nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest zasadne ze względu na ochronę zdrowia użytkowników. 8 Pouczenie Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks post ępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) w związku z art. 43b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodno ści, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej dor ęczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymują: „LEROY-MERLIN POLSKA” Sp. z o.o. ul. Targowa 72 03-734 Warszawa Do wiadomości: 1. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (nr akt: NU.8361.212.2015) 2. a/a