DNR-243/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-129(18)/12/KZ DNR-730-164 (14)/12/KZ Warszawa, 19 października 2012 r. Decyzja DNR-2/243/2012 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez importera Małgorzatę Kiszko, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Małgorzata Kiszko ,,SCANDEX’’ w Łodzi, zabawki lalka FY281048, kod EAN 5908264458948, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.) oraz pkt 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454), w związku z wycofaniem wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 9 luty 2012 r. - 11 kwietnia 2012 r. u przedsiębiorcy Ryszarda Dudy, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo WielobranŜowe Hurtownia ,,RIZA’’ w Elblągu, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Olsztynie, stwierdzili w ofercie handlowej zabawkę lalkę FY281048, kod EAN 5908264458948. Z okazanego przez kontrolowanego dokumentu wynikało, iŜ wyrób został zakupiony od przedsiębiorcy Małgorzaty Kiszko, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Małgorzata Kiszko 2 ,,SCANDEX’’ w Łodzi, na podstawie faktury VAT Nr 1880/2011 z dnia 13 października 2011 r. w ilości 288 sztuk. Zabawka zakupiona została przez Małgorzatę Kiszko, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Małgorzata Kiszko ,,SCANDEX’’ w Łodzi od PAN ASIA TOYS INDUSTRIAL CO LIMITED CHENGHAI DISTRICT SHANTOU CITY GUANGDONG CHINY w ilości 576 sztuk. Zabawka lalka FY281048, kod EAN 5908264458948 - na opakowaniu posiada następujące dane: ,,kod EAN 5908264458948, znak CE, piktogram nieodpowiednie dla dzieci poniŜej trzeciego roku Ŝycia. Produkt nieodpowiedni dla dzieci poniŜej 3 lat. Uwaga! Drobne elementy niebezpieczeństwo połknięcia! Podawać zabawkę dziecku po uprzednim usunięciu wszystkich elementów, które słuŜą do zabawy. Opakowanie nie jest zabawką! Chronić przed dziećmi, nie udostępniać do zabawy! Zachować opakowanie dla celów informacyjnych! Kolory i detale mogą róŜnić się od wzoru przedstawionego na opakowaniu’’. Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej z siedzibą w Łodzi (sprawozdanie z badań nr 200/AI/124/2012) wykazały obecność w przedmiotowej zabawce ftalanu di(2- etyloheksylu) (DEHP) w ilości (37,6±3,8) %, podczas gdy limit określony w załączniku XVII rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, wynosi 0,1 % w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów w zabawkach. Wobec powyŜszego, Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, wydał w dniu 5 kwietnia 2012 r. decyzję, w której zakazał kontrolowanemu, tj. Ryszardowi Dudzie, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo WielobranŜowe Hurtownia ,,RIZA’’ w Elblągu, dalszego udostępniania przedmiotowej zabawki. Przedmiotowa zabawka zakwestionowana została równieŜ podczas kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie, Delegatura w Koszalinie, u przedsiębiorcy Anety Janus, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa ,,Smyk dla dzieci’’ w Koszalinie. Zabawka ta została zakupiona przez kontrolowaną od M&Z Spółka z o.o. z siedzibą w Gdyni na podstawie faktury VAT 3023/2011 z dnia 1 kwietnia 2011 r. w ilości 24 sztuk. Natomiast M&Z Spółka z o.o. z siedzibą w Gdyni zakupiła ją od Małgorzaty Kiszko, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Małgorzata Kiszko ,,SCANDEX’’ w Łodzi, na podstawie faktury VAT nr 392/2011 z dnia 17 marca 2011 r. w ilości 288 sztuk. 3 Podczas kontroli inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie, Delegatura w Koszalinie, stwierdzili, iŜ na przedmiotowej zabawce niezasadne umieszczono ostrzeŜenie: „Produkt nieodpowiedni dla dzieci poniŜej 3 lat’’. Przeprowadzone przez inspektorów badania organoleptyczne (sprawozdanie z badań organoleptycznych nr 00004933 z dnia 10 maja 2012 r.) wykazały, iŜ cechy i funkcje zabawki (prosta zabawka z miękkiego tworzywa PCV) wskazują, iŜ mogą się nią bawić dzieci w kaŜdym wieku. Mając na uwadze powyŜsze, pobrano próbkę w/w zabawki do badań laboratoryjnych zlecając badania o surowszych wymaganiach, tj. jako przeznaczoną dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 162/2012) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia wymagań pkt 5.1 normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małego elementu (ręki) mieszczącego się całkowicie w cylindrze do badania małych części, co moŜe spowodować jego połknięcie i stwarza ryzyko uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez części zabawki, zaklinowanie w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Na podstawie otrzymanych wyników badań laboratoryjnych, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) uznał, iŜ wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), zwanego dalej ,,rozporządzeniem’’, z uwagi na obecność ftalanu di (2-etyloheksylu) (DEHP) w ilości (37,6,0±3,8) % (limit wynosi 0,1% w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów w zabawkach), wpływającego szkodliwie na funkcje rozrodcze i płodność. Pismem z dnia 9 maja 2012 r. Prezes UOKiK powiadomił importera Małgorzatę Kiszko, prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Małgorzata Kiszko ,,SCANDEX’’ w Łodzi (zwaną dalej takŜe „stroną”) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki lalka FY281048, kod EAN 5908264458948, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia i zwrócił się do strony z prośbą o wskazanie w jakiej ilości zabawki zostały zakupione oraz nadesłanie pełnej listy dystrybutorów przedmiotowej zabawki, ze wskazaniem ilości wyrobów dostarczonych kaŜdemu z nich i okresu, w którym były one wprowadzane do obrotu, a następnie pismem z dnia 28 czerwca 2012 r. rozszerzył postępowanie o niezgodność z zasadniczymi 4 wymaganiami określonymi w pkt 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454), zwanego dalej ,,rozporządzeniem MG’’, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małego elementu (ręki) mieszczącego się całkowicie w cylindrze do badania małych części. W dniu 10 maja 2012 r. Prezes UOKiK działając na podstawie art. 40k ust. 4 w związku z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, przedłuŜył wydany dla Ryszarda Dudy, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo WielobranŜowe Hurtownia ,,RIZA’’ w Elblągu, zakaz dalszego udostępniania przedmiotowej zabawki do czasu zakończenia postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobów, niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r., wydanym na podstawie art. 41b ust. 1 w związku z art. 38 ust. 3 pkt 1 i art. 43 b ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na wycofanie ww. wyrobu z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami i wyjaśnił, jakie naleŜy przedstawić dowody na powyŜszą okoliczność. Pismem z dnia 1 lipca 2012 r. strona poinformowała, iŜ podjęła działania mające na celu wycofanie przedmiotowej zabawki z obrotu oraz powiadomiła konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami w formie ogłoszeń zamieszczonych w gazetach. Jednocześnie strona oświadczyła, iŜ przedmiotową zabawkę wprowadziła do obrotu na podstawie otrzymanego od chińskiego pośrednika raportu z badań. Zabawka została zakupiona w ilości 3 kartonów po 48 pudełek, a w kaŜdym pudełku znajdowało się 12 sztuk wyrobów. Ponadto strona stwierdziła, iŜ wszyscy, którzy zakupili te wyroby zostali powiadomieni o konieczności wycofania ich z rynku. Od tych którzy posiadali przedmiotowe zabawki strona odebrała je i wystawiła faktury korygujące. Do pisma strona załączyła listę dystrybutorów, wycinki ogłoszeń z gazet, oświadczenia dystrybutorów dotyczące stanu posiadania przedmiotowych zabawek, faktury korygujące, dokument SAD, faktury zakupu wyrobu, chiński raport z badań, fakturę dotyczącą zakupu ogłoszeń w prasie. W piśmie z dnia 19 lipca 2012 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony z prośbą o ponowne nadesłanie oświadczeń dwóch dystrybutorów, z uwagi na to, iŜ nie zostały one poświadczone za zgodność z oryginałem. W dniu 23 lipca 2012 r. do UOKiK wpłynęło pismo strony z dnia 18 lipca 2012 r. z prośbą o kierowanie korespondencji na adres filii przedsiębiorcy. 5 Pismem z dnia 27 lipca 2012 r. Prezesa UOKiK ponownie przekazał pismo z dnia 28 czerwca 2012 r., które zostało skierowane na adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, wysyłając je na adres filii strony. W dniu 6 sierpnia 2012 r. strona nadesłała oryginały oświadczeń dystrybutorów, o które zwracał się Prezes UOKiK pismem z dnia 19 lipca 2012 r. Pismem z dnia 23 sierpnia 2012 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony z prośbą o informację w zakresie sposobu zagospodarowania wycofanych z obrotu wyrobów. W piśmie z dnia 31 sierpnia 2012 r. strona oświadczyła, iŜ zwrócone przez dystrybutorów do niej zabawki zostały przygotowane do oddania do zniszczenia do recyklingu. Pismem z dnia 13 września 2012 r. strona oświadczyła, iŜ w dniu 7 września 2012 r. oddała przedmiotowe zabawki do zniszczenia, na dowód czego załączyła kartę przekazania odpadu. W piśmie z dnia 25 września 2012 r. Prezes UOKiK zawiadomił stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi i innymi wymaganiami jest osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu. Przedsiębiorca Małgorzata Kiszko, prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Małgorzata Kiszko ,,SCANDEX’’ w Łodzi, jest importerem zabawki lalka FY281048, kod EAN 5908264458948. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, importerem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do uŜytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. 6 Badania laboratoryjne przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej z siedzibą w Łodzi (sprawozdanie z badań nr 200/AI/124/2012) wykazały obecność w przedmiotowej zabawce ftalanu di(2-etyloheksylu) (DEHP) w ilości (37,6±3,8) %, (limit wynosi 0,1% w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów w zabawkach). Natomiast badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 162/2012) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia wymagań pkt 5.1 normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne. Ponadto inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Szczecinie, Delegatura w Koszalinie, stwierdzili, iŜ niezasadne umieszczono na przedmiotowej zabawce ostrzeŜenie: „Produkt nieodpowiedni dla dzieci poniŜej 3 lat’’. W opinii Prezesa UOKiK zebrany materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, iŜ przedmiotowa zabawka, nie spełnia zasadniczych wymagań określonych w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia oraz pkt 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia MG. Przepis § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia stanowi, iŜ zabawki nie mogą zawierać (….) substancji spełniających kryteria którejkolwiek z podanych klas lub kategorii zagroŜeń, w tym: klasy zagroŜenia 3.7 – działanie szkodliwe na funkcje rozrodcze i płodność lub rozwój potomstwa, określonych w załączniku I i VI do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, w ilościach, które mogą być szkodliwe dla zdrowia uŜytkowników zabawek. Zgodnie z załącznikiem I i VI rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1272/2008 ftalan di(2-etyloheksylu) (DEHP) naleŜy do substancji o klasie zagroŜenia 3.7 (działanie szkodliwe na rozrodczość). Dla ftalanu di(2- etyloheksylu) (DEHP) limit określony w załączniku XVII rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów (Dz. U. L 396 z 30.12.2006 r. ze zm.), wynosi 0,1 % w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów w zabawkach. Ponadto zgodnie z ww. rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 zabawki zawierające m.in. ftalan di(2- etyloheksylu) (DEHP) w stęŜeniu większym niŜ 0,1% w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów nie są wprowadzane do obrotu. Pkt 1.4.2 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia MG stanowi, iŜ zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie 7 stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Pkt 1.4.3 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia MG stanowi, iŜ zabawki przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego mającego na celu doprowadzenie do wycofania wyrobu z obrotu oraz powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami. W toku postępowania administracyjnego strona przedstawiła listę dystrybutorów oraz oświadczenia kontrahentów dotyczące stanu posiadania przedmiotowej zabawki. Od dystrybutorów, którzy oświadczyli, iŜ mają wyroby, strona odebrała je i wystawiła faktury korygujące, poświadczające zwrot zabawki. Uzyskane od odbiorców zabawki zostały przez stronę oddane do zniszczenia, na dowód czego nadesłała kartę przekazania odpadów do recyklingu. Ponadto strona przysłała do UOKiK dowody zamieszczenia ogłoszeń w gazetach, informujące konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w wyrobie. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu. W świetle art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.) przez wycofanie z obrotu naleŜy rozumieć równieŜ to, Ŝe kwestionowany wyrób nie będzie udostępniany na rynku. W związku z powyŜszym Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 43 b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 8 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka Otrzymują: 1. Małgorzata Kiszko prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Małgorzata Kiszko ,,SCANDEX’’ ul. Zbąszyńska 13 91-342 Łódź Do wiadomości: 1.Ryszard Duda Przedsiębiorstwo WielobranŜowe Hurtownia ,,RIZA’’ ul. Gdyńska 51 83-300 Elbląg 2. Aneta Janus Firma Handlowa SMYK DLA DZIECI Sklep z zabawkami ELFIK ul. Drzymały 10 75-074 Koszalin 3. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (PU.8361.33,96.2012) 4. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (nr akt kontroli ZNP. 8361.79, 90 i 109.2012.Ga) 5. a/a