DNR-235/2010

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-219(11)/09/KS Warszawa, dnia 25 października 2010 r. Decyzja DNR-2/235/2010 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wyprodukowanego przed 15 grudnia 2009 r. przez Józefa Kuklę prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe Józef Kukla w Bielsku-Białej, prostownika rozruchowego akumulatorów 300A typ BK 300A, niezgodnego z wymaganiami zasadniczymi określonymi w § 5 ust. 1, § 6 ust. l oraz § 7 ust. l pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. Nr 155, poz. 1089), w związku z wycofaniem wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej - w związku ze skargą konsumencką dotyczącą niewłaściwej jakości zakupionego prostownika - u producenta Józefa Kukli prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe Józef Kukla w Bielsku-Białej, przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach (nr akt kontroli KJ-42-233/2009 i KJ-42-451/2009), stwierdzono w ofercie handlowej wyprodukowany przez kontrolowanego prostownik rozruchowy akumulatorów 300A typ BK 300A . Kontrolujący pobrali do badań laboratoryjnych próbkę wyrobu w ilości 3 sztuk. Badania laboratoryjne pobranych przez inspektorów w toku kontroli próbek ww. prostownika przeprowadzono w akredytowanym Laboratorium Badawczym i Wzorcującym Instytutu Elektrotechniki w Warszawie. Wykonane badania laboratoryjne na zgodność z normą PN-EN 60335-2-29:2005 „Elektryczny sprzęt do uŜytku domowego i podobnego. Bezpieczeństwo uŜytkowania. Część 2-29: Wymagania szczegółowe dotyczące ładowarek akumulatorów” wykazały (Sprawozdanie z badań nr 163/NBW/2009/O wraz z Oceną nr 163/NBW/2009/A z dnia 16 listopada 2009 r.), 2 Ŝe badany wyrób nie spełnia wymagań tej normy określonych w:
pkt 7.1 , z uwagi na to, Ŝe: - oznaczenia znamionowego poboru mocy w sposób niejednoznacznie określają odniesienie do obwodu wejściowego czy wyjściowego, - niejednoznacznie określono adres producenta poprzez zamieszczenie rozbieŜnych danych w oznakowaniu wyrobu i w załączonej dokumentacji, - na wyrobie podano niepełne oznaczenie jego typu, nie zawierające określenia literowego podanego w dokumentacji, - zamieszczone oznaczenie znamionowego napięcia wyjściowego prądu stałego poprzez podanie wartości poprzedzonej określeniem „znamionowe napięcie wyprostowane”, co nie jest równoznaczne z terminem „napięcie wyjściowe”, - podano oznaczenie znamionowego prądu stałego wyjściowego poprzez podanie zakresów regulacji i wartości maksymalnego natęŜenia prądu, bez zdefiniowania znamionowego natęŜenia prądu stałego, - brak w oznakowaniu charakterystyki czasowo-prądowej bezpieczników typu zwłocznego, - brak informacji zalecającej przeczytanie instrukcji przed rozpoczęciem ładowania, - informację zalecającą wyłączenie zasilania przed przyłączeniem lub odłączeniem akumulatora zamieszczono w sposób nieczytelny, poza częścią opisującą proces ładowania akumulatora, - brak określenia maksymalnego czasu trwania załączenia ładowarki, - brak określenia minimalnego czasu trwania wyłączenia lub maksymalnej wartości stosunku czasu załączenia do czasu wyłączenia.
pkt 7.10 , z uwagi na to, Ŝe określenie wskazania łączników sprzętu stacjonarnego i róŜnych połoŜeń regulatora poprzez umieszczenie symbolu wyłącznika przy cyfrze 1 sugeruje obecność wyłącznika – co nie jest zgodne ze stanem faktycznym.
pkt 7.12 , z uwagi na brak w instrukcji informacji: - zalecającej nie ładowanie baterii nie przeznaczonych do ładowania, - zalecającej pierwszeństwo przyłączenia zacisku akumulatora nie połączonego z masą, - zalecającej połączenie zacisku do masy pojazdu z dala od akumulatora i dopływu paliwa, - określającej sposób odłączenia ładowarki i połączeń z masą po zakończeniu ładowania.
pkt 7.12.5 , z uwagi na to, Ŝe: brak w instrukcji informacji dotyczącej wymiany przewodu, zamocowanie typu Y.
pkt 7.15 , z uwagi na niewłaściwie oznakowaną główną część urządzenia, bo informacje i ostrzeŜenia zamieszczono na tylnej lub spodniej stronie obudowy (zaleŜnie od połoŜenia sprzętu podczas pracy) co powoduje, Ŝe nie są one widoczne podczas włączania sprzętu, regulacji prądu czy przyłączania akumulatora (nie podano teŜ odsyłacza do miejsc, gdzie zamieszczono te instrukcje). 3
pkt 10.102 , z uwagi na brak zamieszczenia w oznakowaniu informacji o znamionowym prądzie wyjściowym, co uniemoŜliwia określenie wartości średniej arytmetycznej prądu wyjściowego w odniesieniu do znamionowego prądu stałego wyjściowego.
pkt 11.1 , z uwagi na występowanie nadmiernych temperatur podczas normalnego uŜytkowania urządzenia.
pkt 11.8 , z uwagi na to, Ŝe przyrosty temperatur na karkasie transformatora oraz na jego uzwojeniu przekraczają wartości dopuszczalne.
pkt 22 , z uwagi na niewłaściwą konstrukcję urządzenia, obejmującą obwód wyjściowy zasilany poprzez transformator bezpieczeństwa, który nie posiada potwierdzenia zgodności z normą PN-EN 61558-2-6 „ Bezpieczeństwo transformatorów mocy, jednostek zasilających i podobnych. Szczegółowe wymagania dotyczące transformatorów bezpieczeństwa do ogólnego stosowania” i nie spełnia wymagań (określonych w pkt 22 załącznika G do normy PN-EN 60335-2-29:2005) w zakresie separacji obwodów wtórnego i pierwotnego oraz nie zapewnia w sposób konstrukcyjnie pewny i powtarzalny odstępów izolacyjnych.
pkt 22.1 , z uwagi na to, Ŝe w oznaczeniu podano dwie róŜne wartości kodu IP, to badanie próbki wyrobu dla podanego kodu IP30 wypadło negatywnie, tzn. wyrób posiada niewłaściwą konstrukcję w zakresie ochrony przed dostępem do części niebezpiecznych i ochrony przed obcymi ciałami stałymi w odniesieniu do stopnia ochrony zapewnianej przez obudowę dla kodu IP30.
pkt 24.1.2 oraz pkt 19.1 i 19.2 przywołanej wyŜej normy PN-EN 61558-2-6, z uwagi na zastosowanie transformatora bezpieczeństwa nie spełniającego wymagań w zakresie: separacji obwodów, zabezpieczenia przewodów, izolacji zastosowanej do wzajemnej separacji obwodów i rdzenia, odstępów izolacyjnych, ciągłości izolacji przewodu giętkiego oraz odstępów izolacyjnych powietrznych.
pkt 25.6 , z uwagi na niewłaściwą konstrukcję wyrobu: zastosowano wtyczkę dla urządzeń II klasy o prądzie znamionowym 2,5A, a zastosowane zabezpieczenie wyrobu umoŜliwia przepływ prądu o wartości 10A.
pkt 30.2.3.1 ww. normy PN-EN 60335-2-29:2005, z uwagi na negatywny wynik badania, a tym samym nie spełnienie wymogu, Ŝe części podtrzymujące połączenia przewodzące prąd powyŜej 0,2A podczas normalnej pracy oraz części z materiału izolacyjnego w odległości 3 mm posiadają odporność na zapalenie od rozŜarzonego drutu o temperaturze min. 850ºC (zgodnie z IEC 60695-2-12 „Badanie zagroŜenia ogniowego. Część 2-12: Metody badań oparte na stosowaniu rozŜarzonego drutu – metoda badania rozŜarzonym drutem palności płomieniem materiałów” ) . 4 Ponadto przeprowadzone badania wykazały rozbieŜności pomiędzy oznakowaniem umieszczonym na wyrobie, a informacjami zawartymi w treści wystawionej deklaracji zgodności, w zakresie obejmującym: odmienne oznakowanie typu, podanie dwóch róŜnych adresów siedziby producenta, rozbieŜne oznakowanie napięcia znamionowego; częstotliwości i prądu wyjściowego, odmienny opis napięcia wyjściowego, rozbieŜne określenie stopnia ochrony IP, podanie innych norm w treści deklaracji i w oznakowaniu prostownika, brak w treści deklaracji norm dotyczących wymagań w zakresie kompatybilności elektromagnetycznej. Wyniki badań laboratoryjnych przedstawiono kontrolowanemu w dniu 15 grudnia 2009 r. Jednocześnie, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Katowicach w dniu 15 grudnia 2009 r., na podstawie art. 40 k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności , wydał decyzję zakazującą Józefowi Kukli prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe Józef Kukla w Bielsku-Białej, dalszego przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi na okres 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, tj. do dnia 14 lutego 2010 r., pozostałych na stanie magazynowym 20 sztuk prostowników rozruchowych 300A typ BK 300A. W dniu 5 stycznia 2010 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło – złoŜone za pośrednictwem Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Katowicach – pismo z dnia 23 grudnia 2009 r. Józefa Kukli prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe Józef Kukla w Bielsku-Białej, w którym kontrolowany przedsiębiorca odwołał się od powyŜszej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w przedmiocie nałoŜenia na niego zakazu dalszego przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi 20 sztuk przedmiotowych prostowników. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w toku którego organ otrzymał w dniu 2 marca 2010 r. pismo z dnia 18 lutego 2010 r. zawierające szczegółowe wyjaśnienia akredytowanego Laboratorium Badawczego i Wzorcującego Instytutu Elektrotechniki w Warszawie w stosunku do stanowiska przedsiębiorcy Józefa Kukli przedstawionego w jego odwołaniu z dnia 23 grudnia 2009 r. od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK decyzją nr DNR-2/95/2010 z dnia 12 kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 15 grudnia 2009 r. dotycząca nałoŜenia na ww. przedsiębiorcę zakazu dalszego przekazywania uŜytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi 20 sztuk przedmiotowych prostowników. W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy, w tym szczególnie z uwagi na przedstawione wyŜej negatywne wyniki badań laboratoryjnych, pismem z dnia 27 maja 2010 r. 5 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego przeciwko producentowi Józefowi Kukli prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe Józef Kukla w Bielsku-Białej, zwanemu dalej „stroną”, w sprawie wprowadzenia do obrotu prostownika rozruchowego akumulatorów 300A typ BK 300A, wyprodukowanego przed 15 grudnia 2009 r., niespełniającego wymagań zasadniczych określonych w następujących przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego, zwanego dalej „rozporządzeniem”: • § 5 ust. l, z uwagi na brak w oznaczeniu wyrobu szeregu wymaganych informacji, przywołanych wyŜej w punktach od 7.1 do 7.15 ww. normy PN-EN 60335-2-29:2005, • § 6 ust. l, z uwagi na to, Ŝe ww. wyrób został zaprojektowany i wyprodukowany w sposób niezapewniający jego zgodności z zasadami ochrony przed zagroŜeniami, o których mowa w § 7 ust. l pkt 1 i 2, • § 7 ust. l pkt 1 i 2, z uwagi na niewłaściwą konstrukcję przedmiotowego prostownika, którego wady szczegółowo opisano wyŜej w punktach od 10.102 do 30.2.3.1 ww. normy PN-EN 60335-2-29:2005, co stwarza zagroŜenie dla uŜytkownika przedmiotowego prostownika, powodując występowanie ryzyka o charakterze elektrycznym i poŜarowym. Zawiadamiając o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego Prezes UOKiK poinformował równieŜ stronę, Ŝe zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, moŜe brać czynny udział w kaŜdym stadium tego postępowania, a w szczególności wypowiadać się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych Ŝądań, a takŜe przeglądać akta sprawy oraz sporządzać z nich notatki i odpisy. Jednocześnie postanowieniem z dnia 27 maja 2010 r., wydanym na podstawie art. 41b ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia na wycofanie wyrobu z obrotu oraz wyjaśnił, jakie naleŜy na tę okoliczność przedstawić dowody. Pismem z dnia 2 lipca 2010 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, Ŝe z uwagi na nieprzedstawienie do chwili obecnej dowodów potwierdzających wycofanie wyrobu z obrotu, zamierza wydać decyzję nakazującą wycofanie przedmiotowego prostownika z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. W dniu 5 lipca 2010 r. wpłynęło do UOKiK oświadczenie strony, Ŝe 20 sztuk zakwestionowanych w toku kontroli prostowników zostało zezłomowane. Strona przekazała teŜ 7 oryginałów oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu na stanie magazynowy ww. wyrobów. 6 W dniu 9 lipca 2010 r. wpłynął do UOKiK sporządzony przez stronę wykaz adresowy kontrahentów, których oryginały oświadczeń organ prowadzący postepowanie administ racyjne otrzymał w dniu 5 lipca 2010 r. W 29 lipca 2010 r. wpłynęło do UOKiK oświadczenie strony informujące, Ŝe w związku z okresem urlopowym dosyła jeszcze brakujące oświadczenia od dwóch swoich kontrahentów. Do pisma strona załączyła jeden oryginał oświadczenia kontrahenta o nieposiadaniu na stanie magazynowym przedmiotowych prostowników oraz oświadczenie drugiego kontrahenta, Ŝe przedmiotowe prostowniki zostały przez stronę wycofane z obrotu i wymienione na prostowniki nowej konstrukcji, wyprodukowane po 2 marca 2010 r. W dniu 3 sierpnia 2010 r. strona przekazała faksem do UOKiK kopię wykazu wszystkich kontrahentów, którzy nabyli przed 2 marca 2010 r. prostowniki wyprodukowane przez stronę w 2009 r. Poświadczony przez stronę oryginał tego wykazu wpłynął do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pocztą w dniu 5 sierpnia 2010 r. W toku postępowania Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów informował stronę o moŜliwości zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o moŜliwości wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Strona z prawa tego nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Stosownie do art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności, za producenta uwaŜa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. Zgodnie z przywołaną regulacją prawną wprowadzającym do obrotu prostownik rozruchowy akumulatorów 300A typ BK 300A jest jego producent Józef Kukla prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe Józef Kukla w Bielsku-Białej. 7 Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. Dla sprzętu elektrycznego zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, domniemywa się, Ŝe wyrób spełnia określone zasadnicze wymagania, jeŜeli jest zgodny z odpowiednimi postanowieniami norm zharmonizowanych. Strona w deklaracji zgodności stwierdziła, Ŝe wyrób jest zgodny z wymaganiami normy zharmonizowanej PN-EN 60335-2-29:2005. Norma PN-EN 60335-2- 29:2005 „Elektryczny sprzęt do uŜytku domowego i podobnego. Bezpieczeństwo uŜytkowania. Część 2-29: Wymagania szczegółowe dotyczące ładowarek akumulatorów” w oparciu, o którą wykonano badania laboratoryjne jest normą zharmonizowaną, a wykonane badania wykazały szereg niezgodności wyrobu z tą normą. Niezgodności przedmiotowego prostownika stwierdzono w zakresie następujących punktów ww. normy: 7.1, 7.10, 7.12, 7.12.5, 7.15, 10.102, 11.1, 11.8, 22, 22.1, 25.6.1, 30.2.3.1, a takŜe pkt 24.1.2 w związku z pkt 19.1 i 19.2 normy PN-EN 61558-2-6 „Bezpieczeństwo transformatorów mocy, jednostek zasilających i podobnych. Szczegółowe wymagania dotyczące transformatorów bezpieczeństwa do ogólnego stosowania” , co oznacza, iŜ przedmiotowy prostownik nie spełnia wymagań zasadniczych określonych w rozporządzeniu. Stwierdzone niezgodności obejmują zarówno cechowanie, jak i konstrukcję sprzętu, a takŜe powodują występowanie ryzyka o charakterze elektrycznym oraz poŜarowym. Z uwagi na ww. ustalenia Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wyprodukowanego przed 15 grudnia 2009 r., tj. przed rozpoczęciem kontroli przez Inspekcję Handlową, przez Józefa Kuklę prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe Józef Kukla w Bielsku-Białej, i wprowadzonego do obrotu prostownika rozruchowego akumulatorów 300A typ BK 300A, niezgodnego z wymaganiami zasadniczymi określonymi w § 5 ust. 1, § 6 ust. l oraz § 7 ust. l pkt 1 i 2 rozporządzenia. W toku tego postępowania strona nie kwestionowała, iŜ przedmiotowy wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań i oświadczyła, Ŝe 20 sztuk stwierdzonych w toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Inspekcji Handlowej prostowników rozruchowych, wyprodukowanych przed 15 grudnia 2009 r. zostało wycofane z obrotu i zezłomowane. Strona przekazała teŜ oryginały oświadczeń swoich odbiorców o nieposiadaniu na stanach magazynowych przedmiotowych wyrobów i jedno oświadczenie kontrahenta, Ŝe kwestionowane prostowniki strona wycofała z obrotu i wymieniła na prostownik nowej konstrukcji 8 wyprodukowany po 2 marca 2010 r. Strona przekazała teŜ wykaz wszystkich kontrahentów, którzy nabyli wyprodukowane przed 15 grudnia 2009 r. przedmiotowe prostowniki. Prezes UOKiK uznał podjęte przez stronę działania za wystarczające do stwierdzenia, iŜ zakwestionowany prostownik został wycofany z obrotu. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe niezgodny z zasadniczymi wymaganiami wyrób został wycofany z obrotu. W związku z powyŜszym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. P o u c z e n i e : Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 42 ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynkui Jadwiga Gunerka Otrzymuje : P.P.U.H. Józef Kukla ul. Milusińskich 9, 43-300 Bielsko-Biała Do wiadomości : 1. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (nr akt KJ-42-233/2009, KJ-42-451/2009) 2. a/a