DNR-19/2010

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-177(11)/09/KS Warszawa, dnia 19 stycznia 2010 r. Decyzja DNR-2/19/2010 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzonego do obrotu przez „ELDOM” Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, żelazka z nawilżaczem ELDOM DA 21 „Ocean” 1300, kod EAN 5906489880292, niezgodnego z wymaganiami zasadniczymi określonymi w § 6 ust. l, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego (Dz. U. Nr 155, poz. 1089), z uwagi na usunięcie niezgodności. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie „ELDOM” Sp. z o.o., z siedzibą w Katowicach, przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach, stwierdzono na stanie magazynowym partię 1439 sztuk żelazek z nawilżaczem ELDOM DA 21 „Ocean” 1300, z której - po przeprowadzeniu badań organoleptycznych - pobrano próbkę wyrobu w ilości 2 sztuk do badań laboratoryjnych. Przedmiotowe żelazka wyprodukowane zostały na zlecenie przedsiębiorcy „ELDOM” Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, przez producenta chińskiego. Zgodnie z treścią art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności „za producenta uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania go do użytku pod własną nazwą lub znakiem”. W związku z powyższym Prezes UOKiK uznał „ELDOM” Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, za producenta kwestionowanego żelazka. 2 W trakcie badań organoleptycznych przeprowadzonych przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach stwierdzono, że przedmiotowe żelazko zapakowane jest w kartonowe pudełko zamykane od góry. Na opakowaniu umieszczono zdjęcie wyrobu oraz następujące informacje: znak towarowy i typ urządzenia, cechy wyrobu, kraj pochodzenia, kod EAN, oznaczenie CE, wielkość napięcia, częstotliwości i mocy znamionowej, nazwę i adres przedsiębiorcy wprowadzającego wyrób do obrotu na terytorium kraju, wagę netto, symbol selektywnego zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego wraz z wyjaśnieniem jego znaczenia oraz kartę gwarancyjną. Żelazko składa się ze stopy grzewczej, korpusu, pojemnika na wodę i uchwytu. Na korpusie pod uchwytem umieszczono pokrętło regulujące, służące do zmiany zakresu temperatury stopy grzewczej. Z boku korpusu umieszczono kontrolki sygnalizujące pracę urządzenia. Obudowa korpusu i uchwyt zostały wykonane z tworzywa sztucznego w kolorze białym. Pojemnik na wodę wykonano z przeźroczystego tworzywa sztucznego w kolorze niebieskim. Krawędzie blachy nałożonej na stopę grzewczą posiadają konstrukcyjne zagięcia, które nie zostały wygładzone i tworzą widoczne wypukłości, wyczuwalne dotykiem. Do uchwytu za pomocą odgiętki przymocowano na stałe przewód przyłączeniowy wraz z wtyczką. Przewód i wtyczkę wykonano w I klasie ochronności przeciwporażeniowej. Poniżej stopy, na korpusie umieszczono tabliczkę znamionową. Na tabliczce znajdują się m. in. następujące informacje: znak towarowy i typ urządzenia, wielkość napięcia, częstotliwości i mocy znamionowej, oznaczenie CE i selektywnej zbiórki zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz kraj pochodzenia. Poniżej tabliczki naklejono datę produkcji. Do sprzętu dołączono kartę gwarancyjną wraz z wykazem autoryzowanych punktów serwisowych oraz instrukcję użytkowania sporządzoną w języku polskim. W instrukcji zawarto opis wyrobu, dane techniczne, sposób obsługi i konserwacji, warunki bezpiecznego użytkowania oraz nazwę i adres importera. Instrukcja nie zawierała wymaganych, następujących informacji: „Żelazko musi być używane na stabilnej powierzchni i na taką odstawiane. Niniejszy sprzęt nie jest przeznaczony do użytkowania przez osoby (w tym dzieci) o ograniczonej zdolności fizycznej, czuciowej lub psychicznej, lub osoby nie mające doświadczenia lub znajomości sprzętu, chyba że odbywa się to pod nadzorem lub zgodnie z instrukcją użytkowania sprzętu, przekazanej przez osoby odpowiadające za ich bezpieczeństwo. Należy zwrócić uwagę na dzieci, aby nie bawiły się sprzętem. Żelazko nie powinno być używane, jeżeli spadło, jeżeli ma widoczne ślady uszkodzenia lub jeżeli wycieka z niego woda” - w instrukcji obsługi jest informacja o zakazie używania wyrobu w przypadku uszkodzeń mechanicznych, ale pominięto informację o zakazie używania żelazka, z którego wycieka woda”. 3 Producent „Eldom” Sp. z o.o. okazał deklarację zgodności na przedmiotowe żelazko oraz Sprawozdanie z badań sporządzone przez jednostkę badawczą ITS Intertek Testing Services ETL Semko Shanghai Ltd. w Chinach z dnia 22 kwietnia 2003 r. zawierające wyniki przeprowadzonych testów dla żelazek oznaczonych numerami producenta YPZ i potwierdzające zgodność wyrobów z wymaganiami dyrektywy niskonapięciowej 73/23/EWG, a także załączony do sprawozdania dokument „ weryfikacja zgodności z dyrektywami europejskimi”. Ponadto okazał deklarację identyczności potwierdzającą identyczność żelazek YPZ ze sprzętem wyprodukowanym dla przedsiębiorcy „Eldom” Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, i oznaczonych znakiem firmowym „Eldom”. Laboratorium Badawcze i Wzorcujące Zakładu Badań i Atestacji „ZETOM” z siedzibą w Katowicach przeprowadziło badania laboratoryjne przedmiotowego wyrobu na zgodność z normą PN-EN 60335-1:2004 +A1:2005+A2:2008 „Elektryczny sprzęt do użytku domowego i podobnego. Bezpieczeństwo użytkowania. Część 1: Wymagania ogólne" oraz normą PN-EN 60335-2-3: 2007+A2:2008 „Elektryczny sprzęt do użytku domowego i podobnego. Bezpieczeństwo użytkowania. Część 2-3: Wymagania szczegółowe dotyczące żelazek elektrycznych” . Badania wykazały (Sprawozdanie z Badań Nr B/2009/286 z dnia 6 października 2009 r.), że przedmiotowe żelazko nie spełnia wymagań określonych w następujących punktach: • pkt 7.12 ww. normy PN-EN 335-2-3: 2007+A2:2008 - z uwagi na to, że brak w instrukcji użytkowania informacji: „Żelazko nie powinno być używane jeżeli spadło, jeżeli ma widoczne ślady uszkodzenia lub jeżeli wycieka z niego woda”; • pkt 7.12 ww. normy PN-EN 60335-1:2004 +A1:2005+A2:2008 - z uwagi na to, że brak w instrukcji użytkowania informacji: „Niniejszy sprzęt nie jest przeznaczony do użytkowania przez osoby (w tym dzieci) o ograniczonej zdolności fizycznej, czuciowej lub psychicznej, lub osoby nie mające doświadczenia lub znajomości sprzętu, chyba że odbywa się to pod nadzorem lub zgodnie z instrukcją użytkowania sprzętu, przekazanej przez osoby odpowiadające za ich bezpieczeństwo. Należy zwrócić uwagę na dzieci, aby nie bawiły się sprzętem”; • pkt 27.1 ww. normy PN-EN 60335-1:2004 +A1:2005+A2:2008 - z uwagi na brak trwałego i pewnego połączenia dostępnych części metalowych ze stykiem ochronnym (podczas badania wytrzymałości mechanicznej żelazka połączenie to uległo całkowitemu poluzowania i w następstwie rozłączeniu); • pkt 27.2 ww. normy PN-EN 60335-1:2004+A1:2005+A2:2008 - z uwagi na niedokładne wykonanie zabezpieczeń elementów mocujących zaciski ochronne przed obluzowaniem; • pkt 27.5 ww. normy PN-EN 60335-1:2004 +A1:2005+A2:2008 - z uwagi na niewłaściwą rezystencję połączenia ochronnego; 4 • pkt 28.1 ww. normy PN-EN 60335-1:2004 +A1:2005+A2:2008 - z uwagi na brak odpowiedniej wytrzymałości połączenia zapewniającego ciągłość uziemienia na obciążenia mechaniczne, które powstają podczas normalnego użytkowania. Stwierdzono też, że ww. żelazko nie spełnia również wymagań w zakresie bezpieczeństwa użytkowania wyrobu (pkt 3 ww. normy PN-EN 60335-1:2004+A1:2005+ A2:2008), z uwagi na wyciek wody z nawilżacza podczas zmiany położenia żelazka, zarówno przed załączeniem zasilania, jak i w trakcie jego normalnego użytkowania. Wyciekająca woda w przypadku kontaktu z częściami czynnymi może powodować zagrożenie porażenia prądem elektrycznym na skutek osłabienia izolacji elektrycznej. Analiza otrzymanych akt wykazała, że kontrolowany przedsiębiorca w toku działań kontrolnych podjął działania naprawcze w zakresie uzupełnienia wymaganych normą zapisów w instrukcji użytkowania ww. żelazka i poprawione instrukcje dołączył do wyrobów będących na stanie magazynowym oraz – zgodnie z informacją przekazaną w swoim piśmie z dnia 3 września 2009 r. – przesłał tę instrukcję do dystrybutorów ww. wyrobu celem jej wymiany. Z uwagi na powyższe Prezes UOKiK nie objął postępowaniem administracyjnym niezgodności określonych w pkt 7.12 wyżej wymienionych norm. W oparciu o zebrany materiał dowodowy w dniu 16 listopada 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów powiadomił „ELDOM” Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, dalej zwaną „stroną”, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonego do obrotu żelazka z nawilżaczem ELDOM DA 21 „Ocean” 1300, kod EAN 5906489880292, niezgodnego z wymaganiami zasadniczymi określonymi w następujących przepisach rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego, zwanego dalej „rozporządzeniem”: • § 6 ust. l, z uwagi na to, że ww. wyrób został zaprojektowany i wyprodukowany w sposób niezapewniający jego zgodności z zasadami ochrony przed zagrożeniami, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, • § 7 ust. 1 pkt 1, z uwagi na wyciek wody z nawilżacza podczas zmiany położenia żelazka, tak przed załączeniem zasilania, jak i w trakcie jego normalnego użytkowania, a wyciekająca woda w przypadku kontaktu z częściami czynnymi może powodować zagrożenie porażenia prądem elektrycznym na skutek osłabienia izolacji elektrycznej, • § 7 ust. 2 pkt 1, z uwagi na to, że: - brak trwałego i pewnego połączenia dostępnych części metalowych ze stykiem ochronnym (podczas badania wytrzymałości mechanicznej żelazka połączenie to uległo całkowitemu poluzowaniu i w następstwie rozłączeniu), 5 - nieprawidłowo wykonane zabezpieczenie elementów mocujących zaciski ochronne przed obluzowaniem, - niewłaściwą rezystancję połączenia ochronnego, pomiędzy zaciskiem uziemiającym a częściami do niego przyłączonymi, - brak odpowiedniej wytrzymałości połączenia zapewniającego ciągłość uziemienia na obciążenia mechaniczne, które powstają podczas normalnego użytkowania. Zawiadamiając o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego Prezes UOKiK poinformował również stronę, że zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, może brać czynny udział w każdym stadium tego postępowania, a w szczególności wypowiadać się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań, a także przeglądać akta sprawy oraz sporządzać z nich notatki i odpisy, a ponadto składać wnioski dowodowe. Jednocześnie postanowieniem z dnia 16 listopada 2009 r., wydanym na podstawie art. 41b ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia na usunięcie niezgodności ww. wyrobu z zasadniczymi wymaganiami bądź wycofanie go z obrotu oraz wyjaśnił, jakie należy na tę okoliczność przedstawić dowody. W dniu 10 grudnia 2009 r. wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów pismo z dnia 4 grudnia 2009 r., w którym strona poinformowała, że wycofała z obrotu 4087 sztuk żelazek ELDOM DA 21, które poddano szczegółowej kontroli jakościowej oraz pomiarom rezystancji połączenia ochronnego. Wątpliwości budziły jedynie ww. żelazka pochodzące z partii oznaczonej nr serii 20090330. Wszystkie wyroby budzące zastrzeżenia w trakcie pomiarów zostały rozebrane a połączenia elektryczne poprawione. W trakcie usuwania usterek 160 szt. żelazek uległo trwałemu uszkodzeniu, a 39 szt. zostało zużyte na części zamienne. Strona poinformowała też, że uszkodzone żelazka zostały zezłomowane i przekazane zakładowi przetwarzania odpadów firmie EKO SYSTEM Boroń Spółka jawna celem ich utylizacji. Pozostałe żelazka po ich skontrolowaniu i poprawieniu połączeń elektrycznych w ilości 3888 szt. znajdują się na stanie magazynowym ELDOM Sp. z o.o. Ponadto strona poinformowała, że z naprawionej partii pobrano losowo próbkę 2 szt. ww. żelazka i przekazano do Laboratorium Badawczego Maszyn i Urządzeń JNB „EUROWITA” Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy, celem wykonania pełnych badań na zgodność z normą PN-EN 60335-1:2004/A1:2005/A2:2008 oraz normą PN-EN 60335-2-3:2007/A2:2008. Wyniki badań zostaną przekazane do UOKiK niezwłocznie po otrzymaniu raportu z laboratorium, natomiast ww. żelazka nie zostaną ponownie wprowadzone do obrotu do dnia otrzymania pozytywnego raportu z przeprowadzonych badań. 6 Na dowód podjętych działań strona załączyła do pisma: zestawienie adresowe odbiorców wyrobu, potwierdzone za zgodność z oryginałami kopie faktury zakupu żelazka ELDOM DA 21 oraz kopie faktur korygujących, a także kopię dokumentu rozchodu uszkodzonych żelazek. Strona poinformowała również, że swoim autoryzowanym serwisom zleciła kontrolę rezystancji połączenia ochronnego wszystkich zgłaszanych w ramach gwarancji żelazek ELDOM DA 21 i w razie niezgodności wyników pomiaru wystawienie oświadczenia o zwrocie żelazka w punkcie jego zakupu. W dniu 10 grudnia 2009 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Strona z prawa tego nie skorzystała. W dniu 23 grudnia 2009 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło pismo z dnia 21 grudnia 2009 r., w którym strona poinformowała, że otrzymała pozytywne wyniki badań żelazka ELDOM DA 21 z Laboratorium Badawczego Maszyn i Urządzeń JNB „EUROVITA” Sp. z o.o. z siedzibą w Bydgoszczy świadczące, że podjęte działania naprawcze okazały się skuteczne. Na dowód tego strona załączyła do pisma kopię sprawozdania z badań nr B-62/09 z dnia 9 grudnia 2009 r. Strona załączyła również do pisma instrukcję użytkowania żelazka uzupełnioną o zapisy zapobiegające ewentualnemu wyciekaniu wody z nawilżacza żelazka. Ponadto strona oświadczyła, że dystrybucję ww. żelazek prowadzi tylko poprzez sieć odbiorców, których dane adresowe przekazała przy piśmie z dnia 4 grudnia 2009 r., a pośród wycofanych z obrotu 4087 szt. żelazek znajdowała się cała kwestionowana dostawa wyrobu w ilości 2040 szt. z dnia 19 sierpnia 2009 r. Strona załączyła też do pisma kartę przekazania odpadów nr 113/II z dnia 1 grudnia 2009 r., potwierdzającą przekazanie do utylizacji firmie EKO SYSTEM Boroń Spółka Jawna uszkodzonych w trakcie działań naprawczych ww. żelazek. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: „ELDOM” Sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach, jest producentem żelazka z nawilżaczem ELDOM DA 21 „Ocean” 1300, kod EAN 5906489880292 Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Natomiast, zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności, 7 za producenta uważa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do użytku pod własną nazwą lub znakiem. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iż wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. Dla sprzętu elektrycznego, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 sierpnia 2007 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla sprzętu elektrycznego. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, domniemywa się, że wyrób spełnia określone zasadnicze wymagania, jeżeli jest zgodny z odpowiednimi postanowieniami norm zharmonizowanych. Jako, że norma PN-EN 60335-1:2004+A1:2005+A2:2008 „Elektryczny sprzęt do użytku domowego i podobnego. Bezpieczeństwo użytkowania. Część 1: Wymagania ogólne" oraz normą PN-EN 60335-2-3: 2007+A2:2008 „Elektryczny sprzęt do użytku domowego i podobnego. Bezpieczeństwo użytkowania. Część 2-3: Wymagania szczegółowe dotyczące żelazek elektrycznych” . w oparciu, o które dokonano oceny są normami zharmonizowanymi, a badania laboratoryjne wykazały naruszenie wymagań punktów 27.1, 27.2, 27.5 i 28.1 ww. normy PN-EN 60335-1:2004 +A1:2005+A2:2008, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził niezgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 6 ust. l, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, z uwagi na wyciek wody z nawilżacza podczas zmiany położenia żelazka oraz brak trwałego i pewnego połączenia dostępnych części metalowych ze stykiem ochronnym (podczas badania wytrzymałości mechanicznej żelazka połączenie to uległo całkowitemu poluzowaniu i w następstwie rozłączeniu), co może stwarzać zagrożenie porażenia prądem. W toku postępowania strona nie kwestionowała, iż przedmiotowe żelazko nie spełnia zasadniczych wymagań i w związku z toczącym się postępowaniem wycofała wszystkie wyroby z obrotu. Na dowód podjętych działań strona przedstawiła wykaz swoich odbiorców, potwierdzone za zgodność z oryginałem: kopię faktury zakupu oraz kopie faktur korygujących, potwierdzających wycofanie z obrotu 4087 sztuk kwestionowanych żelazek, w tym całą partię żelazek w ilości 2040 sztuk oznaczonych nr serii 20090330, w których stwierdzono usterki. Poinformowała także, iż wszystkie wycofane z obrotu żelazka zostały poddane szczegółowej kontroli jakości i pomiarom rezystancji połączenia ochronnego, a stwierdzone usterki usunięto. Strona przedstawiła także kartę przekazania do utylizacji ww. żelazek, które uległy trwałemu uszkodzeniu w trakcie usuwania stwierdzonych usterek. 8 Ponadto strona przedstawiła pozytywne sprawozdanie z pełnych badań laboratoryjnych wykonanych - dla próbki ww. żelazka, pobranej z partii 3888 szt. żelazek pozostałych po usunięciu stwierdzonych usterek - na zgodność z normą PN-EN 60335-1:2004/A1:2005/A2:2008 oraz normą PN-EN 60335-2-3:2007/A2:2008, a także instrukcję prawidłowego użytkowania przedmiotowego żelazka uzupełnioną o zapisy zapobiegające ewentualnemu wyciekaniu wody z nawilżacza żelazka. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli stwierdzi, że niezgodność wyrobu z zasadniczymi wymaganiami została usunięta albo wyrób został wycofany z obrotu. W związku z powyższym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. P o u c z e n i e : Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 42 ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynkui Jadwiga Gunerka Otrzymuje : „ELDOM” Sp. z o.o. ul. Pawła Chromika 5a, 40-239 Katowice Do wiadomości : 1. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 2. a/a