DNR-185/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-103(14)/12/BB Warszawa, dnia 04 września 2012 r. Decyzja DNR-2/185/2012 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzonej do obrotu przez importera PIEROT Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach, zabawki auto (klocki pociąg) kod EAN 5900700061934, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.2, 1.4.1, 1.4.2 oraz 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), w związku z wycofaniem wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy Anny Sulicz prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą MABEL Hurtownia Artykułów Przemysłowych Anna Sulicz w Nowym Sączu, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Krakowie Delegatura w Nowym Sączu stwierdzili w ofercie handlowej przedmiotową zabawkę, zakupioną na podstawie faktury VAT nr FA/263/2011 z dnia 26 stycznia 2011 r. od PIEROT Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach, która to spółka nabyła ww. wyrób od MEGA WIN TOYS LTD., KOWLOON, HONGKONG, zgodnie z fakturą No.: INV10-2713 z dnia 21 września 2010 r. Przedmiotowy wyrób to zabawka wykonana z plastiku w pastelowych kolorach: zielonym, niebieskim, fioletowym i pomarańczowym, składająca się z 3 elementów:
pojazdu – grzechotki na czterech kółkach z zamocowaną figurką psa, zawierającą rączkę (uchwyt) do jej trzymania oraz elementy grzechoczące w tylnich kołach,
wagonika – klocka na czterech kółkach z plastikowym zaczepem, 2
klocka w kształcie domku z otwieranymi drzwiczkami, który można nałożyć na wagonik. Do pojazdu zamocowano linkę zakończoną uchwytem w postaci plastikowego pierścienia. Przy pociąganiu pojazdu za linkę oraz potrząsaniu zabawka wydaje grzechoczące dźwięki. Na opakowaniu zabawki umieszczono następujące informacje: nazwę zabawki: auto, kod kreskowy, NO. 2208, nazwę i adres importera, kraj pochodzenia: Chiny, znak CE, znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3), ostrzeżenia: „Uwaga! Nieodpowiednie dla dzieci poniżej 3 lat. Małe elementy – niebezpieczeństwo zadławienia lub połknięcia. Opakowanie nie jest zabawką. Należy je trzymać z dala od dzieci. W przypadku gdy jest ono torebką – stanowi ryzyko uduszenia. Proszę zachować powyższe informacje”. Mając na uwadze funkcje i cechy charakterystyczne zabawki (zabawka na kółkach, łatwa do poruszania i toczenia o prostej budowie i kształcie, przeznaczona do pociągania i potrząsania, kolorystycznie atrakcyjna), wskazujące na jej przeznaczenie dla dzieci poniżej 3 lat oraz posiłkując się wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379:2007 ,,Klasyfikacja Zabawek. Wytyczne”) Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Krakowie Delegatura w Nowym Sączu uznał, że wskazana zabawka winna zostać poddana badaniom o surowszych parametrach. Jednocześnie, zważywszy na zróżnicowanie wymagań dotyczących linek, które mogą tworzyć poskręcane lub samozaciskające się pętle, w zależności od tego czy zabawka jest przeznaczona dla dzieci w wieku poniżej 18 miesięcy, czy też powyżej 18 miesięcy ale poniżej 36 miesięcy, zlecono laboratorium przeprowadzenie badań na zgodność z wymaganiami dla zabawek przeznaczonych dla dzieci w wieku poniżej 18 miesięcy. Zgodnie bowiem z ww. wytycznymi (tablica 1), zabawki do ciągnięcia są odpowiednie dla dzieci w okresie rozwojowym 0-18 miesięcy. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 372/2012) wykazały, że zabawka auto (klocki pociąg) nie spełnia wymagań określonych w następujących punktach normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” :
pkt 5.1, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małych elementów (uszy psa, element grzechoczący) mieszczących się całkowicie w cylindrze do badania małych części,
pkt 5.4, z uwagi na zaniżoną grubość linki przy zabawce oraz zawyżoną długość linki mogącej utworzyć samozaciskającą się pętlę. 3 Na podstawie otrzymanych akt kontroli, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) uznał, iż zabawka auto (klocki pociąg) nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa określonych w pkt 1.2, 1.4.1, 1.4.2 oraz 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), zwanego dalej „rozporządzeniem”, z uwagi na zaniżoną grubość linki przy zabawce, co stwarza ryzyko zranienia, zawyżoną długość linki mogącej utworzyć samozaciskającą się pętlę, co stwarza ryzyko uduszenia wskutek owinięcia się wokół szyi oraz ze względu na pojawienie się w wyniku badania małych elementów (uszy psa, element grzechoczący) stwarzających ryzyko uduszenia w przypadku ich połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych. W związku z powyższym, Prezes UOKiK pismem z dnia 10 kwietnia 2012 r. powiadomił importera – PIEROT Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach, zwaną dalej „stroną” bądź „spółką”, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki auto (klocki pociąg) kod EAN 5900700061934, niezgodnej z wymaganiami określonymi w pkt 1.2, 1.4.1, 1.4.2 oraz 1.4.3 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zwrócił się także o wskazanie, czy faktura No.: INV10-2713 z dnia 21 września 2010 r., wystawiona przez MEGA WIN TOYS LTD., KOWLOON, HONGKONG, stanowi jedyny dowód zakupu przedmiotowej zabawki i ewentualne przekazanie pozostałych faktur, jak również przedłożenie listy adresowej odbiorców ww. zabawki, z określeniem ilości wyrobów dostarczonych każdemu z nich oraz udzielenie informacji, czy strona posiada zakwestionowany wyrób w sprzedaży. W dniu 23 kwietnia 2012 r. do organu prowadzącego postępowanie wpłynęło pismo z dnia 19 kwietnia 2012 r., w którym strona poinformowała, iż faktura przekazana inspektorom Inspekcji Handlowej stanowi jedyny dowód zakupu przedmiotowej zabawki w ilości 600 sztuk. Przedłożyła również zestawienie 10 odbiorców ze wskazaniem ilości sprzedanego wyrobu i oświadczyła, że 2 sztuki ww. zabawki, przeznaczone do prezentacji przez przedstawicieli handlowych uległy zniszczeniu, a w posiadaniu spółki znajdują się 54 sztuki wyrobu, zwrócone na podstawie faktury korygującej przez przedsiębiorcę, u którego przeprowadzona została kontrola Inspekcji Handlowej. Ponadto, strona podniosła zarzuty, co do bezpodstawnego, jej zdaniem, uznania zabawki auto (klocki pociąg) za wyrób przeznaczony dla dzieci w wieku poniżej 3 lat i poddania go badaniom o surowszych parametrach twierdząc, że decyzja producenta w sprawie określenia przeznaczenia wiekowego zabawki winna być niepodważalna. Jednocześnie, na potwierdzenie zgodności zakwestionowanego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami oraz prawidłowości przyjętej 4 przez producenta kwalifikacji wiekowej, spółka przedłożyła Test Report No: S07121516L1010 z 15 grudnia 2007 r. Zwróciła się także z zapytaniem, czy usunięcie sznurka z przedmiotowej zabawki „uczyni ją bezpieczną”. Pismem z dnia 8 maja 2012 r. Prezes UOKiK ustosunkował się do zarzutów strony i wyjaśnił, iż klasyfikacja zabawki do określonej kategorii wiekowej dokonana przez producenta może zostać zakwestionowana przez organ kontroli, jeżeli z obiektywnej oceny cech, właściwości i funkcji użytkowych zabawki wynika, że jest ona sprzeczna z rzeczywistym przeznaczeniem wiekowym zabawki. Podkreślił, że określając przeznaczenie wiekowe danej zabawki należy zwrócić uwagę nie tylko na jej podstawowe cechy użytkowe, kolorystykę, konstrukcję, ale przede wszystkim na kolejne etapy rozwoju dziecka. Małe dzieci to nie tylko niemowlęta (0-12 m-cy), ale również dzieci w wieku od 1 roku do 3 lat, które z uwagi na stopień rozwoju zarówno intelektualnego, jak i fizycznego interesują się zabawkami o konstrukcji bardziej złożonej niż grzechotka czy gryzak. Stwierdził ponadto, iż okazane sprawozdanie dotyczy badań przeprowadzonych na zlecenie producenta, w określonym przez niego zakresie i ze wskazaniem kategorii wiekowej. Odnosząc się natomiast do zapytania, czy usunięcie sznurka z zakwestionowanej zabawki „uczyni ją bezpieczną” wyjaśnił, że niezgodności przedmiotowego wyrobu nie ograniczają się jedynie do zaniżonej grubości i zawyżonej długości linki, ale dotyczą również występowania w zabawce małych elementów, mieszczących się całkowicie w cylindrze dla badania małych części. W związku z tym, mimo usunięcia linki zabawka nadal pozostanie niezgodna z zasadniczymi wymaganiami dla zabawek, a ponadto straci jedną ze swoich funkcji (zabawka do ciągnięcia). W piśmie z dnia 16 maja 2012 r. strona podniosła, że wskazana zabawka składa się z dwóch różnych wzorów i zawiera w zestawie, m.in. klocki z literkami, co wyklucza przeznaczenie zabawki dla dzieci poniżej 3 lat. Nadto, w ocenie strony, ww. wyrób wymaga odpowiedniej zręczności przy montowaniu i rozkładaniu elementów, a takich umiejętności nie posiadają małe dzieci. Spółka zwróciła uwagę, że w sytuacji, gdy zabawka straci funkcję ciągnięcia, to nie powinna być klasyfikowana jako przeznaczona dla dzieci poniżej 36 miesięcy. Postanowieniem z dnia 19 czerwca 2012 r., wydanym na podstawie art. 41b ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na wycofanie z obrotu kwestionowanego wyrobu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim oraz wskazał, jakie dowody należy przedstawić na powyższą okoliczność. Wyjaśnił również, że przedmiotem niniejszego postępowania jest 5 zabawka auto (klocki pociąg) , która nie zawiera w zestawie klocków z literkami, determinujących, zdaniem strony, przeznaczenie wyrobu dla dzieci powyżej 3 lat. Wskazana zabawka składa się z zaledwie 3 elementów o rozmiarach, które nie wymagają od dziecka precyzji i rozwiniętej zręczności w ich umocowaniu. Nie jest to także zabawka do składania czy też konstruowania budowli. Ponadto, jeden z elementów (pojazd z figurką psa) zawiera elementy grzechoczące, co czyni wyrób atrakcyjnym dla dzieci poniżej 36 miesięcy. Usunięcie linki z zabawki nie spowoduje więc automatycznej zmiany przeznaczenia wiekowego wyrobu. Funkcja ciągnięcia nie jest bowiem jedyną funkcją zabawową wyrobu i jak wynika z powyższej argumentacji, nie tylko ona przesądza o zakwalifikowaniu wyrobu do kategorii zabawek przeznaczonych dla dzieci poniżej 3 lat. W dniu 19 lipca 2012 r. do organu prowadzącego postępowanie wpłynęło pismo informujące o podjętych przez stronę działaniach naprawczych wraz z dowodami, w postaci kopii faktur korygujących, oświadczeń odbiorców o braku ww. zabawki na stanie magazynowym, protokołu zniszczenia 180 sztuk wyrobu oraz kopii faktury VAT za ogłoszenie prasowe opublikowane w dzienniku ogólnopolskim. Jednocześnie, strona oświadczyła, iż jeden z odbiorców, firma EUFORIA ze Stargardu Szczecińskiego nie prowadzi już działalności gospodarczej, w związku z czym uzyskanie oświadczenia o stanie posiadania wyrobu nie było możliwe. Pismem z dnia 20 lipca 2012 r. Prezes UOKiK poinformował stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma. Z przedmiotowych uprawnień strona nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami jest osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu. Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, importerem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca siedzibę na terytorium państwa członkowskiego 6 Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. PIEROT Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach jest importerem, który wprowadził do obrotu zabawkę auto (klocki pociąg) kod EAN 5900700061934. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iż wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Przeprowadzone badania laboratoryjne ww. zabawki wykazały naruszenie wymagań zawartych w pkt 5.1 i 5.4 normy PN-EN 71-1:2011, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małego elementu stwarzającego ryzyko uduszenia w przypadku jego połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych oraz ze względu na zaniżoną grubość linki przy zabawce i zawyżoną długość linki mogącej utworzyć samozaciskającą się pętlę. Stąd też, za uzasadnione należy uznać wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego przeciwko importerowi – PIEROT Sp. z o.o. z siedzibą w Skarbimierzycach, w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z zasadniczymi wymaganiami określonymi w pkt 1.2, 1.4.1, 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 do rozporządzenia. Zgodnie z brzmieniem pkt 1.2 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia, dostępne krawędzie, wystające części, przewody, kable i mocowania na zabawkach muszą być zaprojektowane i wyprodukowane w taki sposób, aby zminimalizować ryzyko zranienia na skutek kontaktu z nimi. W pkt 1.4.1 stwierdzono, że zabawki i ich części muszą być tak zaprojektowane i wyprodukowane, aby nie mogły stwarzać ryzyka uduszenia użytkownika wskutek owinięcia się wokół szyi lub poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku zewnętrznego zatkania dróg oddechowych przez usta i nos. Według pkt 1.4.2 załącznika, zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia użytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Pkt 1.4.3 przedmiotowego załącznika stanowi zaś, iż w zakresie właściwości fizycznych i mechanicznych stanowi, iż zabawki przeznaczone dla dzieci w wieku poniżej 36 miesięcy, a także wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemożliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to także zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. 7 W toku postępowania administracyjnego strona zakwestionowała dokonanie zmiany przeznaczenia wiekowego zabawki auto (klocki pociąg) , określonego przez producenta i poddanie jej badaniom o surowszych parametrach, jednak uznając słuszność argumentacji przedstawionej przez Prezesa UOKiK podjęła działania naprawcze. Przedłożone przez stronę w toku postępowania administracyjnego dowody, w postaci: listy odbiorców, faktur korygujących, oświadczeń kontrahentów o braku wyrobu w ofercie handlowej, protokołu zniszczenia zabawek wycofanych z obrotu oraz kopii faktury za publikację ogłoszenia prasowego, potwierdzającego powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach, stanowią w ocenie Prezesa UOKiK wystarczającą podstawę do uznania, że zabawka auto (klocki pociąg) kod EAN 5900700061934 została wycofana z obrotu i nie znajduje się w sprzedaży, a konsumenci zostali powiadomieni o istniejącym zagrożeniu. W świetle art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.) przez wycofanie z obrotu należy rozumieć również to, że kwestionowany wyrób nie będzie udostępniany na rynku. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeżeli stwierdzi, że wyrób został wycofany z obrotu. W związku z powyższym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymują: 1. PIEROT Sp. z o.o. Z up. Prezesa Urzędu Skarbimierzyce 19 Ochrony Konkurencji i Konsumentów 72-002 Dołuje DYREKTOR Do wiadomości: Departamentu Nadzoru Rynku 1. Anna Sulicz Anna Mazurak MABEL Hurtownia Artykułów Przemysłowych Al. Piłsudskiego 60 33-300 Nowy Sącz 2. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (ZS.8361.387.2011) 3. a/a