DNR-179/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-110(21)/14/KZ Warszawa, 07 października 2014 r. DECYZJA DNR-2/179/2014 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 w związku z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 z późn. zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzonej do obrotu przez PIR HOLDING Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Bielsku-Białej, zabawki Pozytywka 383, kod EAN 5901353504960, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w pkt 1.4.1 i pkt 1.4.2 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 z późn. zm.), w związku z wycofaniem wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 27 stycznia - 25 kwietnia 2014 r. u przedsiębiorcy FAMEX Jastrzębscy Spółka jawna z siedzibą w Radomiu, stwierdzili w ofercie handlowej zabawkę Pozytywka 383, kod EAN 5901353504960. Z okazanego przez kontrolowanego dokumentu wynika, iŜ wyrób został zakupiony od IREX G. Czarniecki W. Ilkiewicz Spółka jawna z siedzibą w Bielsku – Białej, na podstawie faktury VAT nr 06420/2013 w ilości 12 sztuk. Zabawka Pozytywka 383, kod EAN 5901353504960 - to wyrób w kształcie ptaka, wykonany z tworzywa sztucznego, jedynie nogi zabawki są miękkie, wypchane, wykonane z materiałów włókienniczych. W stopach zabawki oprócz wypełnienia znajdują się piszczki. Do głowy przymocowane są kawałki materiałów włókienniczych oraz linka związana w kształcie pętelki. W dolnej części zabawki znajduje się samochowająca się linka, zakończona plastikowym uchwytem. W trakcie chowania się linki, ptak porusza oczami, skrzydłami i nogami oraz słychać dźwięki melodyjki. Na opakowaniu zabawki naklejona jest etykieta, na której znajdują się następujące informacje: ,,znak CE, IMPORTER PIR HOLDING Sp. z o.o. ul. Konwaliowa 21, 43-300 Bielsko-Biała, UWAGA! PODCZAS ZABAWY DZIECKO POWINNO ZNAJDOWAĆ SIĘ POD NADZOREM OSOBY 2 DOROSŁEJ! UWAGA! USUNĄĆ OPAKOWANIE PRZED PRZEKAZANIEM ZABAWKI DZIECKU. DO CZYSZCZENIA UśYWAĆ WYŁĄCZNIE ŁAGODNYCH ŚRODKÓW MYJĄCYCH. NIE ZANURZAĆ, CZYŚCIĆ POWIERZCHNIOWO. NALEśY ZACHOWAĆ OPAKOWANIE ZE WZGLĘDU NA ZAWARTE NA NIM WAśNE INFORMACJE. WYPRODUKOWANO W CHINACH. 383 POZYTYWKA 0 m+. Zabawka - pozytywka przeznaczona dla dzieci od urodzenia. Zabawkę umocować/ zawiesić w pobliŜu łóŜka dziecka lub w podobnym miejscu. Zabawka powinna być uruchamiana przez osobę dorosłą. Uwaga! Istnieje moŜliwość zaplątania się w sznurek pozytywki, dlatego naleŜy unikać bezpośredniego kontaktu małego dziecka z zabawką. Podczas zabawy zalecany jest nadzór osoby dorosłej, kod kreskowy 5901353504960’’. Na zabawce wytłoczony jest napis: ,,0500130.0’’. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie (sprawozdanie z badań nr 41/2014) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia następujących wymagań normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne”: - pkt 5.4 e, z uwagi na zbyt silny mechanizm zwijający linkę, - pkt 5.8, ze względu na nieodpowiednią formę geometryczną zabawki (uchwyt - zakończenie linki). W piśmie z dnia 12 maja 2014 r. Prezes UOKiK powiadomił PIR HOLDING Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej (zwaną dalej takŜe: ,,stroną postępowania’’), o wszczęciu postępowania w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki Pozytywka 383, kod EAN 5901353504960, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w pkt 1.4.1 i pkt 1.4.2 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 z późn. zm.), zwanego dalej ,,rozporządzeniem’’. Ponadto Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania o wskazanie w jakiej ilości zabawki zostały zakupione oraz nadesłanie pełnej listy dystrybutorów przedmiotowych zabawek, ze wskazaniem ilości wyrobów dostarczonych kaŜdemu z nich i okresu, w którym były one wprowadzane do obrotu. Pismem z dnia 22 maja 2014 r. strona postępowania oświadczyła, iŜ zabawka kupiona została na podstawie faktury nr 32722 z dnia 25 czerwca 2010 r. w ilości 960 sztuk i wskazała dwóch odbiorców przedmiotowej zabawki, którzy nabyli ją w ilości po 480 sztuk. Do pisma załączono dokument zakupu przedmiotowej zabawki od Wellmax Trading Ltd. Unit D, 9/F., PHASE 1&2, HONG KONG SPINNERS IND´L BLDG, 601-603 TAI NAN WEST ST., 3 CHEUNG SHA WAN, KLN., HONG KONG oraz upowaŜnienie dla pracownika do uwierzytelniania kopii dokumentów. Jednocześnie strona postępowania zwróciła się do Prezesa UOKiK z prośbą o przekazanie kopii sprawozdania z badań i oświadczyła, iŜ zabawka została wyprodukowana i przebadana zgodnie z obowiązującymi w 2010 r. przepisami, w tym normą PN-EN71-1:1998+A1+A2+A4+A5+A6+A7. Pismem z dnia 28 maja 2014 r. Prezes UOKiK przekazał stronie postępowania sprawozdanie z badań nr 41/2014 z dnia 28 marca 2014 r. dotyczące przedmiotowej zabawki. W piśmie z dnia 10 czerwca 2014 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iŜ przedmiotowa zabawka, wprowadzona do obrotu w 2010 r., podlegała wymaganiom pkt. 5.4 d) i pkt. 5.8 normy PN-EN 71-1+A9:2009 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , które są toŜsame z wymaganiami określonymi w pkt 5.4 e i pkt 5.8 normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , w oparciu o którą przeprowadzono badania laboratoryjne przedmiotowej zabawki. W dniu 16 czerwca 2014 r. Prezes UOKiK wydał postanowienie, w którym wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności ww. wyrobu albo wycofanie go z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami i wyjaśnił, jakie naleŜy przedstawić dowody na powyŜszą okoliczność. W piśmie z dnia 12 czerwca 2014 r., które wpłynęło do UOKiK w dniu 13 czerwca 2014 r., strona postępowania oświadczyła, iŜ nie rozumie dlaczego przedmiotowa zabawka została poddana badaniom na zgodność z przepisami, które nie obowiązywały w 2010 roku i stwierdziła, iŜ: ,,z informacji uzyskanych w notyfikowanym laboratorium wynika, Ŝe podczas obowiązywania Dyrektywy Zabawkowej 88/378/EWG procedura badania siły mechanizmu wciągającego była inna od tej, która obowiązuje obecnie, nie była nawet opisana w normie’’. Jednocześnie strona postępowania zwróciła się do Prezesa UOKiK z prośbą o odniesienie się do powyŜszych stwierdzeń. Pismem z dnia 3 lipca 2014 r. strona postępowania została poinformowana przez Prezesa UOKiK o tym, iŜ wymagania dotyczące właściwości mechanicznych i fizycznych zabawek w 2010 roku określała norma PN-EN 71-1+ A9:2009. Norma ta zawierała wymaganie dotyczące siły nawijania powrotnego mechanizmu z samochowającymi się linkami, nie zawierała natomiast opisu procedury badania zabawek na zgodność z wymaganiami punktu 5.4. d, co nie oznacza, Ŝe laboratorium nie mogło takiego badania wykonać. Laboratorium wykonywało badanie na zgodność z punktem 5.4. d, które polegało na bezpośrednim pomiarze siły nawijania powrotnego za pomocą dynamometru. Procedura 4 badania siły nawijania powrotnego opisana w punkcie 8.39 normy PN-EN 71-1:2011 polegała na zawieszeniu cięŜarka o masie (1±0,1) kg i obserwacji, czy mechanizm zwijający jest w stanie podnieść cięŜar poprzez zwinięcie linki w którejkolwiek z następujących sytuacji: przy lince rozwiniętej z mechanizmu na długość 20 mm, przy lince rozwiniętej z mechanizmu na długość równą połowie jej maksymalnej moŜliwej do rozwinięcia długości, przy lince rozwiniętej z mechanizmu na swoją maksymalną długość. Masa cięŜarka określona w ww. normie na (1± 0,1) kg odpowiada sile (9,8112±0,98112) N, która stanowi iloczyn masy cięŜarka wyraŜonej w kg i przyśpieszenia ziemskiego równego 9,8112 m/s². Badanie przeprowadzone zgodnie z punktem 8.39 normy PN-EN 71-1:2011 pozwalało więc stwierdzić, Ŝe siła mechanizmu nawijania powrotnego linki w przedmiotowej zabawce przekraczała wartość zawierającą się w przedziale od 8,83008 N do 10,79232 N. Pismem z dnia 8 lipca 2014 r. strona postępowania zwróciła się do Prezesa UOKiK z prośbą o przedłuŜenie terminu na przedstawienie dowodów wykonania postanowienia Prezesa UOKiK z dnia 16 czerwca 2014 r. W piśmie z dnia 10 lipca 2014 r. Prezes UOKiK wyraził zgodę na przekazanie dowodów wykonania postanowienia z dnia 16 czerwca 2014 r. w terminie do dnia 31 lipca 2014 r. Pismem z dnia 31 lipca 2014 r. strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iŜ wycofała przedmiotową zabawkę z obrotu oraz powiadomiła konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w gazecie o zasięgu ogólnopolskim, na dowód czego przekazała wycinek ogłoszenia z gazety. Strona postępowania oświadczyła równieŜ, iŜ zwróciła się do odbiorców zabawek z prośbą o wycofanie ich z obrotu oraz poinformowanie ich kontrahentów o niezgodnościach zabawki oraz moŜliwości jej zwrotu i konieczności nadesłania dowodów potwierdzających ww. działania. W załączeniu strona postępowania przekazała kopie pism skierowanych do dystrybutorów i uzyskane od nich odpowiedzi. Do pisma dołączono równieŜ odpowiedzi kontrahentów dotyczące ilości posiadanych wyrobów. Jeden z dystrybutorów strony postępowania oświadczył, iŜ posiada na stanie 179 sztuki przedmiotowej zabawki, a drugi posiada 8 sztuk wyrobu i oczekuje na zwrot kolejnych 7 sztuk. Do pisma załączono równieŜ kopie faktur korygujących, poświadczających zwrot 187 sztuk wyrobów do strony postępowania. Ponadto strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iŜ jeden z odbiorców nie uzyskał jeszcze odpowiedzi dotyczącej posiadania przedmiotowych zabawek od jednego kontrahenta. Pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iŜ oczekuje na odebranie 7 sztuk wyrobu od dystrybutora i nadesłanie do UOKiK kopii faktury korygującej, poświadczającej zwrot przedmiotowych zabawek. Jednocześnie zwrócił 5 się z prośbą o informację czy przedsiębiorca, który dotychczas nie przekazał oświadczenia, posiada wyrób na stanie magazynowym i czy został on zwrócony. W piśmie z dnia 5 września 2014 r. Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o ponowne nadesłanie przekazanych dowodów, które nie zostały poświadczone za zgodność z oryginałem. Pismem z dnia 12 września 2014 r. strona postępowania przekazała kopie faktur korygujących, poświadczających zwrot 9 sztuk przedmiotowych zabawek i oświadczyła, iŜ wycofała w sumie 196 sztuk wyrobów, które zostaną zniszczone. W piśmie z dnia 26 września 2014 r. Prezes UOKiK zawiadomił stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 z późn. zm.), stroną postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami jest osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu. Według art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, importerem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do uŜytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. PIR HOLDING Sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku-Białej jest importerem zabawki Pozytywka 383, kod EAN 5901353504960, co potwierdza informacja umieszczona na etykiecie naklejonej na opakowaniu zabawki. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie 6 zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie (sprawozdanie z badań nr 41/2014) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia wymagań pkt 5.4 e i pkt 5.8 normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne”. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki Pozytywka 383, kod EAN 5901353504960, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w pkt 1.4.1 i pkt 1.4.2 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia. Według pkt 1.4.1. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia, zabawki i ich części muszą być tak zaprojektowane i wyprodukowane, aby nie mogły stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika wskutek owinięcia się wokół szyi lub poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku zewnętrznego zatkania dróg oddechowych przez usta i nos. Na podstawie pkt 1.4.3. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia zabawki i ich części przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. W toku postępowania przed Prezesem UOKiK powiadomiono stronę postępowania o moŜliwości podjęcia działań zmierzających do usunięcia niezgodności bądź wycofania wyrobów z obrotu i wyznaczono termin na ich podjęcie. Strona postępowania poinformowała Prezesa UOKiK, iŜ zakupiła przedmiotowe zabawki w ilości 960 sztuk i wskazała dwóch odbiorców, którzy nabyli je w ilości po 480 sztuk. Dystrybutorzy zabawek zostali powiadomieni przez stronę postępowania o stwierdzonych w wyrobach niezgodnościach. Jednocześnie strona postępowania zobowiązała swoich odbiorców do powiadomienia ich kontrahentów o niezgodnościach wyrobów, jak równieŜ o moŜliwości ich zwrotu. Dystrybutorzy odebrali przedmiotowe zabawki od swoich kontrahentów i zwrócili je do strony postępowania wraz z wyrobami znajdującymi się na stanie magazynowym. Strona postępowania wystawiła faktury korygujące, poświadczające wycofanie z obrotu 196 sztuk 7 przedmiotowej zabawki i oświadczyła, iŜ wszystkie zwrócone egzemplarze zostaną zniszczone. Jednocześnie strona postępowania przysłała do UOKiK dowód publikacji ogłoszenia w gazecie, informującego konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach w wyrobie. W tym stanie rzeczy Prezes UOKiK uznał, iŜ przedmiotowe zabawki nie znajdują się w obrocie, a konsumenci zostali powiadomieni o istniejącym zagroŜeniu. Zgodnie z art. 2 pkt 15 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. U. UE. L. 08.218.30), „wycofanie z obrotu” oznacza dowolny środek, którego celem jest zapobieŜenie udostępniania na rynku produktu w danym łańcuchu dostaw. W rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia środki podjęte przez stronę postępowania stanowią o wycofaniu wyrobu z obrotu. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe niezgodność wyrobu z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami została usunięta bądź wyrób został wycofany z obrotu. Przepis art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ postępowanie w sprawie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do uŜytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W związku z powyŜszym Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), w związku z art. 43b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 z późn. zm.) od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka