DNR-137/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-37(6)/14/KZ Warszawa, 18 lipca 2014 r. DECYZJA DNR-2/137/2014 Na podstawie art. 41c ust. 3 pkt 1 i pkt 4 oraz ust. 9 w zw. z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie wprowadzenia do obrotu przez Piotra Brudzińskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo ,,KARO’’ w Warszawie, zabawki ,,zwierzak-267- 7/8’’, kod EAN 7460745402461, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1) nakazuje: a) wycofanie z obrotu zabawki ,,zwierzak-267-7/8’’, kod EAN 7460745402461, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 ze zm.), zwanego dalej ,,rozporządzeniem’’ oraz pkt 1.4.2, 1.4.3 i pkt 1.5 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do tego rozporządzenia (Dz. U. Nr 83, poz. 454 ze zm.); b) powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim, w formie ogłoszenia w ramce o wielkości minimum 7/7 cm, o treści: ,, Piotr Brudziński, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo KARO w Warszawie, informuje iż wprowadzona do obrotu zabawka zwierzak-267-7/8, kod EAN 7460745402461, nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 ze zm.), ze względu na pojawienie się w wyniku badania małych elementów, co stwarza ryzyko uduszenia w przypadku połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych i zaniżoną grubość folii opakowania zabawki oraz umieszczenie w oznakowaniu zabawki ostrzeżeń sprzecznych z przewidywanym użytkowaniem zabawki, zgodnie z jej funkcją, rozmiarem i charakterystyką t. j. ostrzeżenia graficznego i słownego dotyczącego wieku (0-3) oraz 2 ostrzeżenia przewidzianego wyłącznie dla zabawek funkcjonalnych. Powyższe ogłoszenie publikuje się w związku z decyzją Prezesa UOKiK DNR-2/137/2014 z dnia 18 lipca 2014 r. 2) nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 28 lutego – 18 kwietnia 2013 r. u przedsiębiorcy Andrzeja Pawelskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą PHU Biały w Białymstoku, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Białymstoku, stwierdzili w ofercie handlowej zabawkę ,,zwierzak-267-7/8’’, kod EAN 7460745402461, którą kontrolowany zakupił od Piotra Brudzińskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo ,,KARO’’ w Warszawie, na podstawie faktury VAT nr 320/06/2012/FVZ z dnia 31 maja 2012 r. w ilości 60 sztuk. Zabawka zwierzak - 267-7/8, kod EAN 7460745402461 – to wyrób do popychania w kształcie ptaszka. Korpus zabawki osadzony jest na dwóch kołach o średnicy ok. 60 mm, połączonych metalową osią o średnicy ok. 3 mm. Skrzydełka ptaszka połączone są z kołami za pomocą pręcików o dł. ok. 81 mm i bolców, co sprawia że podczas ruchu, skrzydełka poruszają się. Ponadto zabawka podczas poruszania wydaje terkoczący dźwięk. Do zabawki dołączony jest również element do popychania (do samodzielnego montażu), składający się z drążka (o dł. ok. 300 mm) oraz uchwytu (najdłuższy wymiar ok. 70 mm). Zabawka wykonana jest z elementów kolorowego, miękkiego oraz twardego tworzywa sztucznego. Na korpusie zabawki znajdują się powleczone folią naklejki. Opakowanie zabawki stanowi przezroczysta foliowa torebka o obwodzie otworu 397 mm, sklejona na jednym końcu, co umożliwia wielokrotne jej zamknięcie. Na naklejkach umieszczonych na opakowaniu znajdują się następujące informacje: ,,Importer: KARO, Warszawa, ul. Jordanowska 1 a, tel: 022-6101819 , Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniżej 3 lat! Uwaga! Ryzyko połknięcia – małe elementy! Zachować opakowanie – zawiera ważne informacje! Przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci do lat 3! Opakowanie nie jest zabawką! Używać zabawki pod bezpośrednim nadzorem osoby dorosłej! zwierzak-267-7/8, kod EAN 7460745402461, wyprodukowane w Chinach, znak CE, znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3)’’. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 91/2013) wykazały, że ww. zabawka nie spełnia następujących wymagań normy 3 PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne”: - pkt 5.1b normy, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania małych elementów - dwóch bolcy, łączących pręciki z kółkami, które mieszczą się całkowicie w cylindrze do badania małych części i stwarzają ryzyko uduszenia w przypadku połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych, - pkt 6a normy, z uwagi na zaniżoną grubość folii opakowania zabawki, co stwarza ryzyko odcięcia dopływu powietrza lub uduszenia (asfiksji) poprzez zewnętrzne zatkanie dróg oddechowych, - pkt 7.1 normy, ze względu na umieszczenie w oznakowaniu zabawki ostrzeżeń sprzecznych z przewidywanym użytkowaniem zabawki, zgodnie z jej funkcją, rozmiarem i charakterystyką t. j. ostrzeżenia graficznego i słownego dotyczącego wieku (0-3) oraz ostrzeżenia przewidzianego wyłącznie dla zabawek funkcjonalnych. Pismem z dnia 17 lutego 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił Piotra Brudzińskiego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo ,,KARO’’ w Warszawie o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki ,,zwierzak-267-7/8’’, kod EAN 7460745402461, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 ze zm.), zwanego dalej ,,rozporządzeniem’’ oraz pkt 1.4.2, 1.4.3 i pkt 1.5 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do tego rozporządzenia. Zwrócił się także do strony o wskazanie ilości zakupionego wyrobu oraz przekazanie dowodów zakupu (faktura, SAD) oraz nadesłanie pełnej listy odbiorców przedmiotowych zabawek, ze wskazaniem ilości wyrobów dostarczonych każdemu z nich i okresu, w którym były one wprowadzane do obrotu. Strona nie udzieliła odpowiedzi na powyższe pismo. Korespondencja została odebrana w dniu 5 marca 2014 r. (dowód: karta 2 akt postępowania przed Prezesem UOKiK). W dniu 28 marca 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał postanowienie, w którym wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie stwierdzonych niezgodności bądź wycofanie wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami w jednym dzienniku o zasięgu ogólnopolskim. Strona została poinformowana jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych przez nią działań. Korespondencja została odebrana w dniu 14 kwietnia 2014 r. (dowód: karty 3-5 akt postępowania przed Prezesem UOKiK). 4 Pismem z dnia 8 maja 2014 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, iż w związku z nieprzedstawieniem dowodów potwierdzających usunięcie niezgodności w zabawce ,,zwierzak-267-7/8’’, kod EAN 7460745402461, albo wycofanie jej z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami w jednym dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim w formie ogłoszenia, zamierza zakończyć postępowanie administracyjne, opierając się na dotychczas zgromadzonych dowodach. Ponadto Prezes UOKiK zawiadomił stronę o tym, iż przysługuje jej zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawo do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy, prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań w terminie 10 dni od dnia otrzymania pisma. Ponadto wskazał, iż zgodnie z art. 21 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 09 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.), strona przed wydaniem decyzji ma możliwość w odpowiednim terminie, nie krótszym niż 10 dni, przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Korespondencja została doręczona w dniu 26 maja 2014 r. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw (dowód: karta 6 akt postępowania przed Prezesem UOKiK). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami jest osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu. Według art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, importerem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze 5 Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Przedsiębiorca Piotr Brudziński, prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo ,,KARO’’ w Warszawie, jest importerem zabawki ,,zwierzak-267-7/8’’, kod EAN 7460745402461, co potwierdza naklejka umieszczona na opakowaniu: ,,Importer: KARO, Warszawa, ul. Jordanowska 1 a’’ (dowód: sprawozdanie z badań nr 91/2013 karta 54 akt kontroli WIIH). Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iż wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 ze zm.). Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 91/2013) wykazały, że ww. zabawka nie spełnia pkt 5.1b, pkt 6a, pkt 7.1 normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne”. Stwierdzone niezgodności uzasadniały wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu zabawki zwierzak-267-7/8, kod EAN 7460745402461, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 8 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. z 2011 r. Nr 83, poz. 454 ze zm.) oraz pkt 1.4.2, 1.4.3 i pkt 1.5 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do tego rozporządzenia. Zgodnie z § 8 ust. 7 rozporządzenia, na zabawkach nie mogą być umieszczone ostrzeżenia, o których mowa w pkt 2.1-11 załącznika nr 3 do rozporządzenia, jeżeli są one sprzeczne z przewidywanym użytkowaniem zabawki, określonym na podstawie ich funkcji, rozmiarów i charakterystyki. Pkt. 2.1 załącznika nr 3 do rozporządzenia stanowi, iż zabawki, które mogą być niebezpieczne dla dzieci w wieku poniżej 36 miesięcy, są opatrzone ostrzeżeniem, takim jak ,,Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniżej 36 miesięcy’’ lub ,,Nieodpowiednie dla dzieci w wieku poniżej 3 lat’’ lub ostrzeżeniem w formie symbolu graficznego. Według pkt. 1.4.2. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia, zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia użytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego 6 zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Na podstawie pkt. 1.4.3. Załącznika Nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia zabawki i ich części przeznaczone dla dzieci w wieku poniżej 36 miesięcy, a także wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemożliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to także zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. Zgodnie z punktem 1.5 załącznika nr 1 ,,Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa’’ do rozporządzenia, opakowania w których znajdują się zabawki podczas sprzedaży detalicznej, nie mogą stwarzać ryzyka odcięcia dopływu powietrza ani uduszenia (asfiksji) poprzez zewnętrzne zatkanie dróg oddechowych przez usta i nos. W toku postępowania przed Prezesem UOKiK powiadomiono stronę o możliwości podjęcia działań zmierzających do usunięcia niezgodności bądź wycofania wyrobów z obrotu oraz konieczności powiadomienia konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami i wyznaczono termin na ich podjęcie. Strona nie nadesłała żadnych dowodów świadczących o rozpoczęciu jakichkolwiek działań. Wobec bezczynności strony i ze względu na poważne zagrożenie zdrowia stwarzane przez kwestionowane zabawki (ryzyko uduszenia), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznał, iż niezbędne jest nakazanie wycofania ww. wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. Zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93(Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.). organy nadzoru rynku podejmują stosowne środki w celu ostrzeżenia w odpowiednim terminie użytkowników na ich terytorium o odkrytym przez nie zagrożeniu związanym z danym produktem w celu zmniejszenia ryzyka zranienia lub innych szkód. Zaś zgodnie z treścią art. 20 ust. 1 ww. rozporządzenia, państwa członkowskie zapewniają, że produkty stwarzające poważne zagrożenie, wymagające szybkiej interwencji, włącznie z zagrożeniem, którego skutki nie są odczuwalne bezpośrednio, są wycofane z obrotu lub odzyskiwane, lub że ich udostępnianie na ich rynku jest zabronione, oraz informują o tym niezwłocznie Komisję Europejską. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 15 ww. rozporządzenia przez „wycofanie z obrotu” należy rozumieć zapobieżenie udostępnieniu na rynku produktu w danym łańcuchu dostaw. 7 Zważywszy na powyższe okoliczności i konieczność ochrony interesów konsumentów nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest również uzasadnione. Mając na względzie odwrócenie grożącego niebezpieczeństwa w postaci zagrożenia dla zdrowia i życia użytkowników zabawki, środki zastosowane przez Prezesa UOKiK uznać należy za adekwatne i proporcjonalne. Zgodnie z art. 41c ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy o systemie oceny zgodności, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, ze wyrób nie spełnia zasadniczych, szczegółowych lub innych wymagań, a strona postępowania nie podjęła działań, o których mowa w art. 41b ust. 1 organ prowadzący postępowanie może, w drodze decyzji nakazać wycofanie wyrobu z obrotu lub z użytku, jak również nakazać stronie postępowania powiadomienie konsumentów lub użytkowników wyrobu o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, określając termin i sposób powiadomienia. Ponadto, w myśl art. 41c ust. 9 cyt. ustawy, jeżeli wymaga tego interes konsumentów lub użytkowników wyrobu, organ prowadzący postępowanie nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W przypadku gdy decyzja stanie się ostateczna, zgodnie z art. 39a ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stanowić będzie to podstawę do wpisu do rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie z art. 39a ust. 4 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes UOKiK, na wniosek organu wyspecjalizowanego lub z urzędu, usuwa wpis z rejestru, w przypadku gdy osoba wprowadzająca wyrób do obrotu lub oddająca go do użytku wykaże, że wykonała decyzję, o której mowa w art. 41c ust. 3 ustawy o systemie oceny zgodności; wpis usuwa się nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy od dnia przedstawienia odpowiednich informacji, lub gdy osoba wprowadzająca wyrób do obrotu lub oddająca go do użytku nie podejmie działań, o których mowa w pkt 1; wpis usuwa się nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli, o której mowa w art. 41c ust. 10 ustawy o systemie oceny zgodności. Przepis art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iż postępowanie w sprawie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W związku z powyższym Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), w związku 8 z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka