DNR-122/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-74(6)/14/BB Warszawa, dnia 20 sierpnia 2014 r. DECYZJA DNR-2/155/2014 Na podstawie art. 41c ust. 3 pkt 1 oraz ust. 9 w związku z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 z późn. zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki maska pirat pianka, kod EAN 5903697615999 niezgodnej ze szczegółowymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.5 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: 1. nakazuje ,,ASTER L. Drzewiecka, S. Drzewiecki’’ Spółka jawna z siedzibą w Warszawie wycofanie z obrotu zabawki maska pirat pianka, kod EAN 5903697615999; 2. nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w hurtowni zabawek należącej do przedsiębiorcy Iwony Zborowskiej, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowa GAWRA Iwona Zborowska w Jaśle, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie Delegatura w Krośnie stwierdzili w ofercie handlowej przedmiotową zabawkę. Jak ustalono kontrolowana zakupiła ww. wyrób na podstawie faktury VAT nr 000014/12/2013 z dnia 3 grudnia 2013 r. od PARTY TINO Kamila Górniak, Stanisław Drzewiecki Sp.j. z siedzibą w Warszawie, która to spółka nabyła zabawkę od ,,ASTER L. Drzewiecka, S. Drzewiecki’’ Spółka jawna z siedzibą w Warszawie zgodnie z fakturą VAT nr 000977/12 z dnia 21 sierpnia 2012 r. 2 Maska pirat pianka to maska okrywająca twarz, wykonana ze sprasowanej pianki w kolorach: białym, czerwonym i czarnym, z przymocowaną elastyczną gumką. Opakowanie wyrobu stanowi torba foliowa o obwodzie otworu 560 mm, zamknięta za pomocą przymocowanej zszywkami zgiętej wpół tekturki, na której umieszczono etykiety zawierające następujące informacje: znak CE, znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3), importer i producent Party Tino www.PartyTino.pl , tel. 22 731 31 45, MASKA PIRAT PIANKA, UWAGA! Opakowanie z tworzywa sztucznego nie jest zabawką! Chronić przed dziećmi! Nie udostępniać do zabawy! Zachować do celów informacyjnych. Trzymać daleko od ognia. Nie nadaje się do spożycia. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 4/2014 z dnia 29 stycznia 2014 r.) wykazały, że zabawka maska pirat pianka, kod EAN 5903697615999 nie spełnia wymagań określonych w pkt 6a normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , z uwagi na zaniżoną grubość folii opakowania (I arkusz - 0,02298 mm, II arkusz – 0,02330 mm, przy wymaganej grubości 0,038 mm). Z uwagi na stwierdzone niezgodności, akta z kontroli przekazane zostały do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów celem wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 z późn. zm.), zwanej dalej: „ustawą o systemie oceny zgodności”. Pismem z dnia 28 marca 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) zawiadomił ,,ASTER L. Drzewiecka, S. Drzewiecki’’ Spółka jawna z siedzibą w Warszawie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonej do obrotu zabawki maska pirat pianka, kod EAN 5903697615999 niezgodnej ze szczegółowymi wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.5 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), zwanego dalej „rozporządzeniem”, z uwagi na zaniżoną grubość folii opakowania, co stwarza ryzyko odcięcia dopływu powietrza bądź uduszenia poprzez zewnętrzne zatkanie dróg oddechowych przez usta i nos. Prezes UOKiK zwrócił się ponadto do strony o przedstawienie wszystkich dowodów na okoliczność wprowadzenia wyrobu do obrotu (faktury zakupu, SAD), dostarczenie listy odbiorców, ze wskazaniem ilości wyrobów dostarczonych każdemu z nich i okresu, 3 w którym były one wprowadzane do obrotu oraz wskazanie, czy strona posiada ww. zabawkę w sprzedaży. Strona nie udzieliła odpowiedzi na przedmiotowe pismo, pomimo faktu, iż korespondencja została jej prawidłowo doręczona w dniu 31 marca 2014 r. (dowód: karta 7 akt postępowania przed Prezesem UOKiK). W dniu 23 kwietnia 2014 r. Prezes UOKiK wydał postanowienie, w którym wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie stwierdzonych niezgodności bądź wycofanie wyrobu z obrotu. Strona została poinformowana, jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych przez nią działań. W związku z niepodjęciem w terminie korespondencji, przedmiotowe postanowienie zostało ponownie przekazane stronie i prawidłowo doręczone w dniu 26 maja 2014 r. (dowód: karty nr 8-10 akt postępowania przed Prezesem UOKiK). Wobec nieprzedstawienia przez stronę dowodów na okoliczność podjęcia działań dobrowolnych zmierzających do usunięcia niezgodności zabawki maska pirat pianka, kod EAN 5903697615999 bądź wycofania jej z obrotu, pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, iż zamierza zakończyć postępowanie administracyjne, opierając się na dotychczas zgromadzonych dowodach. Powiadomił także stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 10 dni od dnia otrzymania pisma. Wskazał ponadto, że zgodnie z art. 21 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.), strona przed wydaniem decyzji, ma możliwość w terminie nie krótszym niż 10 dni, przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Korespondencję doręczono skutecznie w dniu 30 czerwca 2014 r. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw (dowód: karta nr 11 akt postępowania przed Prezesem UOKiK). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku wyrób niezgodny z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Stroną postępowania może być także dystrybutor. 4 Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie wskazać, że strona postępowania jest dystrybutorem czy importerem. Przepis art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, że przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności, importerem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, mająca siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. Przepis art. 5 pkt 23 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iż dystrybutorem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która dostarcza lub udostępnia wyrób po jego wprowadzeniu do obrotu. Mając na względzie całokształt materiału dowodowego sprawy, nie ulega wątpliwości, że przedsiębiorca - ,,ASTER L. Drzewiecka, S. Drzewiecki’’ Spółka jawna z siedzibą w Warszawie, wobec którego toczyło się postępowanie jest albo dystrybutorem albo importerem przedmiotowego wyrobu oraz, że wyrób ten był dostarczany oraz udostępniany przez tego właśnie przedsiębiorcę. Z uwagi jednak na brak odpowiedzi ze strony przedsiębiorcy na prawidłowo doręczane przez organ pisma, w toku postępowania nie ustalono tego statusu jednoznacznie. W opinii organu, przedmiotowa decyzja może zostać jednakże wydana wobec tego przedsiębiorcy pomimo braku możliwości doprecyzowania przez organ tychże ustaleń. Przedmiotowa decyzja nakazuje przedsiębiorcy wycofanie wyrobu z obrotu i jest to nakaz, który może być wydany zarówno wobec importera, jak i dystrybutora. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iż wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wykazały, 5 że zabawka maska pirat pianka, kod EAN 5903697615999 nie spełnia wymagań określonych w pkt 6a normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” . Stwierdzona niezgodność uzasadniała wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania w sprawie wprowadzenia do obrotu wyrobu niezgodnego z wymaganiami określonymi w pkt 5.1 załącznika nr 1 ‘Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia, z uwagi na zaniżoną grubość folii opakowania. Zgodnie z brzmieniem pkt 1.5 załącznika nr 1 do rozporządzenia, opakowania, w których znajdują się zabawki podczas sprzedaży detalicznej, nie mogą stwarzać ryzyka odcięcia dopływu powietrza ani uduszenia (asfiksji) poprzez zewnętrzne zatkanie dróg oddechowych przez usta i nos. W toku postępowania przed Prezesem UOKiK powiadomiono stronę o możliwości podjęcia działań zmierzających do usunięcia stwierdzonych niezgodności bądź wycofania wyrobów z obrotu wyznaczając termin na ich podjęcie. Poinformowano również, jakie należy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. Stronie zapewniono możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania, postanowienie oraz pismo informujące stronę o przysługujących jej przed wydaniem decyzji uprawnieniach zostały skutecznie doręczone, jednak strona nie przedłożyła żadnych dowodów świadczących o podjęciu jakichkolwiek działań dobrowolnych. Wobec bezczynności strony i ze względu na zagrożenie stwarzane przez kwestionowane zabawki (ryzyko uduszenia), Prezes UOKiK uznał, iż niezbędne jest nakazanie stronie postępowania wycofania ww. wyrobów z obrotu. Zgodnie z art. 20 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93(Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.), państwa członkowskie zapewniają, że produkty stwarzające poważne zagrożenie, wymagające szybkiej interwencji, włącznie z zagrożeniem, którego skutki nie są odczuwalne bezpośrednio, są wycofane z obrotu lub odzyskiwane, lub że ich udostępnianie na ich rynku jest zabronione, oraz informują o tym niezwłocznie Komisję Europejską. Zgodnie z przepisem art. 2 pkt 15 ww. rozporządzenia przez „wycofanie z obrotu” należy rozumieć zapobieżenie udostępnieniu na rynku produktu w danym łańcuchu dostaw. 6 Zważywszy na powyższe okoliczności i konieczność ochrony interesów konsumentów nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest uzasadnione. Mając na względzie odwrócenie grożącego niebezpieczeństwa w postaci zagrożenia dla zdrowia i życia użytkowników zabawek, środki zastosowane przez Prezesa UOKiK uznać należy za adekwatne i proporcjonalne. Jak stanowi art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, postępowania w zakresie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami prowadzi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie z art. 41c ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, ze wyrób nie spełnia zasadniczych, szczegółowych lub innych wymagań, a strona nie podjęła działań, o których mowa w art. 41b ust. 1 ww. ustawy, organ prowadzący postępowanie może w drodze decyzji nakazać wycofanie wyrobu z obrotu lub użytku. Ponadto, w myśl art. 41c ust. 9 ustawy o systemie oceny zgodności, jeżeli wymaga tego interes konsumentów lub użytkowników wyrobu, organ prowadzący postępowanie nadaje decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W przypadku, gdy decyzja stanie się ostateczna, zgodnie z art. 39a ust. 3 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stanowić będzie to podstawę do wpisu do rejestru wyrobów niezgodnych z zasadniczymi lub innymi wymaganiami prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Stosownie do brzmienia art. 39a ust. 4 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na wniosek organu wyspecjalizowanego lub z urzędu, usuwa wpis z rejestru, w przypadku, gdy osoba wprowadzająca wyrób do obrotu lub oddająca go do użytku wykaże, że wykonała decyzję (wpis usuwa się nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy od dnia przedstawienia odpowiednich informacji). Jeżeli natomiast osoba wprowadzająca wyrób do obrotu lub oddająca go do użytku nie podejmie działań, o których mowa w pkt 1, wpis usuwa się nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od dnia przeprowadzenia kontroli, o której mowa a art. 41c ust. 10 cyt. ustawy. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie służy 7 odwołanie, jednakże strona niezadowolona z niniejszej decyzji może, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka