DKK-85/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 31 marca 2025 r, DKK - 2.421. 78 .2024.AI DECYZJA nr DKK - 85 / 202 5 Na podstawie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i kons umentów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1616) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek Wirtualna Polska Media S.A. z siedzibą w Warszawie , wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegaj ącej na przejęciu przez Wirtualna Polska Media S.A. z siedzibą w Warszawie kontroli nad Invia Group SE z siedzibą w Pradze, Republika Czeska. UZASADNIENIE 2 4 grudnia 2024 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „ Prezes Urzędu ” lub „ organ antymonopolowy ” ), na wniosek Wirtualna Polska Media S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: „ WPM ” lub „Zgłaszający”) wszczął postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, polegającej na przejęciu przez WPM kontroli nad Invia Group SE z siedzibą w Pradze, Republika Czeska (dalej: „ Invia ” lub „Spółka Przejmowana” ) . W związku z tym, iż spełnione zostały niezbędne przesłanki, uzasadniające zgłoszenie zamiaru koncentracji, tj.: − łączny światowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w rok u obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekroczył równowartość 1 mld euro, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1616 – dalej: „ ustawa o ochronie konkuren cji” ), jak i równowartość 50 mln euro obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, − przejęcie przez jednego przedsiębiorcę kontroli nad innym przedsiębiorcą poprzez nabycie akcji /udziałów jest jednym z e sposobów koncentracji określonych w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji , Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 − w sprawie nie występuje żadna okoliczność z katalogu przesłanek wyłączających obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, wymienionych w art. 14 ustawy o ochronie konk urencji , zostało wszczęte postępowanie antymonopolowe w przedmiotowej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Zgłaszający został powiadomiony pismem z 3 stycznia 202 5 r. Z uwagi na fak t, iż przedstawione we wniosku informacje i dane, dotyczące definiowania rynków właściwych oraz pozycji rynkowej uczestników koncentracji i ich konkurentów wymagał y zweryfikowania, Prezes Urzędu uznał za konieczne przedłużenie o 4 miesiące terminu zakończe nia postępowania antymonopolowego w tej sprawie w celu przeprowadzenia badania rynku (postanowienie nr DKK - 3 /202 5 z 2 3 stycznia 202 5 r.). Badaniem objęto w szczególności największych wskazanych przez Zgłaszającego przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie organizacji usług turystycznych ( touroperatorów ) , jak również przedsiębiorcę prowadzącego działalność w zakresie pośrednictwa w sprzedaży usług turystycznych . Pytania skierowane do touroperatorów dotyczyły m.in. wartości sprzedanych na terenie P olski zorganizowanych zagranicznych podróży wypoczynkowych (wycieczek zagranicznych) w latach 2023 - 2024, polityki cenowej , liczby stacjonarnych punk t ów sprzedaży na terenie Polski oferujących wycieczki zagraniczne , liczby pośredników z którymi przedsiębior ca współpracował w zakresie sprzedaży wycieczek zagranicznych , zasad udzielania i wartości przyznanych prowizji, a także opinii w zakresie substytucyjności sprzedaży wycieczek w punktach stacjonarnych i w internecie, oraz opinii o planowanej koncentracji . Pytania skierowane do Fly Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Fly”) - przedsiębiorc y prowadząc ego działalność m.in. w zakresie pośrednictwa w sprzedaży wycieczek zagranicznych dotyczyły m.in. danych i informacji dotyczących organizatorów t urystyki, z którymi przedsiębiorca współpracuj e lub współpracowa ł w latach 2023 - 2024 w zakresie sprzedaży na terenie Polski wycieczek zagranicznych, wartości uzyskanych prowizji, liczby sprzedanych wycieczek , a także opinii w zakresie substytucyjności sprz edaży wycieczek w punktach stacjonarnych i w internecie, oraz opinii o planowanej koncentracji . W toku przeprowadzonego postępowania organ antymonopolowy ustalił, co następuje: Aktywny uczestnik koncentracji WPM prowadzi działalność w zakresie prowadze nia portali internetowych, reklamy internetowej, pośrednictwa w sprzedaży reklamy internetowej, nadawania programów telewizyjnych i reklamy telewizyjnej. WPM należy do grupy WP, na czele której stoi Wirtualna Polska Holding S.A. (dalej : „WPH”) - spółk a ak cyjn a notowan a na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. WPH jest Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 wspólnie kontrolowana przez panów Jacka Świderskiego, Michała Brańskiego oraz Krzysztofa Sierotę (dalej : „Założyciele WP”), którzy wspólnie posiadają 38,24% udziału w kapitale zakładow ym WPH i 55,28% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy WPH. Wspólna kontrola wynika z łącznego wykonywania prawa głosu przez Założycieli WP w związku z zawarciem w dniu 19 marca 2015 roku przez Założycieli WP oraz ich podmioty zależne porozumienia ak cjonariuszy stanowiącego porozumienie dotyczące zgodnego głosowania na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy WPH i prowadzenia trwałej polityki wobec WPH . W skład grupy WP , obok WPM , wchodzi 14 przedsiębiorc ów prowadzą cych działalność m.in. w zakresie: • p latfor m y internetow ej oferując ej rezerwacje usług turystycznych , a także r ezerwacje usług turystycznych poprzez sieć stacjonarną oraz p ośrednictw a ubezpieczeniowe go w zakresie ubezpieczeń turystycznych – poprzez W akacje.pl S.A z siedzibą w Gdańsku (dalej: „Waka cje”) , • platformy internetowej oferującej rezerwacje zakwaterowania – poprzez Nocowanie.pl sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie, • platformy internetowej oferującej rezerwacje zakwaterowania , • portalu internetowego, • reklamy internetowej, • pośrednictwa w sprzedaży r eklamy internetowej, • platformy internetowej umożliwiającej porównanie warunków produktów finansowych , • pośrednictwa finansowego w zakresie kredytów bankowych i pożyczek, • prowadzenia platformy internetowej umożliwiającej zakup produktów w kategorii „ dom i o gród ” , • platformy internetowej i mobilnej do dystrybucji audiobooków i podcastów, • r ozprowadzenia programów telewizyjnych oraz radiowych w sieci i nternet , • sprzedaży samochodów online, • pośrednictwa online w sprzedaży samochodów , • pośrednictwa ubezpieczenioweg o w zakresie ubezpieczeń komunikacyjnych, • sprzedaży projektów architektonicznych, • wytwarzania energii elektrycznej, • platformy oferującej narzędzia marketingowe . Pasywny uczestnik koncentracji Invia stoi na czele grupy Invia, prowadzącej działalność w zakr esie pośrednictwa w rezerwacji usług turystycznych, w szczególności zagranicznych wyjazdów turystycznych oraz pośrednictwa w rezerwacji połączeń lotniczych na obszarze Niemiec, Austrii, Szwajcarii, Czech, Słowacji, Węgier oraz Polski. Ponadto grupa prowadz i działalność w zakresie usług wsparcia działalności turystycznej, w tym dystrybu cji ubezpiecze ń turystyczn ych oraz organizacji usług turystycznych . W Polsce Invia obecna jest poprzez jeden podmiot zależny - Travelplanet.pl S.A. z siedzibą we Wrocławiu (da lej: „Travelplanet”) , prowadz ący działalność w zakresie usług turystycznych Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 jako pośrednik/agent turystyczny oraz w zakresie usług dodatkowych obejmujących pośrednictw o w sprzedaży ubezpieczeń turystycznych . Invia jest w 100% własnością swojego jedynego ak cjonariusza – European Bridge Travel a.s. z siedzibą w Pradze, Republika Czeska, który jest podmiotem wspólnie kontrolowanym przez czeski fundusz private equity Rockaway Capital (poprzez Blue Lantern a.s. z siedzibą w Pradze, Republika) oraz chiński państw owy fundusz CITIC (poprzez CITIC Europe Holdings a.s.) . Opis i przyczyny koncentracji Planowana koncentracja została zgłoszona w trybie art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji i polega na przejęciu przez W PM wyłącznej kontroli nad Invia , w wyni ku nabycia 100% akcji tej Spółki. Jak podnosi Zgłaszający, jednym z istotnych obszarów działalności grupy WP są usługi turystyczne. W ramach strategicznego rozwoju i wykorzystania dotychczasowego doświadczenia, Zgłaszający planuje dalszą ekspansję działaln ości w tej branży poza granicami Polski. Transakcja umożliwi ekspansję grupy WP na rynki usług turystycznych: obejmujące obszar DACH (tj. Niemcy, Austria, Szwajcaria), Czech, Słowacji oraz Węgier, gdzie swoją działalność prowadzi grupa Invia. Jak podkreśla Zgłaszający, Polska część biznesu działalności grupy Invia stanowi jedynie niewielki fragment jej działalności, odpowiadający za ok. [informacja prawnie chroniona] % skonsolidowanych przychodów wygenerowanych przez tę Grupę w 2023 r., podczas gdy odpowiedn io ok. [informacja prawnie chroniona] % i ok. [informacja prawnie chroniona] % przychodów grupy pochodzi z Niemiec i Czech, gdzie grupa WP nie prowadzi działalności w sektorze usług turystyki zagranicznej lub prowadzi ją w niewielkim, incydentalnym zakresie. Bezpośrednią przyczyną koncentracji jest proces sprzedaży Spółki Przejmowanej zainicjowany przez jej obecnych akcjonariuszy. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ W myśl art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji przez rynek właściwy rozumi e się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynk u, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczają zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Mając na uwadze powyższe oraz kry teria wyznaczania rynków właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z 23 grudnia 2014 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 367 – dalej „ Rozporządzenie” ) wskazać n ależy, iż: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 A) koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na krajowy rynek usług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych bowiem na rynku tym zaangażowani są przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji i koncentracja prowad zi do uzyskania przez nich łącznego udziału w tym rynku w wysokości większej niż 20%. Działalność uczestników koncentracji pokrywa się także na krajowym rynku sprzedaży detalicznej zorganizowanych wycieczek zagranicznych ora z krajowym rynku dystrybucji ub ezpieczeń turystycznych , jednakże ich łączny udział w ty ch rynk ach nie przekracza 20%. Zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym (poziomym), jest każdy rynek produktowy, na którym zaangażowani są co najmniej dwaj przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łącznego udziału w rynku geograficznym w wysokości większej niż 20%. 1. Uzasadnienie określenia rynku, na który kon centracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym. 1.1. Uzasadnienie określenia rynku w aspekcie produktowym. Działalność uczestników koncentracji na terenie Polski pokrywa się w zakresie świadczenia usług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych zagranicznych p odróży wypoczynkowych (wycieczek zagranicznych) . Z arówno bowiem grupa WP, jak i grupa Invia działają w Polsce jako pośrednicy (agenci) w rezerwacji i sprzedaży usług turystycznych . N ie sprzedają własnych produktów turystycznych, lecz produkty touroperatoró w . Przy czym grupa Invia prowadzi w Polsce działalność wyłącznie w segmencie wycieczek zagranicznych, nie działa w segmencie wyjazdów krajowych. Działalność na tym rynku uczestnicy koncentracji prowadzą z wykorzystaniem różnych kanałów sprzedaży, w tym p latform internetowych, dedykowanych centrów obsługi telefonicznej oraz tradycyjnych punktów stacjonarnych. W dotychczasowym orzecznictwie Komisj a Europejsk a (dalej: „KE”) 1 wyodrębniła rynek usług turystycznych świadczonych przez organizatorów turystyki 2 , a także poddała ten rynek dalszej segmentacj i w szczególności na rynek podr ó ży służbowych i podróży wypoczynkowych 3 , podróży krajowych i zagranicznych , a takż e podróży/ wakacj i zorganizowan ych , w ramach których klient kupuje gotowy pakiet łączący zakwaterowa nie i ewentualnie inne usługi wraz z transportem do i z miejsca docelowego oraz wakacj i niezależn ych , w ramach których klient indywidualnie dokonuje zakupu poszczególnych elementów wakacji , taki ch jak zakwaterowanie i transport . Jednocześnie K E , rozważał a istnienie odrębnego rynku usług agencji turystycznych , który obejmowałby pośrednictwo między dostawcami (takimi jak touroperatorzy) a konsumentami 1 Sprawy: M.6163 – Axa/Permira/Opodo/Go Voyages/Edreams , akapit 1 8; M.6704 – Rewe Touristik GmbH / Ferid Nasr / Exim Holding SA , M.8046 – TUI/Transat France. 2 Przedsiębiorców, k tórzy tworzą produkty turystyczne poprzez zakup poszczególnych składników podróży od dostawców usług turystycznych i łączenie ich w pakiety wak acyjne . 3 Usług skierowanych do osób fizycznych podróżujących w celach wypoczynkowych i turystycznych . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 poszukującymi produktów i usług związanych z podróżami i wskazał a , iż rynek ten , podobnie jak rynek usług t urystycznych świadczonych przez organizatorów turystyki , podlega dalszej segmentacji , tj. wg rodzaju klientów ( podróże służbow e i wypoczynkow e ) , formy podróży ( podróż e zorganizowan e i indywidualn e) , a także segmentacji na podróż e krajow e i zagraniczn e . KE pozostawiła otwartą kwestię dalszej segmentacji podróży wypoczynkowych ze względu na kanał dystrybucji , tj. możliwość uznania pośrednictwa w sprzedaży usług turystycznych online za odrębny rynek produktowy w stosunku do tradycyjnych, stacjonarnych agencji turystycznych 4 . Przy czym w sprawie M.2794 wskazała, iż usługi świadczone przez agencje turystyczne prowadz ące działalność w zakresie sprzedaży wycieczek zagranicznych online są substytucyjne w stosunku do usług świadczonych przez tradycyjnych sprzedawców wycieczek zagranicznych (oddziały stacjonarne) , oraz że klienci mogą wybierać, czy chcą kupić wycieczkę zagraniczną za pośrednictwem kanału online, czy w oddziale stacjonarnym . K E dostrzeg ł a również zastępowalność między tymi dwoma kanałami dystrybucji z perspektywy podaży, stwierdzając, że sprzedawcy wycieczek zagranicznych (agencje turystyczne i ich oddziały stacjonarne) mogą rozpocząć sprzedaż wycieczek zagranicznych przez i nternet (online) bez konieczności podejmowania znaczących wysiłków ) . Jak podno si Zgłaszający, działalność uczestników koncentracji pokrywa się w zakresie usług turystycznych . Natomiast poddając ten rynek dalszej segmentacji, działalność uczestników koncentracji pokrywa się w zakresie sprzedaży zorganizowanych zagranicznych podróży w ypoczynkowych. Jednocześnie, z daniem Zgłaszającego , rynk u tego nie należy poddawać dalszej segmentacji w szczególności ze względu na formę sprzedaży, tj. na sprzedaż bezpośredni ą i poprzez pośredników oraz kanał sprzedaż , tj. online i stacjonarn ą . Jak bowi em podnosi Zgłaszający , w przypadku zagranicznej turystyki zorganizowanej istnieje silna rywalizacja pomiędzy organizatorami turystyki a pośrednikami , gdyż rywalizują oni o tego samego klienta , który mo że bezpośrednio kupić wyjazd od organizatora turystyki lub skorzystać z oferty dostępnej u agenta , który działa jako pośrednik. Ceny ofert turystycznych oferowanych klientom końcowym są bowiem ustalane przez organizatorów zgodnie z zasadą jednolitej ceny we wszystkich kanałach sprzedaży. Tym samym, w praktyce , bez względu na to, czy konsument dokona zakupu usługi turystycznej na stronie internetowej, infolinii lub w stacjonarnym punkcie, jak również u agenta lub touroperatora , cena usługi jest dokładnie taka sama . Jednocześnie z daniem Zgłaszającego, g ranice po między agentami a organizatorami turystyki w ostatnim czasie zaczęły się dodatkowo zacierać również ze względu na praktykę tzw. „dynamicznego pakietowania”, któr a p olega na tym, że agenci turystyczni korzystając z narzędzi technologicznych i platform reze rwacyjnych, mogą w czasie rzeczywistym tworzyć spersonalizowane oferty turystyczne, łącząc usługi różnych dostawców (np. przeloty, noclegi, transfery) w jeden pakiet. Z kolei brak zasadności podziału na sprzedaż online i sprzedaż stacjonarn ą , zdaniem Zgłas zającego, wynika w szczególności z tego, że wszystkie największe podmioty działające w tym segmencie posiadają dokładnie takie same kanały sprzedaży , tj.: bezpośrednią rezerwację przez stronę internetową lub aplikację mobilną, rezerwację poprzez telefonicz ne biuro obsługi klienta oraz punkty stacjonarne. Wiele tradycyjnych biur podróży, 4 S praw y M.5996, M.6163 , M. 8046 , M.8416 , M.10615 . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 kierując się strategią wielokanałowości, rozszerzyło swoją działalność o sprzedaż online i telefoniczną, tworząc model hybrydowy, w którym granica między kanałami online i offline staje się coraz mniej wyraźna. Ponadto , we wszystkich kanałach sprzedawany jest dokładnie ten sam produkt turystyczny (taki sam pakiet), w tej samej cenie (zgodnie z zasadą jednolitej ceny). Platformy online często pełnią funkcję wyszukiwarek lub ź ródeł informacji, a nie ostatecznych punktów zakupu. Klienci często przeglądają oferty podróży online, ale finalizują rezerwacje przez telefon lub w punktach stacjonarnych. Jak ponadto wskazuje Zgłaszając y , p rowizja, czyli zarobek agenta, jest już wkalkulo wana w cenę konkretnej wycieczki i opłaca ją organizator. Jeśli konsument kupuje wyjazd na stronie internetowej biura podróży to kwota potencjalnej prowizji zasila konto organizatora turystyki (biura podroży) pokrywając jego własne koszty sprzedaży, natom iast jeśli wycieczka nabywana jest u agenta turystycznego to dokładnie ta sama kwota staje się wynagrodzeniem podmiotu, który doradził konsumentowi w wakacyjnych wyborach (i pokrywa koszty działalności poniesione przez pośrednika). Zgłaszający podnosi , że w przeszłości K E rozważała istnienie odrębnego rynku usług agencji turystycznych, który obejmowałby pośrednictwo między dostawcami usług turystycznych a konsumentami , a także brała pod uwagę możliwość uznania pośrednictwa w rezerwacji i sprzedaży usług t urystycznych online za odrębny rynek produktowy w stosunku do tradycyjnych, stacjonarnych agencji turystycznych . Z daniem Zgłaszającego takie rozróżnienie jest sztuczne i nie odpowiada aktualnej praktyce rynkowej. Podobnie, zdaniem Zgłaszającego , nieuzasadn iona byłaby segmentacja usług pośrednictwa w zakresie rezerwacji i sprzedaży usług turystycznych ze względu na rodzaj sprzedawanego przez pośrednika produktu turystycznego. Uczestnicy koncentracji działają jako agenci dla organizatorów turystyki o różnych specjalizacjach (biura podróży, firmy transportowe/linie lotnicze oraz hotele/podmioty oferujące noclegi), oferując im usługę pośrednictwa/agencji. Jest to usługa polegająca na znalezieniu klienta (turysty), który kupi produkt organizatora turystyki. Usłu ga ta jest jednorodna (nawet jeśli z punktu widzenia klienta końcowego świadczona pod różnymi markami), niezależnie od tego jakiego produktu turystycznego dotyczy. Trudno nawet mówić o substytucyjności, ponieważ zawsze jest to ta sama usługa („sprzedaż”). O ile dla klienta końcowego różne produkty turystyczne nie są substytucyjne ( w szczególności, klient podróżujący służbowo potrzebuje innego produktu niż typowy turysta, a klient poszukujący wyjazdu zagranicznego nie zastąpi go wyjazdem krajowym), tak dla o rganizatora turystyki podział ten nie jest istotny, ponieważ kupuje on usługę pośrednictwa a nie usługę/produkt turystyczny. Z punktu widzenia zleceniodawcy (organizatora turystyki), jego agentem może być zatem każdy kto potrafi sprzedać jego produkt/usług ę. Dlatego w odniesieniu do rynku pośrednictwa Zgłaszający nie identyfikuje segmentów tego rynku. Celem weryfikacji stanowiska Zgłaszającego w zakresie zakreślenia rynku właściwego w aspekcie produktowym, organ antymonopolowy przeprowadził badanie rynku, którym objęto następujących touroperatorów: Coral Travel Poland sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Coral Travel”), Nowa Itaka sp. z o.o. z siedzibą w Opolu (dalej: „Itaka”), Orex Travel sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Orex”), Exim S.A. z siedzibą w Warszawie (dalej: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 „Exim”), Rainbow Tours S.A. z siedzibą w Łodzi (dalej: „Rainbow”), Grecos Holiday sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej: „Grecos”), Blue Style sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Blue Style”, nazwa handlowa „Sun&Fun Holidays”), BEST REISEN GROUP sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Best Reisen”), REGO - BIS sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w Katowicach (dalej: „Rego - Bis”), TOP Touristik sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej: „Top Touristik”), NEKERA sp. z o.o. z s iedzibą w Warszawie, JOIN UP! POLSKA sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „Join UP”), Tui Poland sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej: „TUI”), Ecco Holiday sp. z o.o. z siedzibą w Poznaniu (dalej: „Ecco Holiday”) oraz Fly (przedsiębiorcę prowadzą cego działalność m.in. w zakresie pośrednictwa w sprzedaży wycieczek zagranicznych). Uzyskane w toku przeprowadzonego badania rynku dane i informacje wskazują, na następujące okoliczności . Wszyscy t ouroperatorzy dla danej oferty (wycieczki zagranicznej) st osują jednolite ceny niezależnie od kanału sprzedaży (tj. sprzedaży stacjonarnej - w punktach stacjonarnych oraz sprzedaży zdalnej ) oraz form sprzedaży ( tj. sprzedaży bezpośredniej - poprzez sieć własną oraz przez pośredników ) . Ponadto dla wszystkich kanał ów i formy sprzedaży dostępne są te same (wszystkie) oferty . W opinii większości ankietowanych touroperatorów: • pośrednicy/agenci turystyczni nie stanowią dla organizatorów turysty cznych bezpośredniej konkurencji w zakresie sprzedaży detalicznej wycieczek (opinia 8 z 1 3 touroperatorów – odpowiadających za ok . 55% wartości sprzedanych wycieczek w 2024 r. , którzy udzielili odpowiedzi na pytanie, „ czy uważają Państwo, że pośrednicy/agenci turystyczni są dla państwa bezpośrednimi konkurentami w zakresie sprzeda ży detalicznej wycieczek ” ) . Z kolei w opinii 5 z 13 tych touroperatorów - odpowiadających za ok. 45,1 % wartości sprzedanych wycieczek w 2024 r. , pośrednicy i agenci turystyczni są konkurentami, w zakresie sprzedaży wycieczek. Fly pod n osi, że [informacja prawnie chroniona] . • klienci dokonujący zakupu wycieczek zagranicznych w punktach stacjonarnych oraz zdalnie nie różnią się na tyle, że stanowią odrębne kategorie klientów (opinia 1 1 z 1 3 touroperatorów - odpowiadających za ok. 81 % wartości sprzedanych wyci eczek w 2024 r. , którzy udzielili odpowiedzi na pytanie, czy, w Państwa ocenie, klienci dokonujący zakupu wycieczek zagranicznych w punktach stacjonarnych oraz zdalnie różnią się na tyle, że stanowią odrębne kategorie klientów ) . W szczególności zdaniem tyc h touroperator ów , są to tacy sami k lienci. Bardzo często k lienci wyszukują swoje wakacje na stronach internetowych organizatorów a transakcje finalizują w punkcie stacjonarnym lub odwrotnie czyli czerpią informacje w punkcie stacjonarnym a następnie finali zują zakup na stronie internetowej . Trudno w tym przypadku mówić o podziale na stałe i niezmienne grupy (zbiory) klientów tworzone ze względu na sposób nabywania imprez turystycznych. Jedynie w opinii 2 z 13 tych touroperatorów - odpowiadających za ok. 18 ,9% wartości sprzedanych wycieczek w 2024 r., należy wyróżnić segment klientów dokonujących Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 zakupu wycieczek zagranicznych w punktach stacjonarnych oraz klientów dokonujących zakupu wycieczek zdalnie . Również z d aniem Fly nabywcy dokonujący zakupu wyciecze k zagranicznych w punktach stacjonarnych oraz zdalnie stanowią odrębne kategorie klientów . Jak wskazuje Fly „ [informacja prawnie chroniona] ” . Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Prezesa Urzędu , rynek właściwy w sprawie w aspekcie produktowym należy zakreśl ić jako rynek usług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych (bez dalszej jego segmentacji ze względu na kanał sprzedaży, tj. sprzedaży stacjonarnej i internetowej) . Takie zakreślenie tego rynku zgodne jest z praktyką decyzyjną KE , jak i opiniami przedstawionymi przez większość ankietowanych touroperatorów . Krajowy r ynek usług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych to rynek, na którym touroperatorzy kupują od agencji usługi pośrednictwa . Jest to odrębny ryn ek od rynku sprzedaży detalicznej wycieczek konsumentom , dla których kwestią drugorzędn ą jest, to, czy kupują oni te wycieczki za pośrednictwem agencji czy też bezpośrednio do touroperatorów (n a tynku tym działają zatem zarówno pośrednicy, tacy jak m.in. Wakacje, czy Travelplanet i inne agencje, jak i organizatorzy wycieczek zagranicznych ) . 1.2. Uzasadnienie określenia rynku w aspekcie geograficznym. Odnosząc się do zakreślenia rynku właściwego w aspekcie geograficzn ym podnieść należy, iż w swojej dotychczasow ej praktyce decyzyjnej K E wskazała , że rynek sprzedaży usług podróży wypoczynkowych ma zasięg krajowy . Takie jego zakreślenie wynika z różnic językowych i kulturowych , a także preferencj i klientów , które zazwyczaj różnią się w poszczególnych krajach 5 . Pon adto w sprawie M.4601 KE wskazała, że sprzedaż za pośrednictwem lokalnych oddziałów/biur, jak również sprzedaż wycieczek przez i nternet odbywa się na tych samych warunkach. Niezależnie od ostatecznego kanału sprzedaży (offline i online), potencjalny klient oddziału stacjonarnego może porównać oferty innych sprzedawców wycieczek przez i nternet z dowolnego miejsca w danym kraju. Tym samym konkurencja odbywa się na poziomie krajowym i nie ma uzasadnienia wyznaczenie rynków lokalnych. Jednocześnie sprzedaż wyj azdów zagranicznych nie może być uznana za rynek ponadnarodowy, w szczególności z uwagi na barierę językową, ewentualne odmienne zwyczaje handlowe lub ramy prawne obowiązujące na terytorium danego kraju. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie rynek wła ściwy w aspekcie geograficznym dla rynku usług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych, należy zakreślić jako rynek krajowy. Jak wskazano powyżej, rynkiem właściwym w sprawie, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzon talnym jest krajowy rynek sług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych. Jednakże biorąc pod uwagę, iż rynkiem wspólnym dla uczestników 5 Sprawy: M.4601 , M.5996, M.8046 , M.8416 . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 koncentracji jest także krajowy ryn e k sprzedaży detalicznej zorganizowanych wycieczek zagraniczn ych , w ocenie Prezesa Urzędu, zasadne jest przedstawienie pozycji rynkowej uczestników także na tym rynku . Charakterystyka rynku Z ogólnie dostępnych danych , raport „ Ranking biur podróży 2024 ” 6 wynika, iż p rzychody największych biur podróży wyniosły w 202 3 r . prawie 17 miliardów złotych. Cztery firmy - TUI, Itaka, Rainbow i Coral Travel - zdominowały rynek turystyki wyjazdowej, osiągając łącznie 80 % wszystkich przychodów na tym rynku. Z dobyły również 75 % wszystkich klientów biur podróży, którzy wyjechali z a granicę. Największym biurem w Polsce w 2023 r. było TUI – polska spółka należąca do największego koncernu turystycznego w Europie. Jej obroty to 4,05 mld zł. Drugie miejsce zajęła Itaka, która osiągnęła obroty wynoszące 4 mld zł. Jako Itaka Holdings rozw ija się na sąsiednich rynkach. Jest właścicielem biura podróży Cedok w Czechach, obejmującego działaniem też Słowację, założyła własne biura na Litwie, Łotwie i w Estonii, a od zeszłego roku prowadzi je również na Węgrzech. Trzecie miejsce w rankingu zaję ło biuro podróży Rainbow, której obrót w 2023 r. wyniósł 3,26 mld zł . Coral Travel osiągną obrót w wysokości 2,46 mld z ł. Źródło: Ranking Biur Podróży 2024 . W oparciu o dane zgromadzone w toku postępowania wskazać należy, iż przychody oraz udziały ryn kowe ze sprzedaży na terenie Polski zorganizowanych wycieczek zagranicznych 6 https://turystyka.rp.pl/biura - podrozy/art40278371 - ranking - bi ur - podrozy - 2024 - dwaj - liderzy - na - czele - itaka - holdings - i - tui - poland Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 w latach 20 23 – 20 24 przez objętych badaniem touroperatorów , kształtowały się następująco – patrz tabela nr. 1 . Tabela nr. 1 - przychody oraz udziały rynkowe ze sprzedaży na terenie Polski zorganizowanych wycieczek zagranicznych objętych badaniem touroperatorów w latach 2023 - 2024 . Touroperator wartości sprzedaży na terenie Polski wycieczek zagranicznych brutto (w zł) udział w rynku (w %) 2023 2024 2023 2024 Coral Travel [informacj a prawnie chroniona] 15 - 20 15 - 20 Grecos 0 - 5 0 - 5 Join UP 0 - 5 0 - 5 TUI 2 0 - 30 20 - 30 Itaka 20 - 30 20 - 30 Rainbow 15 - 20 15 - 20 Exim 0 - 5 0 - 5 Orex 0 - 5 0 - 5 Blue Style 0 - 5 0 - 5 Ecco Holiday 0 - 5 0 - 5 Top Touristik 0 - 5 0 - 5 Best Reisen 0 - 5 0 - 5 Reg o - Bis 0 - 5 0 - 5 Razem 16 642 583 803,5 20 355 604 413,5 100,0 100,0 Jak wskazano, organizatorzy dla danej oferty (wycieczki zagranicznej) stosują jednolite ceny niezależnie od kanału sprzedaży (tj. sprzedaży stacjonarnej oraz zdalnej) oraz form sprzedaży (tj. sprzedaży bezpośredniej oraz przez pośredników). Ceny imp r ez/ wycieczek turystycznych oferowanych klientom końcowym są bowiem ustalane przez organizatorów zgodnie z zasadą jednolitej ceny we wszystkich kanałach i formach sprzedaży. Tym samym, w prakty ce, bez względu na to, czy konsument dokona zakupu danej usługi turystycznej na stronie internetowej, infolinii lub w stacjonarnym punkcie, jak również u agenta lub touroperatora cena usługi jest dokładnie taka sama. Ponadto dla wszystkich kanałów i formy sprzedaży dostępne są te same (wszystkie) oferty. Zgłaszający szacuje, iż wg stanu na grudzień 2024 r., w Polsce wycieczki zagraniczne oferował o 3421 stacjonarnych punktów sprzedaży , należących do touroperatorów, jak i agentów turystycznych . G rupa WP na krajowym rynku sług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych prowadzi ła w 2024 r. działalność poprzez portal w akacje.pl , a także 348 stacjonarn ych punkt ów sprzedaży. Natomiast grupa Invia prowadziła na tym rynku działalność poprzez portal t ravelplanet.pl oraz 121 stacjonarn ych punk t ów sprzedaży. Po transakcji łączna liczba stacjonarnych punktów sprzedaży uczestników koncentracji będzie zatem wynosiła 469 punkty . Dla pośredników/agentów zarobek stanowi prowizja, która jest już wkalku lowana w cenę konkretnej wycieczki i opłacana przez organizator a . Jak wynika z przeprowadzonego w toku postępowania badania rynku, wysokość otrzymywanej przez pośredników prowizji jest różna Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 12 i waha się w przedziale od 6,1 % do 1 4 % ceny netto wycieczki/ sprzedaży. Jej wysokość uzależniona jest m.in. od realizacji celów sprzedaży, wolumenu sprzedaży, destynacji (kierunku), długości współpracy, rodzaju oferty, potencjału danego agenta czy indywidualnych negocjacji. 2. Pozycja rynkowa uczestników koncentracji i ich konkurentów Jak wskazano powyżej, w toku postępowania, Prezes Urzędu przeprowadził badanie rynku celem m.in. ustalenia pozycji rynkowej uczestników koncentracji. W oparciu o zgromadzone dane wskazać należy, iż łączny udział uczestników koncentracji w krajowym rynku usług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych, w ujęciu wartościowym kształtował się w : • 2023 r. na poziomie ok. 30 - 40 % (w tym grupy WP ok. 2 0 - 30 %, grupy Invia ok. 5 - 10 %) , • 2024 r. na poziomie ok. 3 0 - 40 % (w tym gru py WP ok. 20 - 30 %, grupy Invia ok. 5 - 10 %) . Organ antymonopolowy poddał analizie także udział uczestników koncentracji w wartości sprzedaży ankietowanych touroperatorów ogółem oraz w wartości sprzedaży dokonanej poprzez pośredników. Z informacji zgromadzony ch w toku postępowania wynika, iż w 2024 r. dla poszczególnych kategorii/grup touroperatorów, tj.: (i) dużych touroperatorów (osiągających w 2024 r. przychody ze sprzedaży na poziomie od ok. 3 mld zł do ok. 5 mld zł - Rainbow, TUI, Itaka i Coral Travel), ( ii) średniej wielkości touroperatorów (do grupy tej zakwalifikowano przedsiębiorców osiągających w 2024 r. przychody ze sprzedaży na poziomie od ok. 300 mln zł do ok. 1 mld zł - Join UP, Grecos, Blue Style, Orex, i Exim), (iii) mniejszych touroperatorów (do grupy tej zakwalifikowano przedsiębiorców osiągających w 2024 r. przychody ze sprzedaży na poziomie od ok. 80 mln zł do ok. 100 mln zł - Top Touristik, Ecco Holiday, Best Reisen i Rego - Bis), udziały te przedstawiały się następująco – patrz poniższa tabel a nr. 2 . Tabela nr. 2 - u dział uczestników koncentracji w wartości sprzedaży dla poszczególnych kategorii ankietowanych touroperatorów ogółem oraz w wartości sprzedaży dokonanej poprzez pośredników w 2024 r. kategoria touroperator udział w wartości sprzeda ży ogółem (w %) udział w wartości sprzedaży dokonanej przez pośredników (w %) WP Travelplanet WP Travelplanet mniejsi Top Touristik [informacja prawnie chroniona] mniejsi Ecco Holiday mniejsi Best Reisen mniejsi Rego - Bis średni Join UP średni Grecos średni Blue Style Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 13 średni Exim średni Orex duzi TUI duzi Ita ka duzi Rainbow duzi Coral Travel Jak wskazano powyżej, rynkiem właściwym w sprawie, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym jest krajowy rynek sług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych. Jednakże biorąc pod uwagę, iż rynkiem wspólnym dla uczestników koncentracji jest także krajowy rynek sprzedaży detalicznej zorganizowanych wycieczek zagranicznych , Prezes Urzędu, analizie poddał również działalność uczestników koncentracji na tym rynku . Przeprowadzona analiza wykazała, iż łączny udział uczestników koncentracji w tak zakreślonym rynku, w ujęciu wartościowym kształtował się w: • 2023 r. na poziomie ok. 15 - 20 % (w tym grupy WP ok. 10 - 15 %, grupy Invia ok . 0 - 5 %), • 2024 r. na poziomie ok. 15 - 20 % (w tym grupy WP ok. 15 - 20 %, grupy Invia ok. 0 - 5 %). Ponadto, jak zostało wskazane powyżej, rynkiem wspólnym dla uczestników koncentracji jest krajowy rynek dystrybucji ubezpieczeń turystycznych, łączny udział uczest ników koncentracji w tak zakreślonym rynku jest nieznaczny i w 2023 r. kształtował się na poziomie ok. 0 - 5 % (w tym grupy WP ok. 0 - 5 %, a grupy Invia ok. 0 - 5 %). Opinie przedsiębiorców Jak wskazano, w toku postępowania Prezes Urzędu zwrócił się do touropera torów oraz Fly z prośbą o wyrażenie opinii na temat wpływu planowanej koncentracji. W opinii większości touroperatorów koncentracja będzie m i ała negatywny wpływ na rynek (taką opinię wyraziło 8 z 10 operatorów, którzy wypowiedzieli się w tej kwestii). W szczególności zdaniem tych touroperatorów: • koncentracja będzie miała duży wpływ, w szczególności na mniejszych tour operatorów, z uwagi na bardzo silną pozycję grupy WP na rynku sprzedaży zdalnej wczasów zagranicznych (obie firmy są liderami w tym obszar ze), • p o koncentracji liczba punktów stacjonarnych Wakacji znacznie się zwiększy i stanowić będzie znaczącą siłę w sprzedaży przez kanał stacjonarny, • po koncentracji na rynku pojawi się podmiot o bardzo dużym potencjale sprzedażowym, który z racji wielkości może dyktować niekorzystne warunki dla organizatorów, a także wypierać z rynku mniejszych pośredników, • WP używająca portalu turystycznego www. w akacje.pl występuje w świadomości odbiorców jako główny portal z wycieczkami, jednocześnie z uwagi na działalnoś ć reklamową spółki Wakacje wyświetla się jako pierwszy lub jeden z pierwszych wyników Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 14 przy poszukiwaniu wyjazdu na dany kierunek (kraj), miejscowość lub nawet hotel. Portal www.travelplanet.pl wyświetla się jako jeden z dwóch, trzech kolejnych wyników w w yszukiwarce. Tym samym połączenie tych dwóch portali wzmocni pozycję portalu www. w akacje.pl, • współpraca agencyjna opiera się na umowie agencyjnej, której konstrukcja i postanowienia mogą przy takiej koncentracji wymuszać określone zachowania ofertowo - sprze dażowe wewnątrz tej sieci i prowadzić do niebezpiecznych zachowań jak np. promowanie i agresywna sprzedaż ograniczona do produktu danego touroperatora przy jednoczesnej marginalizacji innych ofert pozostałych biur (ryzyko wyeliminowania przez dużego agent a ofert wybranego organizatora lub wybranych ofert wszystkich organizatorów), • duży, powstały na skutek konsolidacji podmiotów agent turystyczny może wywierać presj ę na warunki współpracy z organizatorami w celu przeniesienia większych korzyści finansowych na rzecz pośrednika. Takie działanie może spowodować konieczność zmniejszenia marży organizatora i doprowadzić do sytuacji zmniejszenia liczby organizatorów turystyki, gdyż prowadzenie tej działalności gospodarczej nie będzie dla przedsiębiorców opłacalne. • działania skonsolidowanego agenta mogą przynieść takie niekorzystne dla klientów zjawiska jak: wzrost cen produktu turystycznego, czy wpływ na wybór dostępnych imprez turystycznych, Natomiast Fly wskazuje, iż [informacja prawnie chroniona] . B) koncentracja nie wywiera wpływu na żaden rynek w układzie wertykalnym Zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu, rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym (pionowym), jest każdy rynek właściwy, jeżeli równocześnie: • działa na nim c o najmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji i jest on równocześnie rynkiem zakupu lub sprzedaży (poprzedni lub następny szczebel obrotu), na którym działa którykolwiek z pozostałych przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji (rynek po wiązany wertykalnie) oraz • udział w rynku przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji na którymkolwiek z tych rynków przekracza 30%, bez względu na to, czy aktualnie istnieje powiązanie typu dostawca - odbiorca między tymi przedsiębiorcami. W toku przeprow adzonego postępowania nie zidentyfikowano żadnych rynków, na które koncentracja wywierałaby wpływ w układzie wertykalnym (pionowym), bowiem zarówno przedsiębiorcy bezpośrednio uczestniczący w koncentracji, jak również inni przedsiębiorcy należący do ich gr up kapitałowych nie prowadzą działalności na rynkach będących jednocześnie rynkami poprzedniego bądź następnego szczebla obrotu oraz w których indywidualny lub łączny udział tych przedsiębiorców przekraczałby 30%. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 15 Jak wynika z informacji z a wartych w zgłosz eniu, między grupą WP a grupą Invia występują powiązania wertykaln e w Polsce wynikające z faktu, że Spółka Przejmowana nabywała w 2023 r. usługi reklamy internetowej od podmiotów zależnych grupy WP. Jednakże udział grupy WP w krajowym rynku reklamy interne towej 7 kształtował się w 2023 r. na poziomie ok. 5 - 10 %. Natomiast u dział grupy Invia w rynku zakupu reklamy internetowej w tym okresie kształtował się na poziomie 0 - 5 %. C) koncentracja nie wywiera wpływu na żaden rynek w układzie konglomeratowym. W toku prze prowadzonego postępowania nie zidentyfikowano żadnych rynków, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym. Brak jest bowiem rynków, na których między przedsiębiorcami uczestniczącymi w koncentracji nie istnieją powiązania horyzontalne i wertykalne oraz w których którykolwiek z przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji posiadałby więcej niż 40% udziału w jakimkolwiek rynku właściwym, obejmującym terytorium Polski lub jego część. Na podstawie zgromadzonego materiału i powyższych ust aleń organ antymonopolowy zważył, co następuje: Przepis art. 18 ustawy o ochronie konkurencji stanowi, iż Prezes Urzędu wydaje zgodę, w drodze decyzji, na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w sz czególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku, przy czym zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym prz ez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. Podstawowym celem postępowania antymono polowego w sprawach koncentracji jest ustalenie, czy w wyniku zrealizowania zamierzonej transakcji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku właściwym. Przykładem takiego istotnego ograniczenia konkurencji jest powstanie lub umocnienie pozycji dominującej. Należy jednakże podkreślić, że o ile powstanie lub umocnienie pozycji dominującej będzie zawsze prowadziło do ograniczenia konkurencji na rynku, to do ograniczenia konkurencji może dojść także w przypadkach, kiedy w wyniku koncentracji nie p owstaje lub nie umacnia się pozycja dominująca. Samo stwierdzenie „istotne ograniczenie konkurencji” wykracza zatem poza kwestię powstania lub umocnienia pozycji dominującej i ma szersze znaczenie. Obejmuje bowiem sytuacje, kiedy w wyniku dokonanej koncent racji konkurencja zostaje poważnie ograniczona, a nie wiąże się to z powstaniem pozycji dominującej – może to mieć miejsce przykładowo na rynkach oligopolistycznych. 7 Takie zakreślenie tego rynku zgodne j e st z dotychczasowym orzecznictwem Prezesa Urzędu d ecyzje : nr DKK - 1/2021 z 7 stycznia 2021 r.; nr DKK - 135/2013 z 24 października 2013 r.; nr DKK - 100/20 13 z 31 lipca 2013 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 16 Powołany przepis wskazuje, że to intensywność ograniczenia konkurencji będzie determinował a treść rozstrzygnięcia organu antymonopolowego. Oznacza to, że nie każde ograniczenie konkurencji, będące wynikiem planowanej fuzji będzie skutkowało wydaniem zakazu dokonania koncentracji, a jedynie mające charakter „istotnego” ograniczenia. Przedmiotowa koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na krajowy rynek usług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych . Jednakże a naliza skutków niniejszej koncentracji dała podstawy do stwierdzenia, że w jej wyniku nie dojdzie do ist otnego ograniczenia konkurencji na tym rynku. Dokonując oceny zasadności wyrażenia zgody na przeprowadzenie tej koncentracji Prezes Urzędu wziął pod uwagę następujące argumenty. Łączny szacunkowy udział uczestników koncentracji w krajowym rynku usług pośre dnictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych kształtował się w 2023 r. na poziomie ok. 30 - 40 % , a w 2024 r. na poziomie ok. 30 - 40 % . Wskazać zatem należy, iż jest on niższy niż 40% próg, z którego przekroczeniem ustawa o ochronie konkurencji wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej. Podkreślić jednocześnie należy, iż udział ten wynika przede wszystkim z dotychczasowej pozycji rynkowej grupy WP , której indywidualny szacunkowy udział w tym rynku kształtował się na poziomie ok. 2 0 - 30 % w 2 023 r. i ok. 20 - 30 % w 2024 r. Udział grupy Invia w tym rynku kształtował się na poziomie ok. 5 - 10 % zarówno w 2023 r., jak i 2024 r. Po dokonaniu koncentracji uczestnicy koncentracji będą musieli nadal liczyć się z istniejącą na tym rynku konkurencją ze str ony innych przedsiębiorców . Należy zatem uznać, iż w wyniku niniejszej koncentracji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na tym rynku. Podkreślić jednocześnie należy, iż wszyscy pośrednicy sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych spr zedają te same oferty w tych samych cenach, bowiem touroperatorzy stosują zasadę jednolitej ceny we wszystkich kanałach i formach sprzedaży (dla danej oferty stosują jednolite ceny niezależnie od kanału sprzedaży, tj. sprzedaży stacjonarnej oraz zdalnej or az form sprzedaży, tj. sprzedaży bezpośredniej oraz przez pośredników. Tym samym, w praktyce, bez względu na to, czy konsument dokona zakupu danej usługi turystycznej na stronie internetowej, infolinii lub w stacjonarnym punkcie, jak również u agenta lub t ouroperatora cena usługi jest dokładnie taka sama. Nie pozwala to żadnemu z pośredników na stworzenie unikatowej oferty. Tym samym usługi świadczone przez mniejszych graczy niczym nie odbiegają od usług świadczonych przez graczy większych (zakres ich świad czenia jest tożsamy). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarówno uczestnicy koncentracji, jak i pozostali przedsiębiorcy świadczący usługi pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych są tak samo bliskimi konkurentami, a ty m samym wywierają na siebie nawzajem presję konkurencyjną. Jak wskazano , udział uczestników koncentracji w wartości sprzedaży ankietowanych touroperatorów ogółem oraz w wartości sprzedaży dokonanej poprzez pośredników w 2024 r. przedstawiał się następująco – patrz tabela nr 3 : Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 17 kategoria touroperator udział w wartości sprzedaży ogółem (w %) udział w wartości sprzedaży dokonanej przez pośredników (w %) WP Travelplanet WP Travelplanet mniejsi Top Touristik [informacja prawnie chroniona] mniejsi Ecco Holiday mniejsi Best Reisen mniejsi Rego - Bis średni Join UP średni Grecos średni Blue Style średni Exim średni Orex duzi TUI duzi Itaka duzi Rainbow duzi Coral Travel W skazać zatem należy, iż n ieuzasadnione wydaje się uznanie, że po dokonaniu koncentracji Wakacje uzyskają pozycję umożliwiającą narzucanie zawyżonych prowizji mniejszym touroperatorom. J uż obecnie Wakacje posiadają silną pozycję w odniesieniu do tych touroperatorów w zakresie pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych (ic h udziały dla tej grupy ankietowanych touroperatorów w sprzedaży realizowanej przez pośredników kształtował się w 2024 r. w przedziale [informacja prawnie chroniona] % . Natomiast udział Spółki Przejmowanej w odniesieniu do tej grupy ankietowanych kształtowały się na poziomie [informacja prawnie chroniona] % ) . D la średnich touroperatorów udział Wakacji w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych poprzez pośredników kształtował się na poziomie [informacja prawnie chroniona] % , a Spółki Przejmowanej na poziomie [informacja prawnie chroniona] %. Dla dużych touroperatorów , w większości przypadków udział W akacji w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych poprzez pośredników kształtował się na poziomie [informacja prawnie chroniona] %, a Spółki Przejmowanej na poziomie [informacja prawnie chroniona] %. Tylko dla Coral Travel udziały te kształtowały się odpowiednio dla Wakacje na poziomie ok. [informacja prawnie chroniona] %, Sp ółki Przejmowanej ok. [informacja prawnie chroniona] %. Wskazać zatem należy, iż dla mniejszych touroperatorów Zgłaszający pozostanie głównym i niezbędnym pośrednikiem oferującym ich wycieczki, natomiast duzi touroperatorzy wciąż będą mogli działać bez pośrednictwa Zgłaszającego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 18 Jedn akże, z uwagi na to, że łączny udział uczestników koncentracji w krajowym rynku usług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych zarówno w 2023 r., jak i 2024 r. kształtował się na poziomie poniżej 40% touroperatorzy nadal będą mieli realną możliwość sprzedaży swoich wycieczek zagranicznych przez mniejszych agentów odpowiadających za większość tego rynku. Koncentracja nie wpłynie zatem w istotny sposób na zmianę warunków współpracy touroperatorów ze Zgłaszającym. W ocenie organu anty monopolowego nie można zgodzić się także z podnoszonymi przez część ankietowanych touroperatorów opiniami o niekorzystnym wpływie koncentracji na rynek sprzedaży zdalnej wczasów zagranicznych , biorąc bowiem pod uwagę zgromadzon e w toku postepowania dane i informacje, dalsza segmentacja wskazanego w sprawie rynku właściwego w aspekcie produktowym ( tj. rynku usług pośrednictwa w sprzedaży zorganizowanych wycieczek zagranicznych ) ze względu na kanał sprzedaży (tj. sprzedaży stacjonarnej i internetowej) jest n ieuzasadnion a. W opinii organu antymonopolowego jako mało prawdopodobną należy również uznać obawę wyrażoną przez jednego z ankietowanych przedsiębiorców, zgodnie z którą koncentracja doprowadzi do wyeliminowania przez powstałe go w wyniku koncentracji prz edsiębiorcę ofert wybranego lub wybranych organizatorów wycieczek. Z uwagi bowiem na fakt, że d la pośredników/agentów zarobk iem jest prowizja, która jest już wkalkulowana w cenę konkretnej wycieczki i opłacana przez organizatora , cel owym ich działaniem pow inno być zaoferowanie jak najbardziej bogatej i zróżnicowanej oferty wycieczek zagranicznych. E liminowanie ofert wybranego lub wybranych organizatorów byłoby zatem działaniem nieracjonalnym . W sprawie nie zidentyfikowano żadnych rynków, na które koncentrac ja wywiera wpływ w układzie wertykalnym i konglomeratowym. Reasumując , analiza skutków niniejszej koncentracji wykazała, iż w jej wyniku nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontal nym. Mając powyższe na uwadze organ antymonopolowy uznał, iż zamierzona koncentracja spełnia kryterium wskazane w art. 18 ustawy o ochronie konkurencji , bowiem w jej wyniku nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku, w szczególności przez p owstanie lub umocnienie pozycji dominującej. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji. Pouczenie: Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1616) w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568), od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 55 60 122 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 19 Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 959), odwołanie od decyzji Preze sa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zgodnie z art. 103 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie, a jej wspólnicy albo akcjonariusze nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce poży czki. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie d o treści art. 117 § 1, 3 i 4 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyzna je zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowie nie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Niniejsza decyzja nie podlega doręczeniu w trybie art. 4 i 5 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045), w związku z art. 147 ust. 5 tej ustawy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Robert Kamiński Dyrektor Departamentu Ko ntroli Koncentracji /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Otrzymuje: 1) Wirtualna Polska Media S.A., Warszawa [informacja prawnie chroniona] 2) a/a (decyzja z załącznikiem)