DKK-81/2012

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DKK1-422/10/12/JBG Warszawa, dnia 16 sierpnia 2012 r. DECYZJA Nr DKK - 81/2012 Na podstawie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego, wszczętego na wniosek Peugeot S.A. z siedzibą w Paryżu (Francja) oraz General Motors Holdings LLC z siedzibą w Detroit (USA), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na utworzeniu przez Peugeot S.A. z siedzibą w Paryżu (Francja) oraz General Motors Holdings LLC z siedzibą w Detroit (USA) wspólnego przedsiębiorcy na zasadach określonych we wniosku. UZASADNIENIE W dniu 4 czerwca 2012 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem Urzędu ” lub „organem antymonopolowym ”, wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji, polegającej na utworzeniu przez Peugeot S.A. z siedzibą w Paryżu (Francja) oraz General Motors Holdings LLC z siedzibą w Detroit (USA) (dalej: odpowiednio „Peugeot” i „General Motors”, a łącznie „Zgłaszający’) wspólnego przedsiębiorcy (dalej: „JV”, „Wspólny Przedsiębiorca”). W związku z tym, iż spełnione zostały niezbędne przesłanki uzasadniające zgłoszenie zamiaru koncentracji, bowiem: - łączny światowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekroczył równowartość 1 mld euro, tj. 2 kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej także „ustawą antymonopolową”, - utworzenie wspólnego przedsiębiorcy jest jednym ze sposobów koncentracji określonym w art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej, zostało wszczęte postępowanie antymonopolowe w niniejszej sprawie, o czym Prezes Urzędu zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powiadomił Zgłaszających pismem z dnia 14 czerwca 2012 r. W trakcie postępowania organ antymonopolowy ustalił, co następuje: Uczestnicy koncentracji Aktywny uczestnik koncentracji – Peugeot – jest spółką holdingową europejskiej grupy PSA, która skupia spółki zajmujące się przede wszystkim produkcją i sprzedażą samochodów osobowych i dostawczych marki Peugeot i Citroën oraz części samochodowych. Grupa PSA prowadzi działalność o zasięgu międzynarodowym, posiada fabryki w Europie, Ameryce Łacińskiej, Chinach i Rosji. Grupa PSA posiada w Polsce następujące spółki zależne: 1. Peugeot Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie – import i dystrybucja samochodów części zamiennych do samochodów marki Peugeot oraz naprawy, 2. Citroën Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie – import i dystrybucja samochodów i części zamiennych do samochodów marki Citroën oraz naprawy, 3. PSA Finance Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie – usługi bankowe i finansowe 4. Faurecia Automotive Polska S.A. z siedzibą w Grójcu – produkcja foteli samochodowych i zarządzanie spółkami Faurecia w Polsce, 5. Faurecia Wałbrzych S.A. z siedzibą w Wałbrzychu – produkcja części i akcesoriów samochodowych, 6. Faurecia Legnica S.A. z siedzibą w Legnicy – produkcja części i akcesoriów samochodowych, 3 7. Faurecia Gorzów S.A. z siedzibą w Gorzowie Wielkopolskim – produkcja części i akcesoriów samochodowych, 8. Faurecia Grójec R&D Center S.A. z siedzibą w Grójcu – badania techniczne i prace badawcze, 9. Gefco Polska Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie – usługi transportowe i logistyczne, 10. Przedsiębiorstwo Spedycyjno-Transportowe Transpoland Sp. z o.o. z siedzibą w Skoczowie – usługi logistyczne. Aktywny uczestnik koncentracji – General Motors – należy do grupy spółek kontrolowanych przez General Motors Company z siedzibą w Stanach Zjednoczonych. Przedsiębiorca ten produkuje i sprzedaje na całym świecie samochody osobowe, pojazdy dostawcze, pojazdy ciężarowe i części samochodowe. Do marek samochodów obecnie produkowanych przez General Motors należą m.in.: Opel, Daewoo, Chevrolet, Buick, Cadillac, GMC, Holden i Vauxhall. W Polsce do grupy kapitałowej General Motors należą następujące spółki: 1. General Motors Manufacturing Poland Sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach – montaż samochodów osobowych marki Opel w fabryce w Gliwicach, 2. GM Poland Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie – import i dystrybucja samochodów marki Opel oraz świadczenie usług posprzedażowych, 3. Chevrolet Poland Sp. z o.o. z siedzibą w – import i dystrybucja samochodów marki Chevrolet, 4. Isuzu Motors Polska Sp. z o.o. z siedzibą w – produkcja i sprzedaż silników wysokoprężnych. Pasywny uczestnik koncentracji – JV – to wspólny przedsiębiorca tworzony przez Peugeot oraz General Motors, za pośrednictwem którego Zgłaszający będą implementować strategię wspólnych zakupów, polegającą na połączeniu ich operacji zakupowych. Będzie ona obejmować pozyskiwanie w skali globalnej surowców, komponentów oraz innych towarów i usług. Forma prawna Wspólnego Przedsiębiorcy, jak i jego siedziba nie zostały jeszcze ustalone. JV nie będzie pełniło w sposób trwały wszystkich funkcji samodzielnego podmiotu gospodarczego w rozumieniu Rozporządzenia Rady WE nr 139/2004 1 , albowiem będzie ono 1 Rozporządzenie WE z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE L 24 z 29.01.2004, s.1). 4 działać wyłącznie na rzecz Peugeot oraz General Motors, posiadając przy tym ograniczone zasoby kapitałowe, finansowe i kadrowe. Przyczyny i opis transakcji Planowana koncentracja została zgłoszona w trybie art. 13 ust. 2 pkt 3 ustawy antymonopolowej i polega na utworzeniu przez Peugeot oraz General Motors wspólnego przedsiębiorcy. Podstawę zgłoszenia transakcji stanowi umowa ramowa podpisana dnia 29 lutego 2012 r. przez Peugeot oraz General Motors, wyrażająca wolę utworzenia wspólnego przedsiębiorcy z siedzibą w miejscu, w którym grupa PSA lub General Motors prowadzą działalność. Deklarowaną przyczyną koncentracji jest wdrożenie strategii wspólnych zakupów, która ma na celu współpracę Peugeot i General Motors w zakresie pozyskiwania surowców, komponentów i innych towarów oraz usług od dostawców. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ W myśl art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczają zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Mając na uwadze powyższą definicję oraz kryteria wyznaczania rynków właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz. U. Nr 134, poz. 937), organ antymonopolowy uznał, iż: a) koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na europejski rynek zakupów dla przemysłu motoryzacyjnego: układów hamulcowych, zderzaków i pasów przednich, szyb, głowic, bloków i odkuwek, linek i przewodów, HVAC/PTC (modułów chłodzących), systemów audio, nawigacji i wyświetlaczy, paneli/konsoli przyrządów, oświetlenia, elementów układu napędowego, elementów bezpieczeństwa, siedzeń, układów kierowniczych, łożysk i łańcuchów przekładni oraz instalacji elektrycznych 5 Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że niniejsza transakcja dotyczy europejskiego rynku zakupów komponentów dla przemysłu motoryzacyjnego. Zgodnie z utrwaloną praktyką decyzyjną Komisji Europejskiej, komponenty dla przemysłu motoryzacyjnego należy podzielić na produkty przeznaczone dla 1) producentów samochodowych ( ang. OEM, Original Equipment Manufacturers ) oraz 2) niezależnego rynku wtórnego ( ang. IAM, Independent Aftermarket ). Zgodnie z powyższym podziałem należy uznać, że działalność uczestników planowanej koncentracji pokrywa się w zakresie zakupu komponentów dla odbiorców działających na rynku OEM. Zgodnie z podejściem przyjętym przez Komisję Europejską, każdą kategorię modułów lub systemów dla przemysłu motoryzacyjnego należy uznać za odrębny rynek produktowy. Mimo istnienia pewnej substytucyjności strony podażowej w odniesieniu do produkcji określonych komponentów, z punktu widzenia klientów konkretne komponenty posiadają określone, odmienne funkcje i dlatego tworzą odrębne rynki produktowe. 2 Komisja Europejska zdefiniowała w przeszłości kilka rynków produktowych w sektorze produkcji komponentów dla przemysłu motoryzacyjnego, m.in. rynek produkcji modułów poduszek powietrznych i modułów sterujących poduszką powietrzną (które łącznie składają się na system poduszki powietrznej) 3 , paneli instrumentów, konsoli i tapicerki drzwi 4 , paneli drzwiowych, tapicerki dachowej, daszków przeciwsłonecznych 5 , lusterek wewnętrznych i zewnętrznych 6 . Niemal każdy komponent składa się z innych komponentów, które również mogą stanowić odrębne rynki produktowe. Przykładowo komponent, jakim jest tapicerka dachowa składa się z elementów, takich jak wieszak na ubrania, daszki przeciwsłoneczne, materiał absorbujący dźwięk. Jednakże do tej pory Komisja Europejska nie dokonywała dalszych segmentacji ww. komponentów i pozostawiała otwartą kwestię tego, czy elementy komponentów należy uznać za samodzielne rynki produktowe. Dokonując takiego podziału komponentów samochodowych i rynków właściwych Zgłaszający kierowali się ww. orzecznictwem Komisji Europejskiej oraz Prezesa Urzędu, jak 2 Decyzje KE COMP/M.2241 (Peugeot/Sommer Allibert) z dnia 20 grudnia 2000 r., COMP/M.3789 (Johnson Controls/Robert Bosch/Delphi SLI) z dnia 29 czerwca 2005 r., COMP/M.4239 (Plastic Omnium/Inopart) z dnia 27 października 2006 r. 3 Decyzje KE IV/M.686 (Nokia/Autoliv) z dnia 5 lutego 1996 r., IV/M.872 (TRW/Magna) z dnia 28 stycznia 1997 r. 4 Decyzja KE COMP/M.1563 (Ford/Plastic Omnium) z dnia 28 czerwca 1999 r. 5 Decyzja KE IV/M.1518 (Lear/United Technologies) z dnia 29 kwietnia 1999 r. 6 Decyzja KE COMP/M.2901 (Magna/Donnelly) z dnia 16 września 2002 r. 6 i podziałem części samochodowych, jaki został zastosowany we wniosku do Komisji Europejskiej o zatwierdzenie współpracy z Fiatem w 2000 r 7 . Zgłaszający uaktualnili te kategorie w oparciu o wewnętrzną segmentację stosowaną przez każdego z nich. W aspekcie geograficznym rynek właściwy komponentów samochodowych dla przemysłu motoryzacyjnego obejmuje co najmniej terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). Za takim zdefiniowaniem rynku przemawiają następujące względy: (i) koszty transportu komponentów dla przemysłu motoryzacyjnego wewnątrz EOG nie są istotne, a odległość pomiędzy lokalizacją obiektów, w których wytwarzane są komponenty a zakładami producentów samochodów odgrywa w EOG coraz mniejsze znaczenie, (ii) nie istnieją - przynajmniej w granicach EOG - normy techniczne, bariery regulacyjne czy jakiekolwiek inne przeszkody dla handlu między państwami. W konsekwencji obroty handlowe w EOG są znaczące, a warunki konkurencji (zwłaszcza cenowej) – podobne. Zgłaszający szacują, iż udział uczestników koncentracji na wspólnych rynkach zakupów w 2011 r. (tj. OEM), biorąc pod uwagę wartość zakupów przedstawiał się następująco: Tabela Udział w rynku w 2011 r. (w % ) Rynek Peugeot General Motors Łącznie odlewy aluminiowe układy hamulcowe zderzaki/pasy przednie wykładziny drzwiowe układy wydechowe i paliwowe prądnice/rozruszniki szyby głowice, bloki i odkuwki linki i przewody HVAC/PTC (moduły chłodzące) systemy audio, nawigacja i wyświetlacze panele/konsole przyrządów oświetlenie elementy układu napędowego elementy bezpieczeństwa siedzenia wytłoczki stal układy kierownicze moduły zawieszenia opony łożyska i łańcuchy przekładni skrzynie biegów/silniki [tajemnica przedsiębiorstwa – pkt 1 załącznika do decyzji ] 7 Komunikat Prasowy z dnia 16 sierpnia 2000 r. ip/00/932 7 koła i felgi instalacja elektryczna maszyny i sprzęt Wspólny Przedsiębiorca umożliwi Peugeot i General Motors połączenie ich działalności w zakresie zakupów komponentów, a dotychczasowe udziały w rynku zakupów zgłaszających zostaną przeniesione na JV. Biorąc pod uwagę informacje dotyczące udziałów rynkowych Peugeot i General Motors zamieszczone w tabeli należy uznać, że niniejsza koncentracja wywiera wpływ na europejskie rynki zakupów: układów hamulcowych, zderzaków i pasów przednich, szyb, głowic, bloków i odkuwek, linek i przewodów, HVAC/PTC (modułów chłodzących), systemów audio, nawigacji i wyświetlaczy, paneli/konsoli przyrządów, oświetlenia, elementów układu napędowego, elementów bezpieczeństwa, siedzeń, układów kierowniczych, łożysk i łańcuchów przekładni oraz instalacji elektrycznych. Na rynkach tych udział JV w zakresie zakupów poszczególnych komponentów przekroczy 20%. Działalność PSA i General Motors pokrywa się także w zakresie zakupów odlewów aluminiowych, wykładzin drzwiowych, układów wydechowych i paliwowych, prądnic/rozruszników, wytłoczek, stali, modułów zawieszenia, opon, skrzyń biegów/silników, kół i felg, maszyn i sprzętu. Jednakże z uwagi na fakt, iż łączny udział zgłaszających na tych rynkach nie przekracza 20 % koncentracja nie będzie wywierała na nie wpływu. Według wskazania Zgłaszających, udziały producentów samochodowych na rynkach zakupów komponentów są generalnie zbliżone do ich udziałów w rynku wyższego szczebla - europejskim rynku produkcji i dostaw samochodów. Potwierdzają to dane dotyczące uczestników koncentracji. Ich udziały w europejskim rynku produkcji i dostaw samochodów wyniosły w 2011 r. łącznie ok. 21 % (w tym udział Peugeot wyniósł ok. 13 %, a udział General Motors wyniósł ok. 8 %), natomiast ich udziały na rynkach zakupu komponentów również w zdecydowanej większości przypadków oscylowały wokół poziomu 20 %. Udziały konkurentów uczestników koncentracji na europejskim rynku produkcji i dostaw samochodów kształtują się następująco: Toyota – ok. 4 %, BMW ok. 5 %, Daimler - ok. 5 %, Fiat/Chrysler – ok. 8 %, Ford – ok. 9 %, Renault/Nissan – ok. 14 %, Volkswagen/Audi/Seat/Skoda/Porsche – ok. 22 %. Można zatem również uznać, że udziały konkurentów na rynkach zakupu poszczególnych komponentów dla przemysłu motoryzacyjnego nie będą znacząco odbiegać od powyższych wartości. 8 b) koncentracja nie wywiera wpływu na żaden rynek w układzie wertykalnym Pomiędzy JV i Peugeot zachodzić będzie relacja typu dostawca-odbiorca, bowiem grupa PSA produkuje komponenty dla przemysłu motoryzacyjnego (m.in. siedzenia, zderzaki/pasy przednie), natomiast Wspólny Przedsiębiorca aktywny będzie na rynku ich zakupu, jednakże udziały żadnego z uczestników koncentracji w tych rynkach nie przekraczają 30%. General Motors nie prowadzi działalności w zakresie produkcji komponentów na obszarze EOG. c) koncentracja nie wywiera wpływu na żaden rynek w układzie konglomeratowym Uzasadniając powyższe należy wskazać, iż w toku przeprowadzonego postępowania nie zidentyfikowano żadnych rynków, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym. Brak jest bowiem rynków, na których przynajmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji posiada udział wyższy niż 40% w jakimkolwiek rynku właściwym. Na podstawie zgromadzonego materiału i powyższych ustaleń organ antymonopolowy zważył, co następuje: Ocena skutków koncentracji Zgodnie z art. 18 ustawy antymonopolowej Prezes Urzędu, w drodze decyzji, wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku, przez którą rozumie się, zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy, pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. Podstawowym celem postępowania antymonopolowego w sprawach koncentracji jest zatem ustalenie, czy w wyniku zrealizowania zamierzonej transakcji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku właściwym. Przykładem takiego istotnego ograniczenia konkurencji jest powstanie lub umocnienie pozycji dominującej. 9 Analiza skutków niniejszej koncentracji nie wykazała zagrożeń płynących z utworzenia przez Peugeot oraz General Motors Wspólnego Przedsiębiorcy. Organ antymonopolowy, uznając za zasadne wyrażenie zgody na dokonanie przedmiotowej koncentracji, wziął pod uwagę w szczególności następujące przesłanki: Przedmiotowa koncentracja, pomimo iż wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na europejskie rynki zakupu układów hamulcowych, zderzaków i pasów przednich, szyb, głowic, bloków i odkuwek, linek i przewodów, HVAC/PTC (modułów chłodzących), systemów audio, nawigacji i wyświetlaczy, paneli/konsoli przyrządów, oświetlenia, elementów układu napędowego, elementów bezpieczeństwa, siedzeń, układów kierowniczych, łożysk i łańcuchów przekładni oraz instalacji elektrycznych nie doprowadzi do istotnego ograniczenia konkurencji na tych rynkach. Jak wynika ze zgłoszenia zamiaru koncentracji, za pośrednictwem Wspólnego Przedsiębiorcy Peugeot i General Motors połączą swoją działalność w zakresie zakupów komponentów dla przemysłu motoryzacyjnego. Zatem udziały Wspólnego Przedsiębiorcy na rynku zakupów poszczególnych komponentów dla przemysłu motoryzacyjnego będą kształtować się na poziomie od ok. [tajemnica przedsiębiorstwa – pkt 2 załącznika do decyzji ] % na rynku zakupu łożysk i łańcuchów przekładni do ok. [tajemnica przedsiębiorstwa – pkt 3 załącznika do decyzji ] % na rynku zakupu linek i przewodów. Udziały te są zatem znacznie niższe od progu rodzącego domniemanie uzyskania pozycji dominującej (40%). Na rynku sprzedaży samochodów, który jest rynkiem wyższego szczebla w odniesieniu do rynku zakupów komponentów dla przemysłu motoryzacyjnego, uczestnicy koncentracji będą spotykali się z konkurencją ze strony takich producentów samochodowych, jak: Volkswagen, Audi, Seat, Skoda, Renault, Nissan, Ford. Udziały Peugeot i General Motors na europejskim rynku produkcji samochodów rynku wynoszą odpowiednio 13 % i 8 %. Udziały innych uczestników rynku kształtują się pomiędzy 4% w przypadku Toyoty a 22 % w przypadku Volkswagena/Audi/ Seata/Skody/Porsche. Struktura rynku zakupów komponentów dla przemysłu motoryzacyjnego jest podobna do struktury rynku produkcji samochodów, na którym Peugeot i General Motors posiadają licznych silnych konkurentów. Stworzenie wspólnej grupy zakupowej przez uczestników koncentracji nie stworzy zatem zagrożeń dla konkurencji. Koncentracja nie wywiera wpływu na żaden rynek w układzie wertykalnym ani konglomeratowym. 10 W świetle powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w wyniku koncentracji konkurencja na rynku zostanie istotnie ograniczona. Koncentracja spełnia zatem przesłanki art. 18 ustawy antymonopolowej. Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy antymonopolowej oraz art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.), od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Danuta Gruszczyńska Zastępca Dyrektora Departamentu Kontroli Koncentracji Otrzymują: 1. Peugeot S.A. (Francja) (decyzja wraz z załącznikiem) 2. General Motors Holdings LLC (USA) (decyzja wraz z załącznikiem) 3 . a/a (decyzja wraz z załącznikiem) za pośrednictwem pełnomocników: Pani Małgorzaty Szwaj, Pana Piotra Skurzyńskiego Linklaters C. Wiśniewski i Wspólnicy Spółka Komandytowa ul. Sienna 39 00-121 Warszawa