DKK-57/2019

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ DKK-1.421.51.2018.MAB Warszawa, 27 lutego 2019 r. DECYZJA NR DKK - 57/2019 Na podstawie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 pk t 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 798 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek Grupy Żywiec S.A. z siedzibą w Żywcu wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu przez Grupę Żywiec S.A. z siedzibą w Żywcu kontroli nad Browarem Namysłów sp. z o.o. z siedzibą w Namysłowie. UZASADNIENIE 16 listopada 2018 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurenc ji i Konsumentów (zwanego dalej także „Prezesem Urzędu” lub „organem antymonopolowym”) wpłynęło od Grupy Żywiec S.A. z siedzibą w Żywcu (zwanej dalej „GŻ” lub „Heineken”) zgłoszenie zamiaru koncentracji, polegającej na przejęciu przez GŻ kontroli nad Browarem Namysłów sp. z o.o. z siedzibą w Namysłowie (zwanej dalej „BN”). W związku z tym, iż spełnione zostały niezbędne przesłanki , uzasadniające zgłoszenie zamiaru koncentracji, tj.: - łączny światowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w ro ku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekroczył równowartość 1 mld euro, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 798 ze zm.), zwanej dalej również „ustawą antymonopolową”, przy czym łączny obrót tych przedsiębiorców przekroczył także równowartość 50 mln euro na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 2 - przejęcie kontroli nad innym przedsiębiorcą jest jednym ze sposobów koncentracji określonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna okoliczność z katalogu przesłanek wymienionych w art. 14 ustawy antymonopolowej, powodująca odstąpienie od konieczności zgł oszenia zamiaru koncentracji, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie w przedmiotowej sprawie, o czym - zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) - powiadomił GŻ pismem z 19 listopada 2018 r. W trakcie postępowania organ antymonopolowy ustalił, co następuje: Uczestnicy koncentracji I. GŻ – aktywny uczestnik koncentracji - należy do G rupy Heineken, będącej międzynarodowym producentem i dystrybutorem piwa, na czele której stoi Heineken Holding N.V. z siedzibą w Holandii . Heineken Holding N.V. jest kontrolowana przez rodzinę Heineken oraz rodzinę Hoyer. GŻ jest producentem piwa w Polsce, pod markami: Żywiec, Warka, Tatra, Królewskie, Leżajsk, Specjal oraz Brackie. P rodukuje także piwa specjalne, tj. Żywiec Porter, Żywiec Białe, Żywiec APA, Żywiec Sesyjne IPA, Żywiec Amerykańskie Pszeniczne oraz Warka Radler. P rowadzi również sprzedaż piwa Heineken oraz Desperados. Piwo produkowane przez GŻ warzone jest w pięciu browarach, tj. w Cieszynie, Elblągu, Leżajsku, Warce i Żywcu. Heineken posiada następujące spółki zależne: 1. Żywiec Investments Holding sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie - przedmiotem działalności spółki jest działalność holdingów finansowyc h; 2. Żywiec Sprzedaż i Dystrybucja sp. z o.o. z siedzibą w Żywcu - głównym przedmiotem działalności spółki jest reklama i szeroko rozumiana obsługa sprzedaży, skupiając w jednej organizacji część sił sprzedaży GŻ ; 3. Browar Zamkowy Cieszyn sp. z o.o. z siedzib ą w Cieszynie - prowadzi działalność w zakresie produkcji piwa pod markami takimi jak: Cieszyńskie, Brackie oraz Żywiec Porter. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 3 Oprócz ww. spółek Grupa Heineken posiada w Polsce jeszcze jedną spółkę, tj. Heineken Global Shared Services sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie, która zajmuje się obsługą księgowo - finansową podmiotów wchodzących w skład Grupy Heineken. Obrót światowy Grupy Heineken wyniósł w 201 7 r. ok. 21,6 mld EUR, w tym w Polsce ok. 2,2 mld EUR. II. BN – pasywny uczestnik koncentracji – to polski browar, posiadający dwa zakłady produkcyjne zlokalizowane w Namysłowie w woj. opolskim, w którym produkowane jest piwo pod markami: Namysłów, Zamkowe, Kuflowe i Złoty Denar , i w Braniewie w woj. warmińsko -mazurskim , w którym produkowane jest piwo pod mark ą Braniewo. BN jest kontrolowany przez Chicago Poland Investment Group, LLC z siedzibą w Chicago, Illinois, Stany Zjednoczone, w której udziałowcami są dwie osoby fizyczne – Michael Milton Gostymski oraz Henry K. McConnon. BN nie posiada spółek zależnych. Obrót światowy BN wyniósł w 201 8 r. [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 2 poz. 1 ]. Opis i przyczyny transakcji Planowana koncentracja została zgłoszona w trybie art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej. Koncentracja zostanie dokonana na podstawie zawartej przez Heineken i Chicago Poland Investment Group, LLC warunkowej Umowy Sprzedaży Udziałów z 12 listopada 2018 r. Koncentracja polegać będzie na przejęciu przez GŻ wyłącznej kontroli nad BN, poprzez nabycie przez GŻ 100% udziałów w BN od sprz edającego, tj. Chicago Poland Investment Group, LLC. Przyczyną i celem koncentracji jest dążenie Heineken do rozszerzenia i uatrakcyjnienia swojej dotychczasowej oferty produktowej. Celem, jaki Heineken wiąże z zamierzoną koncentracją, jest sprostanie konkurencji rynkowej poprzez wzrost skali działania i efektywności sprzedaży, jak również zwiększenie całkowitych zdolności produkcyjnych. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ W myśl art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 4 w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczają zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Mając na uwadze powyższą definicję oraz kryteria wyznaczania rynków właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz. U. Nr z 2018 r. poz. 367), organ antymono polowy uznał, iż: a) rynki wspólne dla bezpośrednich uczestników koncentracji i ich grup kapitałowych (asortymentowo i geograficznie); informacja o łącznym udziale w rynku przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji po jej dokonaniu; ewentualnie informac ja o braku rynków wspólnych Działalność uczestników koncentracji pokrywa się w zakresie wprowadzania do obrotu piwa. W dotychczasowym orzecznictwie organu antymonopolowego 1 za rynek właściwy w sprawach koncentracji browarów uznawano krajowy rynek wprowadz ania do obrotu piwa. W orzecznictwie Komisji Europejskiej oraz innych organów ochrony konkurencji można spotkać się z pewnymi różnicami w definiowaniu rynków właściwych. W Niemczech w kilku sprawach uznano, że rynek właściwy ma wymiar regionalny 2 . Komisja w żadnej ze spraw nie zdecydowała się na dalszą segmentację piwa ze względu na rodzaj piwa 3 . Mimo występujących różnic pomiędzy poszczególnymi gatunkami piwa nie były one na tyle istotne, aby uzasadniały dalej idącą segmentację 4 . Podział em stosowanym prz ez Komisję i niektóre organy krajowe jest podział ze względu na typ odbiorcy na: segment sprzedaży on-trade (HoReCa) oraz off-trade (handel tradycyjny i supermarkety). 5 Jednakże w przypadku polskiego rynku wprowadzania do obrotu piwa nie ma specjalnych podstaw do jego segmentowania w taki sposób . Jedynie Heineken jest w większym stopniu aktywny w segmencie on-trade, sprzedając w nim ok. [ tajemnica 1 Decyzje RGD 25/2001, DDF 19/03, DDF 32/03, RKR 31/2005, RPZ 25/2007, DKK 24/2011. 2 Należy pamiętać jednak o istotnej specyfice rynku piwa w Niemczech. 3 W Polsce jest to tym bardzi ej zbędne, gdyż dominuje sprzedaż jednego gatunku – lagera. 4 Jednakże Komisja nie wykluczyła, że taka segmentacja jest możliwa w poszczególnych krajach, z uwagi na specyfikę danego rynku narodowego. 5 Tak przyjęto w decyzjach Komisji np. w sprawach M.1925 - SCOTTISH&NEWCASTLE/GROUPE DANONE, M.2569 . INTERBREW/BECK’S, M.3372 - Carlsberg/Holsten. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 5 przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 1 ] (ilość/wartość) swojego piwa , co daje ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 2 ] (ilość/wartość) udziału w tym segmencie. W przypadku BN na segment ten przypada ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 3 ] (ilościowo i wartościowo) sprzedaży piwa, co daje ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 4 ] (ilość/wartość) udziału w tym segmencie. Z tego powodu w niniejszej sprawie analiza koncentracji dotyczy jej wpływu na rynek właściwy bez segmentacji z uwagi na miejsce zakupu piwa. Podobnie nie znajduje swojego uzasadnienia, w niniejszej sprawie, segmentacja rynku wprowadzania do obrotu piwa ze względu na jego rodzaj (np. jasne, ciemne czy specjalne). Rynek piwa jest rynkiem produktów zróżnicowanych i oceny wpływu koncentracji na konkurencję należy dokonywać z uwzględnieniem bliskości konkurencji między poszczególnymi produktami uczestników koncentracji, w związku z czym szersze lub węższe zdefiniowanie rynku właściwego nie wpływa na ocenę niniejszej koncentracji. Za takim określeniem rynku w wymiarze produktowym przemawia również istnienie w ysokiej substytuc yjności po stronie podaży. We wcześniejszych sprawach Prezes Urzędu ustalił, że brak jest ograniczeń co do przenoszenia produkcji piwa pomiędzy zakładami produkcyjnymi. Również jeden zakład produkcyjny może produkować wiele rodzajów piwa. Jedyne ograniczenia wynikają z braku linii do puszkowania piwa we wszystkich zakładach lub kwestii marketingowych (gwarancja warzenia piwa w konkretnym browarze). Organ antymonopolowy uznał, iż w aspekcie geograficznym rynek wprowadzania do obrotu piwa ma wymiar krajowy. Uzasadniając powyższe należy wskazać, iż z jednej strony brak jest barier związanych z przepisami prawa, warunkami ekonomicznymi, właściwościami produktów czy szczególnymi preferencjami konsumentów, które powodowałyby konieczność zawężenia rynku wprowadzania do obrotu piwa do np. rynków regionalnych. Choć intensywność sprzedaży piwa w kraju nie jest jednakowa w każdym regionie, co niewątpliwie związane jest z różną liczbą mieszkańców w poszczególnych województwach, to jednak należy wskazać, że generalnie warunki konkurencji pomiędzy browarami są w dużym stopniu podobne na całym terytorium RP. Ponadto obydwaj uczestnicy koncentracji prowadzą działalność na terenie całego kraju i nie zawężają swojej działalności do jednego regionu lub wybranyc h regionów. Z drugiej strony , brak jest argumentów uzasadniających przyjęcie szerszej definicji rynku właściwego w aspekcie geograficznym dla wprowadzania do obrotu piwa niż krajowy. Import piwa do Polski jest niewielki i w 20 17 roku stanowił mniej niż 2,2 % rynku sprzedaży piwa ogółem w Polsce. Podobnie , mimo wzrostu (czego istotnym powodem są ruchy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 6 migracyjne Polaków w ostatnich latach) eksport piwa ma nadal ograniczone znaczenie z punktu widzenia ogółu produkcji piwa w Polsce i w 20 17 r. wyniósł ok. 8,2 % produkcji piwa 6 . Dodatkowo należy wskazać, iż przy sprzedaży piwa duże znaczenie mają nakłady na reklamę , co potwierdzają dane dotyczące wydatków reklamowych producentów piwa w Polsce 7 . Jest to z pewnością istotna bariera przy wymianie handlowej (producenc i piwa nie prowadzący działań promocyjno - reklamowych na terytorium Polski nie mogą liczyć na dużą sprzedaż), uzasadniająca określenie rynku jako krajowego. Reasumując należy uznać, że dla oceny niniejszej koncentracji rynek wprowadzania do obrotu piwa w wymiarze geograficznym jest rynkiem krajowym, obejmującym terytorium RP. b) koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na krajowy rynek wprowadzania do obrotu piwa. W ostatniej dekadzie zaobserwować można istotne zwiększeni e liczby browarów warzących w Polsce piwo: w 2010 r. było ich 65, a w 2016 liczba ta wynosiła 238 8 . Wzrost liczby browarów spowodował powiększ enie sie oferty piw dostępnych na rynku. W 2016 roku na polskim rynku zadebiutowało ponad 1500 nowych piw, a rok później 1655 , z czego zdecydowan ą większość stanowiły zróżnicowane piwne style, inne niż standardowy lager czy jasne pełne 9 . Skutkiem zmian było to, że największe browary międzynarodowe w Polsce zaczęły naśladować browary kontraktowe i mikrobrowary, co znalazło swój wyraz w poszerzeniu ich oferty produktowej ( która wcześniej raczej się kurczyła ). Za uważyć można również stopniowy wzrost spożycia piwa, które staje się najpopularniejszym trunkiem alkoholowym w Polsce. Wynika to ze zmiany preferencji konsumentów, którzy wybierają coraz częściej słabsze alkohole . W 1990 r. średnie spożycie piwa wynosiło per capita 30,5 l, w 2000 r. - 66,2 l, w 2010 r. - 90,2 l, a w 2015 r. osiągnęło poziom 99,2 l 10 . Ważną konsekwencją tych zjawisk oraz edukacji konsumentów piwa jest ich relatywnie niskie pr zywiązanie do marki, z wyjątkiem piw prawdziwie regionalnych i lokalnych. O ile cena odgrywa znaczną rolę w przypadku piw koncernowych, takich jak Lech, Żywiec, Okocim, czy marek własnych międzynarodowych sieci handlowych , to w przypadku 6 Za Beer Statistics - 2018 Edition, s. 14 i 17. 7 Decyzja DKK - 5/08 z 4 stycznia 2008 r. 8 Ibidem. 9 Milenialsi a piwo - raport z badania społeczności, marzec 201 8, birofilia.org. 10 B. Wojtyra, B. Grudzień, Rozwój przemysłu piwowarskiego w Polsce w okresie tzw. piwnej rewolucji w latach 2011 – 2016 , Prace Komisji Geografii Przemysłu Polskiego Towarzystwa Geograficznego 31 (1)/2017, DOI 10.24917/20801653.311.4, s. 58. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 7 marek regionalnych istotnym czynnikiem jest właśnie patriotyzm lokalny i skojarzenie danej marki z nazwą regionu czy miejscowości 11 . Co więcej, konsumenci chętnie eksperymentują z nowymi markami piw, stąd tak znaczna liczba premier piwnych. Jednocześnie trzech na dziesięciu dorosłych konsumentów napojów alkoholowych twierdzi, że stara się wybierać napoje alkoholowe ponadprzeciętnej jakości 12 . Potwierdza to inna obserwacja, że sprzedaż piwa premium wzrosła o 10,2% w 2017 r. w stosunku do 2016 r. , podczas gdy sprzedaż piwa z seg mentów economy i mainstream zmniejszyła się o odpowiednio 6,2% i 1,4% w tym samym czasie. Wynika to nie tylko z polityki cenowej, ale także zmieniającej się struktury produktowej (dynamicznie rozwijające się piwne specjalności i piwa bezalkoholowe są zloka lizowane głównie w segmencie premium) 13 . Jednocześnie widać, że cena piwa rośnie, a dodatkowo w tym zakresie średnia cena piw GŻ jest na jw yższa pośród dużych i średnich browarów. Co także istotn e , piwa rzemieślnicze są średnio dwa razy droższe od wiodących marek piw koncernowych. Pokazuje to, że w przypadku piw rzemieślniczych wrażliwość cenowa konsumentów jest mniejsza, a czynnikami wyboru stają się jakość i innowacje. Tabela nr 1. Średnia detaliczna cena za litr piwa 14 . Średnia detaliczna cena (zł) za litr piwa u poszczególnych producentów 2016 2017 2018 Grupa Żywiec [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 5 ] Kompania Piwowarska Carlsberg Polska Van Pur Perła -Browary Lubelskie Browar Jabłonowo Browar Namysłów 11 Rynek napojów alkoholowych w Polsce, KPMG, 2014, s. 9. 12 Ibidem. 13 Źródło: Zgłaszający. 14 Źródło: Zgłaszający. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 8 Tabela nr 2. Średnia cena detaliczna za litr piwa u poszczególnych rodzajów producentów 15 Średnia cena detaliczna (zł) za litr piwa u poszczególnych rodzajów producentów 2018 Duzi producenci (Heineken, Asahi, Carlsberg) [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 6 ] Średni producenci (BN, Perła -Browary Lubelskie, Van Pur) Producenci piw rzemieślniczych 16 Choć cena nadal stanowi dla konsumentów podstawowy czynnik wyboru piwa, to jednocześnie widoczny jest spadek sprzedaży najtańszych wyrobów piwowarskich sprzedawanych pod markami własnymi sieci sklepów. Tabela nr 3 . Udział piwa wprowadzanego do obrotu jako private label w krajowym rynku wprowadzania do obrotu piwa 17 Rok Wielkość/Wartość 2012 [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 7 ] 2013 2014 2015 2016 2017 Dodatkowym argumentem wskazującym, że cena stanowi istotne kryterium wyboru dla wielu konsumentów stanowią dane dotyczące udziałów rynkowych przypadające na poszczególne marki piw wprowadzonych do obrotu w Polsce. Tabela ta wskazuje , że konsumenci preferują budżetowe lagery koncernowe, tj. Żubr (Asahi), Tyskie (Asahi) , Harnaś (Carlsberg) czy należące do Heineken - Tatra, Warka i Żywiec. 15 Źródło: Zgłaszający. 16 Z wyłączeniem producentów wskazanych wcześniej. 17 Źródło: Zgłaszający. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 9 Tabela nr 4 . Udział marek piwa wprowadzanego do obrotu w Polsce (wg wielkości sprzedaży) 18 L p. He ineken BN Marki konkurencyjne Marka Udział (w %) Marka Udział (w %) Marka Udział (w %) 1. Tatra [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 8 ] Kuflowe [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 8 ] Żubr [ tajemnica przedsiębiorstwa – Zał ącznik nr 1 poz. 8 ] 2. Warka Namysłów Tyskie 3. Żywiec Zloty Denar Harnaś 4. Specjal Braniewo Lech 5. Królewskie Zamkowe Private Label Total 6. Desperados Jasne ze pełne Kasztelan 7. Heineken Kozackie Perla 8. EB Beer Kufel Okocim 9. Leżajsk Malina Carlsberg 10. Dziki Sad Apple Łomża 11. Brackie Imbir Somersby 12. Kaper Plum Dane z Tabeli nr 4 wskazują, że piwa BN nie należą do liderów rynku, choć ich pozycja jest zauważalna. W celu dokładniejszej oceny wpływu koncentracji na konkurencję, Prezes Urzędu przeprowadził również analiz ę konkurencji dla poszczególnych piw BN wprowadzanych do obrotu. Poniższa tabela zawiera jej podsumowanie. Wynika z niej , że marki Heineken i BN nie są w większości przypadków swoimi najbliższymi konkurentami, a ponadto konsument ma w odniesieniu do każdej marki piwa wprowadzonego do obrotu przez BN oraz Heineken szeroką gamę piw ich konkurentów, które to piwa mają często o wiele większą sprzedaż i rozpoz nawalność. Należy zauważyć, że taka sytuacja wynika z odmiennego charakteru piw wprowadzanych do obrotu przez uczestników koncentracji. BN pozycjonuje się jako browar regionalny , produkujący piwo w oparciu o tradycyjne metody warzelnictwa, zaś Heineken to międzynarodowy koncern , korzystający z dużej rozpoznawalności swoich marek i bazujący na krajowym (zunifikowanym) wizerunku swoich piw. 18 Źródło: Zgłaszający. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 10 Tabela nr 5. Charakterystyka marek BN i konkurujących z nimi marek należących do pozostałych uczestników rynku 19 Marka BRANIEWO APPLE Rodzaj piwa JASNE PEŁNE (BRANIEWO) JASNE PEŁNE ( BRANIEWO CHMIELONE) SPECJALNE Wartość sprzedaży PLN Polska / eksport [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 2 poz. 2 ] Wolumen sprzedaży (HL) Polska / eksport Średnia cena w sprzedaży detalicznej (PLN/litr) Pozycjonowanie Najsilniej konkurująca marka Grupy Żywiec Specjal Jasny Pełny Leżajsk Chmielowe Dziki Sad Najsilniej konkurujące marki innych uczestników rynku KORMORAN - piwo regionalne, o zbliżonym pozycjonowaniu. Komunikacja oparta na atrybutach naturalności i bliskości natury. AMBER PILS Pozostałe konkurujące marki: EB, HARNAŚ, ŻUBR, TATRA, BOSMAN, BROK, KASZTELAN, LEŻAJSK, WARKA, PERŁA, ŁOMŻA, TYSKIE. AMBER CHMIELOWY piwo chmielone na zimno o zbliżonej zawartości alkoholu 5,0% obj. (vs 5,4% Braniewo Chmielone na zimno) KASZTELAN Specjały Chmielowe - piwo chmielone na zimno związane z miejscem pochodzenia o zbliżonej zawartości alkoholu 5,2% obj. (vs 5,4% Braniewo Chmielone na zimno) Pozostałe konkurujące marki: KORMORAN, BROWAR ZAMKOWY CIESZYN, BROK, BOSMAN, LEŻAJSK, PERŁA, PIWA KRAFTOWE. Piwa smakowe: Okocim Radler, Somersby, Redds Pozostałe konkurujące marki: WARKA RADLER, DZIKI SAD, GINGERS Wielkość i wartość sprzedaży marki konkurencyjnej [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 9 ] Marka JASNE ŻE PEŁNE KOZACKIE MOCNE NAMYSŁÓW Rodzaj piwa JASNE PEŁNE MOCNE SPECJALNE (NAMYSŁÓW BIAŁE) Wartość sprzedaży PLN Polska / eksport [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 2 poz. 3 ] Wolumen sprzedaży (HL) Polska / eksport Średnia cena w sprzedaży detalicznej (PLN/litr) Pozycjonowanie Najsilniej konkurująca marka Grupy Żywiec EB TATRA MOCNA ŻYWIEC BIAŁE Najsilniej konkurujące marki innych uczestników rynku EB, Perła, Lech, Dziki Sad, Somersby, Desperados, Captain Jack, Heineken, Carlsberg KARPACKIE MOCNE Pozycjonowanie w segmencie piw ekonomicznych wśród marek piw mocnych o KASZTELAN SPECJAŁY BIAŁE piwo pszeniczne typu Witbier zawartość alkoholu 5,4% 19 Źródło: Zgłaszający. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 11 zbliżonej zawartości alkoholu 6,8% alk JABŁONOWO MOCNE Pozycjonowanie w segmencie piw eko nomicznych wśród marek piw mocnych. Pozostałe konkurujące marki: BECZKOWE MOCNE, HALNE MOCNE, DĘBOWE MOCNE, TATRA MOCNE, ŻUBR, HARNAŚ, WOJAK, OKOCIM MOCNE DUBELTOWE Pozostałe k onkurujące marki: Książęce, Kustosz Białe, Miłosław Witbier, Piwa Kraftowe Wielkość i wartość sprzedaży marki konkurencyjnej [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 10 ] Marka KUFLOWE MOCNE MALINA ZAMKOWE Rodzaj piwa MOCNE SPECJALNE JASNE PEŁN E Wartość sprzedaży PLN Polska / eksport [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 2 poz. 4 ] Wolumen sprzedaży (HL) Polska / eksport Średnia cena w sprzedaży detalicznej (PLN/litr) Pozycjonowanie Najsilniej konkurująca marka Grupy Żywiec TATRA MO CNE WARKA RADLER MALINA - CYTRYNA BRACKIE PILS Najsilniej konkurujące marki innych uczestników rynku BECZKOWE MOCNE 8% jest dla marki Kuflowe bliższą konkurencją niż marki Grupy Żywiec. Pozycjonowanie w segmencie piw mocnych o silnym męskim profilu. Podob ieństwo na poziomie projektu opakowania opartego na piwnym atrybucie (beczka vs kufel). Marka wspierana tylko w punktach sprzedaży. HALNE MOCNE jest dla marki Kuflowe bliższą konkurencją niż marki Grupy Żywiec. Pozycjonowanie w segmencie piw mocnych o zbli żonej zawartości alkoholu 7,0% alk (vs 7,2% Kuflowe) o silnym męskim profilu. Marka wspierana tylko w punktach sprzedaży. Pozostałe konkurujące marki: DĘBOWE MOCNE, TATRA MOCNE, ŻUBR, HARNAŚ, WOJAK, OKOCIM MOCNE DUBELTOWE LWÓWEK MALINOWY - jest dla marki Malina bliższą konkurencją niż marki Grupy Żywiec. Pozycjonowanie w segmencie piw smakowych o zbliżonej zawartości alkoholu 4,2% obj (vs 4% Malina). Pochodzenie z regionalnego browaru. REDDS MALINA I GRANAT pozycjonowanie w segmencie piw smakowych. Pozost ałe konkurujące marki: WARKA RADLER, OKOCIM RADLER, SOMERSBY, REDD'S, DZIKI SAD, GINGERS PIAST WROCŁAWSKI jest dla marki Zamkowe bliższą konkurencją niż marki Grupy Żywiec. Regionalne pochodzenie z Dolnego Śląska. Piwo jasne, pasteryzowane o zbliżonej zawa rtości alkoholu 5,4%, obj. Pozostałe konkurujące marki: BRACKIE PILS, KSIĄŻ, ŻUBR, WARKA, TYSKIE, BROWAR ZAMKOWY CIESZYN, ŚLĄSKIE, LWÓWEK Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 12 Wielkość i wartość sprzedaży marki konkurencyjnej [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 11 ] Marka NAMY SŁÓW Rodzaj piwa SPECJALNE (NAMYSŁÓW CIEMNE) JASNE PEŁNE (NAMYSŁÓW NIEPASTERYZOWANE) JASNE PEŁNE (NAMYSŁÓW PILS) Wartość sprzedaży PLN Polska / eksport [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 2 poz. 5 ] Wolumen sprzedaży (HL) Polska / eksport Średn ia cena w sprzedaży detalicznej (PLN/litr) Pozycjonowanie Najsilniej konkurująca marka Grupy Żywiec ŻYWIEC PORTER LEŻAJSK NIEPASTERYZOWANY LEŻAJSK Najsilniej konkurujące marki innych uczestników rynku KSIĄŻĘCE CIEMNE ŁAGODNE jest dla marki Namysłów bl iższą konkurencją niż marki Grupy Żywiec. Piwo warzone z 4 gatunków słodu o delikatnym kremowym smaku. Zbliżona zawartość alk. 4,1% (4,7% Namysłów Ciemne typu Irlandzkiego) Ogólnopolska dystrybucja. PINTA Call me Simon jest dla marki Namysłów bliższą konku rencją niż marki Grupy Żywiec. Ciemne piwo górnej fermentacji w stylu irish red ale. Pozostałe konkurujące marki: KSIĄŻĘCE, GUINNESS, KOZEL, ŻYWIEC PORTER, PIWA KRAFTOWE PERŁA NIEPASTERYZOWANA jest dla marki Namysłów bliższą konkurencją niż marki Grupy Ży wiec. Piwo z kategorii piw niepasteryzowanych o takiej samej zawartości alkoholu 6,0% obj. Regionalne pochodzenie z historycznego browaru. KASZTELAN NIEPASTERYZOWANY Zbliżona zawartość alkoholu 5,4%, ogólnopolska dystrybucja. Pozostałe konkurujące marki: KASZTELAN, PERŁA, ŁOMŻA, LEŻAJSK, PRAŻUBR, TYSKIE, CIECHAN PERŁA CHMIELOWA jest dla marki Namysłów bliższą konkurencją niż marki Grupy Żywiec. Zbliżona zawartość alkoholu 6,0% i ekstraktu 12°. Ogólnopolska dystrybucja, podobne pozycjonowanie cenowe i dostę pność w zielonej butelce. Regionalne pochodzenie z historycznego browaru. ŁOMŻA jest dla marki Namysłów bliższą konkurencją niż marki Grupy Żywiec. Marka regionalna o zbliżonej zawartość alkoholu 5,7% obj. Ogólnopolska dystrybucja, podobne pozycjonowanie c enowe i dostępność w zielonej butelce. OKOCIM klasyczny lager, marka o bardzo podobnej komunikacji opartej na tradycjach browarniczych, wykorzystująca atrybuty regionalności. KASZTELAN NIEPASTERYZOWANY zbliżony projekt opakowania, marka silnie oparta na at rybutach naturalności i regionalności. Zbliżona zawartość alkoholu 5,4%, ogólnopolska dystrybucja. Pozostałe konkurujące marki: KASZTELAN, PILSNER URQUEL, GROLSCH, ŻYWIEC, TYSKIE, HEINEKEN, CARLSBERG, LECH, Žatecký Světlý Ležák, KSIĄŻĘCE, BROWAR ZAMKOWY C IESZYN, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 13 CIECHAN Wielkość i wartość sprzedaży marki konkurencyjnej [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 12 ] Marka ZŁOTY DENAR Rodzaj piwa MOCNE (ZŁOTY DENAR MOCNY) JASNE PEŁNE (ZŁOTY DENAR) JASNE PEŁNE ( ZŁOTY DENAR CHMIELOWY) Wartość sprz edaży PLN Polska / eksport [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 2 poz. 6 ] Wolumen sprzedaży (HL) Polska / eksport Średnia cena w sprzedaży detalicznej (PLN/litr) Pozycjonowanie Najsilniej konkurująca marka Grupy Żywiec TATRA MOCNE LEŻAJSK LEŻAJSK CHMIELOWE Najsilniej konkurujące marki innych uczestników rynku KARPACKIE MOCNE Pozycjonowanie w segmencie piw ekonomicznych wśród marek piw mocnych o zbliżonej zawartości alkoholu 6,8% alk JABŁONOWO MOCNE Pozycjonowanie w segmencie piw ekonomicz nych wśród marek piw mocnych. Pozostałe konkurujące marki: BECZKOWE MOCNE, HALNE MOCNE, DĘBOWE MOCNE, TATRA MOCNE, ŻUBR, HARNAŚ, WOJAK, OKOCIM MOCNE DUBELTOWE PERŁA JASNE RZEŚKIE piwo lekkie o niższej zawartości alkoholu o regionalnym pochodzeniu Pozosta łe konkurujące marki: PERŁA, ŁOMŻA, LEŻAJSK, ŻUBR, MARKI WŁASNE PERŁA CHMIELOWA jest dla marki Złoty Denar Chmielowy bliższą konkurencją niż marki Grupy Żywiec. Zbliżona zawartość alkoholu 6,0% (vs 5,6%) Ogólnopolska dystrybucja, dostępność w zielonej bute lce. Regionalne pochodzenie z historycznego browaru. Pozostałe konkurujące marki: PERŁA, ŁOMŻA, TYSKIE, LEŻAJSK, OKOCIM, KASZTELAN, CIECHAN Wielkość i wartość sprzedaży marki konkurencyjnej [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 13 ] W Polsc e największy udział rynkowy posiadają trzy międzynarodowe grupy piwowarskie, tj.: Kompania Piwowarska [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 14 ], Heineken [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 15 ] oraz Carlsberg [ tajemnica przedsiębi orstwa – Załącznik nr 1 poz. 16 ] 20 . W ciągu ostatnich pięciu lat pozycja rynkowa tych podmiotów nieznacznie osłabła, przy czym największy spadek dotyczył lidera rynku, czyli Kompanii Piwowarskiej (spadek udziału rynkowego o ok. 3 p.p. w ujęciu wartościowym) . Kolejną grupą producentów są przeważnie polskie browary średnie lub regionalne, które posiadają łącznie ponad 10% rynku. Jednocześnie widoczne jest wzmocnienie tej grupy browarów kosztem największej trójki międzynarodowych grup 20 Ujęcie wartościowe w 2018 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 14 piwowarskich. Do tej kateg orii można zaliczyć między innymi: BN, Perła – Browary Lubelskie, Van-Pur, Ciechan, Jabłonowo, Fortuna, Amber, Sulimar, BOSS i Kormoran. Browary te, choć początkowo traktowane jako regionalne , obecnie obejmują swym zasięgiem cały kraj lub znaczne jego obsz ary. Wyraża się to w ich relatywnie łatwej dostępności na terenie całego kraju oraz kampaniach reklamowych w mediach ogólnopolskich. Najliczniejszą grupę stanowią mikrobrowary , browary kontraktowe oraz browary restauracyjne. Jednocześnie należy zauważyć, że browary kontraktowe wzmacniają się i przekształcają w browary z własnym parkiem maszynowym. Przykładowo Pinta wybudowała swój zakład na Podhalu 21 , Dr Brew wydzierżawił b rowar we Lwówku Śląskim 22 , a Manufaktura Piwa, Wódki i Wina przejęła browar Tenczynek 23 . Wskazuje to na rozwój producentów piw rzemieślniczych i inwestowanie we własną bazę produkcyjną . Tabela nr 6 . Udział (w %) największych producentów piwa w rynku wprowadzania do obrotu piwa 24 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 Procentowy udział Ilościowy /Wartościowy Heineken [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 17 ] BN Grupa Asahi Grupa Carlsberg Perła - Browary Lubelskie Van Pur S.A. Ciechan (BRJ) Amber Jabłonowo Fortuna 21 Browar Pinta wybuduje do 2018 r. zakład na Żywiecczyźnie, https://www.money.pl/gospodarka/wiadomosci/artykul/browar-pinta-wybuduje-do-2018-r-zaklad- na,60,0,2154556.html . 22 Doctor Brew wydzierżawi Browar Lwówek od posła Marka Jakubiaka, https://businessinsider.com.pl/firmy/zarzadzanie/doctor-brew-wydzierzawi-browar-lwowek-od-posla-marka- jakubiaka/sywp2m1 . 23 Tenczynek wraca z nowym piwem, uwarzonym już po zmianie właściciela, https://krzeszowiceone.pl/archive/2018/04/02/tenczynek-wraca-z-nowym-piwem-uwarzonym-juz-po-zmianie- wlasciciela.html . 24 Źródło: Zgłaszający. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 15 Sulimar Kormoran c) uzasadnienie braku wpływu konc entracji na rynek w układzie wertykalnym Nie zidentyfikowano rynku, na którym działa co najmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji i jest on równocześnie rynkiem zakupu lub sprzedaży (poprzedni lub następny szczebel obrotu), na którym działa którykolwiek z pozostałych przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji. Po między uczestnikami koncentracji nie występują żadne faktyczne ani potencjalne powiązania typu dostawca - odbiorca. d) uzasadnienie braku wpływu koncentracji na rynek w układzie k onglomeratowym W niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym, gdyż brak jest rynku właściwego , obejmującego terytorium Polski lub jego część, na którym między przedsiębiorcami uczestniczącymi w konce ntracji nie istnieją żadne powiązania horyzontalne i wertykalne, w którym którykolwiek z przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji posiada więcej niż 40% udziału. Na podstawie materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie i powyższych ustaleń organ antymonopolowy zważył, co następuje: Przepis art. 18 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, iż Prezes Urzędu wydaje zgodę, w drodze decyzji, na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w s zczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku. Podstawowym celem postępowania antymonopolowego w sprawach koncentracji jest ustalenie, czy w wyniku zrealizowania zamierzonej transakcji dojdzie zatem do istotnego ograniczenia kon kurencji na rynku właściwym. Przykładem takiego istotnego ograniczenia konkurencji jest powstanie lub umocnienie pozycji dominującej. Należy wszakże podkreślić, że o ile powstanie lub umocnienie pozycji dominującej będzie najczęstszym i najbardziej oczywis tym wyrazem istotnego ograniczenia konkurencji (zawsze będzie prowadzić do istotnego ograniczenia konkurencji), jest to jednak jedynie przykład i samo stwierdzenie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 16 „istotne ograniczenie konkurencji” wykracza poza kwestię dominacji i ma szersze znaczenie. Obejmuje bowiem sytuacje, kiedy w wyniku dokonanej koncentracji konkurencja zostaje poważnie ograniczona, ale nie wiąże się to z powstaniem pozycji dominującej – może to mieć miejsce przykładowo na rynkach oligopolistycznych. Powołany przepis wskazuje, że to intensywność ograniczenia konkurencji będzie determinowała treść rozstrzygnięcia organu antymonopolowego. Oznacza to, że nie każde ograniczenie konkurencji będące wynikiem dokonanej koncentracji będzie skutkowało wydaniem zakazu jej dokonania. Należy bowiem wskazać, że w sytuacji, kiedy koncentracja dotyczy dwóch ściśle konkurujących podmiotów z ograniczeniem konkurencji będziemy mieć do czynienia zawsze, gdyż liczba konkurentów się zmniejszy . Z tych to powodów , analizując wpływ koncentracji horyzontalnej , należy wziąć pod uwagę to, jak wpłynie ona na wzrost cen, ograniczenie podaży, spadek jakości czy innowacyjności. W wyniku zrealizowania przedmiotowej koncentracji udział Heineken w polskim rynku wprowadzania do obrotu piwa wzrośnie z ok. [ tajemnica prz edsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 18 ] (udział ilościowy/wartościowy ) do ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 19 ] (udział ilościowy/wartościowy). Oznacza to, że udział Heineken wzrośnie o ok. 3 punkty procentowe (ilościowo i wartościowo) , ale nie przekroczy i będzie znacznie poniżej progu 40%, z którym to progiem ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wiąże domniemanie pozycji dominującej. Jak z tego wynika , wzrost udziałów Heineken w rynku nie będzie więc wysoki. Co więcej, w zrost te n będzie realizowany przez dwie główne marki BN. Oznacza to, że struktura rynku nie zmieni się zasadniczo, zaś utrzymanie wzmocnionej pozycji przez Heineken będzie uzależnione od zdolności tego przedsiębiorcy do efektywnej integracji BN i przekonania konsumenta do pozostania przy markach BN, pomimo zmiany właściciela i utraty niezależnego charakteru przez ten browar. Jednocześnie należy zaważyć, że Heineken będzie spotykał się z silną konkurencją zarówno ze strony międzynarodowych grup piwowarskich, jak i polskich producentów piwa ( browarów zarówno średnich , jak i rzemieślniczych ). Liderem rynku pozostanie Kompania Piwowarska, należąca do Grupy Asahi , z udziałem rynkowym na poziomie ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 20 ] (udział ilościowy/wartościowy). Trzecią pozycję na rynku będzie posiadała duńska Grupa Carlsberg – ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa – Załącznik nr 1 poz. 21 ] (udział ilościowy/wartościowy). Podmioty te posiadają dostęp do międzynarodowych zasobów swoich grup, a jednocześnie dysponują w Polsce silną bazą produkcyjną, szeroki m portfolio marek oraz wieloletnim doświadczenie m we wprowadzaniu piwa na polski rynek. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 17 Przeprowadzona analiza wykazała ponadto, że piwa oferowane przez Heineken i BN nie są swoimi najbliższymi konkurentami . Wynika to z odmiennego marketingu tych marek i kierowania ich do innych grup konsumentów. BN promuje swoje piwa jako regionalne i tradycyjnie warz one, często też są to piwa ciemne o wyższej zawartości alkoholu. Tymczasem Heineken kieruje swoje piwa do ko nsumentów, którzy nie zwracają specjalnie uwagi na miejsce produkcji piwa, ceniących zunifikowany smak piwa oraz preferujących piwa lżejsze. Co więcej, w stosunku do każdej z marek piwa wprowadzanych do obrotu przez BN konsument ma do wyboru wiele substytu tów oferowanych przez konkurencyjne browary. Często są to piwa z o wiele wyższą sprzedażą i rozpoznawalnością u konsumentów. Biorąc powyższe pod uwagę , Prezes Urzędu uznał, że przejęcie przez Heineken kontroli nad BN nie doprowadzi do istotnego ograniczenia konkurencji na polskim rynku wprowadzania do obrotu piwa. Stąd orzeczono, jak w sentencji. Pouczenie: Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w związku z art. 479(28) § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1360 ) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia . Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 300), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w k wocie 1000 zł. Zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl & www.uokik.gov.pl St rona 18 Osoba prawna lub i nna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Robert Kamiński Dyrektor Departamentu Kontroli Koncentracji Otrzymuje: 1) Grupa Żywiec S.A. Decyzja z załącznikiem nr 1 2) a/a Decyzja z załącznikiem nr 1 i 2