DKK-164/2014

1 PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DKK2-420/2/14/MIW Warszawa, dnia 10 grudnia 2014 r. DECYZJA nr DKK - 164/2014 Na podstawie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek Spółdzielni Mleczarskiej MLEKOVITA z siedzibą w Wysokiem Mazowieckiem i Tomaszowskiej Spółdzielni Mleczarskiej w Tomaszowie Lubelskim z siedzibą w Tomaszowie Lubelskim wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na połączeniu Spółdzielni Mleczarskiej MLEKOVITA z siedzibą w Wysokiem Mazowieckiem z Tomaszowską Spółdzielnią Mleczarską w Tomaszowie Lubelskim z siedzibą w Tomaszowie Lubelskim. UZASADNIENIE W dniu 31 października 2014 r. do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezes Urzędu” lub „organ antymonopolowy”, wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji, polegającej na połączeniu Spółdzielni Mleczarskiej MLEKOVITA z siedzibą w Wysokiem Mazowieckiem z Tomaszowską Spółdzielnią Mleczarską w Tomaszowie Lubelskim z siedzibą w Tomaszowie Lubelskim, zwanymi dalej odpowiednio „SM MLEKOVITA” i „TSM”, a łącznie „Wnioskodawcy” , tj. koncentracji określonej w art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej „ustawa” lub „ustawa o ochronie konkurencji”. W związku z faktem, iż: 1) spełnione zostały niezbędne przesłanki, uzasadniające obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, bowiem: 2 − łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji – w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia zamiaru koncentracji - przekroczył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej równowartość 50 mln euro, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy, − połączenie się samodzielnie działających przedsiębiorców jest sposobem koncentracji, określonym w art. 13 ust. 2 pkt 1 ustawy, 2) nie występuje w tej sprawie żadna okoliczność z katalogu przesłanek wymienionych w art. 14 ustawy, wyłączająca obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, zostało wszczęte, na podstawie art. 49 ust. 2 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy, postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), Prezes Urzędu zawiadomił Wnioskodawców pismem z dnia 7 listopada 2014 r. W trakcie postępowania organ antymonopolowy ustalił, co następuje: Uczestnicy koncentracji I. SM MLEKOVITA (aktywny uczestnik koncentracji) – wpisana jest do Krajowego Rejestru Sądowego Nr KRS: 0000074309. Spółdzielnia prowadzi działalność w zakresie m.in.: skupu mleka, przetwórstwa mleka, produkcji tłuszczów jadalnych (masła i miksy maślane), lodów, artykułów spożywczych homogenizowanych, żywności dietetycznej oraz śmietan, jogurtów, serów twarogowych i serów twardych. Posiada podmiot zależny MLEKOVITA sp. z o.o. z siedzibą w Bielsku Podlaskim (łącznie „Grupa MLEKOVITA”) oraz pakiet 24% akcji MLEKOVITA S.A. z siedzibą w Morągu. Oferta Grupy MLEKOVITA obejmuje mleko spożywcze, w tym mleko pasteryzowane i smakowe, wyroby UHT, w tym mleko i śmietankę, mleko w proszku, mleko zagęszczone, śmietany, sery twarogowe, serki homogenizowane, sery dojrzewające (twarde), masło i miksy maślane, napoje mleczne fermentowane (jogurty i kefiry, maślankę), serwatkę w proszku, sery topione, wędzone, sery typu feta i typu mozarella, margarynę oraz desery mleczne i lody. W 2013 r. Grupa MLEKOVITA skupowała mleko na terenie 15 województw, tj.: − dolnośląskim, − kujawsko-pomorskim, − lubuskim, − lubelskim, 3 − łódzkim, − mazowieckim, − małopolskim, − podlaskim, − podkarpackim, − pomorskim, − śląskim, − świętokrzyskim, − warmińsko-mazurskim, − wielkopolskim oraz − zachodniopomorskim. Jak wynika z informacji zawartych w zgłoszeniu w latach 2012-2014 doszło do połączeń SM MLEKOVITA z następującymi przedsiębiorcami: − z dniem 1 stycznia 2012 r. - ze Spółdzielnią Mleczarską w Białej Podlaskiej (decyzja Prezesa Urzędu z dnia 30 listopada 2011 r. nr DKK-150/2011), − z dniem 1 lipca 2012 r. – z Rzeszowską Spółdzielnią Mleczarską RESMLECZ w Trzebownisku (decyzja Prezesa Urzędu z dnia 13 czerwca 2012 r. nr DKK-57/2012), − z dniem 1 marca 2014 r. – z Okręgową Spółdzielnią Mleczarską w Sanoku (decyzja Prezesa Urzędu z dnia 24 lutego 2014 r. nr DKK-22/2014). II. TSM (aktywny uczestnik koncentracji) - wpisana jest do Krajowego Rejestru Sądowego Nr KRS: 0000024843. Spółdzielnia prowadzi działalność w zakresie m.in.: skupu mleka, przetwórstwa mleka oraz wyrobu produktów mleczarskich oraz tłuszczów jadalnych, sprzedaży olejów, jaj, a także napojów. TSM nie posiada podmiotów zależnych. Większość głosów na Walnym Zgromadzeniu TSM przypada na dostawców mleka będących członkami spółdzielni i wynosi ona 92,3% wszystkich głosów na Walnym Zgromadzeniu TSM. Oferta TSM obejmuje: mleko spożywcze, w tym mleko pasteryzowane, śmietanę spożywczą, sery twarogowe, sery twarde oraz napoje mleczne fermentowane (kefiry i maślankę). W 2013 r. TSM skupowała mleko na terenie 2 województw, tj. lubelskiego oraz podkarpackiego. 4 Opis i przyczyny koncentracji Planowana koncentracja została zgłoszona w trybie art. 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 ustawy i polega na połączeniu SM MLEKOVITA z TSM. Połączenie nastąpi na podstawie art. 96 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1443), przy czym spółdzielnią przejmującą będzie SM MLEKOVITA, a przejmowaną TSM. Po dokonaniu transakcji będzie istniał jeden przedsiębiorca, tj. SM MLEKOVITA. Podstawę transakcji stanowi Uchwała nr 1/2014 Nadzwyczajnego Zebrania Przedstawicieli TSM z dnia 11 listopada 2014 r. w sprawie połączenia TSM z SM MLEKOVITA oraz Uchwała nr 17/2014 z dnia 8 listopada 2014 r. Rady Nadzorczej SM MLEKOVITA w sprawie połączenia SM MLEKOVITA z TSM. Jako przyczynę koncentracji jej uczestnicy wskazali wzmocnienie potencjału produkcyjnego, utrzymanie konkurencyjności i wzmocnienie marki SM MLEKOVITA oraz pogarszającą się kondycję finansową TSM. Celem gospodarczym koncentracji jest poprawa wyników ekonomiczno-finansowych uczestników koncentracji oraz zapobieżenie upadłości i utracie miejsc pracy w TSM. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ Zgodnie z treścią art. 4 pkt 9 ustawy, przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. Rynek ten wyznaczają zatem zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Ocena oddziaływania koncentracji na stan konkurencji wymaga określenia rynków właściwych zarówno w aspekcie produktowym, jak i geograficznym, na które koncentracja wywiera wpływ. Przy wyznaczaniu geograficznego rynku właściwego dla danej koncentracji należy uwzględnić obszar, na którym, ze względu na rodzaj oferowanych usług i ich właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. 5 A) koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na: 1. lokalny rynek skupu mleka w województwie podkarpackim 2. krajowy rynek sprzedaży mleka płynnego (spożywczego), bowiem działalność uczestników koncentracji pokrywa się w tym zakresie, a ich łączny udział we wskazanych rynkach przekroczył próg 20 %. Poniżej przedstawiono uzasadnienie określenia rynków właściwych w aspekcie produktowym oraz geograficznym, a także charakterystykę tych rynków. 1. Uzasadnienie określenia rynku, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym 1.1. Uzasadnienie określenia rynków w aspekcie produktowym Działalność uczestników koncentracji pokrywa się w zakresie skupu mleka oraz sprzedaży mleka spożywczego (płynnego). 1.1.1. Rynek skupu mleka w województwie podkarpackim Wyznaczając rynek w aspekcie produktowym dla działalności, polegającej na skupie mleka należy wskazać, iż mleko surowe służy przede wszystkim do produkcji wyrobów mleczarskich i nie ma substytutów. W 2013 r. SM MLEKOVITA skupowała mleko na terenie piętnastu, a TSM dwóch województw. Wspólnym rynkiem geograficznym skupu mleka są województwa: lubelskie i podkarpackie. 1.1.2. Rynek sprzedaży mleka płynnego (spożywczego) Wyznaczając dla wyrobów mleczarskich rynek właściwy w aspekcie produktowym należy wziąć pod uwagę zróżnicowane właściwości poszczególnych wyrobów. W związku z tym każdy wyrób (lub grupa wyrobów) stanowić będzie odrębny rynek produktowy. Z uwagi na powyższe rynek sprzedaży mleka płynnego (spożywczego) należy potraktować jako rynek odrębny produktowo od innych produktów mleczarskich, takich np. jak jogurty, masło czy śmietany. 6 1.2. Uzasadnienie określenia rynku w aspekcie geograficznym Przy wyznaczaniu geograficznego rynku właściwego należy uwzględnić obszar, na którym, ze względu na rodzaj oferowanych usług i ich właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. 1.2.1 Rynek skupu mleka w województwie podkarpackim W aspekcie geograficznym rynek, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym, tj. rynek skupu mleka, ma wymiar lokalny ograniczony do obszaru województwa podkarpackiego. Za takim ujęciem rynku przemawia fakt, iż produkcja i skup mleka są regulowane przepisami ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2081 ze zm.), określającej zadania i właściwość jednostek organizacyjnych oraz organów w zakresie organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych zgodnie z regulacjami zawartymi w przepisach Unii Europejskiej. Wielkość produkcji mleka regulowana jest za pomocą kwot mlecznych. Do 2009 r. zbycie prawa do indywidualnej kwoty mlecznej mogło się odbyć wyłącznie pomiędzy producentami posiadającymi gospodarstwa rolne położone na terenie tego samego województwa. Z uwagi na te historyczne uwarunkowania, wynikającą z przepisów organizację skupu mleka w Polsce, a także, wynikające z właściwości fizyko- chemicznych mleka, bariery i koszty związane z transportem mleka, stwierdzić należy, iż uczestnicy koncentracji działają na lokalnych rynkach skupu mleka o zasięgu wojewódzkim. Powyższe wynika również z dotychczasowego orzecznictwa Prezesa Urzędu 1 . 1.2.2 Rynek sprzedaży mleka płynnego (spożywczego) Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Prezesa Urzędu 2 rynkiem właściwym w aspekcie geograficznym, w odniesieniu do sprzedaży wyrobów mleczarskich, w tym mleka płynnego (spożywczego), jest rynek co najmniej krajowy. Takie określenie rynku geograficznego wynika przede wszystkim z właściwości fizyko-chemicznych oraz wymagań związanych z przechowywaniem niektórych produktów mleczarskich (np. mleko płynne, 1 Np. decyzje Prezesa Urzędu z 7 kwietnia 2008 r. RLU Nr-10/2008, z 17 lipca 2008 r. Nr DKK-56/2008, z 12 maja 2010 r. Nr DKK-39/2010, z 30 listopada 2011 r. Nr DKK-150/2011, z 24 lutego 2014 r. Nr DKK-22/2014. 2 Np. decyzje Prezesa Urzędu z 7 kwietnia 2008 r. RLU Nr-10/2008, z 17 lipca 2008 r. Nr DKK-56/2008, z 12 maja 2010 r. Nr DKK-39/2010, z 30 listopada 2011 r. Nr DKK-150/2011, z 24 lutego 2014 r. Nr DKK-22/2014. 7 śmietana spożywcza, sery twarogowe), a także związane z tym koszty transportu poszczególnych produktów mleczarskich. 2. Charakterystyka rynków, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym 2.1 Lokalny rynek skupu mleka w województwie podkarpackim Jak zostało wskazane powyżej, zarówno SM MLEKOVITA, jak i TSM skupują mleko na obszarze województwa podkarpackiego. Jednak ich faktyczna działalność w zasadzie się nie pokrywa, bowiem: - SM MLEKOVITA w 2013 r. skupowała mleko na terenie 80 gmin, tj.: [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 1 załącznika do decyzji]. - TSM w 2013 r. skupowała mleko na terenie jednej gminy, tj. Narol. Z przedstawionych informacji wynika, że tylko obszar gminy Narol jest wspólny dla SM MLEKOVITA i TSM w zakresie skupu mleka. Na pozostałym obszarze województwa podkarpackiego ich działalność w tym zakresie nie pokrywa się. Zarówno dla SM MLEKOVITA, jak i TSM głównymi dostawcami mleka w województwie podkarpackim są członkowie tych spółdzielni, stanowiący co najmniej 85% wszystkich dostawców mleka (SM MLEKOVITA – ok. 85%, TSM – ok. 100%). Polityka cenowa uczestników koncentracji ma na celu stosowanie cen konkurencyjnych w skupie oraz koncentrację produkcji mleka – dążenie do uzyskania korzyści skali, a więc produkcji jak największej ilości mleka w pojedynczym gospodarstwie hodowlanym. Średnia cena mleka w 2013 r. oferowana przez SM MLEKOVITA członkom spółdzielni wynosiła [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 2 załącznika do decyzji], natomiast w przypadku TSM cena ta kształtowała się na poziomie [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 3 załącznika do decyzji]. Ponadto na cenę mleka wpływ ma średnia cena surowca podawana w raportach przedstawianych przez Ministerstwo Rolnictwa oraz GUS. Łączny udział uczestników koncentracji w lokalnym rynku skupu mleka w województwie podkarpackim wyniósł w 2013 r. ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 4 załącznika do decyzji] %, z czego SM MLEKOVITA ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 5 załącznika do decyzji] %, a TSM ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 6 załącznika do decyzji] %. W województwie tym skup mleka 8 prowadzi jeszcze ok. 30 innych podmiotów, z których największymi konkurentami SM MLEKOVITA i TSM są: Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Krasnymstawie, Zakład Mleczarski sp. z o.o. w Łaszczowie, Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Jasienicy Rosielnej oraz Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Stalowej Woli, z szacunkowymi udziałami we wskazanym rynku wynoszącymi odpowiednio ok.: [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 7 załącznika do decyzji] %, [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 8 załącznika do decyzji] %, [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 9 załącznika do decyzji] % i [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 10 załącznika do decyzji] %. 2.2. Krajowy rynek sprzedaży (wprowadzania do obrotu) mleka płynnego (spożywczego) Rynek sprzedaży (wprowadzania do obrotu) mleka płynnego (spożywczego) jest rynkiem wspólnym produktowo, w którym uczestnicy koncentracji posiadają łączny udział w wysokości ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 11 załącznika do decyzji] %, z czego SM MLEKOVITA ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 12 załącznika do decyzji] %, a TSM ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 13 załącznika do decyzji] %. Do głównych konkurentów SM MLEKOVITA, działających na wskazanym rynku, należą: Spółdzielnia Mleczarska w Grajewie, Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Łowiczu oraz Grupa Polmlek sp. z o.o. z siedzibą w Pułtusku, z szacunkowymi udziałami wynoszącymi kolejno ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 14 załącznika do decyzji] %, ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 15 załącznika do decyzji] % i ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 16 załącznika do decyzji] % 3 . Rynek sprzedaży mleka płynnego (spożywczego) w Polsce jest rynkiem w pełni ukształtowanym. Duży wpływ wywierają na niego czynniki zewnętrzne (np. poziom świadomości żywieniowej, stopień koncentracji odbiorców – miasto, wieś) oraz sytuacja ekonomiczna. Na popyt wpływa cena, jakość, reklama, dostępność czy lokalizacja punktu sprzedaży. 3. Pozostałe rynki wspólne, na których prowadzą działalność uczestnicy koncentracji 3 Dane szacunkowe za 2013 r. 9 W rozpatrywanej koncentracji jej uczestnicy prowadzą ponadto działalność na następujących rynkach wspólnych: • krajowym rynku sprzedaży(wprowadzania do obrotu) śmietany spożywczej, • krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) kefiru, • krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) maślanki, • krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) serów twarogowych, • krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) serów twardych oraz • lokalnym rynku skupu mleka w województwie lubelskim 4 . Jak już wcześniej wspomniano, wyznaczając rynek właściwy w aspekcie produktowym należy wziąć pod uwagę zróżnicowane właściwości poszczególnych wyrobów mleczarskich. W związku z tym każdy wyrób (lub grupa wyrobów) stanowi odrębny rynek produktowy. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Prezesa Urzędu 5 rynkiem właściwym w aspekcie geograficznym, w odniesieniu do sprzedaży ww. wyrobów jest rynek co najmniej krajowy. Udziały (w %) obu Spółdzielni w krajowych rynkach sprzedaży (wprowadzania do obrotu) każdego z ww. produktów w 2013 r. w ujęciu ilościowym przedstawia poniższa tabela: Tabela nr 1 Produkt Udział w krajowych rynkach (w %) SM MLEKOVITA TSM Łącznie śmietana spożywcza [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 17 załącznika do decyzji] kefir maślanka sery twarogowe sery twarde źródło: zgłoszenie 4 Na obszarze województwa lubelskiego działalność uczestników koncentracji nie pokrywa się w poszczególnych gminach. 5 Np. decyzje Prezesa Urzędu z 7 kwietnia 2008 r. RLU Nr-10/2008, z 17 lipca 2008 r. Nr DKK-56/2008, z 12 maja 2010 r. Nr DKK-39/2010, z 30 listopada 2011 r. Nr DKK-150/2011, z 24 lutego 2014 r. Nr DKK-22/2014. 10 Z kolei łączny udział uczestników koncentracji w lokalnym rynku skupu mleka, obejmującym obszar województwa lubelskiego kształtował się w 2013 r. na poziomie ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 18 załącznika do decyzji] %, z czego SM MLEKOVITA uzyskała udział ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 19 załącznika do decyzji] %, a TSM ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 20 załącznika do decyzji] %. B) koncentracja nie wywiera wpływu na żaden rynek w układzie wertykalnym. W toku przeprowadzonego postępowania nie zidentyfikowano żadnych rynków, na które koncentracja wywierałaby wpływ w układzie wertykalnym (pionowym), bowiem przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji nie prowadzą działalności na rynkach będących jednocześnie rynkami poprzedniego, bądź następnego szczebla obrotu, oraz w których indywidualny lub łączny udział tych przedsiębiorców przekraczałby 30%. C) koncentracja nie wywiera wpływu na żaden rynek w układzie konglomeratowym. W niniejszej koncentracji brak jest również rynku właściwego, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym, ponieważ żaden z przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji nie posiada na jakimkolwiek rynku właściwym w Polsce udziału przekraczającego 40%. Na podstawie zebranego materiału dowodowego i powyższych ustaleń, organ antymonopolowy zważył, co następuje: Przepis art. 18 ustawy stanowi, iż Prezes Urzędu wydaje zgodę, w drodze decyzji, na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. 11 Podstawowym celem postępowania antymonopolowego w sprawach koncentracji jest ustalenie, czy w wyniku zrealizowania zamierzonej transakcji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku właściwym. Przykładem takiego istotnego ograniczenia konkurencji jest powstanie lub umocnienie pozycji dominującej. Należy jednakże podkreślić, że o ile powstanie lub umocnienie pozycji dominującej będzie zawsze prowadziło do ograniczenia konkurencji na rynku, to do ograniczenia konkurencji może dojść także w przypadkach, kiedy w wyniku koncentracji nie powstaje lub nie umacnia się pozycja dominująca. Samo stwierdzenie „istotne ograniczenie konkurencji” wykracza zatem poza kwestię dominacji i ma szersze znaczenie. Obejmuje bowiem sytuacje, kiedy w wyniku dokonanej koncentracji konkurencja zostaje poważnie ograniczona, a nie wiąże się to z powstaniem pozycji dominującej – może to mieć miejsce przykładowo na rynkach oligopolistycznych. Powołany przepis wskazuje, że to intensywność ograniczenia konkurencji będzie determinowała treść rozstrzygnięcia organu antymonopolowego. Oznacza to, że nie każde ograniczenie konkurencji będące wynikiem planowanej koncentracji będzie skutkowało wydaniem zakazu jej dokonania, a jedynie mające charakter „istotnego” ograniczenia. Analiza skutków niniejszej koncentracji wykazała, iż w jej wyniku nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na żadnym z rynków, na których prowadzą działalność jej uczestnicy. Oceniając zasadność wyrażenia zgody na przeprowadzenie tej koncentracji Prezes Urzędu wziął pod uwagę następujące argumenty: Rynkami właściwymi, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym, są: lokalny rynek skupu mleka, obejmujący województwo podkarpackie oraz krajowy rynek sprzedaży mleka płynnego (spożywczego). Łączny udział uczestników koncentracji w lokalnym rynku skupu mleka, obejmującym obszar województwa podkarpackiego, kształtuje się na poziomie ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 21 załącznika do decyzji] % (SM MLEKOVITA ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 22 załącznika do decyzji] %, a TSM ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 23 załącznika do decyzji] %). Udział ten wprawdzie przekracza 40% próg, z którym ustawa o ochronie konkurencji wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej, jednakże w ocenie organu antymonopolowego, pomimo osiągnięcia przez SM MLEKOVITA takiego udziału w wyniku niniejszej 12 koncentracji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji. Udział ten wynika bowiem głównie z dotychczasowej silnej pozycji SM MLEKOVITA, która kształtuje się na poziomie ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 24 załącznika do decyzji] %. W wyniku koncentracji wzrost udziału rynkowego SM MLEKOVITA będzie zatem niewielki, wynosząc ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 25 załącznika do decyzji] pp. Ponadto należy wskazać, iż na obszarze województwa podkarpackiego połączony podmiot spotykać się będzie z liczną konkurencją ze strony ok. 30 podmiotów zajmujących się skupem mleka. Wśród nich największymi są: Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Krasnymstawie, Zakład Mleczarski sp. z o.o. w Łaszczowie, Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Jasienicy Rosielnej oraz Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Stalowej Woli, z szacunkowymi udziałami na poziomie odpowiednio ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 26 załącznika do decyzji] %, ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 27 załącznika do decyzji] %, ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 28 załącznika do decyzji] % i ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 29 załącznika do decyzji] %. Ponadto należy wskazać, iż dotychczas uczestnicy koncentracji nie konkurowali bezpośrednio między sobą na tym rynku, bowiem skupowali mleko od podmiotów umiejscowionych na rozłącznych obszarach. Ich działalność w zakresie skupu mleka pokrywała się wyłącznie na obszarze jednej gminy Narol. Zauważyć także należy, iż głównymi dostawcami mleka zarówno SM MLEKOVITA, jak i TSM na terenie województwa podkarpackiego są członkowie tych spółdzielni, stanowiąc co najmniej 85% wszystkich dostawców mleka. Członkowie TSM będący dostawcami mleka stanowią 100% wszystkich dostawców mleka do spółdzielni oraz posiadają 92,3% głosów w Walnym Zgromadzeniu TSM. Z uwagi zatem na tak ukształtowaną strukturę podmiotową dostawców zasadne jest przypuszczenie, iż połączony podmiot, mimo znacznego udziału w lokalnym rynku skupu mleka nie będzie dążył do obniżania cen skupu, ponieważ nie będzie to w interesie podmiotów posiadających udziały w Spółdzielni. Należy również wskazać, że średnie ceny mleka (zł/l) oferowane przez SM MLEKOVITA były [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 30 załącznika do decyzji] ceny oferowane przez TSM. Należy ponadto zauważyć, że rynek produkcji mleka świeżego jest chroniony regulacjami w postaci kwot produkcyjnych. Ta forma ochrony producentów mleka ma zostać zniesiona wiosną 2015 r., jednak w celu wzmocnienia ich pozycji w stosunku do przetwórców mleka wprowadzony został tzw. „Pakiet mleczny”, czyli Rozporządzenie Parlamentu 13 Europejskiego i Rady (UE) NR 261/2012 z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”) w odniesieniu do stosunków umownych w sektorze mleka i przetworów mlecznych oraz rozporządzenia wykonawcze. W myśl tego pakietu branża ma dokonywać swoistej samoregulacji podaży (kontrakty dla producentów), a producenci mleka niebędący członkami spółdzielni mleczarskich uzyskają formalne narzędzia do zwiększenia swojej siły negocjacyjnej w stosunku do podmiotów skupujących, poprzez możliwość tworzenia organizacji producenckich. Powyższe argumenty przemawiają zatem za stwierdzeniem, iż przedmiotowa koncentracji nie doprowadzi do istotnego ograniczenia konkurencji na lokalnym rynku skupu mleka, obejmującym obszar województwa podkarpackiego. Z kolei łączny udział uczestników koncentracji w krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) mleka płynnego (spożywczego) kształtuje się na poziomie ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 31 załącznika do decyzji] %. Udział ten wynika przede wszystkim z dotychczasowej pozycji rynkowej SM MLEKOVITA, której indywidualny udział wyniósł ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 32 załącznika do decyzji] %. Udział TSM w tym rynku szacowany jest na poziomie ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 33 załącznika do decyzji] %. W wyniku omawianej transakcji stopień koncentracji wzrośnie zatem w bardzo niewielkim stopniu i w konsekwencji sytuacja na wskazanym rynku nie ulegnie istotnej zmianie. Ponadto uczestnicy koncentracji nadal spotykać się będą z istotną konkurencją ze strony m.in. Spółdzielni Mleczarskiej w Grajewie, Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Łowiczu oraz Grupy Polmlek sp. z o.o. z siedzibą w Pułtusku, których udziały w krajowym rynku sprzedaży (wprowadzania do obrotu) mleka płynnego (spożywczego) kształtowały się w na poziomie odpowiednio ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 34 załącznika do decyzji] %, ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 35 załącznika do decyzji] % i ok. [TAJEMNICA PRZEDSIĘBIORSTWA, pkt 36 załącznika do decyzji] % 6 . Powyższe argumenty przemawiają zatem za stwierdzeniem, iż przedmiotowa koncentracja nie doprowadzi do ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzedaży mleka płynnego (spożywczego). W pozostałych rynkach wspólnych udział SM MLEKOVITA po dokonaniu przedmiotowej koncentracji nadal nie będzie przekraczał progu 20%. 6 Szacunkowe udziały za 2013 r. 14 Jednocześnie w niniejszej sprawie nie występują żadne rynki, na które koncentracja ta wywarłaby wpływ w ujęciu wertykalnym i konglomeratowym. Reasumując należy stwierdzić, iż planowana koncentracja spełnia przesłanki określone w art. 18 ustawy o ochronie konkurencji. Postępowanie w sprawie wykazało, że połączenie SM MLEKOVITA i TSM nie przyczyni się do istotnego ograniczenia konkurencji na żadnym z opisanych rynków, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej. Wobec powyższego orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do treści art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji oraz art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 101 ze zm.) od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Kontroli Koncentracji Robert Kamiński Otrzymują: 1) Spółdzielnia Mleczarska MLEKOVITA, Wysokie Mazowieckie 2) Tomaszowska Spółdzielni Mleczarska, Tomaszów Lubelski (Decyzja wraz z załącznikiem ) 3) aa. (Decyzja wraz z załącznikiem )