DKK-159/2018

Strona 1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ DKK1-421/20/18/MAB Warszawa, 6 września 2018 r. DECYZJA nr DKK- 159 /2018 Na podstawie art. 18 w związku z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 798) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. z siedzibą w Warszawie wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu przez PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. z siedzibą w Warszawie kontroli nad Polenergia S.A. z siedzibą w Warszawie . Uzasadnienie 25 maja 2018 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej „Prezesem Urzędu” lub „organem antymonopolowym”) , na wniosek PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. z siedzibą w Warszawie (zwanej d alej „PGE” lub „Zgłaszającym”) wszczął postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, polegającej na przejęciu przez PGE kontroli nad Polenergia S.A z siedzibą w Warszawie (zwan ą dalej „ PLA ”) , tj. koncentracji określonej w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 798 - zwanej dalej „ustawą o ochronie konkurencji”) . W związku z faktem, iż: 1) spełnione zostały niezbędne przesłanki , uzasadniające obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, bowiem: Strona 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  łączny światowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia zamiaru koncentrac ji - przekroczył równowartość 1 mld euro, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji, przy czym ich łączny obrót w tym okresie przekroczył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej równowartość 50 mln euro, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji,  przejęcie przez przedsiębiorcę bezpośredniej kontroli nad innym przedsiębiorcą jest sposobem koncentracji, określonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, 2) nie występuje w tej sprawie żadna okoliczność z katalogu przesłanek wymienionych w art. 14 ustawy o ochronie konkurencji , wyłączająca obowiązek zgłoszenia zamiaru koncentracji, zostało wszczęte, na podstawie art. 49 ust. 2 w związku z art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania adm inistracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm. ), Prezes Urzędu zawiadomił Wniosko dawcę pismem z 4 czerwca 2018 r. W ramach prowadzonego postępowania Prezes Urzędu pismem z dnia 7 czerwca 2018 r. zwrócił się do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w Warszawie (dalej „Prezes URE”) z prośbą o przedstawienie opinii na temat planowanej koncentracji. W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezes Urzędu ustalił, co następuje: Uczestnicy koncentracji Aktywny uczestnik koncentracji - PGE – jest spółką notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie oraz jednostką dominującą Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. (dalej „G K PGE”). PGE jest spółką kontrolowaną przez Skarb Państwa, który posiada 57,39% głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy PGE (według stanu na dzień z głoszenia). GK PGE koncentruje swoją działalność na wytwarzaniu, obrocie energią elektryczną (hurtowym i detalicznym) oraz ciepłem w Polsce , dystrybucji energii elektrycznej i w mniejszym zakresie ciepła. Strona 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Działalność GK PGE jest obecnie zorganizowana w czterech podstawowych segmentach: - Energetyka Konwencjonalna - obejmuje poszukiwanie i wydobycie węgla brunatnego, produkcję energii elektrycznej i ciepła w elektrowniach i elektrociepłowniach oraz dystrybucję i sprzedaż ciepła. W ramach segmentu Energetyka Konwencjonalna w GK PGE działa PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. z siedzibą w Bełchatowie. PGE jest właścicielem m.in. elektrowni w Rybniku, Bełchatowie, Turowie, Opolu, Dolnej Odrze oraz elektrociepłowni w Szczecinie, Kielcach, Lublinie, Rzeszowie, Gorzowie Wielkopolskim, Bydgoszczy oraz Zgierzu, - Energetyka Odnawialna - obejmuje wytwarzanie energii elektrycznej w elektrowniach szczytowo- pompowych oraz jednostkach wytwórczych wykorzystujących źródła odnawialne. W ramach GK PGE działalnością operacyjną w zakresie energetyki odnawialnej zarządza PGE Energia Odnawialna S.A., - Obrót - obejmuje obrót hurtowy i detaliczny, w tym:  sprzedaż i zakup energii elektrycznej oraz gazu na rynku hurtowym, obrót uprawnieniami do emisji CO 2 oraz prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia, a także zakupy i dostawy paliw – działalność w tym obszarze prowadzona jest przez PGE,  sprzedaż energii elektrycznej oraz gazu odbiorcom końcowym w tym w ramach umów kompleksowych – działalność realizowana przez PGE Obrót S.A. z siedzibą w Rzeszowie, - Dystrybucja - obejmuje świadczenie usług dostaw energii elektrycznej do odbiorców końcowych za pomocą sieci i urządzeń elektroenergetycznych wysokich, średnich i niskich napięć. Ten segment nadzoruje PGE Dystrybucja S.A. z siedzibą w Lublinie. Dystrybucja energii elektrycznej odbywa się w szczególności na obszarze województw podlaskiego, lubelskiego, mazowieckiego, świętokrzyskiego, podkarpackiego, łódzkiego , - Pozostała Działalność - obejmuje spółki o charakterze pomocniczym dla działalności podstawowej oraz pozostałe spółki. W skład tego segmentu wchodzi również spółka, której głównym przedmiotem działalności jest przygotowanie i realizacja projektu budowy elektrowni jądrowej w ramach programu pierwszej polskiej elektrowni jądrowej oraz spółka organizująca pozyskiwanie finansowania na rzecz GK PGE (PGE Sweden AB). Dodatkowo w segmencie tym zostały ujęte spółki świadczące usługi informatyczne, usługi księgowo -kadrowe, transportowe oraz inne. Strona 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Obr ót PGE w 2017 wyniósł 5,5 mld EUR na świecie , z tego 5,4 mld EUR w Polsce. Pasywny uczestnik koncentracji - PLA – to prywatna grupa energetyczna, składająca się z pionowo zintegrowanych spółek , działających w obszarze wytwarzania energii z konwencjonalnych i odnawialnych źródeł oraz dystrybucji i obrotu energią elektryczną , jak również handlu uprawnieniami do emisji CO2. Powstała w wyniku konsolidacji dwóch grup aktywów kontrolowanych przez Polenergia Holding S.à r.l z siedzibą w Luxemburgu, tj. Polish Energy Partners S.A. (skoncentrowanej na produkcji energii elektrycznej z farm wiatrowych) oraz Grupy Polenergia (skoncentrowanej na wytwarzaniu, dystrybucji, sprzedaży i obrocie energi ą elektryczn ą i świadectw ami pochodzenia oraz rozwoju nowych projektów z zakresu wytwarzania energii). Na czele Grupy stoi PLA , która jest kontrolowana przez Kulczyk Investments S.A. z siedzibą w Luksemburgu. W ramach grupy PLA mo żna wyróżnić kilka segmentów , w tym: - Segment Wytwarzanie energii ze źródeł konwencjonalnych i odnawialnych (jednostki wytwórcze), który obejmuje:  l ądowe farmy wiatrowe - Grupa Polenergia posiada siedem operacyjnych farm wiatrowych o łącznej mocy 243,3 MW ,  Polenergia Elektrociepłownia Nowa Sarzyna (“ENS”) - elektrociepłownia zasilana paliwem gazowym o mocy 116 MWe i 70MWt,  Elektrownia Mercury - o biekt posiada łączną moc 8 MW i wytwarza parę w kotle gazowym, która następnie przetwarzana jest na energię elektryczną w turbinie parowej. Elektrow nia Mercury produkuje energię z gazu koksowniczego, będącego produktem ubocznym produkcji koksu w Wałbrzyskich Zakładach Koksowniczych Victoria S .A. Elektrownia Mercury odbiera gaz i dostarcza energię elektryczną na podstawie kontraktu z WZK Victoria SA, o bowiązującego do grudnia 2021 roku ; - Segment Dystrybucja obejmuje:  dystrybucj ę energii elektrycznej - Polenergia Dystrybucja sp. z o.o. jest dystrybutorem energii elektrycznej skoncentrowanym na zaopatrywaniu w energię elektryczną zakładów przemysłowych, galerii handlowych i osiedli mieszkaniowych w różnych rejonach Polski przy wykorzystaniu własnej infrastruktury dystrybucyjnej. Spółka działa na obszarze całego kraju i tworzy nowe obszary dystrybucyjne. Spółka kontynuuje organiczny wzrost poprzez podłącza nie do sieci dystrybucyjnej oraz Strona 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl zaopatrzenie w energię odbiorców zgodnie z Planem Rozwoju zatwierdzonym przez Urząd Regulacji Energetyki ,  dystrybucj ę gazu ziemnego - Polenergia Kogeneracja sp. z o.o. jest dystrybutorem gazu ziemnego skoncentrowanym na zao patrywaniu w paliwa gazowe zakładów przemysłowych przy wykorzystaniu własnej infrastruktury dystrybucyjnej ; - Segment O brót hurtowy obejmuje:  obrót hurtowy - Polenergia Obrót S.A. specjalizuje się w hurtowym obrocie energią elektryczną, gazem ziemnym, prawami majątkowymi, uprawnieniami do emisji CO2 oraz gwarancjami pochodzenia, jak również zarządza umowa mi na dostawę energii elektrycznej dla podmiotów z Grupy Polenergia i firm zewnętrznych ; jest aktywnym, bezpośrednim członkiem Towarowej Giełdy Energii S.A. ( dalej „ TGE ”), jednocześnie systematycznie zwiększa liczbę partnerów handlowych na rynkach pozagiełdowych ; - p ozostałe projekty PLA obejmują :  produkcj ę pelletu - zaopatrywanie sektora energetycznego w pellet z biomasy rolniczej, przede wszystkim ze słomy. Obrót PLA w 2017 r. wyniósł 662,3 mln EUR na świecie , z tego 576,8 mln EUR w Polsce. Podstawa prawna i cel gospodarczy koncentracji Koncentracja, której podstawę zgłoszenia stanowi art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, polega na przejęciu przez PGE kontroli nad PLA i jej podmiotami zależnymi. Planowana transakcja związana jest z nabyciem akcji PLA dopuszczonych do publicznego obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w trybie wezwania , które zostało ogłoszone przez PGE 22 maja 2018 r . PGE p lanuje, że po dokonaniu transakcji będzie posiadać 100% lub co najmniej 66% akcji w PLA . W obu przypadkach PGE będzie samodzielnie kontrolować PLA. Jak deklaruje Zgłaszający , posiadane przez PLA aktywa pasują do profilu biznesowego PGE i odpowiadają poszczególnym segmentom działalności Grupy, niosąc tym samym potencjał do zwiększenia jej wyników finansowych. Zróżnicowana i wielokierunkowa działalność PLA może przyczynić się także do ograniczenia ryzyka działalności Grupy PGE. Przejęcie aktywów PLA pozwoliłoby Grupie PGE na zwiększenie produkcji energii Strona 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl elektrycznej i ciepła, wzrost udziału w segmencie dystrybucji, a także zwiększenie portfela posiadanych mocy wiatrowych. Grupa kapitałowa PLA to zdywersyfikowana grupa energetyczna, która oprócz posiadanych aktywów wytwórczych, zarówno konwencjonalnych, jak i zasilanych odnawialnymi źródłami energii, sieci dystrybucyjnych i projektu morskich farm wiatrowych, prowadzi także wiele projektów rozwojowych. Z uwagi na to, że PLA posiada w swoim portfelu Elektrociepłownię Nowa Sarzyna, przejęcie wpisuje się w ogłoszoną przez Grupę PGE w grudniu 2017 r. Strategię Ciepłownictwa, zgodnie z którą grupa ta chce w maksymalnym stopniu wykorzystać potencjał na rynkach energii cieplnej. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ Zgodnie z treścią art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji , przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. Mając na uwadze powyższą definicję oraz kryteria wyznaczania rynków właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ, zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2014 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 367), organ antymonopolowy stwierdził, co następuje: a) rynki, na które koncentracja wywiera wpływ w układ zie horyzontalnym 1. Krajowy rynek wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Prezesa Urzędu, rynek wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej w aspekcie geograficznym jest określany jako rynek krajowy, obejmujący terytorium Polski 1 . Z jednej strony nie ma bowiem przeszkód, aby energia wytwarzana w jednym regionie kraju mogła być kupowana przez odbiorcę z innego regionu (większość mocy w zakresie energii elektrycznej zainstalowana jest na południu Polski, 1 Decyzje Prezesa Urzędu z dnia 31.07.2012 r. nr DKK - 73/2012.; z dnia 11.10.2010 r. nr DKK-104/10, z dnia 13.05.2014 r. nr DKK-59/2014, z dnia 7.10.2014 r. nr DKK - 131/2014. Strona 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl energia z tego regionu sprzedawana jest natomiast w całej Polsce). Z drugie j strony wciąż istnieją bariery co najmniej natury technicznej, tj. zbyt mała przepustowość sieci transgranicznych, która umożliwiłaby uznanie, że rynek ten jest szerszy niż krajowy (udostępnione transgraniczne zdolności przesyłowe energii elektrycznej nie przekraczają 5 % mocy zainstalowanej w krajowyc h elektrowniach). Potwierdza to również mała wymiana energii elektrycznej z krajami ościennymi (poniżej 5% krajowej k onsumpcji). Rynek wprowadzania do obrotu energii elektrycznej jako rynek krajowy definiuje także w swoich decyzjach Komisja Europejska. 2 Również Zgłaszający nie kwestionował takiej definicji rynku. W 2017 r. wytwórcy skupieni w GK PGE dysponowali największym udziałem w rynku wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej [ tajemnica przedsiębiorstwa ] 3 , na kolejnych miejscach znaleźli się wytwórcy skupieni w grupach kapitałowych ENEA [ tajemnica przedsiębiorstwa ] 4 oraz Tauro n [ tajemnica przedsiębiorstwa ]. Polenergia znalazła się na dalszym miejscu z udziałem w rynku na poziomie ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]. Trzej najwięksi wytwórcy (skupieni w grupach kapitałowych PGE, ENEA oraz TAURON) odpowiadali za ok. 6 9 % energii wpro wad zonej do sieci. Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Prezesa Urzędu , rynek wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej nie podlegał dalszemu podziałowi ze względu na rodzaj źródeł wytwarzania (konwencjonalne, odnawialne) 5 . Również Komisja Europejska dokonywała dotychczas oceny rynku wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej generalnie , bez jej różnicowania pod kątem źródła pochodzenia. 6 E nergia elektryczna pochodząca ze źródeł konwencjonalnych , jak i odnawialnych zas pokaja , co do zasady , te same potrzeby. M echanizm wsparcia przedsiębiorców wytwarzających energię elektryczną w odnawialnych źródłach energii przewiduje obowiązkowy zakup wytworzonej energii elektrycznej przez sprzedawcę z urzędu. Sprawia to, że energia el ektryczna pochodząca ze źródeł odnawialnych wypiera energię elektryczną ze źródeł konwencjonalnych. To z kolei powoduje, że producenci ze źródeł konwencjonalnych muszą konkurować ze sobą o tę część rynku, która po zostaje . Oprócz szerokiego rynku wytwarzani a i wprowadzania do obrotu 2 Decyzje Komisji Europejskiej w sprawie: COMP/M.4180 - Gaz de France/Suez; COMP/M.5467 - RWE/Essent; COMP/M.5512 - Electrabel/E.ON.; COMP/M.5711 - RWE/ ENSYS. 3 Udział liczony według energii elektrycznej wprowadzonej do sieci. 4 Uwzględniając koncentrację ENEA i ENGIE Energia Polska, która nastąpiła w 2017 r. 5 Tak Prezes Urzędu np. w decyzjach z dnia 13 stycznia 2011 r. nr DKK -1/2011, z dnia 4 czerwca 2013r. nr DKK- 66/2013, z dnia 7 października 2014 r. nr DKK - 131/2014. 6 Por. decyzje Komisji Europejskiej w sprawach: M. 7927 – EPH / ENEL / SE z 25 lipca 2016 r., COMP/M. 5978 – GDF Suez / International Power z 26 stycznia 2011 r., COMP/ M. 4517 – Iberdrola / Scottish Power z 26 marca 2007 r. Strona 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl energii elektrycznej można zatem rozważać również rynek wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej wyłącznie ze źródeł konwencjonalnych. Organ antymonopolowy przeanalizował zatem również węższe ujęcie rynku wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej. Udział uczestników koncentracji w rynku wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej ze źródeł konwencjonalnych wy nosi ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ], w tym PGE ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] i PLA ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Największymi konkurentami są Enea, Tauron, PAK i Energa, których ud ziały wynoszą odpowiednio ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . W przypadku udziałów dotyczących rynku wprowadzania do obrotu energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych udziały uczestników koncentracji wynoszą ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] dla PGE i ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] dla PLA. 2. Krajowy rynek hurtowego obrotu energią elektryczną Rynek obrotu hurtowego energią elektryczną stanowi następny szczebel obrotu w stosunku do rynku wytwarzania energii elektrycznej. H andel hurtowy energią elektryczną na polskim rynku odbywa się przede wszystkim na podstawie kontraktów bilateralnych, na TGE oraz za pomocą brokerskich platform obrotu energią , przy czym o brót poprzez TGE jest kluczowym elementem obrotu hurtowego energią elektryczną. W aspekcie geograficznym rynek obrotu hurtowego energią elektryczną obejmuje obszar Polski. Z jednej strony nie ma bowiem przeszkód, aby energia elektryczna wytwarzana w jednym regionie kraju była kupowana przez odbiorcę z innego regionu. Z drugiej strony istnieją bariery, analogi cznie jak przy rynku produkcji i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej, aby można było uznać, iż rynek ten jest szerszy niż krajowy 7 . Z danych przekazanych przez PGE wynika, że udziały PGE i PLA w krajowym rynku hurtowego obrotu energią elektryczną wynoszą odpowiednio ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] oraz ok . [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Najwięksi konkurenci to Tauron z udziałem w rynku wynoszącym ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] oraz Energa i Enea z udziałami po ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . W 2016 r. udział PGE (po przejęciu E DF) kształtował się na 7 Decyzja P rezesa Urzędu z dnia 7 października 2014 r. nr DKK -131/2014. Strona 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl poziomie ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] , zaś udział PLA kształtował się na poziomie znacznie poniżej [ tajemnica przedsiębiorstwa ]. 3. Krajowy rynek detalicznego obrotu energią elektryczną Rynek obrotu detalicznego energi ą elektryczn ą stanowi następny szczebel obrotu w stosunku do rynku wytwarzania energii elektrycznej oraz rynku hurtowego obrotu energią elektryczną. Stroną transakcji zawieranych na tym rynku jest odbiorca końcowy , dokonujący zakupu energii na własny użytek . W szystkim odbiorcom energii elektrycznej w kraju, łącznie z odbiorcami w gospodarstwach domowych, przysługuje prawo swobodnego wyboru sprzedawcy energii elektrycznej. OSD 8 są zobowiązani umożliwić wykonanie tego prawa poprzez udostępnienie usług przesyłania i dystrybucji wszystkim użytkownikom systemu (odbiorcom, wytwórcom i przedsiębiorstwom obrotu energią elektryczną) na zasadach przejrzystych i wolnych od dyskryminacji. Z powyższych względów, przedsiębiorstwa obrotu sprzedają energię elektryczną odbiorcom końcowym, która dostarczana jest także za pośrednictwem sieci dystrybucyjnych konkurencyjnych grup kapitałowych. Przemawiałoby to za określeniem rynku w aspekcie geograficznym jako krajowego. Zgodnie z wcześniejszym stanowiskiem Prezesa Urzędu 9 , rynek w aspekcie geograficznym dla segmentu sprzedaży detalicznej energii elektrycznej powinien obejmować obszar Polski, natomiast w przypadku sprzedaży detalicznej energii elektrycznej odbiorcom z grupy taryfowej G rozważać można również jego zawężenie do obszaru, na którym prowadzą działalność tzw. sprzedawcy z urzędu. W tym drugim przypadku ich udział, z uwagi na niski stopień korzystania przez odbiorców z grupy taryfowej G z prawa zmiany sprzedawcy, by ł zbli ż ony do 100% 10 . W przedmiotowej sprawie z uwagi na fakt, że udział PLA w zakresie sprzedaży detalicznej odbiorcom z grupy taryfowej G jest minimalny (w 2017 wyniósł [ tajemnica przedsiębiorstwa ]), Prezes Urzędu uznał, że nie ma konieczności rozważania skutków koncentracji w wariancie podziału rynku sprzedaży detalicznej na odbiorców z grupy G i pozostałych odbiorców, a w konsekwencji, jako rynek geograficzny dla sprzedaży detalicznej przyjęto obsza r Polski. 8 Operatorzy Systemu Dystrybucyjnego 9 Decyzja Prezesa Urzędu z dnia 4 października 2017 r. nr DKK- 156/2017. 10 Decyzja Prezesa UOKiK z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. nr DKK-1/2011. Strona 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Łączny udział uczestników koncentracji w rynku obrotu detalicznego wynosi ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ], w tym PGE ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ], a PLA ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Najwięksi konkurencji uczestników koncentracji to Tauron ( udział w rynku ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ), Energa ( ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ) oraz Enea ( ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] ). 4. Krajowy rynek usług systemowych świadczonych na rzecz OSP 11 Usługi systemowe są usługami świadczonymi przedsiębiorstwom sieciowym przez wytwórców energii elektrycznej, niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania systemu przesyłowego lub rozdzielczego, zapewniającymi zachowanie określonych wartości parametrów niezawodnościowych i jakościowych dostaw energii elektrycznej. Są to działania polegające na zapewnieniu bezpieczeństwa pracy systemu energetycznego, szybkie reagowanie na zmiany zapotrzebowania na moc i energię. R ynek usług systemowych w aspekcie geograficznym ma wymiar krajowy, bowiem są świadczone prz ez wytwórców przyłączonych do sieci krajowego systemu energetycznego na jego rzecz. Wyłącznym nabywcą usług systemowych sprzedawanych przez wytwórców w Polsce jest PSE 12 . W ramach rynku usług systemowych można wyróżnić usługi o charakterze rynkowym, tj. rezerwę operacyjną, regulację pierwotną i wtórną oraz automatyczną regulację mocy i napięcia. Udział PGE oraz PLA na tym rynku wynosi odpowiednio ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] i ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]. 5. Krajowe rynki obrotu poszczególnymi certyfikatami energetycznymi W celu stymulowania rozwoju określonych źródeł wytwarzania energii elektrycznej i wzrostu produkcji energii w tych źródłach wprowadzono system certyfikatów. Obecnie w Polsce systemem certyfikatów objęte są następujące rodzaje źródeł wytwarzania energii elektrycznej: - źródła odnawialne (zielone certyfikaty), - źródła wytwarzające energię elektryczną w procesie kogeneracji, spalające paliwa węglowe (czerwone certyfikaty), 11 Operator Systemu Przesyłowego 12 Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. Strona 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl - źródła wytwarzające energię elektryczną w procesie kogeneracji o mocy zainstalowanej poniżej 1 MW lub spalające paliwa gazowe (żółte certyfikaty); - źródła wykorzystujące gaz z odmetanowania kopalń lub biogaz z przetwarzania biomasy (fioletowe certyfikaty); - źródła wytwarzające energię z biogazu rolniczeg o (niebieskie certyfikaty). System uprawnia producenta określonego, wskazanego powyżej rodzaju energii elektrycznej do otrzymania świadectw pochodzenia – tzw. certyfikatów. Popyt na świadectwa generowany jest przez przedsiębiorstwa energetyczne sprzedające energię do odbiorców finalnych. Zgodnie bowiem z obowiązującym prawem, są one zobowiązane do przedstawienia do umorzenia Prezesowi URE certyfikatów w ilości odpowiadającej części sprzedanej energii elektrycznej do odbiorców finalnych lub poniesienia opłaty zastępczej. Ilość koniecznych do umorzenia certyfikatów wynika z prawnie ustalonego obowiązku procentowego w stosunku do wolumenu energii sprzedanej do odbiorców końcowych. System certyfikatów zakłada możliwość spełnienia obowiązku przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia poprzez uiszczenie opłaty zastępczej. Jej wielkość jest ustalana przez Prezesa URE. Warte podkreślenia jest, że system wsparcia czerwonymi oraz żółtymi certyfikatami kończy się w 2018 r. 13 Mechanizm wsparcia przedsiębiorców wytwarzających energię elektryczną w odnawialnych źródłach energii przewiduje ponadto obowiązkowy zakup wytworzonej energii elektrycznej przez sprzedawcę z urzędu. Zgodnie z orzecznictwem Prezesa Urzędu obrót poszczególnymi rodzaja mi certyfikatów stanowi osobn e rynki produktowe 14 . W aspekcie geograficznym, z uwagi na powiązania rynk ów obrotu certyfikatami energetycznymi z rynkiem wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej ( generalnie certyfikaty przysługują producentom energii elektrycznej z określonych źródeł) oraz szczególne uregulowania tego rynku na poziomie krajowym, należy uznać, iż obejmuje on obszar P olski 15 . Udziały uczestników koncentracji w rynkach sprzedaży (strona podażowa) poszczególnych certyfikatów kształtują się na poziomie: 13 Art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2014 r. poz. 490). 14 Decyzja Prezesa Urzędu z 13 stycznia 2011 r. nr DKK -1/2011 oraz z dnia 13 maja 2014 r. nr DKK-59/2014. 15 Decyzja Prezesa Urzędu z 13 stycznia 2011 r. nr DKK -1/2011 oraz z dnia 13 maja 2014 r. nr DKK-59/2014. Strona 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl - ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] dla certyfikatów zielonych (w tym PGE ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ], PLA ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]), - [ tajemnica przedsiębiorstwa ] % dla certyfikatów niebieskich, - ok. [ tajemnica pr zedsiębiorstwa ] % dla certyfikatów białych 16 (udział PGE, PLA nie prowadzi działalności ), - [ tajemnica przedsiębiorstwa ] % dla certyfikatów fioletowych, - ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] dla certyfikatów żółtych (w tym PGE ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] PLA ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]), - ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] dla certyfikatów czerwonych (udział PGE, PLA nie prowadzi działalności ). Od strony popytowej (zakupu) udział ten dla wszystkich certyfikatów k ształtuje się na poziomie ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] dla PGE i ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] dla PLA. Zgłaszający podkreślił, że w praktyce PLA prowadzi działalność jedynie na rynku obrotu certyfikatami zielonymi oraz żółtymi, dlatego też są to jedyne rynki wspólne dla stron koncentracji. Natomiast biorąc pod uwagę, iż rynek certyfikatów żółtych i czerwonych jest rynkiem w zaniku (będą obowiązywały do końca 2018 r.) , jego analizowanie nie jest konieczne. Z powyższego wynika, że w ramach obrotu poszczególnymi certyfikatami rynk ami, na które koncentracja wywiera wpływ jest rynek o brotu certyfikatami żółtymi . Opinia Prezesa URE W swojej opinii dotyczącej analizowanej koncentracji Prezes URE skupił się wyłącznie na rynku wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej (w ujęciu szerokim). Zwrócił on uwagę na jego dużą koncentrację, gdzie trzech największych wytwórców odpowiada za ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] rynku. Jednocześnie Prezes URE przeprowadził analizę perspektyw rozwoju rynku, uwzględniając i nformacje o za mierzeniach inwestycyjnych wytwórców energii. W śród największych planowanych inwestycji w nowe moce wytwórcze dominujące będą inwestycje PGE na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] mocy osiągalnej i PLA na poziomie [ tajemnica przedsiębiorstwa ] mocy osiągalnej, stanowią one odpowiednio ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] udział u w planowanych inwestycjach łącznie. Tym samym skutkiem realizacji wszystkich inwestycji będzie umocnienie pozycji grup 16 Certyfikaty białe są świadectwami efektywności energetycznej za proefektywnościowe działania związane ze zwiększeniem oszczędności energii przez odbiorców końcowych . Strona 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl kapitałowych PGE i PLA. Bazując wyłącznie na obecnie zgłoszonych projektach inwestycyjnych i ich wdrożeniu w życie, zdaniem Prezesa URE, łączny udział rynkowy PGE i PLA osiągnie w 2032 r. poziom [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Z tego względu w opinii regulatora w skazane powyżej skutki zdecydowanie nie będą sprzyjały rozwojowi konkurencji na rynku energii elektrycznej. Tym samym, z punktu widzenia funkcjonowania rynku energii elektrycznej, a w szczególności konkurencji na tym rynku, opinia Prezesa URE w sprawie koncentracji grup PGE i PLA jest negatywna. b) rynki, na które koncentracja wywiera wpływu w układzie wertykalnym 1. Krajowy rynek wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej, k rajowy rynek obrotu hurtowego energią elektryczną oraz rynek obrotu detalicznego energią elektryczną Powiązania wertykalne pomiędzy uczestnikami koncentracji występują na rynkach obrotu energią elektryczną. Z uwagi na opisaną specyfikę funkcjonowania podmiotów na tych rynkach (istotne znaczenie obrotu wewnątrz grup kapitałowych oraz zmniejszający się obró t wymuszony obligiem giełdowym ) zasadnym jest, by traktować je jako jedną relację , w wyniku której dochodzi do s kierowania energii elektrycznej wytworzonej w zakładach produkcyjnych do sprzedawców detalicznych. W takiej sytuacji na potrzeby niniejszej koncentracji zasadnym jest porównywanie udziałów w k rajowym rynku wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej z udziałami w krajowym rynku sprzedaży detalicznej , wskazują cymi jakie zapotrzebowanie zgłaszają sprzedawcy energii elektrycznej do odbiorców końcowych. Rynki te należy uznać za rynki , na które koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym , ponieważ łączny obrót uczestników koncentracji na tych rynkach przekracza 30 %. 2. Krajowy rynek obrotu tzw. certyfikatami zielonymi 3. Krajowy rynek obrotu tzw. certyfikatami białymi 4. Krajowy rynek obrotu tzw. certyfikatami żółtymi 5. Krajowy rynek obrotu tzw. certyfikatami czerwonymi Również rynki obrotu certyfikatami zielonymi, białymi, czerwonymi oraz żółtymi należy uznać za rynki , na które koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym. PGE Strona 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl oraz PLA działają na tych rynkach zarówno po stronie podażowej jak i popytowej a ich udział przekracza 30 %. Wskazane powyżej rynki zostały omówione przy opisie rynków właściwych , na które koncentracja wywi era wpływ w układzie horyzontalnym. 6. Lokalne rynki dystrybucji energii elektrycznej OSD w celu realizacji umowy kompleksowej zawartej pomiędzy sprzedawcą a odbiorcą w gospodarstwie domowym, przyłączonym do sieci tego operatora zawierają tzw. Generalne Umowy Dystrybucji dla Usługi Kompleksowej , tj. umowy o świadczenie usług dystrybucji energii elektrycznej (GUD-K). Dzięki GUD - K, która jest zawierana pomiędzy dystrybutorem energii elektrycznej na danym obszarze a sprzedawcą energii , odbiorca końcowy może zawrzeć jedną umowę, chociaż sprzedażą i dystrybucją energii zajmują się różne podmioty. Pomiędzy sprzedawcami energii elektrycznej a dystrybutorami istnieją zatem powiązania wertykalne. Koncentracja wywiera zatem wpływ w układzie wertykalnym na rynek dyst rybucji energii elektrycznej, obejmujący obszar , na którym zlokalizowana jest sieć PGE oraz obszar , na którym zlokalizowana jest sieć PLA. Udział koncentrujących się podmiotów od strony podażowej – z uwagi na monopol naturalny na terenie swojego działania poszczególnych dystrybutorów - wyniósł na omawianych rynkach 100%. c) rynki, na które koncentracja wywiera wpływu w układzie konglomeratowym W toku przeprowadzonego postępowania zidentyfikowano następujące rynki , na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym , na których działalność prowadzi PGE: 1. Lokalne rynki produkcji, sprzedaży i dystrybucji ciepła w Gorzowie Wlkp., Bydgoszczy, Rzeszowie, Kielcach, Lublinie i Zgierzu, Krakowie, Gdańsku, Gdyni, T oruniu, Wrocławiu, Siechnice, Zawidawiu, Zielonej Górze . 2. Lokalne rynki dystrybucji gazu na obszarze przemysłowych terenów Gminy Stalowa Wola (dawne tereny HSW oraz Tarnobrzeska Specjalna Strefa Ekonomiczna - podstrefa Stalowa Wola). 3. Regionalny rynek zakupu energii elektrycznej wytwarzanej w odnawialnych źródłach energii na terenie obejmującym obszar działania PGE Obrót S.A. jako sprzedawcy zobowiązanego. Strona 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Rynki, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym , na których działalność prowadzi PLA, to: 1. Lokalny rynek dystrybucji gazu w Tomaszowie Mazowieckim - zgodnie z zakresem sieci dystrybucyjnej. 2. Lokalny rynek dystrybucji i sprzedaży ciepła w Nowej Sarzynie – zgodnie z zakresem sieci dystrybucyjnej. Na podstawie zgromadzonego materiału i powyższych ustaleń organ antymonopolowy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 18 ustawy o ochronie konkurencji Prezes Urzędu, w drodze decyzji, wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku. Zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na ryn ku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. Oceniając rozpatrywaną koncentrację organ antymonopolowy stwierdził, iż zamierzona koncentracja spełnia kryterium wskazane w art. 18 ustawy o ochronie konkurencji. Koncentracja wywiera wpływ na szereg rynków w układzie horyzontalnym, wertykalnym i konglomeratowym. Oceniając wpł yw koncentracji na krajowy rynek wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej należy wskazać, ze udział PGE wzrośnie jedynie o ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]. Trudno przypuszczać, że taki wzrost może zauważalnie zmienić sytuację rynkową. PLA jest bardzo małym graczem na tym rynku ( główne konwencjonalne aktywo wytwórcze to elektrociepłownia Nowa Sarzyna, dodatkowo Spółka jest mocno zaangażowana w wytwarzanie ene rgii elektrycznej ze źródeł niekonwencjonalnych ) . Powoduje to, że przejęcie jej przez PGE nie wpłynie w istotny sposób na k rajowy rynek wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej. Odnosząc się do opinii Prezesa URE należy wskazać, że oparta jest ona o deklaracje i prognozy i obejmuje bardzo długi przedział czasowy. W związku z tym można mieć wątpliwości co do prawidłowości wyciąganych na ich podstawie wniosków. Na wstępie Strona 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl zauważyć należy, że Prezes URE wziął pod uwagę jedynie zadeklarowane in westycje. Takie ograniczenie się wyłącznie do jednej zmiennej i prognozowanie na jej podstawie udziałów rynkowych przedsiębiorców w ciągu kolejnej dekady nie jest zgodne z metodologią prognozowania sytuacji rynkowej w sprawach antymonopolowej koncentracji przedsiębiorców. Prezes URE nie wziął w swojej analizie pod uwagę wielu innych zmiennych, które wpłyną równie istotnie na sytuację i pozycję rynkową uczestników tego rynku. Zaliczyć do tych zmiennych należy :  Powstanie rynku mocy. W związku z przyjęciem ustawy o rynku mocy, w 2018 roku planowane jest przeprowadzenie pierwszych aukcji na dostawę mocy w latach 2021 - 2023. Wprowadzenie mechanizmu rynku mocy może potencjalnie wpłynąć na kształt rynku produkcji i wprowadzenia do sieci energii elektrycznej w Polsce, np. poprzez stworzenie systemu zachęt do budowy nowych mocy i przeprowadzenia modernizacji istniejących. Jednocześnie należy zauważyć, że dokładniejsze prognozy odnośnie wpływu rynku mocy na kształt rynku produkcji energii elektrycznej będą możliwe dopiero po przeprowadzeniu pierwszych aukcji mocy.  Rozwój odnawialnych źródeł energii. Spodziewany jest przyrost mocy wynikający z wiążących celów udziału OZE w finalnym zużyciu energii, wynikającymi z nich programami i systemami wspa rcia oraz rosnącej konkurencyjności kosztowej wobec innych technologii. W dniu 7 czerwca 2018 r. Sejm uchwalił nowelizację ustawy o OZE, która ustaliła nowe ramy i zakres wsparcia energii ze źródeł odnawialnych. Zapisane w ustawie maksymalne ilości energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w poszczególnych tzw. koszykach technologicznych, mogą skutkować przyrostem mocy na poziomie około 2,5 GW w elektrowniach wiatrowych oraz elektrowniach fotowoltaicznych, a także kilkuset MW w innych odnawialnych źródłach energii. Finalne decyzje inwestycyjne zostaną podjęte dopiero w momencie otrzymania wsparcia, poprzez wygraną w aukcji OZE. Poza rozwojem OZE w ramach aukcji, należy zwrócić uwagę na wysoką dynamikę przyrostu liczby mikroinstalacji (w ciągu 5 lat ponad 27 tys.), popularność usług zarządzania stroną popytową, w tym usług redukcji zapotrzebowania oraz spodziewaną komercjalizację technologii magazynowania energii. Czynniki te mają potencjał do istotnej decentralizacji wytwarzania energii w długim terminie i obniżenia udziałów rynkowych największych polskich przedsiębiorstw energetycznych. Strona 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl  Rozwój kogeneracji. Zgodnie z oceną skutków regulacji do projektu ustawy ustanawiającej system wsparcia kogeneracji w latach 2019 - 2025, mogą być ogłoszone aukcje dla jednostek kogeneracyjnych o łącznej mocy 3 000 MW.  Wiek infrastruktury wytwórczej. Udziały rynkowe przedsiębiorców w produkcji energii elektrycznej w Polsce będą w przyszłości ulegały istotnym zmianom również ze względu na wyłączenia jednostek wytwórczych z powodu ich zużycia technologicznego tzw. „żywotność”.  Wyłączenia jednostek wytwórczych. Z uwagi na wiek i zużycie jednostek wytwórczych wytwórcy energii z pewnością zdecydują się na ich czasowe i trwałe wyłączenia w ciągu kolejnej dekady.  Wzrost cen upr awnień do emisji CO2. Udział konwencjonalnych jednostek wytwórczych w produkcji energii elektrycznej będzie uwarunkowany poziomem kosztów zmiennych wytwarzania w relacji do konkurencyjnych technologii oraz w stosunku do cen energii elektrycznej dostępnej w imporcie. W związku z relatywnie wysokimi cenami energii w porównaniu do państw sąsiednich oraz zwiększaniem zdolności wymiany transgranicznej, w latach 2016 i 2017 oraz do czerwca 2018 r. Polska była importerem netto energii elektrycznej. Dodatkowo, w ciągu ostatnich 12 miesięcy ceny uprawnień do emisji CO2 wzrosły niemal trzykrotnie, co przełoży się na silniejszy wzrost średnich cen energii na rynku polskim w porównaniu do rynków sąsiadujących i może spowodować dalszy wzrost importu energii elektrycznej.  Zmiany planów inwestycyjnych. Zadeklarowane wcześniej plany budowy nowych jednostek wytwórczych są weryfikowane na bieżąco. Może to prowadzić przedsiębiorców do zaniechania konkretnych inwestycji. Przykładowo PLA zdecydowała o z aprzestaniu rozwoju projekt u Elektrowni Północ. Zgodnie z informacją przedstawioną w raporcie bieżącym nr 10/2017 z dnia 18 października 2017 r., w oparciu o uwarunkowania rynkowe oraz ekonomiczne projektu, podjęto decyzję o zaprzestaniu rozwoju projektu w/w elektrowni i co za tym idzie o odpisie aktualizującym wartość środków trwałych. Należy też zwrócić uwagę, że być może w polityce regulacyjnej przyjmowanie 15 - letniej perspektywy czasowej jest normalną praktyką przy analizie spraw, to jednak w analizie antymonopolowej przyjmowanie dłuższej niż kilkuletnia prognoza rozwoju rynku uznaw ane jest za wysoce spekulatywne. Podejmowanie interwencji antymonopolowej na podstawie 15- Strona 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl letnich prognoz rozwoju rynku jest nie do pogodzenia z zasadą proporcjonalności, ani tym bardziej pewności prawa. W ocenie Prezesa Urzędu , nie dojdzie też do istotnego ograniczenia konkurencji rynku hurtowego obrotu energią elektryczną . Liderem rynku pozostanie Tauron z udziałem ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Po koncentracji udział PGE osiągnie poziom ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Dodatkowo silną pozycję będą posiada ły Energa oraz Enea z udziałami wynoszącymi po ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . W ocenie Prezesa Urzędu nie dojdzie również do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku obrotu detalicznego energi ą elektryczną . Łączny udział uczestników koncentracji w rynku wynosi ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ] (PGE ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ], a PLA ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]). Oznacza to, że wzrost pozycji rynkowej jest bardzo ograniczony i w praktyce transakcja nie zmieni sytuacji rynkowej. Najwięksi konkurenci uczestników koncentracji pozostaną ci sami i będą to Tauron ( udział w rynku ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]), Energa (ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]) oraz Enea (ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]). Klienci detaliczni będą więc mieli zapewnioną ofertę wyboru innego konkurencyjnego dostawcy energii. Do istotnego ograniczenia konkurencji nie dojdzie również na krajowym rynku usług systemowych świadczonych na rzecz OSP. Łączny udział uczestników koncentracji kształtuje się na poziomie ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ], w tym PGE ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ], a PLA ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]. Oznacza to, ż e wzmocnienie pozycji PGE jest bardzo ograniczona, a silna pozycja Zgłaszającego wynika już z obecnie istniejącej sytuacji rynkowej. W przypadku oceny wpływu koncentracji na ten rynek szczególnie istotne jest jednak to, że silną pozycję po stronie podażowej na tym rynku zajmuje PSE – podmiot ten jest jedynym nabywcą tych usług. Pozycja ta skutecznie ogranicza siłę wytwórców. W ocenie P rezesa Urzędu nie dojdzie także do istotnego ograniczenia konkurencji w wyniku powiązań horyzontalnych , jakie istnieją pomiędzy uczestnikami na krajowy m rynku obrotu certyfikatami żółtymi. W przypadku rynku obrotu certyfikatami żółtymi udział uczestników k oncentracji wynosi powyżej [ tajemnica przedsiębiorstwa ] . Jednakże udział rynkowy w przypadku tego rynku wynika z silnej pozycji PGE, a pozycja PLA jest bardzo słaba (ok [ tajemnica przedsiębiorstwa ] udziału rynkowego). W wyniku koncentracji nie dojdzie zatem do istotnej zmiany struktury tego rynku. W tym kontekście za przesądzające dla oceny rynkowej ma okoliczność, iż system wsparcia żółtymi certyfikatami kończy się w 2018 r. Strona 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Obecnie jest to zatem rynek w fazie zaniku, któr y po wygaśnięciu systemu wsparcia przestan ie odgrywać jakąkolwiek rolę w działalności podmiotów z sektora energetycznego. Zdaniem organu antymonopolowego do istotnego ograniczenia konkurencji nie dojdzie także w wyniku powiązań wertykalnych jakie istnieją pomiędzy uczestnikami koncentracji na rynkach wytwarzania i wprowadzania do obrotu energii elektrycznej, rynku hurtowego obrotu energią elektryczną oraz rynku detalicznego obrotu energią elektryczną. Takie stwierdzenie wynika przede wszystkim z bardzo małych udziałów PLA na tych rynkach. Z tego powodu trudno byłoby uznać, iż w wyniku koncentracji mogłoby dojść do ograniczenia możliwości sprzedaży lub zakupu na poszczególnych rynkach przez konkurentów lub kontrahentów uczestników koncentracji. Do istotnego ograniczenia konkurencji nie dojdzie również na rynkach, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym w zakresie obrotu poszczególnymi certyfikatami, tj. krajowym rynku obrotu certyfikatami zielonymi, krajowym rynku obrotu certyfikatami białymi, krajowym rynku obrotu certyfikatami żółtymi , krajowym rynku obrotu certyfikatami czerwonymi. W przypadku rynków obrotu certyfikatami zielonymi oraz białymi udziały uczestników koncentracji nie są na tyle wysokie , ż eby było można stwierdzić, że istnieje ryzyko istotnego ograniczania konkurencji. Brak jest podstaw do uznania, iż w wyniku koncentracji uczestnikom tych rynków, zarówno po stronie podażowej , jak i popytowej, ograniczona zostanie możliwość sprzedaży lub zakupu tych certyfikatów . W przypadku certyfikatów żółtych i czerwonych takie ryzyko potencjalnie mogłoby istnieć, ale jak wskazano powyżej system wsparcia kończy się w 2018 r. i rynki ten są praktycznie w fazie zaniku. W ocenie Prezesa Urzędu w wyniku koncentracji nie dojdzie również do ograniczenia konkurencji w wyniku powiązań , jakie istnieją lub mogą potencjalnie istnieć w zakresie obrotu detalicznego i dystrybucji energii elektrycznej pomiędzy PGE a PLA. P rzejęcie PLA nie doprowadzi do istotnego zwiększenia wolumenu energii elektrycznej sprzedawanej przez PGE we własnej sieci dystrybucyjnej. Ponadto udział PLA w rynku sprzedaży detalicznej energii elektrycznej w Polsce jest na bardzo niskim poziomie (ok. [ tajemnica przedsiębiorstwa ]). N ależy także wskazać, że sytuacja w zakresie powiązań wertykalnych na tych rynkach nie ulegnie istotnej zmianie na skutek koncentracji. Od strony podażowej spółki dystrybucyjne zarówno przed , jak i po koncentracji będą posiadać pozycję monopolistyczną . Jednocześnie działalność ta jest jednak poddana ścisłym regulacjom, które uniemożliwiają preferowanie sprzedawców z własnej grupy kapitałowej. Koncentracja nie wpłynie zatem na zwiększenie prawdopodobieństwa ograniczenia przez PGE możliwości prowadzenia działalności innym Strona 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl podmiotom d ziałającym na rynku sprzedaży detalicznej na obszar ze na którym jest zlokalizowana sieć dystrybucyjna PGE . Podsumowując wpływ koncentracji na rynki na których istnieją powiązania wertykalne pomiędzy uczestnikami koncentracji należy wskazać, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że koncentracja stworzy jej uczestnikom możliwość i bodźce do częściowego lub całkowitego wykluczenia konkurentów po stronie popytowej lub podażowej poszczególnych rynków. Do istotnego ograniczenia konkurencji nie dojdzie również w wyniku posiadania przez uczestników koncentracji siły rynkowej na rynkach , na które koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym. Są to lokalne rynki produkcji, sprzedaży i dystrybucji ciepła oraz dystrybucji gazu. Brak jest podstaw aby przypusz czać, że silna pozycja uczestników koncentracji na tych rynkach będzie mogła zostać przeniesiona na pozostałe rynki , gdzie działają te podmioty. Ponadto uczestnicy koncentracji, prowadząc działalność w warunkach monopolu naturalnego, poddani są daleko idącej kontroli uprzedniej i następczej ze strony regulatora energetycznego. Powoduje to, że istnieją prawne i faktyczne bariery dla uczestników koncentracji, powstrzymujące ich przed wyzyskaniem ich naturalnego monopolu na innych rynkach, które zostały poddan e konkurencji. Nie istnieje zatem ryzyko ograniczenia konkurencji w wyniku przeprowadzenia koncentracji. Reasumując, Prezes Urzędu uznał, że po zrealizowaniu planowanej transakcji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na żadnym rynku właściwym . Wobec powyższego orzeczono , jak w sentencji. POUCZENIE: Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w związku z art. 479(28) § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360) od niniejszej d ecyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2018 r. , poz. 300), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podlega opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Strona 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Pl. Powstańców Warszawy 1 < 00-950 Warszawa tel.: 22 826 53 65 < fax: 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl Zgodnie z art. 102 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 i ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka org anizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub rad cy prawnego. Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Robert Kamiński Dyrektor Departamentu Kontroli koncentracji Otrzymuje: PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.