DKK-13/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MAREK NIECHCIA Ł DKK-1-421-14/07/GG Warszawa, dnia 27 sierpnia 2007 r. DECYZJA Nr DKK - 13/07 Na podstawie art. 18 w zwi ą zku z art. 13 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego, wszcz ę tego na wniosek Energetyki Po ł udnie S.A. z siedzib ą w Katowicach, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Energetyk ę Po ł udnie S.A. z siedzib ą w Katowicach kontroli nad Przedsi ę biorstwem Energetyki Cieplnej Katowice S.A. w upad ł o ś ci z siedzib ą w Katowicach. UZASADNIENIE W dniu 1 sierpnia 2007 r. do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Energetyk ę Po ł udnie S.A. z siedzib ą w Katowicach (dalej: „Energetyka Po ł udnie”) kontroli nad Przedsi ę biorstwem Energetyki Cieplnej Katowice S.A. w upad ł o ś ci z siedzib ą w Katowicach (dalej: „PEC Katowice”). W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie koncentracji, bowiem: - łą czny obrót na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej tak ż e ustaw ą antymonopolow ą , - przej ę cie przez przedsi ę biorc ę kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jednym ze sposobów koncentracji, okre ś lonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 14 ww. ustawy, powoduj ą ca wy łą czenie obowi ą zku zg ł oszenia zamiaru koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej równie ż organem antymonopolowym, wszcz ął post ę powanie w niniejszej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.), powiadomi ł Energetyk ę Po ł udnie pismem z dnia 13 sierpnia 2007 r. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Przyczyny i opis transakcji Niniejsza koncentracja stanowi kontynuacj ę realizacji zada ń okre ś lonych w przyj ę tym przez Rad ę Ministrów w dniu 28 marca 2006 r. „ Programie dla elektroenergetyki ”. Program ten przewiduje konsolidacj ę przedsi ę biorców z bran ż y elektroenergetycznej nale żą cych do Skarbu Pa ń stwa. Celem koncentracji jest m.in. zapewnienie bezpiecze ń stwa energetycznego mieszka ń com pi ę ciu miast aglomeracji ś l ą skiej, poprzez kontynuacj ę dzia ł alno ś ci PEC Katowice. Planowana koncentracja nast ą pi poprzez podwy ż szenie kapita ł u zak ł adowego Energetyki Po ł udnie. Nowa emisja akcji imiennych Energetyki Po ł udnie zostanie skierowana do jednego akcjonariusza – Skarbu Pa ń stwa, który pokryje je wk ł adem niepieni ęż nym, tj. akcjami PEC Katowice. W wyniku tej transakcji Energetyka Po ł udnie uzyska 85% akcji i tyle samo g ł osów na Walnym Zgromadzeniu 2 Akcjonariuszy PEC Katowice, a tym samym przejmie kontrol ę nad tym przedsi ę biorc ą . Uczestnicy koncentracji I. Energetyka Po ł udnie – aktywny uczestnik koncentracji – jest spó ł k ą holdingow ą , dzia ł aj ą c ą równie ż jako broker na rynku energii elektrycznej. W dalszej perspektywie spó ł ka zamierza podj ąć dzia ł alno ść w zakresie hurtowego handlu energi ą elektryczn ą . Energetyka Po ł udnie powsta ł a w wyniku realizacji wspomnianego wy ż ej „ Programu dla elektroenergetyki ”, zgodnie z którym w sk ł ad grupy kapita ł owej, na czele której stoi Energetyka Po ł udnie wchodz ą 1 : • ENION S.A. z siedzib ą w Krakowie (dalej: „ENION”) – utworzona w wyniku po łą czenia spó ł ek dystrybucyjnych dzia ł aj ą cych na terenie Polski Po ł udniowej. G ł ównym przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest obrót i dystrybucja energii elektrycznej. ENION posiada 8 spó ł ek zale ż nych prowadz ą cych dzia ł alno ść w zakresie wytwarzania energii elektrycznej oraz ró ż norodn ą dzia ł alno ść us ł ugow ą , • EnergiaPro Koncern Energetyczny S.A. z siedzib ą we Wroc ł awiu (dalej: „EnergiaPro”) – zosta ł a utworzona w oparciu o zak ł ady energetyczne z Dolnego Ś l ą ska i Opolszczyzny. G ł ównym przedmiotem dzia ł alno ś ci Spó ł ki jest obrót i dystrybucja energii elektrycznej. EnergiaPro posiada 6 spó ł ek zale ż nych dzia ł aj ą cych w zakresie wytwarzanie energii elektrycznej, produkcji i dystrybucji energii cieplnej, ś wiadczenia ró ż nego rodzaju us ł ug, • Po ł udniowy Koncern Energetyczny S.A. z siedzib ą w Katowicach (dalej: „PKE S.A.”) – Spó ł ka powsta ł a na bazie pi ę ciu elektrowni zlokalizowanych na po ł udniu Polski, tj. „Jaworzno III”, „ Ł aziska”, „ Ł agisza”, „Siersza” i „Halemba”. Przedmiot dzia ł alno ś ci tej Spó ł ki obejmuje przede wszystkim produkcj ę i sprzeda ż energii elektrycznej oraz energii cieplnej. Do PKE S.A. nale ż y 11 spó ł ek dzia ł aj ą cych na ró ż nych rynkach (np.: produkcji i dystrybucji energii elektrycznej i cieplnej, wydobywania i kruszenia ska ł wapiennych, 1 Prezes UOKiK wyda ł zgod ę na utworzenie tej grupy decyzj ą Nr DOK-29/07 z dnia 8 marca 2007 r. 3 górnictwa w ę gla kamiennego, ś wiadczenia us ł ug medycznych i gastronomicznych), • Elektrownia „Stalowa Wola” S.A. z siedzib ą w Stalowej Woli (dalej: „ESW”) – prowadzi dzia ł alno ść przede wszystkim w zakresie produkcji i sprzeda ż y energii elektrycznej. Ponadto ESW wytwarza i sprzedaje energi ę ciepln ą . ESW posiada dwie spó ł ki zale ż ne dzia ł aj ą ce na rynku us ł ug budowlano- monta ż owych i remontowych, • Elektrociep ł ownia Tychy S.A. w upad ł o ś ci z siedzib ą w Tychach 2 (dalej: „EC Tychy”) – zajmuje si ę produkcj ą energii elektrycznej oraz produkcj ą i dystrybucj ą energii cieplnej. Posiada jedn ą spó ł k ę zale ż n ą dzia ł aj ą c ą na rynku robót budowlanych. II. PEC Katowice – pasywny uczestnik koncentracji – przedmiotem dzia ł alno ś ci tego przedsi ę biorcy jest produkcja, dystrybucja i sprzeda ż energii cieplnej. PEC Katowice dzia ł a na terenie pi ę ciu s ą siaduj ą cych ze sob ą miast województwa ś l ą skiego: Katowic, Chorzowa, Mys ł owic, Siemianowic Ś l ą skich i Ś wi ę toch ł owic. PEC Katowice nie posiada podmiotów zale ż nych, a jego jedynym w ł a ś cicielem jest Skarb Pa ń stwa. PEC Katowice prowadzi dzia ł alno ść na podstawie koncesji udzielonych przez Prezesa Urz ę du Regulacji Energetyki (dalej: „Prezes URE”) w zakresie: - wytwarzania ciep ł a (koncesja udzielona na okres do 31.10.2008 r.), - przesy ł ania i dystrybucji ciep ł a (koncesja udzielona na okres do 15.11.2008 r.), - obrotu ciep ł em (koncesja udzielona na okres do 31.10.2008 r.). PEC Katowice posiada sieci cieplne o łą cznej d ł ugo ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 1] , stanowi ą ce systemy przesy ł u ciep ł a na terenie pi ę ciu ww. miast województwa ś l ą skiego. Eksploatuje [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 2] w ł asnych kot ł owni o łą cznej mocy zainstalowanej [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 3] . Wi ę kszo ść ciep ł a sprzedawanego przez PEC Katowice [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 4] pochodzi ze ź róde ł obcych. 2 Zgod ę na przej ę cie kontroli nad tym przedsi ę biorc ą przez Energetyk ę Po ł udnie Prezes UOKiK wyrazi ł w decyzji Nr DKK-8/07 z dnia 7 sierpnia 2007 r. 4 W ramach koncesji udzielonej na obrót ciep ł em, PEC Katowice dokonuje zakupu ciep ł a (w postaci ciep ł ej wody) u siedmiu dostawców ciep ł a, wytworzonego w nast ę puj ą cych ź ród ł ach ciep ł a: 1. PKE S.A. – ź ród ł a: Elektrociep ł ownia Katowice oraz Elektrociep ł ownia II w Jaworznie (dalej: „EC Katowice” i „EC II Jaworzno”), 2. Zak ł ady Energetyki Cieplnej Sp. z o.o. – ź ród ł a: kot ł ownia „Wujek”, kot ł ownia „ Ś l ą sk”, kot ł ownia „Mys ł owice”, kot ł ownia „Weso ł a”, 3. EC „Szopienice” Sp. z o.o., 4. Ciep ł ownia Siemianowice, 5. Ciep ł ownia Siemianowice Sp. z o.o. (poprzez sie ć c.o. Przedsi ę biorstwa EKSPAR Sp. z o.o.), 6. SCE Jaworzno III Sp. z o.o. PEC Katowice dostarcza ciep ł o do nast ę puj ą cych grup odbiorców: − spó ł dzielni mieszkaniowych, komunalnych zak ł adów mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, prywatnych w ł a ś cicieli domów wielorodzinnych [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 5] , − s ł u ż by zdrowia, o ś wiaty, urz ę dów, s ł u ż by cywilnej i wojska, czyli tzw. „bud ż etówki” [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 5] , − przedsi ę biorców prowadz ą cych wszelka dzia ł alno ść gospodarcz ą [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 6] , − domków jednorodzinnych [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 7] , − innych odbiorców, jak np. parafie, kluby sportowe itp. [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 8] Organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw W my ś l art. 4 pkt. 9 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane 5 na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny). Jednocze ś nie, stosownie do rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334): A) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%, B) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y, na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji i udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca-odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami, C) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym , jest ka ż dy rynek produktowy, na którym pomi ę dzy uczestnikami koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Maj ą c na wzgl ę dzie definicj ę rynku w ł a ś ciwego oraz ww. kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, organ antymonopolowy uzna ł , i ż : 6 Ad. A) Przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na ż aden rynek w ł a ś ciwy w uk ł adzie horyzontalnym, chocia ż obaj uczestnicy koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na tym samym rynku produktowym, tj. na rynku wytwarzania (produkcji) energii cieplnej (ciep ł a). Aktywny uczestnik koncentracji – Energetyka Po ł udnie dzia ł a na tym rynku poprzez EC Katowice i EC II Jaworzno (obie nale żą ce do PKE S.A.), natomiast PEC Katowice poprzez w ł asne kot ł ownie zlokalizowane na terenie obj ę tym zasi ę giem dzia ł ania tego przedsi ę biorcy. Uzasadniaj ą c powy ż sze twierdzenie, na podstawie informacji otrzymanych od Energetyki Po ł udnie, organ antymonopolowy stwierdzi ł , co nast ę puje: Ciep ł o jako produkt b ę d ą cy przedmiotem sprzeda ż y ma szczególne w ł a ś ciwo ś ci, m.in. szczególne wymagania transportu oraz podatno ść na utrat ę jako ś ci. Wymagania te determinuj ą sposób jego przesy ł u. Z uwagi na wymagane parametry termiczne, dostawa ciep ł a realizowana jest sieciami jedynie o zasi ę gu lokalnym – nie dalej ni ż na odleg ł o ść ok. 20 km od ź ród ł a ciep ł a, czyli jego wytwórcy. System grzewczy PEC Katowice zasilany jest w energi ę ciepln ą z wielu ź róde ł o ró ż nej wielko ś ci i mocy, z których ka ż de zasadniczo zasila odr ę bn ą sie ć ciep ł ownicz ą . Sie ć ciep ł ownicza zbudowana jest z ruroci ą gów zasilaj ą cych i powrotnych wype ł nionych wod ą , pomp pompuj ą cych wod ę do odbiorców, uk ł adów regulacji i uk ł adów pomiarowych. Woda jest podgrzewana w ź ród ł ach ciep ł a (elektrociep ł owniach, ciep ł owniach lub kot ł owniach) i dostarczana do odbiorców, a nast ę pnie sch ł odzona wraca do ź ród ł a celem ponownego podgrzania. Jest to obieg zamkni ę ty i dlatego te ż sieci ciep ł ownicze zasilane z poszczególnych ź róde ł (producentów) z regu ł y nie s ą po łą czone. W du ż ych aglomeracjach miejskich, zasilanych z kilku ź róde ł ciep ł a, niektóre z tych sieci łą czy si ę w celu zapewnienia nieprzerwanych dostaw ciep ł a na wypadek wyst ą pienia stanów awaryjnych lub remontu ź ród ł a. Jednak w normalnej eksploatacji po łą czenia te nie s ą wykorzystywane – zamkni ę te s ą przez zasuwy odcinaj ą ce. Jak ju ż wcze ś niej podano Energetyka Po ł udnie dostarcza ciep ł o do PEC Katowice z dwóch elektrociep ł owni, tj.: - EC Katowice, która poprzez sie ć ciep ł ownicz ą pod łą czon ą do tego producenta dostarcza ciep ł o dla cz ęś ci Katowic i cz ęś ci Siemianowic Ś l ą skich, 7 - EC II Jaworzno obejmuj ą ca sieci ą po łą czon ą z tym producentem cz ęść miasta Mys ł owice. Sie ć ciep ł ownicza pod łą czona do ka ż dej z tych elektrociep ł owni tworzy zamkni ę ty obieg, st ą d te ż teren przez który ta sie ć przebiega wyznacza jednocze ś nie terytorialny zasi ę g dzia ł ania, czyli rynek geograficzny dla obu producentów ciep ł a. Tak wi ę c w zakresie produkcji ciep ł a dla EC Katowice b ę dzie to rynek obejmuj ą cy cz ęść Katowic i Siemianowic Ś l ą skich, a dla EC II Jaworzno cz ęść Mys ł owic. Jednocze ś nie nale ż y wyja ś ni ć , i ż PEC Katowice wytwarza ciep ł o w ma ł ych kot ł owniach o bardzo ma ł ej mocy, dostarczaj ą cych bezpo ś rednio ciep ł o do odbiorców, którymi z regu ł y s ą osiedla mieszkaniowe. Poniewa ż budowa sieci ciep ł owniczej jest bardzo drog ą inwestycj ą (budowa 1 km sieci kosztuje ok. 5 mln z ł otych), nieop ł acalne by ł oby budowanie sieci do jednej ma ł ej kot ł owni. Dlatego te ż w przypadku PEC Katowice tylko trzy kot ł ownie z terenu Katowic nale żą ce do tego przedsi ę biorcy, ze wzgl ę du na ich bliskie po ł o ż enie, s ą po łą czone z sieci ą ciep ł ownicz ą (poprzez jeden wspólny w ę ze ł ). Przez t ę sie ć zaopatrywana jest w ciep ł o cz ęść Katowic. Na odr ę bno ść dzia ł ania poszczególnych sieci ciep ł owniczych wskazuje tak ż e fakt, i ż ka ż da sie ć posiada oddzieln ą taryf ę cenow ą zatwierdzon ą przez Prezesa URE. Uwzgl ę dniaj ą c zatem powy ż sze uwarunkowania nale ż y przyj ąć , i ż zasi ę g terytorialny ka ż dej sieci ciep ł owniczej zasilanej przez danego producenta ciep ł a ( ź ród ł o ciep ł a) wyznacza rynek geograficzny dla tego producenta. B ę d ą to wi ę c oddzielne rynki lokalne o charakterze monopolu naturalnego. Id ą c zatem tym tokiem rozumowania, nale ż y uzna ć , ż e uczestnicy niniejszej koncentracji jako producenci ciep ł a dzia ł aj ą na odr ę bnych rynkach geograficznych, nie wyst ę puje wi ę c horyzontalne powi ą zanie ich dzia ł alno ś ci. Reasumuj ą c nale ż y stwierdzi ć , ż e przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na ż aden rynek w ł a ś ciwy w uk ł adzie horyzontalnym. Ad. B) Jak ju ż wcze ś niej podano, PEC Katowice prowadzi tak ż e dzia ł alno ść w zakresie przesy ł u i dystrybucji ciep ł a na terenie Katowic, Chorzowa, Mys ł owic, Siemianowic Ś l ą skich i Ś wi ę toch ł owic. Wi ę kszo ść ciep ł a dostarczanego przez PEC Katowice odbiorcom finalnym pochodzi ze ź róde ł obcych, w tym z dwóch elektrociep ł owni nale żą cych do Energetyki Po ł udnie. Mi ę dzy uczestnikami 8 koncentracji wyst ę puje wi ę c relacja typu dostawca – odbiorca na rynku zaopatrzenia w ciep ł o, na który sk ł ada si ę jego produkcja, przesy ł i dystrybucja. Dzia ł aj ą na nim obaj uczestnicy koncentracji i jest on równocze ś nie rynkiem zakupu i sprzeda ż y, a udzia ł Energetyki Po ł udnie i PEC Katowice w tym rynku znacznie przekracza poziom 30%. Zatem rynek zaopatrzenia w ciep ł o na terenie dzia ł ania PEC Katowice jest rynkiem w ł a ś ciwym, na który niniejsza koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. Uzasadniaj ą c powy ż sze przede wszystkim nale ż y zauwa ż y ć , ż e PEC Katowice dzia ł aj ą c na szczeblu przesy ł u i dystrybucji ciep ł a nie spotyka si ę z konkurencj ą , bowiem rynek zaopatrzenia w ciep ł o po stronie popytu jest ze swej istoty rynkiem niekonkurencyjnym (monopol naturalny). Jest to spowodowane w g ł ównej mierze barierami ekonomicznymi, technicznymi i organizacyjnymi, które powoduj ą , i ż na okre ś lonym obszarze dzia ł a tylko jeden przedsi ę biorca, który mo ż e odbiorcom finalnym dostarcza ć ciep ł o. Du ż a kapita ł och ł onno ść rozwoju sektora ciep ł owniczego powoduje, ż e zwykle na okre ś lonym terenie dzia ł a jeden system ciep ł owniczy, za pomoc ą którego ciep ł o dostarczane jest finalnym odbiorcom. Tak jest równie ż w tym przypadku, gdzie PEC Katowice b ę d ą c jedynym w ł a ś cicielem i dysponentem ca ł ego systemu grzewczego na terenie pi ę ciu ww. miast aglomeracji ś l ą skiej, rozprowadza przez ten system ciep ł o wyprodukowane przez ró ż nych producentów, m.in. tak ż e przez aktywnego uczestnika koncentracji. Jak wynika z punktu Ad. A uzasadnienia niniejszej decyzji, system grzewczy PEC Katowice sk ł ada si ę z sieci cieplnych zasilanych przez ró ż ne ź ród ł a, jednak z racji tego, ż e przedsi ę biorca ten jest wy łą cznym w ł a ś cicielem tych sieci i wy łą cznym dystrybutorem ciep ł a do ko ń cowych odbiorców mo ż na uzna ć , ż e PEC Katowice tak ż e dzia ł a w warunkach monopolu naturalnego. Tym samym wej ś cie na rynek zaopatrzenia w ciep ł o na terenie dzia ł ania PEC Katowice nowego przedsi ę biorcy, który zbudowa ł by alternatywny do obecnego system grzewczy, czy chocia ż by jedn ą sie ć ciep ł ownicz ą , jest praktycznie niemo ż liwe. Równie ż od strony poda ż owej rynek zaopatrzenia w ciep ł o na terenie dzia ł ania PEC Katowice jest rynkiem niekonkurencyjnym, z tego wzgl ę du, i ż ka ż dy dostawca (producent) ciep ł a dla PEC Katowice dzia ł a w warunkach monopolu naturalnego. O takim charakterze rynku produkcji ciep ł a (monopol naturalny) decyduj ą przede wszystkim uwarunkowania techniczne – ka ż dy producent zasila ciep ł em jedn ą sie ć 9 ciep ł ownicz ą , zamkni ę t ą dla innych producentów, która w naturalny sposób okre ś la terytorialny zasi ę g dzia ł ania danego producenta, okre ś lony jako rynek lokalny. Ponadto ka ż da sie ć cieplna powi ą zana z danym producentem posiada w ł asn ą taryf ę cenow ą zatwierdzon ą przez Prezesa URE, co równie ż wskazuje na odr ę bno ść (monopol) ka ż dej sieci na terenie obj ę tym jej zasi ę giem dzia ł ania. Ad. C) W przedmiotowej sprawie rynkami w ł a ś ciwymi, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, s ą nast ę puj ą ce rynki: - lokalne rynki sprzeda ż y energii elektrycznej odbiorcom ko ń cowym nieuprawnionym do wyboru sprzedawcy, obejmuj ą ce obszar nast ę puj ą cych województw: ma ł opolskiego, ś l ą skiego, podkarpackiego, ł ódzkiego, opolskiego, ś wi ę tokrzyskiego i dolno ś l ą skiego – udzia ł grupy Energetyka Po ł udnie w ka ż dym z tych rynków lokalnych wynosi 100%, co jest wynikiem dzia ł ania przedsi ę biorców nale żą cych do grupy Energetyka Po ł udnie w ramach monopolu naturalnego, - lokalne rynki sprzeda ż y us ł ug dystrybucji energii elektrycznej, obejmuj ą ce obszar województw: ma ł opolskiego, ś l ą skiego, podkarpackiego, ł ódzkiego opolskiego, ś wi ę tokrzyskiego i dolno ś l ą skiego – udzia ł grupy Energetyka Po ł udnie w ka ż dym z tych rynków lokalnych wynosi 100%, - lokalne rynki sprzeda ż y ciep ł a – udzia ł ESW w rynku sprzeda ż y ciep ł a na terenie Stalowej Woli i Niska wynosi [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 9] , udzia ł Energetyki Cieplnej w Kamiennej Górze Sp. z o.o. (spó ł ki bezpo ś rednio kontrolowanej przez EnergiaPro z grupy Energetyki Po ł udnie) w rynku sprzeda ż y ciep ł a na terenie obj ę tym w ł asn ą sieci ą ciepln ą zlokalizowan ą w Kamiennej Górze wynosi [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 10] , udzia ł EC Tychy w rynku sprzeda ż y ciep ł a na terenie miasta Tychy wynosi [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 11] , - lokalne rynki dystrybucji ciep ł a – udzia ł Energetyki Cieplnej w Kamiennej Górze Sp. z o.o. w rynku dystrybucji ciep ł a na terenie obj ę tym w ł asn ą sieci ą ciepln ą zlokalizowan ą w Kamiennej Górze wynosi [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 12] , udzia ł SCE Jaworzno III Sp. z o.o. w rynku dystrybucji ciep ł a na terenie Jaworzna wynosi [tajemnica przedsi ę biorstwa – za ł . pkt 13] . 10 Ocena skutków planowanej koncentracji Przepis art. 18 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Organ antymonopolowy dokonuj ą c oceny zasadno ś ci wyra ż enia zgody na przeprowadzenie niniejszej koncentracji, wzi ął pod uwag ę nast ę puj ą ce przes ł anki: − w przedmiotowej sprawie brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, − rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym jest rynek zaopatrzenia w ciep ł o na terenie dzia ł alno ś ci PEC Katowice. Jednak z uwagi na to, i ż przedsi ę biorcy dzia ł aj ą cy na tym rynku zarówno na szczeblu sprzeda ż y ciep ł a (producenci ciep ł a z grupy Energetyki Po ł udnie), jak i na szczeblu zakupu ciep ł a (PEC Katowice jako dystrybutor ciep ł a dla odbiorców ko ń cowych) prowadz ą dzia ł alno ść w warunkach monopolu naturalnego, nie zachodzi wi ę c podejrzenie, ż e konkurencja na tak zakre ś lonym rynku zostanie istotnie ograniczona, − koncentracja b ę dzie wywiera ć wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym na niektóre (wskazane w punkcie Ad. C uzasadnienia decyzji) lokalne rynki sprzeda ż y energii elektrycznej odbiorcom ko ń cowym nieuprawnionym do wyboru sprzedawcy, sprzeda ż y us ł ug dystrybucji energii elektrycznej, sprzeda ż y ciep ł a i dystrybucji ciep ł a, jednak w ocenie organu antymonopolowego silna pozycja uczestników koncentracji na tych rynkach nie b ę dzie mia ł a istotnego wp ł ywu na inne rynki, na których s ą obecni pozostali uczestnicy koncentracji, − organ antymonopolowy uwzgl ę dni ł tak ż e mo ż liwo ść realizacji zasady TPA ( Third Party Access czyli „dost ę p trzeciej strony”). Zasada ta umo ż liwia swobodny dost ę p podmiotów do sieci nie b ę d ą cej ich w ł asno ś ci ą 3 . Dzi ę ki niej umo ż liwia si ę odbiorcom finalnym zakup produktu (energii elektrycznej, gazu lub ciep ł a) 3 Zasada ta obowi ą zuje od 1 stycznia 2003 r. na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1504 ze zm.). 11 bezpo ś rednio u wybranego przez siebie sprzedawcy i korzystanie z us ł ug przesy ł owych przedsi ę biorstwa „sieciowego”. Analiza obowi ą zuj ą cych przepisów prawnych oraz istniej ą cych uwarunkowa ń wykazuje, ż e mo ż liwo ś ci korzystania z us ł ug przesy ł owych przez odbiorców ciep ł a na zasadzie TPA s ą praktycznie niemo ż liwe do realizacji ze wzgl ę dów technicznych lub ekonomicznych, gdy ż wymaga ł oby to znacznych nak ł adów inwestycyjnych, powoduj ą c wzrost kosztów i op ł at ponoszonych przez odbiorców ciep ł a, − uwzgl ę dniony zosta ł tak ż e fakt poddania rynków energetycznych (w tym rynku ciep ł a) regulacji na podstawie przepisów ustawy Prawo energetyczne . Jednym z podstawowych narz ę dzi tej regulacji jest zatwierdzanie taryf przez Prezesa URE. W ocenie organu antymonopolowego sposób kalkulacji taryf oparty na kosztach uzasadnionych, przy okre ś leniu szczegó ł owego mechanizmu kalkulacji w rozporz ą dzeniach wykonawczych i kontroli tego procesu przez Prezesa URE, zapewnia odbiorcom ochron ę przed nadmiernym wzrostem cen. W zwi ą zku z powy ż szym niniejsza decyzja jest zbie ż na z aktualnym orzecznictwem europejskim, bowiem Komisja Europejska wielokrotnie wyra ż a ł a zgod ę na dokonanie koncentracji przedsi ę biorstw energetycznych dzia ł aj ą cych w podobnych warunkach rynkowych, nierzadko w warunkach monopolu naturalnego, kieruj ą c si ę przes ł ank ą wyst ę powania administracyjnej regulacji rynku 4 . Wy ż ej prezentowane stanowisko Komisji Europejskiej zosta ł o przyj ę te w orzecznictwie organu antymonopolowego który wyda ł ju ż kilka decyzji wyra ż aj ą cych zgod ę na integracj ę kapita ł ow ą (w ł a ś cicielsk ą ) producenta energii cieplnej i przedsi ę biorstwa odpowiedzialnego za jej przesy ł , dystrybucj ę i obrót 5 . Konkluduj ą c nale ż y stwierdzi ć , ż e planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 18 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przedsi ę biorcy bior ą cy udzia ł w zamierzonej koncentracji nie spotykaj ą si ę z konkurencj ą innych przedsi ę biorców, a w zwi ą zku z tym nie mo ż na mówi ć , ż e w wyniku dokonania tej 4 Przyk ł adowo w sprawach: M 3306 – E.ON/MIDLAND; M 3007 – E.ON/TXU GROUP; M 2890 – EDF/Seeboard; M 3210 – EDF/EDFT; M 2947 – VERBUND/ENERGIR ALIANZ. 5 Mi ę dzy innymi w decyzjach: Nr RLU-23/05 z dnia 30 sierpnia 2005 r., Nr RWR-61/05 z dnia 27 wrze ś nia 2005 r., Nr RBG-36/05 z dnia 30 grudnia 2005 r. 12 koncentracji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji. Zmiana nast ą pi jedynie po stronie struktury w ł asno ś ciowej. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.), od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Marek Niechcia ł Otrzymuje: Energetyka Po ł udnie S.A. poprzez pe ł nomocnika: Radc ę Prawnego Pani ą Barbar ę du Vall Kancelaria Prawa Patentowego, Gospodarczego i Konkurencji Szwaja, du Vall, Nowi ń ska i Partnerzy, adwokaci i radcowie prawni ul. Lenartowicza 21/5 30-038 Kraków 13