DKK-103/2019

Strona 1 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW MAREK NIECHCIAŁ DKK - 1 . 42 3 . 3 .20 1 8. GG Warszawa , 15 m aja 201 9 r. DECYZJA nr DKK - 103 /201 9 I. Na podstawie art. 19 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 201 9 r., poz. 369 ), po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek BP Europa SE z siedzibą w Hamburgu ( Niemcy ) , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgodę na dokonani e koncentracji , polegającej na nabyciu przez BP Europa SE z siedzibą w Hamburgu ( Niemcy ) części mienia ARGE Nieruchomości sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie i części mienia ARGE Paliwa sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie , pod warunkiem trwałego i nieodwracalnego wyzbycia się przez BP Europa SE z siedzibą w Hamburgu (Niemcy) wszelkich praw, w tym pr awa własności, do dwóch następujących nieruchomości zabudowanych stacjami paliw: a) położonej w Cieszynie, przy ul. Granicznej 55 , albo położonej w Gumnej, Gumna 124; oraz b) położonej w Cieszynie, przy ul. Granicznej 50, albo położonej w Ogrodzonej , przy ul. Południowej 2. Warunek zostanie wykonany w terminie 12 miesięcy od daty nabycia przez BP Europa SE z siedzibą w Hamburgu (Niemcy) pierwszej z e wskazanych powyżej stacji, będących przedmiotem koncentracji . Wyzbycie się powyższych praw może nastąp ić wyłącznie na rzecz niezależnego inwestora (lub inwestorów), nie należącego do grupy kapitałowej, w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, kontrolowanej przez BP plc. z siedzibą w Londynie (Wielka Brytania) i nie współkontr olowanego przez żaden podmiot lub podmioty Strona 2 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl z tej grupy, dającego rękojmię i gwarancję prowadzenia działalności handlowej zgodnej z dotychczasową , tj. sprzedaży detalicznej paliw płynnych. BP Europa SE z siedzibą w Hamburgu (Niemcy) przed zbyciem ww. praw będzie zobowiązana uzyskać pisemną akceptację Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów co do osoby inwestora (lub inwestorów). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów może odmówić akceptacji - w terminie 21 dni od przedstawienia mu informacj i na temat inwestora - jeżeli inwestor (lub inwestorzy) nie będzie dawał gwarancji prowadzenia działalności handlowej zgodnej z dotychczasową, tj. detalicznej sprzedaży paliw płynnych. Brak zajęcia stanowiska przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Kons umentów w powyżej wskazanym terminie będzie równoznaczny z akceptacją przedstawionego inwestora (lub inwestorów). W przypadku istnienia po stronie zaakceptowanego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów inwestora (lub inwestorów) obowiązku zgłoszenia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zamiaru koncentracji, polegającej na nabyciu ww. praw, do terminu przewidzianego na realizację przez BP Europa SE z siedzibą w Hamburgu (Niemcy) wskazanego powyżej zobowiązania nie wlicza się ok resu trwania postępowania antymonopolowego w sprawie koncentracji. BP Europa SE z siedzibą w Hamburgu (Niemcy) ani żaden podmiot należący do grupy kapitałowej, w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, kontrolowanej przez BP p lc. z siedzibą w Londynie (Wielka Brytania) lub współkontrolowany przez podmiot lub podmioty z tej grupy nie zawrze umowy franczyzowej, dealerskiej lub innej , której przedmiotem byłoby prowadzenie stacji paliw, które zostały zbyte w ramach wykonania warunk u. II. Na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 201 9 r., poz. 369 ), Prezes Urzędu O chrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na BP Europa SE z siedzibą w Hamburgu ( Niemcy ) obowiązek złożenia informacji dotyczących realizacji warunku w terminie 30 dni od daty jego realizacji lub upływu terminu do jego wykonania . UZASADNIENIE W dniu 29 czerwca 2018 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej „Prezes Urzędu” lub „organ an tymonopolowy”) wszczął na wniosek BP Europa SE z siedzibą Strona 3 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl w Hamburgu, Niemcy (dalej „BP Europa” lub „Zgłaszający”), postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji, polegającej na nabyciu przez BP Europa części mienia ARGE Nieruchomości sp. z o.o. z sie dzibą w Krakowie i części mienia ARGE Paliwa sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie (dalej odpowiednio „ARGE Nieruchomości” i „ARGE Paliwa”, a łącznie „ARGE”). W związku z tym, iż spełnione zostały niezbędne przesłanki, uzasadniające zgłoszenie zamiaru koncentr acji, tj.: - łączny światowy obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji w roku obrotowym poprzedzającym rok zgłoszenia przekroczył równowartość 1 mld euro, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (j.t. Dz. U. z 201 9 r., poz. 369 - dalej „ustaw a antymonopolow a ” lub „ustaw a o ochronie konkurencji” ) , przy czym łączny obrót na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tych przedsiębiorców przekroczył równowartość 50 mln eur o, tj. kwotę określoną w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy antymonopolowej, - nabycie przez przedsiębiorcę części mienia innego przedsiębiorc y jest jednym ze sposobów koncentracji o kreślonym w art. 13 ust. 2 pkt 4 ustawy antymonopolowej , przy czym obrót reali zowany przez nabywane mienie w każdym z dwóch lat poprzedzających zgłoszenie przekroczył na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej równowartość 10 mln euro , - w przedmiotowej sprawie nie występuje żadna okoliczność z katalogu przesłanek wyłączających obowią zek zgłoszenia zamiaru koncentracji, wymienionych w art. 14 ustawy antymonopolowej, zostało wszczęte postę powanie antymonopolowe w niniejszej sprawie, o czym, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) , Prezes Urzędu zawiadomił BP Europa pismem z 6 lipca 2018 r. Z uwagi na fakt, iż działalność uczestników koncentracji pokrywa się na szeregu lokalnych rynków detalicznej sprzedaży paliw płynnych za pośrednictwem stacji paliw (dalej „rynek detalicznej sprzedaży paliw”) , w których ich łączne udziały przekraczały poziom 20%, zaś przedstawione w zgłoszeniu dane stanowiły jedynie szacunki oparte na wiedzy Zgłaszającego, a także mając na uwadze konieczność zweryfikowani a definicj i rynku detalicznej sprzedaży paliw w aspekcie geograficznym , Prezes Urzędu uznał za konieczne przedłużenie o 4 miesiące terminu zakończenia post ę powania w tej sprawie w celu Strona 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl przeprowadzenia badania rynku (postanowienie nr DKK - 82/2018 z 18 wrześn ia 2018 r.). Badaniem objęto wszystkich wskazanych przez BP Europa konkurentów, działających na rynkach lokalnych, na których pokrywa się działalność uczestników koncentracji w zakresie detalicznej sprzedaży paliw. Ankietowani przedsiębiorcy zostali popros zeni m.in. o podanie danych dotyczących wielkości sprzedaży paliw płynnych w 2017 r. (w ujęciu ilościowym i wartościowym), terytorialnego zasięgu działania (oddziaływania) należących do nich stacji paliw, a także o wyrażenie opinii na temat planowanej konc entracji. Pierwotnie zgłoszeniem objęte było nabycie przez BP Europa części mienia ARGE Nieruchomości, które ma nastąpić w formie: a) [tajemnica przedsiębiorcy] 6 n ieruchomości zlokalizowanych w Krakowie , w tym przy ul. Pasternik 6 5 , b) [tajemnica przedsiębiorcy] zlokalizowanych w Krakowie (2 stacje paliw), Mogilanach, Chyżn e m , Czarnym Dunajcu, Niepołomicach, Nowym Sączu, Bieruniu, Słomnikach, Gorlicach, Cieszynie ( 2 stacje paliw ), oraz [tajemnica przedsiębiorcy] położonych w Skomielnej Białej, Czec howicach Dziedzicach i Krośnie, c) [tajemnica przedsiębiorcy] zlokalizowanej w Będzinie. Pismem z 23 kwietnia 2019 r. Zgłaszający poinformował o wycofaniu z transakcji stacji paliw należącej do ARGE zlokalizowanej w Krakowie przy ul. Pasternik 65. Odstąpienie od zamiaru nabycia tej stacji pozostało bez wpływu na obowiązek zgłoszenia zamiaru nabycia pozostałej części mienia ARGE wskazanej we wniosku. Uczestnicy koncentracji Spółka aktywna BP Europa należy do grupy kapitałowej BP, kontrolowanej przez BP plc z siedzibą w Londynie (Wielka Brytania), która jest globalną spółką energetyczną, prowadzącą działalność w zakresie poszukiwania, rozwoju i wydobycia ropy naftowej i gazu, rafinacji produktów naftowych, wytwarzania i sprzedaży produktów naftowych z arówno jako paliw dla transportu jak i paliw do wytwarzania energii służącej do ogrzewania i oświetlania, wytwarzania i sprzedaży produktów petrochemicznych oraz rozwoju odnawialnych źródeł energii. Przedmiotem działalności BP Europa jest nabywanie, przetw arzanie, przechowywanie, transport i sprzedaż ropy naftowej, gazu naturalnego i innych minerałów, wytwarzanie, przetwarzanie, przechowywanie, transport i sprzedaż paliw płynnych, gazu i produktów mineralnych oraz prowadzenie stacji paliw. Na terytorium Pol ski BP Europa, działając poprzez Strona 5 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl BP Europa SE Spółka Europejska Oddział w Polsce z siedzibą w Krakowie, prowadzi działalność w zakresie hurtowej 1 i detalicznej sprzedaży paliw płynnych, detalicznej sprzedaży autogazu (LPG) oraz sprzedaży olejów i smarów dla warsztatów, dystrybutorów i sprzedawców detalicznych, a także sprzedaży detalicznej olejów i smarów na stacjach paliw. Grupa BP w Polsce posiad a następujące podmioty zależne: 1. BP Polska Services Sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie - obsługa stacji paliw znajdujących się w sieci BP Europa , 2. STDG Strassentransport Dispositions GmbH Sp. z o.o. Oddział Polska z siedzibą w Krakowie - obsługa stacji paliw z najdujących się w sieci BP Europa w zakresie logistyki dostaw paliw. BP Europa w Polsce posiada 541 2 stacji paliw, z których [tajemnica przedsiębiorcy] to stacje własne, [tajemnica przedsiębiorcy] franczyzowe, zaś [tajemnica przedsiębiorcy] to niezależne s tacje paliw, [tajemnica przedsiębiorcy] . Obrót światowy G rupy BP wyniósł w 201 7 r. ok. [tajemnica przedsiębiorcy] euro , w tym na terytorium RP ok. [tajemnica przedsiębiorcy] euro . Spółki pasywne ARGE Nieruchomości prowadzi działalność w zakresie sprzedaży nieruchomości, wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi (działalność przeważająca), budowy nieruchomości komercyjnych pod wynajem oraz w zakresie świadczenia usług finansowych. Zgłaszana transakcja obejmuje nabycie przez BP Europa części mienia ARGE Nieruchomości, które ma nastąpić w formie: a) [tajemnica przedsiębiorcy] zlokalizowanych w Krakowie przy ul. Pasternik 66 (Nieruchomość 1) , ul. Opolskiej 60 (Nieruchomość 2 ) , ul. Wielickiej 22 (Nieruchomość 3 ) , ul. Zakopiańskiej 290 (Nieruchomość 4 ) , ul. Rybitwy 13 (Nieruchomość 5 ) , b) [tajemnica przedsiębiorcy] zlokalizowanych w Krakowie przy ul. Bulwarowej 1 (Nieruchomość 6 ) , ul. Powstańców Wielkopolskich 13 i 13A (Nieruchomość 7 ) , Mogilanach przy ul. Krakowskiej 24 (Nieruchomość 8 ) , Chyżn y m 297A (Nieruchomość 9 ) , Czarnym Dunajcu przy ul. Kolejowej 30D (Nieruchomość 1 0 ) , Niepołomicach przy ul. Akacjowej (Nieruchomość 1 1 ) , Nowym Sączu przy ul. Tarnowskiej 177 (Nieruchomość 1 2 ) , Bieruniu przy ul. Krakowsk iej 107 (Nieruchomość 1 3 ) , Słomnikach przy ul. Krakowskiej 62 (Nieruchomość 1 4 ) , Gorlicach przy ul. Bieckiej 38 ( N ieruchomość 1 5 ) , Cieszynie przy ul. 1 BP Europa prowadzi działalność hurtowej sprzedaży paliw, jedynie w zakresie benzyny i oleju napędowego, nie prowadzi działalności w zakresie hurtowej sprzedaży LPG 2 wg stanu na 31.12.2018 r. Strona 6 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Granicznej 50 (Nieruchomość 1 6 ) i ul. Granicznej 55 (Nieruchomość 1 7 ) , oraz [tajemnica przedsiębiorcy] położonych w Skomielnej Białej (Nieruchomość 1 8 ) , Czechowicach Dziedzicach (Nieruchomość 19 ) i Krośnie (Nieruchomość 2 0 ) , c) [tajemnica przedsiębiorcy] zlokalizowanej w Będzinie (Nieruchomość 2 1 ) . ARGE Paliwa prowadzi hurtową 3 i detaliczną sprzedaż paliw płynnych oraz hurtową i detaliczną sprzedaż części, akcesoriów, olejów smarowych oraz płynów do pojazdów samochodowych. ARGE Paliwa posiada koncesję na prowadzenie 19 stacji paliw zlokalizowanych w województwie małopolskim (16 stacji) i śląskim (3 stacje). Zgłaszana transakcja obejmuje nabycie przez BP Europa części mienia ARGE Paliwa w postaci [tajemnica przedsiębiorcy] stacji paliw w Krakowie przy ul. Pasternik 66, ul. Opolskiej 60, ul. Wielickiej 22, ul. Zakopiańskiej 290, ul. Rybitwy 13, ul. Bulwarowej 1, ul. Powstańców Wielkopolskich 13 i 13A, Mogilanach przy ul. Krakowskiej 24, Chyżn e m 297A, Czarnym Dunajcu przy ul. Kolejowej 30D, Niepołomicach przy ul. Akacjowej , Nowym Sączu przy ul. Tarnowskiej 177, Bieruniu przy ul. Krakowskiej 107, Słomnikach przy ul. Krakowskiej 62, Gorlicach przy ul. Bieckiej 38, Cieszynie przy ul. Granicznej 50 i ul. Granicznej 55. Właścicielem ARGE Nieruchomości i ARGE Paliwa, posiadającym 100% udziałów tych Spółek, jest ARGE sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie. Obrót wygenerowany przez nabywane mienie w 2017 r. wyniósł ok. [tajemnica przedsiębiorcy] euro. Opis i przyczyny koncentracji Koncentracja została zgłoszona w trybie art. 13 ust. 2 pkt 4 ustawy antymonopolowej i polega na nabyciu przez BP Europa części mienia ARGE . Podstawą zgłoszenia planowanej koncentracji są: [tajemnica przedsiębiorcy] Jak wskazał a BP Europa , nabycie sieci stacji paliw ARGE pozwoli na [tajemnica przedsiębiorcy] . W trakcie postępowania organ antymonopolowy ustalił i zważył , co następuje: 3 Mienie służące działalności w zakresie sprzedaży hurtowej paliw płynnych nie stanowi przedmiotu planowanej koncentracji. Strona 7 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl W myśl art. 4 pkt 9 ustawy o ochronie konkurencji przez rynek właściwy rozumie się rynek towarów, które ze względu na ich przeznaczenie, cenę oraz właściwości, w tym jakość, są uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz są oferowane na obszarze, na którym, ze względu na ich rodzaj i właściwości, istnienie barier dostępu do rynku, preferencje konsumentów, znaczące różnice cen i koszty transportu, panują zbliżone warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczają zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Rynki właściwe w sprawie: - r ynek hurtowej sprzedaży paliw Sta nowisko Zgłaszającego Rynkiem właściwym w niniejszej sprawie, na którym BP Europa obecna jest po stronie podażowej, a ARGE po stronie popytowej , jest rynek hurtowej sprzedaży paliw. Sprzedaż hurtowa obejmuje znaczne ilości paliw (zwykle jednorazowo ok. [tajemnica przedsiębiorcy] ), dostarczane najczęściej ciężarówkami - cysternami bezpośrednio z baz magazynowych dostawcy do klienta hurtowego (stacje paliw, niezależni mali odsprzedawcy, firmy transportowe, instytucje publiczne – wojsko, szpitale). Zgłaszając y, powołując się na orzecznictwo Prezes a Urzędu 4 , uznał , iż rynkiem produktowym dla działalności polegającej na dostarczaniu paliw płynnych do sieci sprzedaży detalicznej jest rynek hurtowej sprzedaży paliw płynnych obejmujący łącznie benzynę i olej napędo wy. Natomiast do rynku tego nie zalicza się sprzedaży LPG. Przemawia za tym, między innymi, odmiennoś ć : warunków przechowywania produktu, uregulowań odnośnie do koncesjonowania działalności gospodarczej w zakresie obrotu gazem płynnym, kwalifikacji LPG pod względem szkodliwości dla środowiska, struktury podaży i wynikającej z tego odmienności benchmarku używanego do kalkulacji cen, regulacji dotyczących obowiązków nakładanych na importerów tego produktu. Czynniki te powodują, iż łatwiej jest wejść na rynek sprzedaży LPG na szczeblu hurtowym niż na rynek hurtowej sprzedaży benzyn i oleju napędowego. W odniesieniu do zakresu rynku geograficznego sprzedaży hurtowej paliw (benzyny i oleju napędowego) , Zgłaszający również powołał się na decyzj ę Prezesa Urzędu (DOK - 6/2010) , wskazując, iż ma on wymiar krajowy. Również w jego ocenie rynek sprzedaży hurtowej LPG ma wymiar krajowy. 4 DOK - 6/2010 Strona 8 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Zgłaszający ocenił również , iż , podobnie jak rynek hurtowej sprzedaży benzyny i oleju napędowego oraz rynek hurtowej sprzedaży LPG, właściwe rynki geograficzne dla hurtowego zakupu paliw silnikowych i LPG również mają zasięg krajowy. Stanowisko Prezesa Urzędu Prezes Urzędu podziela sta nowisko Zgłaszającego odnośnie definicji rynku hurtowej sprzedaży paliw płynnych i hurtowej sprzedaży LPG zarówno w aspekcie produktowym, jak i geograficznym. Mając powyższe na względzie organ antymonopolowy uznał, iż pomiędzy uczestnikami koncentracji zac hodzą relacje typu dostawca – odbiorca w zakresie hurtowej sprzedaży paliw silnikowych, a u dział BP Europa po stronie podażowej tego rynku w 2017 r. wyniósł ok. [5 - 10] %, zaś udział ARGE p o stronie zakupowej ok. [ 1 - 5] %. - r ynek hurtowej sprzedaży olejów i środków smarowych dla motoryzacji Stanowisko Zgłaszającego W ocenie Zgłaszającego, biorąc pod uwagę argumenty przytoczone w decyzji Prezesa Urzędu nr DOK - 9/2012, rynkiem właściwym w niniejszej sprawie, na którym BP Europa obecna jest po stronie podażowej, a ARGE po stronie popytowej , jest rynek hurtowej sprzedaży olejów i środków smarowych dla motoryzacji. Zgodnie z ww. decyzją, w ocenie Prezesa Urzędu, odmienny skład chemiczny, inne właściwości eksploatacyjne oraz zakres zastosowania środków smarnych dla motoryzacji oraz środków smarnych dla przemysłu spowodowały, że środki smarne dla przemysłu tworzą oddzielny rynek produktowy. Środki s marne dla motoryzacji przeznaczone są do samochodów osobowych, samochodów ciężarowych, silników okrętowych, przekładni, przekładni automatycznych etc., podczas gdy przemysłowe środki smarne wykorzystywane są w układach hydraulicznych, sprężarkach, turbinac h, narzędziach pneumatycznych, (zębatych) przekładniach przemysłowych etc. Ś rodki smarne dla motoryzacji stanowią część konstrukcyjną pojazdu oraz, oprócz powszechnie znanej funkcji smarowania trących o siebie elementów mechanicznych, maj ą szereg innych za dań, takich jak odprowadzanie nadmiaru ciepła z elementów obciążonych termicznie, ochronę części metalowych przed korozją. W ocenie Zgłaszającego, z godnie z dotychczasowym orzecznictwem Prezes a Urzędu (decyzja jw.) i Komisji Europejskiej 5 , rynek środków smarnych dla motoryzacji ma wymiar co 5 Por. d ecyzja Komisji Europejskiej z d n. 20 .04. 2005 r., w sprawie COMP/M.3543 – PKN ORLEN / Unipetrol ; decyzja Komisji Europejskiej z dn . 18 .05. 2000 r., w sprawie COMP/M.1891 BP AMOCO / CASTROL ; Strona 9 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl najmniej krajowy. Jak wskazał Prezes Urzędu: (…) rynek sprzedaży hurtowej środków smarnych dla motoryzacji, w opinii organu antymonopolowego ma wymiar krajowy. Należy wskazać, że na szczeblu hurtowej odsprzedaży środ ków smarnych dla motoryzacji sieć dystrybutorów obejmuje terytorium całej Polski i brak jest podstaw, aby móc uznać, iż rynek ten ma zakres węższy. W szczególności na różnych obszarach kraju występują względnie jednolite dla wszystkich przedsiębiorców war unki konkurowania. Jednocześnie systemy dystrybucji hurtowej środków smarnych poszczególnych producentów, co do zasady, zorganizowane są oddzielnie dla poszczególnych, różniących się między sobą rynków krajowych, co przemawia za brakiem wskazań do uznania przedmiotowego rynku za szerszy niż krajowy. ” Stanowisko Prezesa Urzędu Prezes Urzędu podziela stanowisko Zgłaszającego odnośnie do definicji rynku hurtowej sprzedaży olejów i środków smarnych dla motoryzacji zarówno w aspekcie produktowym, jak i geografic znym. Na tak określonym rynku, BP Europa SE wprowadza do obrotu, poprzez swoich dystrybutorów (w tym za pośrednictwem ARGE P aliwa ), szeroką gamę środków smarnych dla motoryzacji , obejmującą: oleje silnikowe d o samochodów osobowych, oleje silnikowe d o samochodów ciężarowych, oleje do silników motocykli, łodzi motorowych, oleje przekładniowe do mechanicznych i automatycznych przekładni, oleje wielofunkcyjne . Udział BP Europa po stronie podażowej tego rynku w wymiarze krajowym wyniósł w 2017 r. ok. [20 - 30] %, zaś ARGE Paliwa po stronie popytowej ok. [ 1 - 5] %. - r ynek detalicznej sprzedaży paliw Stanowisko Zgłaszającego Zgłaszający, uwzględniając argumenty zawarte w decyzjach Komisji Europejskiej (np. sprawa COMP/M.4348 i COMP/M.4723) oraz Prezesa Urz ędu (decyzje nr DPI - 36/03, RG D 18/2002, DKK - 38/2013) , stwierdził, że detaliczna sprzedaż paliw silnikowych na stacjach benzynowych powinna obejmować łącznie benzynę, olej napędowy i LPG. W odniesieniu do zakresu rynku geograficznego sprzedaży detalicznej paliw Zgłaszający również powołał się na decyzje Prezesa Urzędu 6 i wskaz ał , iż w niniejszej sprawie ma on wymiar lokalny i obejmuje swoim zasięgiem obszar miasta, na terenie którego zlokalizowane są stacje ARGE Paliwa i ARGE Nieruchomości. Natomiast , powoł ując się na decyzje Komisji Europejskiej (COMP/M.1383, COMP/M.4543 i COMP/M.5005) , uznał, iż BP 6 np. nr DPI - 36/2003 i nr DOK - 148/2005 Strona 10 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Europe na rynku sprzedaży detalicznej paliw, podobnie jak główni konkurenci (np. PKN Orlen, Lotos, Shell czy Circle K), prowadzi działalność o krajowym zasięgu. Jako główne argum enty wskazał, iż stacje paliw Zgłaszającego rozmieszczone są na obszarze całego kraju, a obszary obsługiwane przez poszczególne stacje nakładają się na siebie. Decyzje dotyczące źródeł dostaw, asortymentu produktów, ich pochodzenia, jakoś ci i poziomu obsługi, reklamy, promocji, czy programów lojalnościowych podejmowane są przez BP Europa na szczeblu krajowym, a zamiarem Zgłaszającego jest zapewnienie jednakowo wysokiego standardu usług niezależnie od miejsca położenia stacji. Stanowisko a nkietowanych przedsiębiorców W toku post ę powania Prezes Urzędu zwrócił się do konkurentów uczestników koncentracji m.in. z pytaniem dotyczącym zasięgu działania (oddziaływania) stacji paliw (w km lub min. jazdy samochodem po drogach publicznych z uwzględn ieniem ograniczeń prędkości oraz lokalizacji stacji paliw – droga lokalna, krajowa itp.). Większość ankietowanych przedsiębiorców wskazała odległość od ok. 1 km do 5 km, jako średnią odległość zasięgu działania (oddziaływania) swoich stacji paliw. Jedynie konkurenci, których stacje paliw zlokalizowane są przy trasach ekspresowych i autostradach jako obszar oddziaływania stacji paliw wskazywali od 10 do 20 km. Ponadto część ankietowanych przedsiębiorców dokonuje podziału stacji w zależności od zasięgu ich od działywania na stacje: 1) tranzytowe - zlokalizowane przy większych trasach tranzytowych, w których większość sprzedaży realizowana jest na rzecz nabywców innych niż mieszkańcy danej miejscowości, cechują się one także większym poziomem sprzedaży flotowej w całkowitej ilości sprzedaży paliw, 2) miejskie - zlokalizowane w granicach administracyjnych miast, w których oferta sprzedaży skierowana jest przede wszystkim do osób mieszkających w pobliżu i tankujących w związku z normalnym codziennym funkcjonowaniem, 3) wiejskie - zlokalizowane w granicach administracyjnych wsi, 4) podmiejskie - zlokalizowane w pobliżu granic administracyjnych miast i 5) au tostradowe (zlokalizowane w miejscach obsługi podróżnych przy autostradach). Stanowisko Prezesa Urzędu Prezes Urzędu podziela stanowisko Zgłaszającego, iż wspólnym rynkiem produktowym, na którym działają uczestnicy koncentracji jest rynek detalicznej sprze daży paliw płynnych realizowanej przez stacje paliw. Takie przyjęcie rynku właściwego produktowo Strona 11 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl wynika zarówno z dotychczasowego orzecznictwa Prezesa Urzędu, jak i Komisji Europejskiej 7 , która stoi na stanowisku, że rynek detalicznej sprzedaży paliw nie p odlega dalszej segmentacji, pomimo tego, iż różne rodzaje paliw (np. benzyna, olej napędowy) nie są produktami substytucyjnymi. Substytucyjność ta istnieje jednak po stronie podaży, ponieważ różne rodzaje paliw są najczęściej sprzedawane przez te same podm ioty na stacjach benzynowych, co wynika z założenia, aby na danej stacji był jak największy wybór paliw, umożliwiający obsługę jak największej liczby klientów. W dotychczasowym orzecznictwie Prezesa Urzędu rynki właściwe w aspekcie geograficznym dla detal icznej sprzedaży paliw określane były jako lokalne, których zasięg (tj. teren , jaki obejmują) „ powinien być co do zasady ustalany indywidualnie, gdyż zależy on w dużej mierze od wielorakich czynników 8 ” . Wobec powyższego organ antymonopolowy nie podzielił stanowiska BP Europa, że rynek ten może mieć zasięg krajowy. Co prawda bezsporne jest, że BP Europa poprzez sieć stacji pali w realizuje sprzedaż na terenie całej Polski, jednakże należy zauważyć, że , co do zasady , detaliczne rynki sprzedaży paliw są rynkam i lokalnymi. Wynika to przede wszystkim z zachowania samych konsumentów, którzy zakupy produktów, w szczególności tych o mniejszej wartości , realiz ują lokalnie . W ocenie Prezesa Urzędu , zasięg geograficzny rynku detalicznej sprzedaży paliw zależy od miejsc a, w którym znajduje się stacja. W przypadku miast analiza sytuacji konkurencyjnej powinna być oceniana w dwóch wariantach - do 2,5 km i do 5 km jazdy samochodem po drogach publicznych , co w praktyce w przypadku mniejszych miast obejmuje cały ich obszar, a nawet okolice. Takie ujęcie rynku , w ocenie Prezesa Urzędu , wynika m.in. z faktu, iż czynnikiem decydującym o wyborze przez konsumenta określonej stacji paliw jest jej położenie w pobliżu miejsca zamieszkania lub pracy. Ponadto wąski zasięg rynku lokalneg o wynika z faktu, że nabywcy paliwa nie są skłonni - w dużym mieście, gdzie mają do wyboru większą liczbę stacji paliw (duże nasycenie rynku) - do pokonywania większych odległości tylko w celu zakupu paliwa. Ponadto , jak wskazuje sam Zgłaszający, klienci w miastach dokonują wyboru miejsca tankowania w sposób impulsywny, w czasie podróży pomiędzy jednym a drugim punktem (najczęściej pomiędzy miejscem zamieszkania i pracy). Podejmując decyzję o zatankowaniu , najczęściej zjeżdża ją na najbliższą stację paliw zlokalizowaną przy pokonywanej trasie, bez konieczności zmiany kierunku ruchu. Wyznaczenie rynku w aspekcie geograficznym w dwóch wariantach , tj. do 2,5 km i do 5 km jazdy samochodem do poszczególnych przejmowanych stacji ARGE , pozwala na ocenę 7 np. decyzje Prezesa Urzędu nr DOK - 148/2005 i RWR - 04/2008 oraz decyzje KE w sprawie M.4723 - ENI/Exxon Mobil i M.5637 - Motor O il (Hellas) Corinth Rafineries/Shell Overseas Holdings 8 decyzja Prezesa Urzędu nr DPI - 36/2003 Strona 12 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl konkurencji z punktu widzenia różnych grup klientów stacji paliw, zarówno tych , którzy przy wyborze stacji paliw ograniczają się do najbliższych stacji paliw w okolicy i tych, którzy są skłonni w tym celu lub przy okazji realizacji innych celów pokonać nieco dalszą odległość. Jednakże , w ocenie Prezesa Urzędu , rynek wyznaczony promieniem do 5 km (jest to odległość, którą w warunkach miejskich można pokonać w zależności od panujących warunków drogowych w czasie od 10 do kilkunastu minut), j est maksymalny, jaki należy brać pod uwagę, jako dogodny dla osób tankujących przy codziennym użytkowaniu pojazdu jako środka transportu miejskiego. Wyznaczony promień do 2,5 km umożliwia identyfikację najbliższych konkurentów badanej stacji, którzy mają n ajwiększy wpływ na jej politykę cenową. Z kolei promień do 5 km pozwala na ocenę konkurencji z szerszej perspektywy, identyfikując również dalszych konkurentów. Przy wyznaczaniu rynku w aspekcie geograficznym organ antymonopolowy wziął również pod uwagę wy niki przeprowadzonego badania rynkowego, w którym większość ankietowanych przedsiębiorców wskazała odległość od ok. 1 km do ok. 5 km, jako średnią odległość zasięgu działania (oddziaływania) swoich stacji paliw. Jedynie konkurenci, których stacje paliw zlo kalizowane są przy trasach ekspresowych i autostradach jako obszar oddziaływania swoich stacji wskazywali od ok. 10 do ok. 20 km. Również dwóch największych konkurentów BP Europa i ARGE (PKN Orlen i Lotos) analizuje konkurencję na rynku detalicznej sprzeda ży paliw w miastach w promieniu do 2,5 km i do 5 km. O zasięgu geograficznym rynku sprzedaży paliw wyznaczonym przez Prezesa Urzędu zadecydował również fakt, iż zarówno uczestnicy koncentracji, jak i ich najwięksi konkurenci monitorują ceny na stacjach pal iw znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie/najbliższej odległości od swoich stacji, gdyż w ich ocenie stacje te w największym stopniu wpływają na kształtowanie się poziomu cen sprzedaży paliw. Można zatem uznać, iż stacje te są najbliższymi konkurentam i. Również jako swoich konkurentów ankietowani przedsiębiorcy wskazywali stacje paliw zlokalizowane w odległości ok. 2 - 3 km w przypadku stacji miejskich i ok. 10 - 20 km w przypadku stacji przy drogach krajowych zlokalizowanych poza terenem zabudowanym, eksp resowych i autostradach. W ocenie Prezesa Urzędu , w przypadku stacji paliw w Cieszynie przy wyznaczaniu rynku w aspekcie geograficznym należy wziąć pod uwagę specyfikę ich lokalizacji. Stacje te położone są bowiem po dwóch stronach drogi ekspresowej i maj ą charakter stacji tranzytowych obsługujących głównie klientów poruszających się pojazdami ciężarowymi oraz osobowymi, innych niż mieszkańcy danej miejscowości (stacje należące do uczestników koncentracji w Cieszynie obsługują ruch samochodów wjeżdżających i wyjeżdżających do/z Polski – stacje Strona 13 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl ARGE i BP Europa są pierwszymi stacjami przy wjeździe do Polski i ostatnimi przy wyjeździe z Polski). Jednocześnie z przeprowadzonego badania rynku wynika, iż zasięg oddziaływania takich stacji wynosi w przypadku stac ji obsługujących głównie pojazdy ciężarowe do 15 min. jazdy, zaś w przypadku stacji kierujących ofertę również dla samochodów osobowych ok. 10 min., co przy uwzględnieniu dopuszczalnych prędkości jazdy po tego typu drogach odpowiada ok. 20 km jazdy. Niezal eżnie od powyższego, w ocenie Prezesa Urzędu, przy wyznaczeniu rynku w aspekcie geograficznym na drogach tranzytowych (w szczególności drogach ekspresowych i autostradach) należy wziąć również pod uwagę lokalizację stacji w ciągu drogi. Stacje leżące przy takiej drodze mają znaczną przewagę w zakresie dostępności na d stacjami, które przy niej nie leżą, ponieważ kierowca , aby zatankować na stacji nie leżącej bezpośrednio przy drodze , musiałby z niej zjeżdżać (nadkładać drogi i czasu). Tym samym stacje zlokal izowane poza drogami tranzytowymi nie konkurują , co do zasady , ze stacjami znajdującymi się przy takich drogach. Mając powyższe na względzie Prezes Urzędu ustalił, że działalność uczestników koncentracji pokrywa się na następujących rynkach lokalnych detalicznej sprzedaży paliw obejmujących promień: 1. do 2,5 km jazdy samochodem po drogach publicznych od przejmowanych stacji ARGE zlokalizowanych w: Tabela 1. Lp. Rynek Promień do 2,5 km jazdy samochodem Stacje ARGE Stacje BP 1 . Kraków ul. Opolska 60 ul. Opolska 60 ul. Conrada 81 2 . Kraków ul. Wielicka 22 ul. Wielicka 22 ul. Powstańców Wielkopolskich 13 ul. Lipska 2 3 . Kraków ul. Powstańców Wielkopolskich 13 ul. Powstańców Wielkopolskich 13 ul. Lipska 2 Źródło: dane Zgłaszającego Pozycja rynkowa uczestników koncentracji na poszczególnych rynkach wspólnych wymienionych w Tabeli 1. Ad. 1. 1 . Na rynku Krakowa wyznaczonym od stacji paliw ARGE przy ul. Opolskiej 60 łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [30 - 40] % w ujęciu wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł odpowiednio ok. [10 - 15] % i ok. [10 - 15] %, zaś BP Europa ok. [20 - 30] % i ok. [20 - 30] %. Ad. 1. 2 . Na rynku Krakowa wyznaczonym od stacji paliw ARGE przy ul. Wielickiej 22 łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. Strona 14 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl [40 - 50] % w ujęciu wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł odpowiednio ok. [10 - 15] % i [10 - 15] % , zaś BP Europa ok. [20 - 30] % i ok. [20 - 30 ] %. Ad. 1. 3 . Na rynku Krakowa wyznaczonym od stacji paliw ARGE przy ul. Powstańców Wielkopolskich 13 łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [40 - 50] % w ujęciu ilościowym i ok. [40 - 50] % w ujęciu wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym ok. [5 - 10] %, zaś BP Europa ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [30 - 40] % w ujęciu wartościowym. 2. do 5 km po drogach publicznych od przejmowanych stacji ARGE zlokalizowanych w: Tabela 2 Lp. Rynek Promień do 5 km jazdy samochodem Stacja ARGE Stacja BP Europa 1. Kraków ul. Pasternik 66 ul. Pasternik 66 ul. Opolska 60 ul. Conrada 81 2 . Kraków ul. Opolska 60 ul. Opolska 60 ul. Pasternik 66 Al. 29 - go Listopada 125 Al. Gen. Bora - Komorowskiego 4 Al. 29 - go Listopada 39b ul. Conrada 81 3 . Kraków ul. Wielicka 22 ul. Wielicka 22 ul. Powstańców Wielkopolskich 13 ul. Kamieńskiego 57 ul. Wadowicka 4 ul. Lipska 2 ul. Malborska 1 ul. Kapelanek 2 4 . Kraków ul. Rybitwy 13 ul. Rybitwy 13 ul. Powstańców Wielkopolskich 13 ul. Lipska 2 5 . Kraków ul. Bulwarowa 1 ul. Bulwarowa 1 Al. Gen. Bora - Komorowskiego 39 6 . Kraków ul. Powstańców Wielkopolskich 13 ul. Powstańców Wielkopolskich 13 ul. Wielicka 22 ul. Kamieńskiego 57 ul. Wadowicka 4 ul. Lipska 2 ul. Malborska 1 ul. Kapelanek 2 ul. Zakopiańska 107 Źródło: dane Zgłaszającego Pozycja rynkowa uczestników koncentracji na poszczególnych rynkach wspólnych wymienionych w Tabeli 2 Ad. 2.1. Na rynku Krakowa wyznaczonym od stacji paliw ARGE przy ul. Pasternik 66 łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [50 - 60] % zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym ok. [20 - 30] %, zaś udział BP Europa ok. [20 - 30] %. Ad. 2. 2 . Na rynku Krakowa wyznaczonym od stacji paliw ARGE przy ul. Opolskiej 60 łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [30 - 40] % zarówno w ujęciu Strona 15 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl ilościowym, jak i wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł [10 - 15] % zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym, zaś udział BP Europa ok. [20 - 30] % w ujęciu ilościowym i wartościowym. Ad. 2. 3 . Na rynku Krakowa wyznaczonym od stacji paliw ARGE przy ul. Wielickiej 22 ł ączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [ 30 - 40] % w ujęciu wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł ok. [1 - 5] % zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym, zaś udział BP Europa ok. [20 - 30] % w uję ciu ilościowym i ok. [20 - 30] % wartościowym. Ad. 2. 4 . Na rynku Krakowa wyznaczonym od stacji paliw ARGE przy ul. Rybitwy 13 łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [50 - 60] % w ujęciu ilościowym i ok. [50 - 60] % w ujęciu wartościowym 9 , w tym udział ARGE wyniósł ok. [20 - 30] % w ujęciu ilościowym i wartościowym, zaś udział BP Europa ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [30 - 40] % w ujęciu wartościowym. Ad. 2. 5 . Na rynku Krakowa wyznaczonym od stacji paliw ARGE przy ul. Bulwarowej 1 łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [15 - 20] % zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł ok. [1 - 5 ] %, zaś udział BP Europa ok . [10 - 15] %. Ad. 2. 6 . Na rynku Krakowa wyznaczonym od stacji paliw ARGE przy ul. Powstańców Wielkopolskich 13 łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [30 - 40] % zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym, w tym udział ARGE ok. [1 - 5] %, zaś BP Europa ok. [30 - 40] %. Ponadto działalność uczestników koncentracji pokrywa się na rynkach wyznaczonych od stacji ARGE zlokalizowanych w Cieszynie przy ul. Granicznej 50 i ul. Granicznej 55, na których prowadzą również działalność dwie stacje należące do BP Europa zlokalizowane w Gumna 124 i w Ogrodzonej przy ul. Południowej 2. Stacje należące do ARGE położone są w ciągu drogi ekspresowej S52, po obydwu jej stronach, zaś kolejnymi stacjami przy tej samej drodze ekspresowej po obu jej stronach s ą stacje należące do BP Europa. Rynki właściwe, na które koncentracja wywiera wpływ 9 przy obliczaniu udziałów rynkowych uwzględniono otwartą w grudniu 2018 r. stację paliw należącą do PKN Orlen przy ul. Płk. Stanisława Dąbka 30 (róg ulicy Rybitwy i ulicy Pułkownika Stanisława Dąbka), zaś jej szacunkowy udział w rynku policzono na podstawie danych przekazanych przez PKN Orlen Strona 16 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 3 grudnia 201 4 r. w sprawie zgłoszenia zamiaru koncentracji przedsiębiorców (Dz. U. z 201 8 r., poz. 367 ): a) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym , jest każdy rynek produktowy, na którym zaangażowani są co najmniej dwaj przedsiębiorcy uczestniczący w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łącznego udziału w rynku geograficznym w wysokości większej niż 20%, b) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykalnym , jest każdy rynek właściwy, jeżeli działa na nim co najmniej jeden przedsiębiorca uczestniczący w koncentracji i jest on równocześnie rynkiem zakupu lub sprzedaży (poprzedni lub następny szczebel obrotu), na którym działa którykolwiek z pozostałych przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji (rynek powiązany wertykalnie), oraz udział przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji na którymkolwiek z tych rynków przekracza 30 %, bez względu na to, czy aktualnie istnieje powiązanie typu dostawca - odbiorca między tymi przedsiębiorcami, c) rynkiem właściwym, na który koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym , jest k ażdy rynek produktowy, na którym między uczestnikami koncentracji nie istnieją żadne powiązania horyzontalne i wertykalne, oraz w którym którykolwiek z przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji posiada więcej niż 40 % udziału w jakimkolwiek rynku właś ciwym obejmującym terytorium Polski lub jego część. Mając na względzie definic ję rynku właściwego oraz ww. kryteria wyznaczania rynków właściwych, na które koncentracja wywiera wpływ, organ antymonopolowy uznał, iż: Ad. a ) W przedmiotow ej sprawie występują rynki, na które koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym Wpływ przedmiotowej koncentracji na każdy rozpatrywany rynek oceniono na podstawie porównania pozycji rynkowej uczestników koncentra cji szacowanej w ujęciu ilościowym i wartościowym, przy czym decydujący dla oceny skutków koncentracji był udział rynkowy liczony według kryterium obrotu, który świadczy o sile rynkowej danego podmiotu. Z ustaleń organu antymonopolowego wynika, iż niniejsza koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na trzy lokalne rynki detalicznej sprzedaży paliw wyznaczone Strona 17 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl promieniem do 2,5 km po drogach publicznych od przejmowanych stacji paliw ARGE (Wariant 1) zlokalizowanych w Krakowie przy : ul. Opolskiej 60, ul. Wielickiej 22, ul. Powstańców Wielkopolskich 13 oraz pięć lokalnych rynków detalicznej sprzedaży paliw wyznaczonych promieniem do 5 km po drogach publicznych od przejmowanych stacji paliw ARGE (Wariant 2) zlokalizowanych w Krakowie przy : ul. Pasternik 66, ul. Opolskiej 60, ul. Wielickiej 22, ul. Rybitwy 13, ul. Powstańców Wielkopolskich 13. Koncentracja wywiera również wpływ w układzie horyzontalnym na rynkach Cieszyna wyznaczonych od stacji A RGE zlokalizowanych przy ul. Granicznej 50 i ul. Granicznej 55, niezależnie od przyjętej definicji rynku w aspekcie geograficznym. Rynek Krak ów ul. Pasternik 66 – na rynku wyznaczonym w Wariancie 1 działa tylko stacj a paliw należąc a do ARGE zlokalizowan a przy ul. Pasternik 66 , wobec powyższego rynek wyznaczony promieniem do 2,5 km nie będzie rynkiem wspólnym dla uczestników koncentracji. Natomiast na rynku wyznaczonym w Wariancie 2 działalność prowadzą dwie stacje należące do ARGE zlokalizowane przy ul. P asternik 66 i ul. Opolskiej 60 oraz jedna stacja należąca do BP Europa przy ul. Conrada 81, a łączny udział uczestników koncentracji w tak wyznaczonym rynku w 2017 r. wyniósł ok. [50 - 60] % zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł ok. [20 - 30] %, zaś BP Europa ok. [20 - 30] %. W opinii organu antymonopolowego planowana koncentracja nie spowoduje niekorzystn ych skutk ów dla konkurencji na omawianym rynku , pomimo iż w rynku wyznaczonym promieniem do 5 km od przejmowanej stacji paliw ARGE łączn y udział BP Europa i ARGE przekrocz y próg, z którym ustawa antymonopolowa wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej. Na rynku tym bowiem prowadzi działalność siedem stacji paliw należących do konkurentów uczestników koncentracji, przy czym udział czterech stacji nale żących do dwóch największy ch konkurentów równoważy udział BP Europa i ARGE po koncentracji ( Shell ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [30 - 40] % w ujęciu wartościowym , PKN Orlen ok. [15 - 20] % i ok. [15 - 20] % ) . Ponadto Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, iż rynek wspólny występuje tylko w Wariancie 2 oraz to, że uczestnicy koncentracji nie są najbliższymi geograficznie konkurentami (pomiędzy nimi znajdują się stacje należące do pozostałych uczestników rynku) . Wobec powyższego należy stwierdzić, że planowana koncentracja nie stwarza zagrożenia na ww. rynku lokalnym. R yn e k Krak ów ul. Opolsk a 60 - na rynku wyznaczonym promieniem do 2,5 km prowadzi działalność jedna stacja paliw należąca do ARGE (ul. Opolska 60) i jedna stacja należąca do Strona 18 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl BP Europa (ul. Conrada 81), a łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [30 - 40] % w ujęciu wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł odpowiednio ok. [10 - 15] % i ok. [10 - 15] %, zaś BP Europa ok. [20 - 30] % i ok. [20 - 30] %. N atomiast n a rynku wyznaczonym promieniem do 5 km działalność prowadzą dwie stacje paliw nal eżące do ARGE (ul. Opolska 60 i ul. Pasternik 66) oraz cztery stacje należące do BP Europa (Al. 29 - go Listopada 39b i 125, Al. Gen. Bora - Komorowskiego 4, ul. Conrada 81), a łączny udział uczestników koncentracji w tak wyznaczonym rynku w 2017 r. wyniósł ok. [30 - 40] % zarówno w ujęciu ilościowym, jaki wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł ok. [10 - 15] %, zaś udział BP Europa ok. [20 - 30] %. W opinii organu antymonopolowego planowana koncentracja nie spowoduje niekorzystnych skutków dla ko nkurencji na omawianym rynku zarówno w Wariancie 1, jak i 2. Na rynku w Wariancie 1 prowadzi działalność dziewięć stacji należących do konkurentów uczestników koncentracji , z których największymi udziałami w rynku dysponuje Shell posiadający dwie stacje (ł ączny udział ok. [20 - 30] % w ujęciu ilościowym i ok. [ 20 - 30 ] % w ujęciu wartościowym) i PKN Orlen, również posiadający dwie stacje (łączny udział odpowiednio ok. [ 15 - 20 ] % i [ 15 - 20 ] %). Natomiast na rynku w Wariancie 2 prowadzi działalność osiemnaście stacji należących do dziewięciu konkurentów uczestników koncentracji, z których największym udziałem dysponują PKN Orlen z udziałem wynoszącym ok. [ 20 - 30 ] % w ujęciu ilościowym i ok. [ 20 - 30 ] % w ujęciu wartościowym, Circle K z udziałem wynoszącym ok. [ 10 - 15 ] % w ujęciu ilościowym i ok. [ 15 - 20 ] % w ujęciu wartościowym oraz Shell z udziałem wynoszącym ok. [ 10 - 15 ] % zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym. Jak wynika z powyższego , zarówno na rynku wyznaczonym w Wariancie 1, jak i 2 konkuren ci uczestników koncentracji będą stanowić skuteczną przeciwwagę dla połączonego potencjału BP Europa i ARGE. Ponadto Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, że łączne udziały uczestników koncentracji nie przekroczą progu 40 %, z którym ustawa o ochronie konkurencji wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej. Wobec powyższego należy stwierdzić, że planowana koncentracja nie stwarza zagrożenia na ww. rynku lokalnym. R yn e k Krak ów ul. Wielick a 22 – na rynku wyznaczonym w Wariancie 1 prowadzą działalność dwie stacje paliw należące do ARGE (ul. Wielicka 22 i ul. Powstańców Wielkopolskich 13) i jedna stacja należąca do BP Europa (ul. Lipska 2), a łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [40 - 50] % w ujęciu wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł odpowiednio ok. [10 - 15] % i ok. [10 - 15] % , zaś BP Europa ok. [20 - Strona 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 30] % i ok. [20 - 30 ] %. Natomiast na rynku wyznaczonym w W ariancie 2 prowadzą działalność dwie stacje należące do ARGE (ul. Wielicka 22 i ul. Powstańców Wielkopolskich 13) oraz pięć należących do BP Europa (ul. Kamieńskiego 57, ul. Wadowicka 4, ul. Lipska 2, ul. Malborska 1, ul. Kapelanek 2), a łączny udział ucz estników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [20 - 30 ] % w ujęciu wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł ok. [1 - 5] % zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym, zaś udział BP Europa odpowiednio ok. [20 - 30] % i ok. [20 - 30] %. W opinii organu antymonopolowego planowana koncentracja nie spowoduje niekorzystnych skutków dla konkurencji na omawianym rynku zarówno w Wariancie 1, jak i 2. Na rynku wyznaczonym promieniem do 2,5 km od stacji ARGE prowadzi działalność pięć stacji należących do konkurentów uczestników koncentracji. Największym udziałem dysponują trzy stacje należące do PKN Orlen - ok. [ 40 - 50 ] % w ujęciu ilościowym i ok. [ 30 - 40 ] % w ujęciu wartościowym. Natomiast na rynku wyznaczonym promieniem do 5 km prowadzi działalność czternaście stacji należących do dziewięciu konkurentów uczestników koncentracji, z których największymi udziałami dysponują PKN Orlen i Auchan odpowiednio ok. [ 20 - 30 ] % i ok. [ 20 - 30 ] % oraz ok. [ 20 - 30 ] % i ok. [ 20 - 30 ] %. Udziały pozostałych konkurentów kształtowały się od ok. [ 0 - 5 ] % do ok. [ 5 - 10 ] % w ujęciu ilościowym i od ok. [ 0 - 5 ] % do ok. [ 0 - 5 ] % w ujęciu wartościowym. Jak wynika z powyższego , zarówno na rynku wyznaczonym w Wariancie 1 ( pomimo iż łączne udziały uczestników koncentracji przekraczają próg 40 %, z którym ustawa o ochronie konkurencji wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej - w ujęciu wartościowym o ok . [tajemnica przedsiębiorcy] punktu procentowego), jak i Wariancie 2 konkuren ci uczestników koncentracji będą stanowić skuteczną przeciwwagę dla połączonego potencjału BP Europa i ARGE. Wobec powyższego należy stwierdzić, że planowana koncentracja nie stwarza zagrożenia na ww. rynku l okalnym. R yn e k Krak ów ul. Powstańców Wielkopolskich 13 – na rynku wyznaczonym promieniem do 2,5 km działalność prowadzi po jednej stacji należącej do ARGE (ul. Powstańców Wielkopolskich 13) i BP Europa (ul. Lipska 2), a łączny udział uczestników koncentrac ji w 2017 r. wyniósł ok. [40 - 50] % w ujęciu ilościowym i ok. [40 - 50] % w ujęciu wartościowym, w tym udział ARGE wyniósł w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym ok. [5 - 10] %, zaś udział BP Europa ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [30 - 40] % w ujęciu wartościowym. Na rynku tym prowadzi działalność pięć stacji należących do konkurentów uczestników Strona 20 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl koncentracji, z których największym udziałem dysponują trzy stacje należące do PKN Orlen (ok. [ 40 - 50 ] % w ujęciu ilościowym i ok. [ 40 - 50 ] % w ujęc iu wartościowym). Natomiast na rynku wyznaczonym promieniem do 5 km prowadzą działalność dwie stacje należące do ARGE (ul. Powstańców Wielkopolskich 13 i ul. Wielicka 22) oraz sześć stacji należących do BP Europa (ul. Kamieńskiego 57, ul. Wadowicka 4, ul. Lipska 2, ul. Malborska 1, ul. Kapelanek 2 i ul. Zakopiańska 107), a łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [30 - 40] % zarówno w ujęciu ilościowym, jak i wartościowym, w tym udział ARGE ok. [1 - 5] %, zaś BP Europa ok. [30 - 40] %. Na rynku tym prowadzi działalność dwanaście stacji paliw należących do ośmiu konkurentów uczestników koncentracji, z których największymi udziałami dysponują : stacja paliw należąca do Auchan z udziałami wynoszącymi ok. [ 20 - 30 ] % w ujęciu ilościowym i o k. [ 20 - 30 ] % w ujęciu wartościowym oraz stacje paliw należące do PKN Orlen z udziałami wynoszącymi odpowiednio ok. [ 20 - 30 ] % i ok. [ 20 - 30 ] %. W opinii organu antymonopolowego planowana koncentracja nie spowoduje niekorzystnych skutków dla konkurencji na omawia nym rynku . W Wariancie 1 łączn y udział uczestników koncentracji nieznacznie przekracza próg 40 %, z którym ustawa o ochronie konkurencji wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej w ujęciu ilościowym o ok. [tajemnica przedsiębiorcy] punkty procentowe, wartościow ym o ok. [tajemnica przedsiębiorcy] punkt y procentowe . Natomiast w rynku wyznaczonym w Wariancie 2 łączne udziały BP Europa i ARGE nie przekroczą progu 40 %. Ponadto, jak wynika z powyższej analizy , zarówno na rynku wyznaczonym w prom ieniu do 2,5 km, jak i do 5 km konkurenci uczestników koncentracji będą stanowić skuteczną przeciwwagę dla połączonego potencjału BP Europa i ARGE. Wobec powyższego należy stwierdzić, że planowana koncentracja nie stwarza zagrożenia na ww. rynku lokalnym. R yn e k Krakowa ul. Rybitwy 13 - na rynku wyznaczonym w Wariancie 1 działa tylko stac ja paliw należąc a do ARGE, wobec powyższego rynek ten nie będzie rynkiem wspólnym dla uczestników koncentracji. Natomiast na rynku wyznaczonym promieniem do 5 km działalnoś ć prowadzą dwie stacje należące do ARGE zlokalizowane przy ul. Rybitwy 13 i ul. Powstańców Wielkopolskich 13 oraz jedna stacja należąca do BP Europa przy ul. Lipskiej 2 , a łączny udział uczestników koncentracji w 2017 r. wyniósł ok. [50 - 60] % w ujęciu iloś ciowym i ok. [50 - 60] % w ujęciu wartościowym 10 , w tym udział ARGE wyniósł ok. [20 - 30] % w ujęciu ilościowym 10 przy obliczaniu udziałów rynkowych uwzględniono otwartą w grudniu 2018 r. stację paliw należącą do PKN Orlen przy ul. Płk. Stanisława Dąbka 30 (róg ulicy Rybitwy i ulicy Pułkownika Stanisława Dąbka), zaś jej szacunkowy udział w rynku policzono na podstawie danych przekazanych przez PKN Orlen Strona 21 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl i ok. [20 - 30] % w ujęciu wartościowym, zaś udział BP Europa ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [30 - 40] % w ujęciu wartościowym. W opinii organu antymonopolowego planowana koncentracja nie spowoduje niekorzystnych skutków dla konkurencji na omawianym rynku , pomimo iż w przypadku wyznaczenia rynku w Wariancie 2 łączne udziały stacji należących do BP Europa i ARGE przekroczą próg, z którym ustawa o ochronie konkurencji wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej. Na rynku tym bowiem prowadzi działalność pięć stacji paliw należących do czterech konkurentów uczestników koncentracji, przy czym łączny udział stacji należących do największych konkur entów (PKN Orlen i Krak - Tar) będzie zbliżony do udział u BP Europa i ARGE po koncentracji ( PKN Orlen ok. [ 30 - 40 ] % w ujęciu ilościowym i wartościowym, Krak - Tar odpowiednio ok. [ 20 - 30 ] % ). Ponadto Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, iż rynek wspóln y występuje tylko w Wariancie 2, a więc uczestni cy koncentracji nie są najbliższymi geograficznie konkurentami (pomiędzy nimi znajdują się stacje należące do pozostałych uczestników rynku) . Wobec powyższego należy stwierdzić, że planowana koncentracja nie st warza zagrożenia na ww. rynku lokalnym. Ponadto koncentracja wywiera wpływ horyzontalny na rynkach wyznaczonych od stacji paliw ARGE zlokalizowanych w Cieszynie przy ul. Granicznej 50 i ul. Granicznej 55, na których prowadzą również działalność dwie stacje należące do BP Europa zlokalizowane w Gumna 124 i w Ogrodzonej przy ul. Południowej 2. Stacje należące do ARGE położone są w ciągu drogi ekspresowej S52, po obydwu jej stronach, zaś kolejnymi stacjami przy tej samej drodze ekspresowej po obu jej stronach są stacje należące do BP Europa. W związku z tym niezależnie od przyjętej definicji rynku w aspekcie geograficznym stacje te są najbliższymi konkurentami. Jednocześnie b ezpośrednio przy tej drodze w odległości do 20 km od stacji należących do ARGE nie ma innych stacji niż stacje należące do Zgłaszającego . Ad. b ) W przedmiotowej sprawie nie występują rynki właściw e , na które koncentracja wywiera wpływ w układzie wertykaln ym P omiędzy uczestnikami koncentracji zachodzą relacje typu dostawca – odbiorca w zakresie hurtowej sprzedaży paliw silnikowych oraz hurtowej sprzedaży olejów i środków smarnych dla motoryzacji, które BP Europa dostarcza ARGE Paliwa. Jednakże z zebranych w t racie postępowania danych wynika, iż zarówno udział Zgłaszającego po stronie podażowej, jak i ARGE po stronie popytowej t ych rynk ów nie przekracza ją 30 %. Strona 22 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Ad. c ) W niniejszej sprawie wstępuj ą ryn ki , na któr e koncentracja wywiera wpływ w układzie konglomeratowym . W ocenie organu antymonopolowego w przypadku BP Europa może wyst ąpić szereg lokalnych rynk ów detalicznej sprzedaży paliw płynnych , na których ten przedsiębiorca posiada udział przekraczający 40%. Jednakże z uwagi na lokalny charakter ww. rynków brak jest podstaw aby przypuszczać, że BP Europa będzie wykorzystywać swoją silną pozycję na tych rynkach do wpływania na rynk i , których dotyczy niniejsza koncentracja. Ocena skutków planowanej koncentracji Rodzaj decyzji Prezesa Urzędu w post ę powaniach antymonopolowych w sprawach koncentracji jest uzależniony od tego , czy koncentracja prowadzi do istotnego ograniczenia konkurencji, czy też do takiego istotnego ograniczenia nie prowadzi. Jeżeli w wyniku koncentracji konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie po zycji dominującej, Prezes Urzędu, w drodze decyzji, wydaje zgodę na jej dokonanie (art. 18 ustawy antymonopolowej ). Jeżeli natomiast w wyniku koncentracji dochodzi do istotnego ograniczenia konkurencji, ale istnieje możliwość zniwelowania tego negatywnego wpływu poprzez nałożenie określonych zobowiązań na stronę (strony) postępowania i te zobowiązania strona (strony) przyjmie, Prezes Urzędu wydaje tzw. decyzję warunkową (art. 19 ustawy o ochronie konkurencji ) . W przypadku natomiast , kiedy koncentracja prowa dzi do istotnego ograniczenia konkurencji i brak jest możliwości zniwelowania tego negatywnego wpływu poprzez nałożenie określonych zobowiązań na stronę (strony) postępowania lub strona (strony) nie chce przyjąć takich zobowiązań, Prezes Urzędu zobligowany jest generalnie do wydania decyzji zakazującej dokonania koncentracji (art. 20 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji ). Wyjątkiem będzie sytuacja, kiedy taka koncentracja spełnia przesłanki z art. 20 ust. 2 ustawy antymonopolowej , t o zn aczy , gdy odstąpienie od zakazu dokonania koncentracji jest uzasadnione , w szczególności gd y koncentracja przyczyni się do rozwoju ekonomicznego lub postępu technicznego lub może wywrzeć pozytywny wpływ na gospodarkę narodową. Podstawowym celem postępowania antymonopolowego w sprawach koncentracji jest zatem ustalenie, czy w wyniku zrealizowania zamierzonej transakcji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku właściwym. Przykładem takiego istotnego ograniczenia Strona 23 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl konkurencji jest powstanie lub umocnienie pozycji domi nującej. Zgodnie z art. 4 pkt 10 ustawy o ochronie konkurencji przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakres ie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku przekracza 40%. Należy jednakże podkreślić, że o ile powstanie lub umocnienie pozycji dominującej będzie zawsz e prowadziło do ograniczenia konkurencji na rynku, to do ograniczenia konkurencji może dojść także w przypadkach, kiedy w wyniku koncentracji nie powstaje lub nie umacnia się pozycja dominująca. Samo stwierdzenie „istotne ograniczenie konkurencji” wykracza zatem poza kwestię powstania lub umocnienia pozycji dominującej i ma szersze znaczenie. Obejmuje bowiem sytuacje, kiedy w wyniku dokonanej koncentracji konkurencja zostaje poważnie ograniczona, a nie wiąże się to z powstaniem pozycji dominującej – może to mieć miejsce przykładowo na rynkach oligopolistycznych. Powyższe oznacza, że koncentracja jest dopuszczalna wówczas, gdy nie przeszkadza znacząco skutecznej konkurencji na rynku właściwym, w szczególności w wyniku powstania lub umocnienia pozycji dominującej. Jeżeli natomiast w jej wyniku konkurencja na rynku zostanie istotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej, organ antymonopolowy zakazuje jej dokonania. Z ustaleń organu antymonopolowego wynika, iż niniejsza koncentracja wywiera wpływ w układzie horyzontalnym na : - trzy lokalne rynki detalicznej sprzedaży paliw wyznaczone promien iem do 2,5 km po drogach publicznych od przejmowanych stacji paliw ARGE (Wariant 1) zlokalizowanych w Krakowie przy : ul. Opolskiej 60 (udział w rynku BP Europa po koncentracji ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [30 - 40] % w ujęciu wartościowym) , ul. Wi elickiej 22 (udział w rynku BP Europa po koncentracji ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [40 - 50] % w ujęciu wartościowym) , ul. Powstańców Wielkopolskich 13 (udział w rynku BP Europa po koncentracji ok. [40 - 50] % w ujęciu ilościowym i ok. [40 - 50] % w u jęciu wartościowym) , - pięć lokalnych rynków detalicznej sprzedaży paliw wyznaczonych promieniem do 5 km po drogach publicznych od przejmowanych stacji paliw ARGE (Wariant 2) zlokalizowanych w Krakowie przy : ul. Pasternik 66 (udział w rynku BP Europa po koncentracji ok. [50 - 60] % w ujęciu ilościowym i wartościowym) , ul. Opolskiej 60 (udział w rynku BP Europa po koncentracji ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i wartościowym) , ul. Wielickiej 22 (udział w rynku BP Europa po konce ntracji ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i ok. [ 30 - 40] % w Strona 24 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl ujęciu wartościowym) , ul. Rybitwy 13 (udział w rynku BP Europa po koncentracji ok. [50 - 60] % w ujęciu ilościowym i ok. [50 - 60] % w ujęciu wartościowym) , ul. Powstańców Wielkopolskich 13 (udział w rynku BP Europa po koncentracji ok. [30 - 40] % w ujęciu ilościowym i wartościowym) oraz - na rynkach wyznaczonych od stacji ARGE zlokalizowanych w Cieszynie przy ul. Granicznej 50 i ul. Granicznej 55, niezależnie od przyjętej definicji rynku w aspekcie geograficznym. Spośród ww. rynków, w ocenie Prezesa Urzędu, do istotnego ograniczenia konkurencji , będącego efektem znaczącego wzmocnienia pozycji rynkowej Zgłaszającego , dojdzie na rynk ach detalicznej sprzedaży paliw wyznaczony ch od stacji w Cieszynie przy ul. Granicznej 50 i ul. Granicznej 55. Jak już wspomniano w decyzji , s tacje należące do ARGE położone są w ciągu drogi ekspresowej S52, po obydwu jej stronach, zaś kolejnymi stacjami przy tej samej drodze ekspresowej po obu jej stronach są stacje nal eżące do BP Europa. W związku z tym niezależnie od przyjętej definicji rynku w aspekcie geograficznym stacje te są najbliższymi konkurentami. Jednocześnie b ezpośrednio przy tej drodze w odległości do 20 km od stacji należących do ARGE nie ma innych stacji niż stacje należące do Zgłaszającego ( są to ostatnie stacje przy tej drodze w kierunku Czech i pierwsze , jadąc od strony Czech do Polski ), a więc po koncentracji BP Europa nie będzie spotyk ać się z konkurencją ze strony innych przedsiębiorców. Analiza skutków koncentracji nie wykazała natomiast istotnych zagrożeń wynikających z realizacji planowanej transakcji w odniesieniu do: lokaln ych rynk ów detalicznej sprzedaży paliw , obejmując ych obszar położony do 2,5 km od stacji ARGE w Krakowie przy ul. Opolski ej 60, ul. Wielickiej 22 i ul. Powstańców Wielkopolskich 13, lokaln ych rynk ów detalicznej sprzedaży paliw płynnych za pośrednictwem stacji paliw , obejmując ych obszar położony do 5 km od stacji ARGE w Krakowie przy ul. Pasternik 66, ul. Opolskiej 60, ul. Wielickiej 22, ul. Rybitwy 13 i ul. Powstańców Wielkopolskich 13 . Uzasadniając powyższą ocenę przedmiotowej koncentracji na tych rynkach Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, iż pomimo że łączny udział uczestników koncentracji na rynkach wyznaczonych promien iem do 2,5 km od stacji ARGE zlokalizowanych w Krakowie przy ul. Wielickiej 22 i ul. Powstańców Wielkopolskich 13 oraz na rynkach wyznaczonych promieniem do 5 km od stacji pali ARGE zlokalizowanych w Krakowie przy ul. Pasternik 66 i ul. Rybitwy 13 przekrac z a pr óg 40%, z którym ustawa antymonopolowa wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej , to n a każdym z nich uczestnicy koncentracji spotykają się z konkurencją innych uczestników tych rynków, która powoduje, iż wystąpienie na tych rynkach negatywnych Strona 25 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl skutków transakcji – szczególności w postaci wzrostu cen – jawi się jako mało prawdopodobne . Ponadto w przypadku rynk ów wyznaczon ych od stacji paliw ARGE zlokalizowan ych w Krakowie przy ul. Pasternik 66 i ul. Rybitwy 13 Prezes Urzędu wziął pod uwagę fakt, iż w Wariancie 1 rynek ten nie stanowi rynku wspólnego dla uczestników koncentracji. M ożna zatem uznać, iż uczestnicy koncentracji nie są w stosunku do siebie najbliższymi geograficznie konkurentami. Natomiast na lokalnym rynku detalicznej sprzedaży paliw wyznaczon ym promieniem do 2,5 km od stacji paliw ARGE w Krakowie przy ul. Opolskiej 60 i lokalnych rynkach detalicznej sprzedaży paliw wyznaczonych promieniem do 5 km od stacji paliw ARGE w Krakowie przy ul. Opolskiej 60, Wielickiej 22 i ul. Powstańców Wi elkopolskich 13, łączne udziały uczestników koncentracji nie przekroczą progu, z którym ustawa o ochronie konkurencji wiąże domniemanie posiadania pozycji dominującej. Ponadto n a każdym z ww. rynków uczestnicy koncentracji spotykają się z silną konkurencją innych uczestników tych rynków. Koncentracja nie wywiera wpływu na żaden rynek w układzie wertykalnym, pomimo iż p omiędzy uczestnikami koncentracji zachodzą relacje typu dostawca - odbiorca w zakresie hurtowej sprzedaży paliw silnikowych oraz hurtowej sprz edaży olejów i środków smarnych dla motoryzacji, które BP Europa dostarcza ARGE Paliwa. Jednakże udziały BP Europa po stronie podażowej, jak i udział ARGE po stronie popytowej t ych rynk ów nie przekracza ją 30 %. Koncentracja może wywierać wpływ w układzie k onglomeratowym na szereg lokalnych rynków detalicznej sprzedaży paliw za pośrednictwem stacji paliw , na których działalność prowadzi BP Europa. Jednakże z uwagi na lokalny charakter tych rynków brak jest podstaw aby przypuszczać, że BP Europa będzie mogła wykorzystywać swoją silną pozycję na tych rynkach do wpływania na rynk i , których dotyczy niniejsza koncentracja. Reasumując, z informacji zebranych w toku prowadzonego postępowania antymonopolowego w sprawie przedmiotowej koncentracji wynika, że po zrealiz owaniu planowanej transakcji na lokalnych rynk ach detalicznej sprzedaży paliw Cieszyna (ul. Graniczna 50 i Graniczna 55) niezależnie od przyjętej definicji rynku w aspekcie geograficznym dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji, będącego efektem znacz ącego wzmocnienia pozycji rynkowej Zgłaszającego. Mając na względzie powyższe , organ antymonopolowy zastosował w przypadku przedmiotowej koncentracji art. 96a ust. 3 ustawy antymonopolowej i 29 marca 2019 r. skierował do BP Europa pismo, w którym przedstawił swoje zastrzeżenia wobec planowanej koncentracji. Strona 26 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Nawiązując do zastrzeżeń Prezesa Urzędu w celu wyeliminowania wyrażonych przez organ antymonopolowy obaw co do neg atywnych skutków koncentracji, Zgłaszający , działając na podstawie art. 96a ust. 6 w zw. z art. 19 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji , pismem z 8 maja 2019 r . przedstawił Prezesowi Urzędu propozycję warunku : T rwałego i nieodwracalnego wyzbycia się przez BP Europa wszelkich praw, w tym prawa własności, do dwóch następujących nieruchomości zabudowanych stacjami paliw: c) położonej w Cieszynie, przy ul. Granicznej 55 , albo położonej w Gumnej, Gumna 124; oraz d) położonej w Cieszynie, przy ul. Granicznej 50, albo położonej w Ogrodzonej , przy ul. Połu dniowej 2. Warunek zostanie wykonany w terminie 12 miesięcy od daty nabycia przez BP Europa pierwszej ze wskazanych powyżej stacji, będących przedmiotem koncentracji . Wyzbycie się powyższych praw może nastąpić wyłącznie na rzecz niezależnego inwestora (lub inwestorów), nie należącego do grupy kapitałowej, w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji, kontrolowanej przez BP plc. z siedzibą w Londynie (Wielka Brytania) i nie współkontrolowanego przez żaden podmiot lub podmioty z tej grupy, dająceg o rękojmię i gwarancję prowadzenia działalności handlowej zgodnej z dotychczasową , tj. sprzedaży detalicznej paliw płynnych. BP Europa przed zbyciem ww. praw będzie zobowiązana uzyskać pisemną akceptację Prezesa Urzędu co do osoby inwestora (lub inwestorów ). Prezes Urzędu może odmówić akceptacji - w terminie 21 dni od przedstawienia mu informacji na temat inwestora - jeżeli inwestor (lub inwestorzy) nie będzie dawał gwarancji prowadzenia działalności handlowej zgodnej z dotychczasową, tj. detalicznej sprzed aży paliw płynnych. Brak zajęcia stanowiska przez Prezesa Urzędu w powyżej wskazanym terminie będzie równoznaczny z akceptacją przedstawionego inwestora (lub inwestorów). W przypadku istnienia po stronie zaakceptowanego przez Prezesa Urzędu inwestora (lub inwestorów) obowiązku zgłoszenia Prezesowi Urzędu zamiaru koncentracji, polegającej na nabyciu ww. praw, do terminu przewidzianego na realizację przez BP Europa wskazanego powyżej zobowiązania nie wlicza się okresu trwania postępowania antymonopolowego w s prawie koncentracji. BP Europa ani żaden podmiot należący do grupy kapitałowej, w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji, kontrolowanej przez BP plc. z siedzibą w Londynie (Wielka Brytania) lub współkontrolowany przez podmiot lub podmioty z tej grupy nie zawrze umowy Strona 27 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl franczyzowej, dealerskiej, lub innej której przedmiotem byłoby prowadzenie stacji paliw, które zostały zbyte w ramach wykonania warunku. Ponadto n a podstawie art. 19 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji BP Europa zobowiązała się do złożenia informacji dotyczących realizacji warunku w terminie 30 dni od daty jego realizacji lub upływu terminu do jego wykonania . Organ antymonopolowy rozważył zatem zastosowanie w przypadku przedmiotowej koncentracji art. 19 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji . Stosownie do treści tego przepisu Prezes Urzędu, w drodze decyzji, wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, gdy - po spełnieniu przez przedsiębiorców zamierzających dokonać koncentracji określonych warunków - konkurencja na rynku nie zostanie i stotnie ograniczona, w szczególności przez powstanie lub umocnienie pozycji dominującej na rynku. Prezes Urzędu może na przedsiębiorcę lub przedsiębiorców zamierzających dokonać koncentracji nałożyć obowiązek lub przyjąć ich zobowiązanie, w szczególności d o: a) zbycia całości lub części majątku jednego lub kilku przedsiębiorców, b) wyzbycia się kontroli nad określonym przedsiębiorcą lub przedsiębiorcami, w szczególności przez zbycie określonego pakietu akcji lub udziałów, lub odwołania z funkcji członka organu zarządzającego lub nadzorczego jednego lub kilku przedsiębiorców, c) udzielenia licencji praw wyłącznych konkurentowi, określając w drodze decyzji termin spełnienia tych warunków. Warunki, które mogą być nałożone na przedsiębiorcę lub przedsiębiorców w decyzj i wyrażającej zgodę na dokonanie koncentracji, nie są w treści omawianego artykułu wymienione w sposób wyczerpujący, co wyraźnie wynika z użytego przez ustawodawcę zwrotu „w szczególności”. Wskazane w tym przepisie warunki są jedynie przykładowe, co oznacz a, że stosownie do okoliczności mogą one przyjmować różną treść 11 . W każdym jednak przypadku realizacja ich powinna doprowadzić do stanu, w którym koncentracja nie będzie źródłem istotnego ograniczenia konkurencji na rynku. Nakładane zobowiązania powinny by ć realne, tj. możliwe do efektywnego wdrożenia w relatywnie krótkim okresie. Przy określaniu tych warunków (zwłaszcza ich doboru oraz 11 E. Modzelewska - Wąchal, Us tawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002 r., s. 167. Strona 28 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl zakresu) organ antymonopolowy powinien także działać w oparciu o zasadę proporcjonalności 12 . Wskazane wyżej czynności służą przede wszystkim zredukowaniu siły rynkowej przedsiębiorców objętych koncentracją i przez to utrzymaniu (względnie przywróceniu) efektywnej konkurencji, która byłaby zakłócona w wyniku koncentracji (dokonanej bez wprowadzenia i wykonania warunków modyfiku jących) 13 . Po analizie zaprezentowan ego przez BP Europa zobowiąza nia Prezes Urzędu uznał, iż p rzyjęcie zaproponowanego warunku pozwala na stwierdzenie, iż w wyniku realizacji transakcji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na lokalny ch rynk ach detalicznej sprzedaży paliw płynnych wyznaczon ych od stacji ARGE w Cieszynie przy ul. Granicznej 50 i ul. Granicznej 55 , będącego efektem znaczącego wzmocnienia pozycji rynkowej Zgłaszającego. Wykonanie warunku, o którym mowa powyżej, oznaczać będzie, że ryn ki wyznaczon e od ww. stacji paliw ARGE w Cieszynie nie będ ą rynk ami wspólnym i dla jej uczestników. Tym samym t rwałe i nieodwracalne wyzbyci e się przez BP Europa wszelkich praw, w tym prawa własności do stacji paliw w Cieszynie , przy ul. Granicznej 55 , albo położonej w Gumnej, Gumna 124 oraz w Cieszynie , przy ul. Granicznej 50, albo położonej w Ogrodzonej , przy ul. Południowej 2 spowoduje, że BP Europa nie wzmocni swojej siły rynkowej do poziomu powodującego istotne zagrożenia dla efektywnej konkurencji na omawianych lokalnych rynkach detalicznej sprzedaży paliw płynnych. W niniejszej sprawie organ antymonopolowy uznał zatem, iż Zgłaszający powinien w sposób trwały i nieodwracalny wyzbyć się wszystkich praw, w tym prawa własności do stacji paliw zlokalizowanej w Cieszynie , przy ul. Granicznej 50 , albo położonej w Gumnej, Gumna 124 oraz w Cieszynie , przy ul. Granicznej 50, albo położonej w Ogrodzonej , przy ul. Południowej 2 , w terminie 1 2 miesięcy od daty nabycia pierwszej ze wskazanych powyżej stacji, będących przedmiotem koncentracji . Wyzbycie się powyższych praw może nastąpić wyłącznie na rzecz niezależnego inwestora (lub inwestorów), nie należącego do grupy kapitałowej, w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji, kontrolowanej przez BP plc. z siedzibą w Londynie (Wielka Brytania) i nie współkontrolowanego przez żaden podmiot lub podmioty z tej grupy, dającego 12 K. Kohutek, M. Sieradzka, Komentarz do art.19 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U.07.50.331), [w:] K. Kohutek, M. Sieradzka, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz , LEX, 2008. 13 ibid em Strona 29 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl rękojmię i gwarancję prowadzenia działalności handlowej zgodnej z dotychczasową , tj. sprzedaży detalicznej paliw płynnych. BP Europa przed zbyciem ww. praw będzie zobowiązana uzyskać pisemną akceptację Prezesa Urzędu co do osoby inwestora (lub inwestorów). Prezes Urzędu może odmówić akceptacji - w terminie 21 dni od przedstawienia mu informacji na temat inwestora - jeżeli inwestor (lub inwestorzy) nie będzie dawał gwarancji prowadzenia działalności handlowej zgodnej z dotychczasową, tj. detalicznej sprzedaży paliw płynnych. Brak zajęcia stanowiska przez Prezesa Urzędu w powyżej wskazanym terminie bę dzie równoznaczny z akceptacją przedstawionego inwestora (lub inwestorów). W przypadku istnienia po stronie zaakceptowanego przez Prezesa Urzędu inwestora (lub inwestorów) obowiązku zgłoszenia Prezesowi Urzędu zamiaru koncentracji, polegającej na nabyciu w w. praw, do terminu przewidzianego na realizację przez BP Europa wskazanego powyżej zobowiązania nie wlicza się okresu trwania postępowania antymonopolowego w sprawie koncentracji. BP Europa ani żaden podmiot należący do grupy kapitałowej, w rozumieniu art . 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji, kontrolowanej przez BP plc. z siedzibą w Londynie (Wielka Brytania) lub współkontrolowany przez podmiot lub podmioty z tej grupy nie zawrze umowy franczyzowej, dealerskiej, lub innej której przedmiotem byłoby prowa dzenie stacji paliw, które zostały zbyte w ramach wykonania warunku. Ponadto organ antymonopolowy postanowił na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji nałożyć na Zgłaszającego obowiązek złożenia informacji o wykonaniu powyższego warunku w terminie 30 dni od daty jego realizacji lub upływu terminu do jego wykonania . Obowiązek informacyjny pozwoli Prezesowi Urzędu ustalić, czy w rzeczywistości BP Europa wywiązała się z nałożonego na nią zobowiązania oraz czy ostatecznie zrealizowała nałożony na nią warunek. Mając na względzie powyższe okoliczności , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów postanowił wydać zgodę na dokonanie przedmiotowej koncentracji, uzależniając ją od sp ełnienia przez Zgłaszającego warunku określonego w pkt I sentencji niniejszej decyzji. Po spełnieniu przez BP Europa tego warunku planowana koncentracja nie doprowadzi do istotnego ograniczenia konkurencji, w szczególności przez powstanie lub umocnienie po zycji dominującej na lokalnych rynkach detalicznej sprzedaży paliw płynnych wyznaczonych od stacji paliw ARGE zlokalizowanych w Cieszynie przy ul. Granicznej 50 i ul. Granicznej 55 . Strona 30 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Jednocześnie Prezes Urzędu w pkt II sentencji niniejszej decyzji nałożył na BP Europa obowiązek złożenia Prezesowi Urzędu informacji dotyczących wykonania ww. warunku w terminie 30 dni od daty jego realizacji lub upływu terminu do jego wykonania . W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji. Pouczenie: Zgodnie z a rt. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 369) w związku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm.) – od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( t.j. Dz. U. z 201 9 r., poz. 785 ), odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów podle ga opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zgodnie z art. 103 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie. Zgodnie z art. 105 ust. 1 zd. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych , wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych należy zgłosić na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Stosownie do treści art. 117 § 1, § 3 i § 4 Kodeksu postępowania cywilnego strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w całości lub części, może domagać się ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność sądową, niezwolniona przez sąd od kosztów sądowych, może się domagać ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego. Strona 31 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 53 65 < faks 22 827 97 23 dkk@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl Wn iosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego strona zgłasza wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych lub osobno, na piśmie lub ustnie do protokołu, w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów WICEPREZES Michał Holeksa Otrzymuje: 1. BP Europa SE, Niemcy 2. aa ( d ecyzja wraz z załącznikiem)