DKK-10/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DKK-421/33/07/EP Warszawa, dnia 28 stycznia 2008 r. Decyzja DKK Nr - 10/08 Na podstawie art. 18 w zwi ą zku z art. 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Baxter B.V. z siedzib ą w Utrechcie (Holandia), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Baxter B.V. z siedzib ą w Utrechcie (Holandia) kontroli nad InfSolPol B.V. z siedzib ą w Amsterdamie (Holandia). Uzasadnienie W dniu 12 pa ź dziernika 2007 r. wp ł yn ęł o do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zg ł oszenie zamiaru koncentracji przedsi ę biorców, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Baxter B.V. z siedzib ą w Utrechcie (Holandia), dalej „Baxter” lub „Zg ł aszaj ą cy”, kontroli nad InfSolpol B.V. z siedzib ą w Amsterdamie (Holandia), dalej „InfSolPol”. Skutkiem tej koncentracji b ę dzie tak ż e przej ę cie przez Baxter po ś redniej kontroli nad Baxter Terpol Sp. z o. o. z siedzib ą w Warszawie, dalej „Baxter Terpol”, spó ł k ą zale ż n ą InfSolPol. W zwi ą zku z tym, i ż : 1) spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce obowi ą zek zg ł oszenia zamiaru koncentracji, bowiem: • łą czny obrót cz ł onków grup kapita ł owych uczestników koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł warto ść okre ś lon ą w art. 13 ust. 1 pkt.1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), dalej „ustawa o ochronie konkurencji”, tj. równowarto ść 1 mld euro, • przej ę cie kontroli nad przedsi ę biorc ą przez innego przedsi ę biorc ę poprzez nabycie udzia ł ów jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie konkurencji, 2) nie wyst ę puje w tej sprawie ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek, wymienionych w art. 14 ustawy o ochronie konkurencji, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia zamiaru koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej „Prezes Urz ę du” lub „organ antymonopolowy”, wszcz ął post ę powanie antymonopolowe w niniejszej sprawie, o czym - zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zawiadomi ł stron ę pismem z dnia 24 pa ź dziernika 2007 r. Przyczyny i zakres koncentracji Podstaw ę zg ł oszenia planowanej koncentracji stanowi List Intencyjny Baxter z dnia 10 pa ź dziernika 2007 r. skierowany do Medana Pharma N.V., spó ł ki prawa holenderskiego, w sprawie nabycia 50% udzia ł ów w kapitale InfSolPol, nad któr ą ww. przedsi ę biorcy sprawuj ą dotychczas wspóln ą kontrol ę . InfSolPol jest jedynym udzia ł owcem Baxter Terpol, wobec czego przej ę cie przez Baxter kontroli nad InfSolPol spowoduje przej ę cie po ś redniej kontroli równie ż nad Baxter Terpol. Wed ł ug Zg ł aszaj ą cego przyczyn ą planowanej koncentracji jest konieczno ść podwy ż szenia konkurencyjno ś ci rynkowej Baxter Terpol. Przej ę cie przez Baxter samodzielnej kontroli nad InfSolPol, a w konsekwencji nad Baxter Terpol, umo ż liwi uproszczenie struktury zarz ą dczej oraz przyspieszenie procesu podejmowania decyzji strategicznych, w tym decyzji restrukturyzacyjno – inwestycyjnych dotycz ą cych tej Spó ł ki. Przewidywanym skutkiem planowanej koncentracji b ę dzie tak ż e obni ż enie kosztów produkcji i kosztów finansowych, co w znacz ą cy sposób wp ł ynie na podniesienie konkurencyjno ś ci przedsi ę biorstwa. Uczestnicy koncentracji Baxter nale ż y do grupy kapita ł owej, na czele której stoi Baxter International Inc. z siedzib ą w Delaware (USA). Grupa ta jest ś wiatowym liderem w dziedzinie technologii 2 zwi ą zanych z krwi ą i uk ł adem kr ąż enia. Prowadzi dzia ł alno ść w ponad 110 krajach na ca ł ym ś wiecie. Zg ł aszaj ą cy prowadzi dzia ł alno ść w zakresie dystrybucji i sprzeda ż y urz ą dze ń i systemów medycznych, a w szczególno ś ci dzia ł alno ść ta dotyczy p ł ynów infuzyjnych i ż ywienia pozajelitowego, p ł ynów i urz ą dze ń do dializy otrzewnowej, biofarmaceutyków oraz urz ą dze ń stosowanych przy transfuzjach krwi. Baxter nie prowadzi dzia ł alno ś ci w Polsce. Spo ś ród spó ł ek nale żą cych do tej grupy w Polsce prowadzi dzia ł alno ść Baxter Poland Sp. z o. o. z siedzib ą w Warszawie, dalej „Baxter Poland”, która jest jedynym i wy łą cznym dystrybutorem wyrobów farmaceutycznych produkowanych przez Baxter Healthcare. Nale żą do nich: leki onkologiczne, szczepionki FSME IMMUN – przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu i NeisVac-C – przeciwko zaka ż eniom meningokokami, leki do anestezji, biofarmaceutyki i infuzory. InfSolPol, pasywny uczestnik koncentracji, jest spó ł k ą holdingow ą , która nie prowadzi dzia ł alno ś ci gospodarczej. W Polsce prowadzi dzia ł alno ść za po ś rednictwem Baxter Terpol, zajmuj ą cej si ę produkcj ą leków i wyrobów farmaceutycznych oraz sprzeda żą wyrobów w ł asnych i obcych. Wyroby produkowane i importowane przez Baxter Terpol to p ł yny infuzyjne i p ł yny stosowane w ż ywieniu pozajelitowym (z ang. „medication delivery”), natomiast wy łą cznie importowane s ą produkty do dializoterapii otrzewnowej obejmuj ą ce sprz ę t do dializy oraz p ł yny u ż ywane do dializy (z ang. „renal”). Sprzeda ż produktów importowanych w 2006 r. stanowi ł a 54% obrotu uzyskanego przez Baxter Terpol. W zakresie p ł ynów infuzyjnych i p ł ynów stosowanych w ż ywieniu pozajelitowym producentami i jedynymi dostawcami wyrobów importowanych przez t ę spó ł k ę by ł y spó ł ki nale żą ce do grupy kapita ł owej Baxter International, za ś w zakresie produktów do dializoterapii ok. 97% dostaw tych produktów pochodzi ł o od producentów z grupy Baxter International. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Przedmiotowa koncentracja polega na przej ę ciu przez Baxter ca ł kowitej kontroli nad InfSolPol, któr ą obecnie sprawuje wspólnie z Medana Pharma N.V. (obaj udzia ł owcy InfSolPol posiadaj ą po 50% g ł osów na zgromadzeniu wspólników). Bezpo ś redni uczestnicy przedmiotowej koncentracji nie prowadz ą dzia ł alno ś ci w Polsce, jednak skutki rozpatrywanej koncentracji dotycz ą rynku polskiego, poniewa ż dzia ł a na nim spó ł ka zale ż na przedsi ę biorcy, nad którym zostanie przej ę ta kontrola, tj. Baxter 3 Terpol, jak równie ż spó ł ka nale żą ca do grupy kapita ł owej przejmuj ą cej kontrol ę , tj. Baxter Poland. Obaj ww. przedsi ę biorcy prowadz ą dzia ł alno ść w zakresie szeroko rozumianego rynku produktów medycznych, który z uwagi na charakter tych produktów, ma zasi ę g krajowy. Powy ż sze wynika z faktu, i ż rynek farmaceutyczny jest w znacznym stopniu regulowany przez pa ń stwo. Wp ł yw na sprzeda ż produktów farmaceutycznych maj ą szczegó ł owe regulacje, wynikaj ą ce z polityki przyj ę tej w poszczególnych krajach, m.in. w zakresie wymogów rejestracyjnych dotycz ą cych leków i cen urz ę dowych leków ustalanych w ramach tzw. list refundacyjnych. Wspomniane systemy regulacji prowadz ą do znacznych ró ż nic w cenach na poszczególnych rynkach krajowych, co przes ą dza o tym, i ż porównywalne warunki konkurencji dla sprzeda ż y produktów leczniczych ograniczone s ą terytorialnie do rynków krajowych. Na taki sposób definiowania rynków geograficznych produktów farmaceutycznych wskazuje równie ż orzecznictwo Komisji Europejskiej, która mimo tendencji do ujednolicenia rynku na poziomie Unii Europejskiej definiuje wspomniane rynki jako rynki krajowe. Rynkami w ł a ś ciwymi, na których prowadzi dzia ł alno ść Baxter Poland, s ą rynki sprzeda ż y: 1) leków onkologicznych (Uromitex, Holoxan, Endoxan); w krajowym rynku tych leków udzia ł Baxter Poland – liczony jako % sprzeda ż y danej substancji czynnej na okre ś lonym terytorium – mie ś ci si ę w przedziale [ tajemnica przedsi ę biorstwa – punkt 1 za łą cznika do niniejszej decyzji ] %; 2) szczepionek: - FSME IMMUN – przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu; udzia ł Baxter Poland w rynku krajowym wynosi ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – punkt 2 za łą cznika do niniejszej decyzji ] %, - NeisVac-C – przeciwko zaka ż eniom meningokokami; udzia ł Baxter Poland w rynku krajowym wynosi ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – punkt 3 za łą cznika do niniejszej decyzji ] %; 3) leków do anestezji stosowanych do znieczulenia ogólnego; udzia ł Baxter Poland w rynku krajowym wynosi ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – punkt 4 za łą cznika do niniejszej decyzji ] %; 4) biofarmaceutyków u ż ywanych do hemostazy uk ł adu krzepni ę cia, w profilaktyce i leczeniu t ęż ca oraz pierwotnych niedoborów odporno ś ci; udzia ł Baxter Poland w rynku krajowym 4 mie ś ci si ę w przedziale [ tajemnica przedsi ę biorstwa – punkt 5 za łą cznika do niniejszej decyzji ] %, 5) infuzorów, jednorazowych pomp infuzyjnych do podawania leków metod ą do ż yln ą w onkologii oraz anestezjologii; udzia ł Baxter Poland w rynku krajowym mie ś ci si ę w przedziale [ tajemnica przedsi ę biorstwa – punkt 6 za łą cznika do niniejszej decyzji ] od ok. 95% do 100%. Rynkami w ł a ś ciwymi, na których prowadzi dzia ł alno ść Baxter Terpol s ą : - rynek sprzeda ż y produktów do dializoterapii otrzewnowej; udzia ł Baxter Terpol w rynku krajowym – szacowany jako odsetek pacjentów leczonych za pomoc ą tych produktów – wynosi ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – punkt 7 za łą cznika do niniejszej decyzji ] %, - rynek produkcji i sprzeda ż y p ł ynów infuzyjnych, tzw. kroplówek (podawanie leków drog ą do ż yln ą ); udzia ł Baxter Terpol w rynku krajowym wynosi ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – punkt 8 za łą cznika do niniejszej decyzji ] % w uj ę ciu ilo ś ciowym, - rynek produkcji i sprzeda ż y p ł ynów stosowanych w ż ywieniu pozajelitowym (podawanie drog ą do ż yln ą preparatów od ż ywczych); udzia ł Baxter Terpol w rynku krajowym wynosi ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – punkt 9 za łą cznika do niniejszej decyzji ] % w uj ę ciu ilo ś ciowym. Konkurentami Baxter Terpol na polskim rynku p ł ynów dializacyjnych s ą Fresenius Medical Care oraz Gambro Healthcare, a na rynku p ł ynów infuzyjnych i ż ywienia pozajelitowego - Braun-Aesculap Chifa i Fresenius Kabi Polska. Odbiorcami p ł ynów infuzyjnych i p ł ynów stosowanych w ż ywieniu pozajelitowym s ą niezale ż ne, wyspecjalizowane hurtownie farmaceutyczne, a dystrybucja produktów do dializoterapii prowadzona jest przez hurtowni ę nale żą c ą do Baxter Terpol. Rynki, na które koncentracja wywiera wp ł yw Zgodnie z rozporz ą dzeniem Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 134, poz. 937): a) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym (poziomym), jest ka ż dy rynek produktowy, na którym zaanga ż owani s ą co najmniej dwaj przedsi ę biorcy uczestnicz ą cy w koncentracji (rynki wspólne) i gdzie koncentracja prowadzi do uzyskania łą cznego udzia ł u w rynku geograficznym w wysoko ś ci wi ę kszej ni ż 20%. 5 Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie brak jest rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, poniewa ż nie wyst ę puj ą wspólne rynki produktowe, na których zaanga ż owani byliby obaj uczestnicy koncentracji: ani Baxter, ani Baxter Poland nie dzia ł aj ą na rynku polskim w zakresie sprzeda ż y p ł ynów do dializy otrzewnowej, p ł ynów infuzyjnych oraz ż ywienia pozajelitowego, na których dzia ł a Baxter Terpol. b) rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym (pionowym), jest ka ż dy rynek produktowy, je ż eli równocze ś nie : • dzia ł a na nim co najmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji, • jest on równocze ś nie rynkiem zakupu lub sprzeda ż y (poprzedni lub nast ę pny szczebel obrotu), na którym dzia ł a którykolwiek z pozosta ł ych przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji, • udzia ł w rynku przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji na tych rynkach przekracza 30%, bez wzgl ę du na to, czy aktualnie istnieje powi ą zanie typu dostawca–odbiorca mi ę dzy tymi przedsi ę biorcami. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw na rynki produkcji i sprzeda ż y p ł ynów infuzyjnych oraz p ł ynów stosowanych w ż ywieniu pozajelitowym, a tak ż e na rynek sprzeda ż y produktów do dializoterapii, poniewa ż dla uczestników koncentracji s ą one równocze ś nie rynkami zakupu (Baxter Terpol) i sprzeda ż y (spó ł ki z grupy Baxter International). Oznacza to, ż e pomi ę dzy uczestnikami koncentracji istniej ą powi ą zania typu dostawca-odbiorca, a ich udzia ł w tych rynkach przekracza 30%. Rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, jest ka ż dy rynek produktowy, na którym mi ę dzy przedsi ę biorcami uczestnicz ą cymi w koncentracji nie istniej ą ż adne powi ą zania (uk ł ady) horyzontalne i wertykalne, ale przynajmniej jeden przedsi ę biorca uczestnicz ą cy w koncentracji posiada wi ę cej ni ż 40% udzia ł u w jakimkolwiek rynku w ł a ś ciwym. Zgodnie z powy ż sz ą definicj ą w niniejszej sprawie rynkami w ł a ś ciwymi, na które niniejsza koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym s ą rynki, na których prowadzi dzia ł alno ść Baxter Poland, tzn. rynki sprzeda ż y: leków onkologicznych, infuzorów, szczepionek przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu i przeciwko zaka ż eniom meningokokami, biofarmaceutyków u ż ywanych do hemostazy uk ł adu krzepni ę cia, w profilaktyce i leczeniu t ęż ca oraz pierwotnych niedoborów odporno ś ci, w których udzia ł tej 6 Spó ł ki przekracza 40%. Ocena skutków koncentracji Przepis art. 18 ustawy o ochronie konkurencji stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. W rozpatrywanej sprawie brak jest rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, natomiast w uk ł adzie wertykalnym wywiera ona wp ł yw na rynki: sprzeda ż y p ł ynów infuzyjnych, p ł ynów ż ywienia pozajelitowego oraz produktów do dializoterapii. Koncentracja wywiera tak ż e wp ł yw na rynki sprzeda ż y: leków onkologicznych, infuzorów, szczepionek i biofarmaceutyków, w uk ł adzie konglomeratowym. Analiza skutków niniejszej koncentracji w odniesieniu do rynków, na które wywiera ona wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym wykaza ł a, i ż jej realizacja nie spowoduje faktycznej zmiany stanu i struktury konkurencji na rynkach sprzeda ż y: p ł ynów infuzyjnych, p ł ynów ż ywienia pozajelitowego i produktów do dializoterapii, poniewa ż powi ą zania typu dostawca- odbiorca pomi ę dzy grup ą Baxter International i Baxter Terpol wyst ę puj ą aktualnie, tj. przed dokonaniem koncentracji. W wyniku koncentracji dotychczasowa wspó ł praca pomi ę dzy tymi przedsi ę biorcami zostanie zast ą piona zale ż no ś ci ą kapita ł ow ą . Ponadto z faktu, i ż Baxter Terpol jako jedyny sprzedaje na polskim rynku p ł yny infuzyjne, p ł yny ż ywienia pozajelitowego i produkty do dializoterapii, których producentami s ą spó ł ki nale żą ce do grupy Baxter International, wynika, i ż udzia ł y rynkowe tej grupy kapita ł owej w polskich rynkach ww. produktów mieszcz ą si ę w udzia ł ach rynkowych, jakie osi ą ga Baxter Terpol. Zatem w wyniku koncentracji nie nast ą pi sumowanie udzia ł ów rynkowych jej uczestników, jak równie ż nie dojdzie w jej wyniku do ograniczenia ani liczby dostawców, ani liczby odbiorców dzia ł aj ą cych na ww. rynkach. Koncentracja nie spowoduje równie ż zmian na rynkach, na które wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, tj. na rynkach sprzeda ż y: leków onkologicznych, infuzorów, szczepionek i biofarmaceutyków, gdy ż brak jest przes ł anek do stwierdzenia, i ż si ł a rynkowa uczestników koncentracji na tych rynkach zostanie wykorzystana na innych rynkach, na których dzia ł aj ą uczestnicy koncentracji, bowiem produkty Baxter Poland i Baxter Terpol maj ą zupe ł nie inne zastosowanie. W zwi ą zku z powy ż szym nie wyst ę puj ą podstawy do stwierdzenia, ż e w wyniku koncentracji mo ż e nast ą pi ć ograniczenie konkurencji na tych rynkach, w szczególno ś ci przez 7 powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Oznacza to, ż e spe ł nione zosta ł y przytoczone wcze ś niej przes ł anki art. 18 ustawy o ochronie konkurencji. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Pouczenie : Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.) - od niniejszej decyzji s ł u ż y odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Kontroli Koncentracji Robert Kami ń ski Otrzymuje: Baxter B.V., Holandia Za po ś rednictwem pe ł nomocników : Pana Roberta Gago, Pana Piotra Borowca Lovells H. Seisler Sp. k. ul. Nowogrodzka 50 00-695 Warszawa 8