DIH-III-14/2023

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 17 lutego 2023 r. DIH - 3.707.8.2023.MB „informacje prawnie chronione oznaczono [xxx]” DECYZJA DIH - III/14/2023 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od de cyzji POK Nr 151/2022 Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 14 listopada 2022 r. (nr akt sprawy: WK.8361.266.2022), na podstawie której na przedsiębiorcę „PAAN - BUS” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Szczec inie nałożono karę pieniężną w wysokości 6 700 zł (słownie: sześć tysięcy siedemset złotych), z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 20 23 r. poz. 1 6 8) w związku z naruszeniem wymagań określonych w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 maja 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2015 r. poz. 2121), tj. z uwagi na uwidocznienie w miejscu świadczenia usług cen usług w sposób niejednoznaczny, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający porównanie cen, tj. bez dokładnego określenia zakresu usługi Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchyla zaskarżoną decyzję w całości i umarza postępowanie pierwszej instancji. Uzasadnienie W dniach 19 i 26 sierpnia 2022r. inspektorzy reprezentujący Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie (zwanego dalej: „Zachodniopomorskim WIIH”, „organem pierwszej instancji”), działając na podstawie upow ażnień nr WK/U - 262/2022 z dnia 18 sierpnia 2022 r. oraz WK/U - 274/2022 z dnia 25 sierpnia 2022 r., przeprowadzili kontrolę w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, u przedsiębiorcy [xxxxxxx x xxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxx xxxxxxxxxxx] (zwan ego dalej: „stroną”, „stroną postępowania”, „przedsiębiorcą”) prowadzącego działalność gospodarczą w Oddziale Spółki [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] . 2 Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221) (zwanej dalej: „Prawem przedsiębiorców”), skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli WK/Z - 179/2022 z dnia 19 lipca 2022 r. , ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontrol i obejmującego kontrolę legalności i rzetelności prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie świadczonych usług przewozu osób oraz kontrolę przestrzegania przepisów dotyczących uwidaczniania cen. Wspomniane zawiadomienie doręczono stronie 22 lipca 202 2 r. W toku działań kontrolnych inspektorzy reprezentujący Zachodniopomorskiego WIIH dokonali zakupu kontrolnego dotyczącego usługi przewozu na trasie Szczecin - Pyrzyce. Informację o cenie za usługę przejazdu kierowca przekazał inspektorom ustnie . Po zaku pie usługi (15zł/osoba) i otrzymaniu paragonu fiskalnego (biletu) na paragonie wskazano m.in. odległość przemierzanych kilometrów na ww. trasie, co umożliwi konsumentowi weryfikację biletu po jego zakupie z ceną uwidocznioną w cenniku. N a wydanym paragonie wskazano odległość 42,00 km oraz informację, iż jest to bilet ulgowy. Kwota 15,00 zł, nie była ujęta w uwidocznionym cenniku, a odległość 42 km, (która mieści się w uwidocznionym w cenniku przedziale 41 - 50 km), w przypadku należności za bilet normalny, od powiada cenie 18,60 zł. Ponadto w toku kontroli ustalono, że w busie, w którym świadczono usługi, uwidoczniono w miejscu widocznym i ogólnodostępnym dla klientów cennik świadczonych usług , w którym nie podano zakresu usługi, tj. nie wskazano miejscowości n a trasie przewozu Szczecin - Pyrzyce, na których zatrzymuje się autobus, które odnosiły by się do wskazanych w cenniku opłat (cen za przejechane kilometry). W związku z powyższym stwierdzono, że cennik na świadczone usługi przewozu osób nie został sformuło wany w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, co narusza wymagania określone w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2019 r., poz. 178) (dalej jako: „ustawa o informowaniu o cenach”) w związku z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz.U. z 2015 r. poz. 2121) (dalej jako: „rozporządzenie Ministra Rozwoju”). W toku kontroli przedsiębiorca złożył wyjaśnienia wskazując dlacze go uwidoczniony cennik nie zawierał wszystkich elementów. Jako jedną z przyczyn podano fakt, iż uwidoczniony był stary cennik z 2018 r., a nie nowy stosowany przez spółkę od 1 sierpnia 2022 roku , co związane było z urlop em pracownika (kierowcy), który prze d jego rozpoczęciem nie dokonał stosownych zmian. Ponadto wskazano, iż cennik z 2022 r. został przesłany do akceptacji do Urzędu Marszałkowskiego, który nie wniósł uwag. Zarówno w starym jak i nowym cenniku wskazano jako czynnik określający wartość danej u sługi przejazdu wartość w kilometrach, która znajduje odzwierciedlenie na paragonie fiskalnym (bilecie). Cennik nie zawiera miejscowości, gdyż przedsiębiorca uznał, że wartość w kilometrach będzie wystarczająca dla klientów. Dodatkowo wyjaśniono, że rozbie żność po między ceną biletu a wartościami wskazanymi w cenniku wynika z obowiązującej promocji. Na bilecie znajduje się informacja , 3 że jest to „bilet ulgowy” stanowiący ulgę handlową , co związane jest z brakiem możliwości zmiany oprogramowania. Powyższe ust alenia udokumentowano w protokole kontroli WK .8361. 266 .2022 z dnia 2 6 sierpnia 2022 r. P ismem z dnia 30 sierpnia 2022 r. przedsiębiorca złożył dodatkowo wyjaśnienia , z których wynika, że opracował nowy cennik dla pasażerów, stanowiący załącznik do pisma. P onadto wskazał, że taka forma cennika jest nierealna do umieszczenia w autobusach, a tym bardziej w busach, ze względu na swoją objętość (9 kartek formatu A4). Poinformował , iż przystąpi do sporządzenia kilku stronicowego cennika, który będzie znajdował si ę u kierowcy oraz umieści w widocznym miejscu informację, iż szczegółowy cennik znajduje się u kierowcy i każdy ma prawo wglądu. Jednocześnie wskazał, iż nie ma fizycznej możliwości oklejenia szyb cennikiem ponieważ może to zagrozić bezpieczeństwu podczas jazdy. W oparciu o zebrany materiał dowodowy, na podstawie art. 61 i § 4 w związku z § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) (zwanej dalej: „Kpa”), Zachodniopomorski WIIH zawiadomie niem z dnia 11 października 2022 r., poinformował przedsiębiorcę [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Jednocześnie poinformowano, że zgodnie z art. 10 § 1 Kpa strona ma możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W dniu 14 listopada 2022 r. Zachodniopomorski WIIH, na podstawie art. 6 ust . 1 ustawy o informowaniu o cenach oraz art. 104 Kpa wydał decyzję POK Nr 151/2022, na mocy której na przedsiębiorcę [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxx] nałożył karę pieniężną w wysokości 6 700 zł (słownie: sześć tysięcy siedem set złotych) z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach w związku z naruszeniem wymagań określonych § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, tj. z uwagi uwidocznienie w miejscu świadczenia usług cen usług w sposób niejednoznaczny, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający porównanie cen, tj. bez dokładnego określenia zakresu usługi . W dniu 20 grudnia 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezesem UOKiK” albo „organem drugiej instancji”) otrzymał odwołanie od ww. decyzji. Strona w odwołaniu zaskarżyła w całości decyzję Zachodniopomorskiego i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie niniejszego postepowania ewentualnie zastosowanie art. 189 f § 1 Kp a, tj. o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu. 4 Pismem z dnia 16 stycznia 2023 r. Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę [ xxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie odwołania od decyzji POK Nr 151/2022 Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Szczecinie z dnia 14 listopada 2022 r. (nr akt: WK.8361.266.2022) oraz o przysługującym mu prawie do zapoznani a się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpozn anie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony postępowania jest uzas adnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem wyższ ego stopnia i w związku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Należy zauważyć, że w toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy prowadzone postępowanie i wydana decyzja była prawidłowa. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 Kpa) polega bowiem na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w pierwszej instancji, a następnie w drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, ko nsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie, s. 144 i n.; J. Wyporska - Frankiewicz, Zasada dwuinstancyjności postępowa nia administracyjnego, s. 925). Jak ponadto stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 16 lutego 2011 r. (I SA/Gd 1295/10, Legalis) ze względu na zasadę dwuinstancyjności z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej i nstancji na skutek wniesienia środka odwoławczego powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Obowiązki organu odwoławczego polegają, zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Admini stracyjnego w Warszawie z dnia 7 sierpnia 2007 r. (VII SA/Wa 441/07, Legalis), na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Oznacza to konieczność ponownego przeprowadzenia 5 postępowania wyjaśniającego, a nie ograniczenie się jedynie do weryfikacji de cyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy jest tak samo jak organ pierwszej instancji (stosownie do treści art. 140 Kpa) związany z art. 7, 77, 80, 107 § 3 Kpa i ma obowiązek rozpoznać sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Po anali zie zgromadzonego materiału dowodowego Prezes UOKiK zwraca uwagę na nadinterpretację przez organ pierwszej instancji obowiązujących przepisów ustawy o informowaniu o cenach. Zgodnie z art. 2 ustawy o informowaniu o cenach jej przepisów nie stosuje się do i nformowania o cenach w obrocie między osobami fizycznymi, z których żadna nie jest przedsiębiorcą, a także do informowania o cenach uregulowanego na podstawie odrębnych ustaw . Z akt sprawy wynika, że skontrolowany przedsiębiorca [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. na prowadzeniu przejazdów osobowych (zgodnie z wpisem KRS przedmiot przeważającej działalności przedsiębiorcy 49, 39, Z, pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany; przedmiot pozostałej działalności przedsiębiorcy 49, 31, Z, transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski). Tym samym ma wobec niego zastosowanie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2201) (dalej jako: „ustawa o transporcie drogowym”), gdyż zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego , zaś działalność strony będzie mieścić się w tej definicji. Zgodnie bowiem z art. 4 p kt 1 ww. ustawy krajowy transport drogowy rozumiany jest jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej . Powyższe potwier dzają także załączone do akt sprawy kserokopie wypisów z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób [ xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxx]. Z kolei na podstawie art. 18b ust. 1 pkt 6 ww. ustawy p rzewozy r egularne w krajowym transporcie drogowym , zdefiniowane jako publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 8) (dalej jako: „Prawo przewozowe”) wykonywane są według zasad y: - c ennik opłat został podany do publicznej wiadomości przy kasach dworcowych oraz w każdym autobusie wykonującym regularne przewozy osób, przy czym cennik opłat musi także zawierać ceny biletów ulgowych: 6 a) określone na podstawie odrębnych ustaw, a w szczególności ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz.U. z 2018 r. poz. 295), b) wynikających z uprawnień pasaż erów do innych ulgowych przejazdów, jeżeli podmiot, który ustanowił te ulgi, ustalił z przewoźnikiem w drodze umowy warunki zwrotu kosztów stosowania tych ulg . Prezes UOKiK wskazuje, że brzmienie art. 18b ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym wskazuje co powinien zawierać cennik i w jaki sposób powinien być umieszczony, a tym samym wyczerpuje materię dotyczącą uwidaczniania cen. Spełniona jest więc przesłanka wymieniona w art. 2 ustawy o informowaniu ocenach wyłączająca tę ustawę w sytuacji, gdy inform owanie ocenach jest uregulowane na podstawie odrębnych przepisów. Tym samym w przedmiotowej sprawie ustawa o informowaniu o cenach nie znajduje zastosowania. Podsumowując Prezes UOKiK stwierdził, że w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę obowiązujące przep isy, jak również poczynione ustalenia w toku kontroli, nie można mówić o naruszeniu art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach skutkującego wymierzeniem kary pieniężnej. Wobec powyższych ustaleń, należy stwierdzić, że skoro przedsiębiorca nie był obciążo ny obowiązkiem wynikającym z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach to tym samym , zgodnie z art. 105 KPA postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust. 1 ww. ustawy było bezp rzedmiotowe i należy wydaną decyzje uchylić w cał ości a postępowanie umorzyć . Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podst awie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C. H. Beck Warszawa 2021 r., s. 664 - 665). Sprawa administracyjna jest kategorią wyzn aczoną normą administracyjnego prawa materialnego w jej powiązaniu z określonym stanem faktycznym, do którego norma ta ma zastosowanie, tj. w związku z którym może nastąpić jej indywidualizacja i konkretyzacja w drodze aktu administracyjnego, jakim jest de cyzja administracyjna. Brak któregoś z elementów tworzących wcześniej sprawę administracyjną powoduje, że sprawa ta przestaje istnieć. W konsekwencji przestaje istnieć przedmiot postępowania administracyjnego, które w takim stanie rzeczy staje się zatem be zprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu. Jeżeli zatem dochodzi do takiej zmiany stanu faktycznego, że nie jest możliwe zastosowanie normy prawa materialnego, wszczęte w sprawie postępowanie administracyjne podlega umorzeniu. (Wyrok Naczelnego Sądu Adm inistracyjnego z dnia 23 czerwca 2021 r. III OSK 3523/21). 7 W związku z powyższym Prezes UOKiK, działając w trybie odwoławczym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchyla zaskarżoną decyzję i umarz a postępowanie organu pierwszej instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzki ego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżące j pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przed miotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.0 00 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępo wania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów A nna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/ Otrzymują: 1. [xxx] 2. Zachodniopomorski WIIH 3. a/a