DIH-96/2022

P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 4 sierpnia 2022 r. DIH - 3.707.93.2022 .IJ DECYZJA DIH - III/82 /2022 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 73 5, z późn. zm.), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1706), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołan ia od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekc ji Handlowej w Poznaniu z dnia 7 czerwca 2022 r. (nr akt kontroli: D/KO.UH.8361.44.2022) na mocy które j, przedsiębiorcy Przemysławowi Dranikowskiemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod firm ą Firma Usługowo – Handlowa Przemysław Dranikowski w Starym Mieście , wymierzon o karę pieniężną w wysokości 9 00 zł (słownie: dziewięćset złotych) z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cena ch towarów i usług (Dz.U. z 2019 r. poz. 178) , utrzymuje ww. decyzję w mocy. Uzasadnienie W dniach od 4 do 6 kwietnia 2022 r. inspektorzy reprezentujący Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Poznaniu zwanego dalej: „Wielkopolski WIIH” lub „organ pierwszej instancji”, przeprowadzili kontrolę w ( … ) należąc ej do przedsiębiorcy ( … ) , dalej: „strona”, „strona postępowania”, „przedsię biorca ” . Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.), dalej: „Prawo przedsiębiorców”, skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z 24 lutego 2022 r., ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli, tj. 1) prawidłowość uwidaczniania cen w miejscu świadczenia usług ; 2) rzetelności u widaczniania cen dla konsumentów . Strona zawiadomienie odebrała w dniu 7 marca 2022 r. W kontrolowanej placówce ceny potraw oferowanych konsumentom uwidoczniono w cenniku – tablicy kredowej (dania), na wywieszce (dodatki i napój), udostępnionych w widocznym miejscu dla konsumentów miejscu wewnątrz lokalu oraz na stro nie internetowej na portalu Facebook. W wyniku działa ń kontrolnych zakwestionowano sposób uwidaczniania cen dla 12 potraw i napoju, ponieważ nie określono ich ilości. Dotyczy to dań : 1. Zraziki Mazurskie w sosie + dodatki 16 zł; 2 2. Filet z kurczaka po królewsk u + dodatki 18 zł; 3. Makaron penne z brokułem, kurczakiem i suszonymi pomidorami 18 zł; 4. Schabowy po chłopsku + dodatki 18 zł; 5. Cebularz z sosem pieczarkowym + surówka 16 zł; 6. Ziemniaki; 7. Ryż; 8. Kasza; 9. Surówki; 10. Kapusta zasmażana; 11. Frytki (zamiana) – 3 zł; 12. K ompot – 2 zł. Na portalu Facebook nie uwidoczniono ilości dwóch potraw, wyszczególnionych w ww. cenniku – tablicy kredowej, tj.: • Makaron penne z brokułem, kurczakiem i suszonymi pomidorami; • Cebularz z sosem pieczarkowym . Powyższe nieprawidłowości naruszały art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2019 r. poz. 1 78), dalej: „usta wa o cenach” oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Ro zwoju z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U . z 2015 r., poz. 2121) dalej: „ro zporządzenie Ministra Rozwoju”. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami organ pierwszej instan cji, zawiadomieniem z dnia 9 maja 2022 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie wymierzenia kary p ieniężnej w trybie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach z tytułu niewykonania obowiązków uwidaczniania gramatury potraw i napoju . Jednocześnie stronę pouczono o przysługującym jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu, a w szczególności o prawie wypowiadan ia się co do zebranych dowodów i materiałów, przeglądania akt sprawy, jak również brania udziału w przeprowadzeniu dowodu oraz możliwości złożenia wyjaśnienia. Ponadto w piśmie tym organ pierwszej instancji zwrócił się do strony o wskazanie wielkości obrotów i przychodu uzyskanych za rok poprzedni. Decyzją z dnia 7 czerwca 2022 r. Wielkopolski WIIH wymierzył stronie, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach , karę pieniężną w wysokości 9 00 zł za niewypełnienie w miejscu sprzedaży detalicznej obowiązku, o kt órym mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy . W dniu 23 czerwca 2022 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu Delegatura w Koninie wpłynęło odwołanie strony . W odwołaniu tym strona wskazała, że nieprawidłowości, które stwierdzono w toku kon troli były nieumyślne . Podczas przygotowywania codziennego zapisu menu zmazano gramatury potraw. Niedopatrzenie to nie miało na celu dezinformacji klienta. W związku z zaistniała sytuacją strona wyraziła czynny żal i poprosiła o odstąpienie od wymierzonej kary. P ismem z dnia 12 lipca 2022 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej: „Prezes UOKiK” poinformował stronę postępowania o toczącym się postępowaniu odwoławczym oraz przysługującym stronie prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypo wiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała ze swojego uprawnienia. Prezes U rzędu O chrony K onkurencji i K onsumentów ustalił i stwierdził. 3 Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja był a prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów je st organem wyższego stopnia i w związku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Z treści art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, wynika, iż przedsiębiorca ma obowiązek w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidocznić cenę w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiają cy porównanie cen. Zgodnie zaś z § 9 ust. 2 rozporządzenie Ministra Rozwoju cennik musi zawiera ć także aktualne informacje umożliwiające konsumentom identyfikację ceny z p otrawą lub wyrobem, w szczególności pełną nazwę potrawy lub wyrobu, pod którą jest on sprzedawany, oraz określenie ilości potrawy lub wyrobu, do których się odnosi. Czynności kontrolne wykazały, iż ww. przedsiębiorca nie wykonał obowiązków wynikających z a rt. 4 ust. 1 ustawy o cenach w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju. W toku kontroli stw ierdzono nieprawidłowość polegająca na braku określenia w cenniku ilości potraw i napoju w odniesieniu do 12 potraw, spośród 15 oferowanych. W odwołani u strona podniosła, iż podczas codziennych czynności tablica była przygotowywana do zapisu menu, w związku z czym doszło do nieumyślnego naruszenia polegającego na tym, że zostały zmazane z dnia poprzedniego gramatury potraw, przez niedopatrzenie nie zosta ła jednak usunięta informacja o gramaturze zupy. Strona wyjaśniła ponadto, że nie miało to na celu dezinformacji klienta. Dodatkowo odwołujący nadmienił, że na skutek pandemii branża usług gastronomicznych bardzo ucierpiała, a kontrolowany pracuje sam, cza sem korzystając z pomocy żony, w związku z tym jest to ciążki okres, co powinno być uwzględnione w sprawie. Odnosząc się do treści zawartych w odwołaniu Prezes UOKiK wskazuje, że opisane przez stronę przyczyny braku gramatur potraw i napoju nie zmienią fa ktu, iż w trakcie kontroli nie były one uwidocznione. K lienci byli pozbawieni informacji za jaką ilość potrawy płacą dan ą cenę lub nie znali jej w ogóle. Bez wątpienia stwierdzony stan faktyczny naruszył wymagania § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju a co za tym idzie art. 4 ust. 1 ustawy o cenach. Niezrealizowanie tego obowiązku, zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten nakazuje zatem wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wy mierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszyst kie nieprawidłowości były wyeliminowane. Ustęp 3 tego artykułu stanowi natomiast iż, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się stopień naruszenia obowiązków oraz dotychczasową działalność przedsiębiorcy, a także wielkość obrotów i przychodu. 4 Prezes UOKiK wskazuje, że celem ustawy o cenach jest ochrona konsumenta oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorcami. Informacja dotycząc a gramatury potrawy wraz z cen ą służy właściwemu poinformowaniu o nabywcy o tym za jaka ilość ma zapłacić daną należność , a także stwarza identyczne warunki dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Wskazać w tym miejscu należy, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką właśnie jest kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ustawy o cenach, jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciążących na nim obowiązków. Samo zaś stwierdzenie – udowodnienie faktu braku właściwej informacji o ilość potrawy do której odno si się cena , jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma przy tym znaczenia czy niedopełnienie obowiązku w określony sposób nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Dodatkowo wskazać należy, że ustawa nie przewiduje możliwości badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdzenie w wyniku kontroli, że określony podmiot nie zrealizował ciążącego na nim ob owiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinu jąco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewni enie, aby w obrocie dostępne były tylko towary i usługi opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen. Wymierzając sankcję w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji zasadnie posłużył się swobodnym uznaniem w granicach określonych prawem kryter iów oraz dopuszczalnych jej wysokości. Ustalając wysokość kary organ pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił kryteria określone w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach. Mając na uwadze powyższe Prezes UOKiK uznaje, iż Wielkopolski WIIH wydał decyzję zgodną z ob owiązującym stanem prawnym przy uwzględnieniu ustawowych wytycznych wymiaru sankcji wskazanych w art. 6 ust. 3 ww. ustawy oraz wspomnianych wymogów ujętych w celach regulacji. Wysokość kary pi eniężnej ustalona na poziomie 9 00 zł jest, w ocenie organu drug iej instancji, kwotą optymalną realizującą zasady skutecznej i proporcjonalnej kary. Należy ponadto stwierdzić, iż przepisy ustawy o cenach stanowią, iż wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada karę pieniężną w wysokości do 20 000 zł. Rozpatrując odw ołanie Prezes UOKiK zbadał kwestię odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189 f § 1 pkt 1 Kpa. Powyższy przepis wskazuje wprost jakie podstawowe przesłanki muszą zostać łącznie spełnione, aby organ mógł odstąpić od nałożenia administracyjnej ka ry pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, gdy: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W toku kont roli stwierdzono, że przy 12 na 15 oferowanych potrawach (i napoju) brak było podanej gramatury . Trudno zatem uznać, iż wa ga naruszenia jest znikoma. Strona usunęła stwierdzone nieprawidłowości , a zatem zaprzestała naruszania 5 prawa. Aby mówić o spełnieniu tej przesłanki muszą wystąpić jej obydwa elementy łączni e, tj. naruszenie jest znikome a strona zaprzestała jego naruszeni a. W tym przypadku wystąpiła tylko jedna z nich. Zatem, mając powyższe na uwadze Prezes UOKiK nie znajduje podstaw dla zastosowania art. 189f pkt § 1 pkt 1Kpa. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 Kpa, ponieważ nie była wydana pr zez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocni e skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistnia ły również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 Kpa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w a rt. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach. Mając powyższe na uwadze organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej. Jednocześnie organ drugiej instancji informuje, że w myśl art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 si erpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 20 2 1 r. poz. 15 40, z późn. zm. ) organ, który nałożył karę – organ pierwszej instancji, na wniosek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatn ości kary lub rozłożyć jej zapłatę na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decyzja organu pierws zej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ drugiej instancji. Prezes UOKiK przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ pierwszej instancji oraz uznał, iż Wielkopolski WIIH zasadnie nałożył na przedsiębiorcę , karę pieniężną w wysokości 900 zł (słownie: dziewięćset złotych), z tytułu naruszenia określonych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy o cenach , obowiązku uwidaczniania cen towarów. Tym samym, decyzja Wielkopolskiego WIIH z dnia 7 czerwca 2022 r. o wymierzeniu kary pieniężnej powinna pozostać w obrocie prawnym. Stosownie do art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy uiścić na rachunek banko wy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o nałożeniu kary stanie się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. 6 Niniejs za decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wni eść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50. 000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 z ł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skarg i do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wn iosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III usta wy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/