DIH-67/2015

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Strona 1 z 7 DIH-023-71(3)/ 15/AnŁ Warszawa, 16 października 2015 r. DECYZJA DIH-1/67/2015 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm. ), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148, z późn. zm. ), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Mariana Midora prowadzącego działalność gosp odarczą pod nazwą „MIDEX” Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe Marian Midor w Łodzi od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi z 31 sierpnia 2015 r. (nr akt kontroli: ŻG.8361.199. 2015), którą organ zarządził zaprzestanie prowadzenia hurtowej sprzedaży przez ww. prze dsiębiorcę napojów alkoholowych przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do sprzedaży w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, utrzymuje w mocy zaskarżoną decy zję . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej od 24 do 31 sierpnia 2015 r. przez inspektorów reprezentujących Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi, zwanego dalej „Łódzkim WIIH”, w placówce handlowej mieszczącej się w Łodzi pr zy ul. Zjazdowej 25/27, należącej do przedsiębiorc y Mariana Midora prowadząc ego działalność gospodarczą pod nazwą „MIDEX” Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe Marian Midor w Łodzi, zwanego dalej również „stroną”, ustalono, że przedsiębiorca ten prowadzi bez wymaganego zezwolenia hurtową sprzedaż wyrobów alkoholowych dla podmiotów posiadających zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży lub poza miejscem sprzedaży. Okoliczność tę potwierdzały faktury VAT na sprzedaż napojów alkoholowych wystawione przez kontrolowanego przedsiębiorcę dla podmiotów posiadających zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży lub poza miejscem sprzedaży oraz opłaty potwierdzające dokonanie wpłat za korzystanie z tych zezwoleń. Łódzki WIIH stwierdził, że w okresie od 1 czerwca do 24 sierpnia 2015 r. (tj. niecałe trzy miesiące) kontrolowany podmiot dokonał hurtowej sprzedaży ww. wyrobów (piwa, wina, napojów spirytusowych) na łączną kwotę […] zł. Kontrolowany przedsiębiorca posiadał trzy zezwolenia na sprzedaż w sklepie spożywczym przy ul. Zjazdowej 27 w Łodzi napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaż y, wydane przez Prezydenta Miasta Łodzi na podstawie art. Strona 2 z 7 18 ust. 1 – 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1356 z późn. zm.) , zwanej dalej „ustawą o wychowaniu w trzeźwości”, tj. : - zezwolenie nr I/9747/A/2011 (Ed – VI.7340.19129.2011) na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa, wydane na czas oznaczony od 04.03.2011 r. do 31.03.2016 r., - zezwolenie nr I/7306/B/6746/2011 (Ed – VI.7340.19129.2011) na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa), wydane na czas oznaczony od 04.03.2011 r. do 31.03.2016 r., - zezwolenie nr I/7306/C/5380/2011 (Ed – VI.7340.19129.2011) na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu, wydane na czas oznaczony od 01.03.2011 r. do 29.02.2016 r. P rzedsiębiorca Marian Midor prowadząc y działalność gospodarczą pod nazwą „MIDEX” Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe Marian Midor w Łodzi w dniu 31 sierpnia 2015 r. oświadczył, że nie posiada zezwoleń na sprzedaż hurtową piwa, wina i napojów spirytusowych oraz „nie pamięta od kiedy nie ma zezwolenia” . W związku z tym, Łódzki WIIH stwierdził naruszenie przepisów art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. D ecyzją z 31 sierpnia 2015 r. wydaną w toku kontroli (nr akt kontroli: ŻG.8361.199.2015) na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148, z późn. zm.) ze względu na interes gospodarczy państwa, Łódzki WIIH zarządził zaprzestania sprzedaży napojów alkoholowych przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do sprzedaży w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, bez zezwolenia na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego napojami alkoholowymi o zawartośc i do 4,5% alkoholu oraz na piwo, o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu z wyjątkiem piwa, oraz o zawartości powyżej 18% alkoholu. Decyzja została doręczona stronie w dniu wydania, tj. 31 sierpnia 2015 r. Ustalenia przeprowadzonej kontroli udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 31 sierpnia 2015 r. (nr akt kontroli: ŻG.8361.199.2015 ). Kontrolowany przedsiębiorca odmówił podpisania protokołu, ponieważ „nie zgodził się ze stwierdzeniem, iż prowadzi sprzedaż hurtową wyrobów alkoholowych (…)”. Do akt kontr oli włączone zostały również kopie faktur VAT w ilości 2882 egzemplarzy oraz zestawienia sprzedaży w czerwcu, lipcu i sierpniu 2015 r. Pismem z 2 września 2015 r., przedsiębiorca Marian Midor prowadząc y działalność gospodarczą pod nazwą „MIDEX” Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe Marian Midor w Łodzi złożył odwołanie od ww. decyzji Łódzkiego WIIH do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej również „Prezesem UOKiK” . Strona zaskarżyła decyzję w całości i wniosła o cofnięcie natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji. P odniosła ona , że działalność gospodarczą prowadzi legalnie, na podstawie odpowiednich zezwoleń nr I/7306/C/5380/2011, nr I/7306/B/6746/2011, nr I/9747/A/2011. Zdaniem strony, organ wydający zezwolenie wiedział Strona 3 z 7 dokładnie, na podstawie adresu podanego w ww. zezwoleniach, że strona będzie prowadziła sprzedaż na terenie centrum handlu hurtowego „ T argowisko Zjazdowa”. Ponadto, wydane stronie ww. zezwolenia nie zawierały informacji ani pouczenia o zakazie sprzeda ży przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, toteż strona działała w myśl zasady „co nie jest wyraźnie zabronione, jest dozwolone”. Strona stwierdziła, że prowadziła działalność gospodarczą w zaufaniu do posiadanych zezwoleń i nie miała pojęcia, że zachowuje się nieprawidłowo, a zwłaszcza nie miała świadomości, że prowadzi sprzedaż hurtową i nie była również pouczona o grożącej karze za naruszenie warunków ww. zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych. Strona wyraziła przekonanie, że obowiązkiem organów wydających zezwolenia i koncesje jest poinformowanie adresata tych zezwoleń i koncesji o wszelkich okolicznościach dodatkowych z nimi związanych, w szczególności zaś „o ograniczeniach związanych z prawidłowym rozumieniem treści zezwoleń”. Pismem z 18 września 2015 r., Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę Mariana Midora prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „MIDEX” Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe Marian Midor w Łodzi , że przed wydaniem roz strzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje , na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgło szonych żądań. Strona nie skorzystała z tych uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości w art. 2 1 ust. 1 pkt 7 definiuje „obrót hurtowy napojami alkoholowymi” jako zakup napojów alkoholowych w celu dalszej ich odsprzedaży przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia . Obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości powyżej 18% alkoholu może być prowadzony tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez ministra właściwego do spraw gospodarki (art. 9 ust. 1 ww. ustawy), zaś napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu – tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez marszałka województwa (art. 9 ust. 2 ww. ustawy). Na podstawie przepisu art. 9 1 ust. 1 ustawy o wychowaniu w t rzeźwości, ww. zezwolenia, wydaje się oddzielnie na obrót hurtowy następującymi rodzajami napojów alkoholowych: 1) o zawartości do 4,5% alkoholu oraz na piwo; 2) o zawartości powyżej 4,5% do 18% alkoholu, z wyjątkiem piwa; 3) o zawartości powyżej 18% alkoh olu. Za wydanie ww. zezwoleń pobierane są opłaty, które powinny zostać wniesione przed wydaniem zezwolenia na rachunek organu wydającego zezwolenie (art. 9 2 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości). Wysokość tych opłat została określona w a rt. 9 2 ust. 3 i 4 i wynosi co najmniej 4 000 zł. Prowadzenie obrotu hurtowego napojami alkoholowymi bez wymaganego zezwolenia zagrożone jest przestępstwem zagrożonym grzywną do 500 000 złotych (por. art. 45 3 ustawy Strona 4 z 7 o wychowaniu w trzeźwości) z możliwością orzeczenia przepadku napojów alkoholowych, chociażby nie były własnością sprawcy, a także zakazu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na hurtowym obrocie napojami alkoholowymi. Przepis art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości stanowi, iż sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży . Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej może w toku kontroli, w drodze decyzji, zarządzić ograniczenie wprowadzania do obrotu, wstrzymanie wprowadzania do obrotu lub wycofanie z obrotu produktów albo wstrzymanie świadczenia usług, albo niezwłoczne usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, jeżeli jest to konieczne ze względu na bezpieczeństwo lub interes konsumentów albo interes gospodarczy państwa. Decyzja inspektora, w myśl art. 18 ust. 4 ww. ustawy, podlega natychmiastowemu wykonaniu. W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w placówce handlowej należącej do przedsiębiorcy Mariana Midora prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „MIDEX” Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe Marian Midor w Łodzi , Łódzki WIIH stwierdził, że w okresie od 1 czerwca do 24 sierpnia 2015 r. kontrolowany przedsiębiorca dokonał hurtowej sprzedaży napojów alkoholowych (w tym piwa, wina, napojów spirytusowych) na łączną kwotę […] zł . O prowadzeniu tego rodzaju obrotu świadczył zgromadzony materiał dowodowy w postaci faktur z tytułu odsprzedaży napojów alkoholowych wystawionych przez stronę nabywcom – przedsiębiorcom posiadającym właściwe zezwolenia. Kontrolowany przedsiębiorca nie okazał żadnego zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi wymaganego przepisami art. 9 1 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości , ani dowodu wniesienia opłaty za tego rodzaju zezwolenie . Oświadczył on, że nie posiada zezwoleń na sprzedaż hurtową piwa, wina i napojów spirytusowych oraz „nie pamięta od kiedy nie ma zezwolenia”. Ustalony przez Łódzkiego WIIH stan faktyczny sprawy wskazywał jednoznacznie, że przedsiębiorca Marian Midor prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą „MIDEX” Przedsiębiorstwo Produkcyjno Handlowo Usługowe Marian Midor w Łodzi prowadzi obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi bez właściwych zezwoleń oraz wniesienia opłat stanowiących dochód organów wydających zezwolenia (tj. ministra właściwego do spraw gospodarki w przypadku zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości powyżej 18% alkoholu oraz marszałka województwa w przypadku zezwoleń na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi o zawartości do 18% alkoholu). W zwi ązku z powy ższym Prezes UOKiK stwierdził, że wydanie decyzji na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Handlowej zarządzającej zaprzestania przez stronę sprzedaży napojów alkoholowych przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia na sprzedaż napojów a lkoholowych przeznaczonych do sprzedaży w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, było zasadne i konieczne ze względu na interes gospodarczy państwa. Przedmiotowa decyzja Łódzkiego Strona 5 z 7 WIIH z 31 sierpnia 2015 r. wydana w toku kontroli była prawidłowa i znajdowała oparcie w przepisach prawa. W odwołaniu strona p odniosła, że działalność gospodarczą prowadzi legalnie, na podstawie odpowiednich zezwoleń nr I/7306/C/5380/2011, nr I/7306/B/6746/2011, nr I/9747/A/2011 wydanych przez Prezydenta Miasta Łodzi na prowadzenie sprzedaży określonych napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Strona uważa, że skoro ww. dokumenty dotyczą punktu sprzedaży znajdującego się na terenie centrum handlu hurtowego „Targowisko Zjazdowa”, to tym samym organ wydający ww. zezwolenia świadomie zezwolił na prowadzenie tam hurtowej sprzedaży napojów alkoholowych. Prezes UOKiK zważył, że Prezydent Miasta Łodzi, który wydał stronie na podstawie art. 18 ust. 1- 3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości trzy ww. zezwolenia na p rowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży , nie był władny do wydania zezwolenia na obrót hurtowy w kraju napojami alkoholowymi, gdyż ustawa o wychowaniu w trzeźwości w art. 9 ust. 1 i 2 wyznacza do tej rol i inne organy (tj. ministra właściwego do spraw gospodarki oraz marszałka województwa). Niezależnie od lokalizacji punktu sprzedaży, np. na terenie popularnego centrum handlu hurtowego jak w niniejszej sprawie, Prezydent Miasta Łodzi mógł wydać zezwolenia jedynie na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, które zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości nie uprawniają do prowadzenia sprzedaży hurtowej. W odwołaniu strona wskazała, że z tr eści ww. zezwoleń, w tym z załączonych do nich pouczeń , nie wynikał zakaz prowadzenia sprzedaży przedsiębiorcom posiadającym zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych . Strona stwierdziła, że prowadziła działalność gospodarczą w zaufaniu do posiadanych zezwoleń i nie miała pojęcia, że zachowuje się nieprawidłowo, nie miała świadomości, że prowadzi sprzedaż hurtową i nie była również pouczona o grożącej karze za naruszenie warunków ww. zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych. Prezes UOKiK za uważa, że okoliczności wskazane przez stronę, niezależnie od ich oceny przez organ drugiej instancji , nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Meritum sprawy stanowi bowiem kwestia, czy organ pierwszej instancji prawidłowo zarządził w drodze zaskarżonej decyzji zaprzestania prowadzenia hurtowej sprzedaży napojów alkoholowych w związku z brakiem stosownych zezwoleń na prowadzenie w kraju obrotu hurtowego napojami alkoholowymi, wymaganymi przepisami art. 9 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości. Prezes UOKiK stwierdził, że wydanie tej decyzji było słuszne, ponieważ nielegalna sprzedaż hurtowa napojów alkoholowych naruszająca interes gospodarczy państwa musiała zostać wstrzymana, niezależnie od tego , czy strona miała świadomość , czym jest spr zedaż hurtowa w rozumieniu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i czy strona – jak twierdzi w odwołaniu – została wprowadzona w błąd treścią wydanych jej zezwoleń nr I/7306/C/5380/2011, nr I/7306/B/6746/2011, nr I/9747/A/2011 . Organ drugiej instancji wyjaśnia ponadto , że strona będąc profesjonalistą powinna zapoznać się z obowiązującymi przepisami dotyczącymi wykonywanej działalności. Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. Strona 6 z 7 zm.) stanowi w art. 18, że przedsiębiorca jest obowiązany spełniać określone przepisami prawa warunki wykonywania działalności gospodarczej. Strona nie może przenieść odpowiedzialności za dotarcie do właściwych przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości na organ wydający zezwolenie i oczekiwać biernie, że zostanie wyczerpująco pouczona co do zakresu wydanego zezwolenia. Należy też zauważyć, że w zezwoleniach nr I/7306/C/5380/2011, nr I/7306/B/6746/2011, nr I/9747/A/2011 , którymi legitymowała się strona, Prezydent Miasta Łodzi wyraźnie określił, że miejscem sprzedaży może być wyłącznie sklep spożywczy (a więc nie hurtownia ) oraz pouczył stronę, że warunkiem prowadzenia sprzedaży jest zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych (a więc zezwolenie innego typu niż posiadała strona) oraz przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa (a zatem strona powinna we własnym zakresie zapoznać się z innymi przepisami niż w ymienione w pouczeniu). Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w zwią zku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 1 38 § 1 pkt 1 Kpa organ odwo ławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zask arżoną decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm. ) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą należy wnieść w termini e 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. PREZESA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW WICEPREZES Dorota Karczewska Otrzymują: 1. Marian Midor prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą „MIDEX” Przedsiębiorstwo Strona 7 z 7 Produkcyjno Handlowo Usługowe Marian Midor ul. Pstrowskiego 13, 92- 109 Łódź 2. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Łodzi 3. a/a